Toplayıcı Portföyündeki Tesiste Dâhilî Bilgiyi Kim Açıklar? | Yönetmelik m.7/6 (2027)
Kısa ve net cevap: Yönetmelik m.7/6 özel bir sorumluluk kuralı getirir. Bir toplayıcının portföyünde bulunan tesise ilişkin m.7 kapsamındaki dâhilî bilgi açıklama yükümlülüklerinin muhatabı ilgili toplayıcıdır. Bununla birlikte tesis sahibi piyasa katılımcısının sorumluluğu tamamen ortadan kalkmaz; tesis sahibi, tesise ilişkin dâhilî bilgileri portföyünde yer aldığı toplayıcıya derhâl bildirmek zorundadır. Böylece mevzuat, kamuya açıklama zincirini tesis sahibi → toplayıcı → Dâhilî Bilgi Platformu şeklinde kurar.
- m.7/6’nın hukuki dayanağı
- Toplayıcı neden özel düzenlendi?
- Portföy tesisinde asıl muhatap kim?
- Tesis sahibinin görevi
- Derhâl bildirim standardı
- Toplayıcının m.7/1 yükümlülüğü
- Geciktirme ve EPİAŞ bildirimi
- Yanlış veya eksik veri
- Sözleşme hükümleri
- EPDK denetimi
- Yaptırım riski
- Sık sorulan sorular
Hukuki dayanak ve yürürlük tarihi
Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. 23 Mayıs 2026 tarihli değişiklikle yürürlük tarihi 1 Ocak 2027’ye alındı. m.7/6, toplayıcı portföylerindeki tesisler için dâhilî bilgi sorumluluğunu özel olarak düzenler.
Resmî metin için 14 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete ve yürürlük değişikliği için 23 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete esas alınmalıdır. Yönetmeliğin genel kapsamını 2027 enerji ve çevresel piyasa şeffaflığı rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Toplayıcı neden özel olarak düzenlenmiştir?
Toplayıcılık modelinde birden fazla üretim, tüketim veya depolama kaynağı portföy düzeyinde piyasa faaliyetlerine katılabilir. Tesisin teknik durumunu ilk bilen kişi çoğu zaman tesis sahibidir; piyasa işlemlerini ve portföy yönetimini ise toplayıcı yürütür. Dâhilî bilgi rejimi bu iki aktör arasındaki bilgi akışını açık kurmazsa tesis seviyesinde oluşan fiyat etkili veri piyasaya geç ulaşabilir.
m.7/6 bu sorunu açık sorumluluk zinciriyle çözer. Kamuya açıklama yükümlülüğünün muhatabını toplayıcı olarak belirlerken tesis sahibine de bilgiyi derhâl toplayıcıya aktarma görevi verir. Tesis sahibi “açıklamadan toplayıcı sorumlu, benim görevim yok” diyemez; toplayıcı da “teknik bilgiyi bilmiyordum” gerekçesiyle gerekli iletişim altyapısını kurmaktan kaçınamaz.
Toplayıcı kimdir ve neden piyasa katılımcısıdır?
Yönetmeliğin m.4’teki piyasa katılımcısı tanımı toplayıcıları açıkça kapsar. Toplayıcının ayrıntılı lisans, portföy ve dengeleme yükümlülükleri elektrik piyasası mevzuatında ayrıca düzenlenir. Bu yazının konusu toplayıcılığın tamamı değil, m.7/6 kapsamında portföy tesisinin dâhilî bilgi açıklama sorumluluğudur.
Dâhilî bilgi bakımından belirleyici nokta tesisin toplayıcının portföyünde yer almasıdır. Portföy başlangıç ve bitiş zamanlarının sistemlerde doğru tutulması gerekir; çünkü hangi anda kimin m.7 muhatabı olduğu bu bağlantı üzerinden değerlendirilir.
Portföydeki tesisin dâhilî bilgisini kim kamuya açıklar?
m.7/6’nın ilk cümlesi nettir: bir toplayıcının portföyünde yer alan tesislere ilişkin bu madde kapsamındaki yükümlülüklerin muhatabı ilgili toplayıcıdır. Buna göre m.7/1’deki tam, doğru, belirlenen biçime uygun ve gecikmeksizin Dâhilî Bilgi Platformunda açıklama yükümlülüğü portföy tesisi bakımından toplayıcı üzerinden yürütülür.
Bu sorumluluk yalnız ilk açıklamayı kapsamaz. Yayımlanan veride sonradan değişiklik olursa güncelleme; m.7/2 koşulları varsa geciktirme değerlendirmesi; m.7/3 uyarınca EPİAŞ’a gizli elektronik bildirim ve m.7/4 uyarınca geciktirme sebebi kalktığında kamuya açıklama süreçleri de toplayıcının m.7 sorumluluk zinciri içinde yönetilir.
Tesis sahibinin yükümlülüğü sona erer mi?
Hayır. m.7/6’nın ikinci cümlesi tesis sahibi piyasa katılımcısına bağımsız ve açık bir görev yükler: tesis sahibi, tesise ilişkin dâhilî bilgileri portföyünde yer aldığı toplayıcıya derhâl bildirmek zorundadır. Bu hüküm, toplayıcının platform yükümlülüğünü zamanında yerine getirebilmesi için kaynak bilginin tesisten hızlı biçimde aktarılmasını sağlar.
Tesis sahibi fiyat etkili olabilecek bir arıza, kapasite değişikliği veya kullanım değişikliğini öğrendiğinde bilgiyi günlük rapora bırakmamalıdır. Bakım ekibi, işletme müdürü, teknik sorumlu ve şirket uyum birimi arasında doğrudan eskalasyon kanalı bulunmalı; bilgi toplayıcıdaki yetkili kişiye gecikmeden ulaşmalıdır.
“Derhâl bildirim” ne anlama gelir?
m.7/6 tesis sahibinin toplayıcıya aktarımı için “derhâl”, m.7/1 toplayıcının platform açıklaması için “gecikmeksizin” ifadelerini kullanır. Yönetmelik bu hükümler için sabit dakika veya saat sayısı vermemiştir. Bu nedenle mevzuatta bulunmayan “24 saat”, “ertesi iş günü” gibi süreler hukuki kural olarak ileri sürülmemelidir.
Doğru yaklaşım, olayın öğrenilmesiyle bildirim arasında gereksiz bekleme bırakmamaktır. Sözleşmede yalnız mesai saatlerinde çalışan iletişim zinciri kurulmuşsa gece veya hafta sonu gerçekleşen tesis olayı bakımından sistem yetersiz kalabilir. 7/24 erişilebilir asıl ve yedek bildirim kişileri tanımlanmalıdır.
Hangi tesis verileri dâhilî bilgi olabilir?
m.5/2; tesislerin planlı veya plansız olarak elverişli olmaması dahil üretim, depolama, tüketim ve iletim kapasitesi ile bu kapasitenin kullanımına ilişkin bilgileri dâhilî bilgi alanında sayar. Ayrıca basiret sahibi piyasa katılımcısının enerji veya çevre ürünü hakkında işlem veya teklif kararının temelinde kullanması muhtemel diğer bilgiler de kapsamdadır.
Bu nedenle tesis sahibinin yalnız tam duruşu bildirmesi yeterli değildir. Kapasite kaybı, kullanım kısıtı, bakım planındaki önemli değişiklik veya fiyatı önemli ölçüde etkileyebilecek başka teknik olay m.4 ve m.5 ölçütleriyle değerlendirilmelidir. Platformun genel yapısı için Dâhilî Bilgi Platformu rehberimize bakabilirsiniz.
Tesis sahibi bilgiyi hangi içerikle aktarmalıdır?
m.7/6 özel bir form şablonu yazmaz. Ancak toplayıcının m.7/1’de tam ve doğru açıklama yapabilmesi için kaynak veri doğrulanabilir olmalıdır. Bildirimde tesis kimliği, olay başlangıç zamanı, etkilenen kapasite, olayın planlı/plansız niteliği, teknik kayıt kaynağı, bilinen süre ve güncelleme sorumlusu bulunmalıdır.
Kesinleşmeyen husus kesinmiş gibi yazılmamalı; buna karşılık bilinen fiyat etkili kısım bütün teknik ayrıntılar tamamlanana kadar gereksiz biçimde bekletilmemelidir. Bilgi sonradan değişirse tesis sahibi değişikliği de derhâl toplayıcıya iletmeli; toplayıcı platformdaki açıklamayı gecikmeksizin güncellemelidir.
Toplayıcı gelen veriyi aynen yayımlamak zorunda mı?
Toplayıcı m.7 yükümlülüğünün muhatabı olduğundan açıklamanın tam, doğru, biçime uygun ve zamanında olmasından kendi mevzuat sorumluluğunu taşır. Tesis sahibinden gelen veriyi dâhilî bilgi ölçütleri ve Kurul kararında belirlenecek platform alanları bakımından kontrol etmelidir. Ancak bu kontrol süreci gereksiz gecikmeye dönüşemez.
Toplayıcı, ham teknik kayıt ile portföy etkisini hızlı doğrulayacak sistem kurmalıdır. Belirsizlik varsa tesis sahibiyle anlık teyit kanalı bulunmalıdır. Gün sonu veya haftalık toplu inceleme, fiyat etkili olaylar için m.7’nin hız şartını karşılamayabilir.
Geciktirme kararı kim tarafından değerlendirilir?
Portföy tesisinde m.7 yükümlülüklerinin muhatabı toplayıcı olduğundan m.7/2 geciktirme değerlendirmesi de toplayıcının uyum sorumluluğunda yürütülür. Geciktirme ancak kamuyu yanıltmama, gizliliği sağlama ve geciktirilen bilgiye dayanarak alım-satım kararı vermeme şartlarının tümü birlikte bulunuyorsa mümkündür.
Tesis sahibinin “bu bilgiyi açıklamayın” talimatı tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Toplayıcı m.7/2 koşullarını kendisi değerlendirmelidir. Ayrıntı için dâhilî bilgi geciktirmenin üç şartı rehberimize bakabilirsiniz.
Geciktirme halinde EPİAŞ bildirimi kimin sorumluluğundadır?
m.7/3, kamuya açıklaması geciktirilen dâhilî bilgi ve gerekçelerin Dâhilî Bilgi Platformu kapsamındaki bildirim sistemi üzerinden EPİAŞ’a elektronik ortamda gecikmeksizin bildirilmesini zorunlu kılar. Portföy tesisinde m.7’nin muhatabı toplayıcı olduğundan bu süreç de toplayıcı tarafından işletilir.
Elektronik bildirimin ayrıntıları için m.7/3 EPİAŞ bildirim rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Toplayıcı ile tesis sahibi arasındaki sözleşmede hangi maddeler bulunmalı?
Kanuni sorumluluk sözleşmeyle değiştirilemez; ancak doğru uygulama için sözleşme ayrıntılı bilgi akışı düzenlemelidir. Tesis sahibinin hangi olayları kime bildireceği, 7/24 iletişim kişileri, zorunlu veri alanları, güvenli bildirim kanalı, güncelleme yükümlülüğü, teknik kayıt erişimi ve yanlış bilgi düzeltme süreci açıkça belirlenmelidir.
Sözleşmede bildirim yükümlülüğüne aykırılığın taraflar arasındaki sonuçları da düzenlenebilir. Fakat bu tür tazminat veya sorumluluk hükümleri, EPDK karşısında Yönetmeliğin belirlediği muhatabı değiştirmez. Kamu hukuku yükümlülüğü ile tarafların özel hukuk ilişkisi ayrı tutulmalıdır.
Sözleşmeyle bütün sorumluluk tesis sahibine devredilebilir mi?
Hayır. m.7/6 mevzuat muhatabını açıkça toplayıcı olarak belirler. Taraflar iç ilişkide mali sonuçları veya veri hatasından doğan zararı düzenleyebilir; ancak toplayıcının m.7 kapsamındaki mevzuat sorumluluğunu sözleşmeyle yok edemez. Aynı şekilde tesis sahibinin toplayıcıya derhâl bildirim görevi de sözleşmeyle ortadan kaldırılamaz.
Yanlış veya eksik tesis bilgisi verilirse ne olur?
Tesis sahibinin yanlış/eksik veri vermesi toplayıcının platformda yanlış açıklama yapmasına yol açabilir. Kaynak veri doğruluğu bu nedenle çift kontrolle güvence altına alınmalıdır. Hata fark edilince tesis sahibi derhâl güncelleme göndermeli; toplayıcı m.7/1 gereğince yayımlanan verideki değişikliği gecikmeksizin açıklamalıdır.
Yanlış veya yanıltıcı bilgi enerji veya çevre ürünlerinin arzı, talebi veya fiyatıyla ilgili yanlış sinyal yaratıyorsa m.9’daki piyasa manipülasyonu hükümleri ayrıca gündeme gelebilir. Burada fiilin unsurları, bilme/bilmesi gerekme ölçütü ve yayın süreci ayrıca incelenir.
EPİAŞ ve EPDK denetimi nasıl işler?
m.7/7 uyarınca dâhilî bilgi açıklama yükümlülüğü ihlal edilirse EPİAŞ ihlalin ayrıntılarını içeren raporu ivedilikle EPDK’ya sunar. m.12 EPDK’ya re’sen, ihbar veya şikâyet üzerine inceleme; elektronik kayıtlar dahil bilgi-belge isteme; bilgi sistemlerine erişim; işlem ve hesap denetimi ve yerinde inceleme yetkileri verir.
Toplayıcı portföyü bakımından tesis sahibinin olayı ne zaman öğrendiği ve toplayıcıya ne zaman aktardığı; toplayıcının bilgiyi ne zaman aldığı, sınıflandırdığı ve platformda ne zaman açıkladığı karşılaştırılabilir. Bu nedenle iki şirketin zaman damgaları aynı olay kimliği üzerinden eşleşmelidir.
İhlal halinde yaptırım riski
m.13/1-a, m.7 hükümlerini ihlal eden piyasa katılımcısına Yönetmelikte belirtilen ve her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellenen azamî tutara kadar idarî para cezası uygulanmasını düzenler. Ceza miktarı belirlenirken m.13/4’teki ihlalin ağırlığı, süresi, kusur, piyasa etkisi, tekerrür, net satış hasılatı ve Kurumla işbirliği kriterleri dikkate alınır.
Toplayıcı ve tesis sahibi, gecikmenin hangi aşamada doğduğunu açık kayıtlarla gösterebilmelidir. Tesis sahibinin aktarımındaki gecikme ile toplayıcının platform açıklamasındaki gecikme birbirinden ayrılmalıdır.
1 Ocak 2027 öncesi kontrol listesi
- Portföydeki tüm tesisleri güncel listeye bağlayın.
- Her tesis için 7/24 dâhilî bilgi sorumlusu belirleyin.
- Tesis sahibinden toplayıcıya güvenli anlık bildirim kanalı kurun.
- Standart olay ve veri alanlarını belirleyin.
- Bildirim zamanını otomatik zaman damgasıyla kaydedin.
- Toplayıcı içi hızlı dâhilî bilgi sınıflandırma süreci kurun.
- Platform yetkililerini EPİAŞ’a bildirin.
- Güncelleme/düzeltme akışını ayrı süreç olarak tanımlayın.
- Geciktirme halinde m.7/2 ve m.7/3 kontrollerini otomatik tetikleyin.
- Portföy sözleşmelerini m.7/6 bilgi zincirine göre revize edin.
Sık Sorulan Sorular
Toplayıcı portföyündeki tesisin dâhilî bilgisini kim açıklar?
m.7/6 uyarınca m.7 kapsamındaki yükümlülüklerin muhatabı ilgili toplayıcıdır.
Tesis sahibinin görevi var mı?
Evet. Tesise ilişkin dâhilî bilgileri toplayıcıya derhâl bildirmek zorundadır.
Tesis sahibi doğrudan platforma açıklama yapmak zorunda mı?
m.7/6 portföy tesisi için m.7 muhatabını toplayıcı olarak belirler; tesis sahibinin görevi toplayıcıya derhâl bilgiyi aktarmaktır.
Toplayıcı kaynağı kontrol etmeli mi?
Evet. Kendi m.7/1 sorumluluğu kapsamında tamlık ve doğruluğu sağlamalıdır.
Geciktirme kararı tesis sahibinin talimatıyla alınabilir mi?
Hayır. Toplayıcı m.7/2 koşullarını kendi mevzuat sorumluluğuyla değerlendirmelidir.
Sözleşmeyle sorumluluk devredilebilir mi?
Mevzuatın belirlediği kamu hukuku muhatabı sözleşmeyle değiştirilemez.
Bilgi değişirse ne olur?
Tesis sahibi değişikliği derhâl toplayıcıya iletmeli; toplayıcı platformu gecikmeksizin güncellemelidir.
EPDK iki tarafın kayıtlarını inceleyebilir mi?
m.12 kapsamındaki denetim yetkileri çerçevesinde ilgili kayıtları isteyebilir.
Yönetmelik ne zaman yürürlükte?
1 Ocak 2027’den itibaren.
Şeffaflık Platformu aynı sistem mi?
Hayır. Dâhilî Bilgi Platformu m.5; Şeffaflık Platformu m.6’da düzenlenir.
Sonuç
m.7/6, toplayıcı portföyündeki tesisler için açık bir dâhilî bilgi zinciri kurar: tesis sahibi bilgiyi toplayıcıya derhâl aktarır; toplayıcı m.7 kapsamındaki açıklama ve ilgili uyum işlemlerinin muhatabıdır. 1 Ocak 2027’den önce tesis-toplayıcı sözleşmeleri, 7/24 bildirim kanalları, veri doğrulama, güncelleme, geciktirme ve kayıt süreçleri bu hükme göre düzenlenmelidir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
