OSB Katılımcısı Kendi Elektrik Üretim Tesisini Kurabilir mi? | 4562 m.20 ve Yön. m.65
Kısa ve net cevap: Evet, ancak OSB izni zorunludur. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.65/1 ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.20 uyarınca OSB’deki katılımcıların elektrik üretim tesisi kurması ve işletmesi OSB iznine tabidir. Bu kural; çatı güneş enerjisi santrali, arazi tipi güneş enerjisi tesisi veya mevzuata uygun başka elektrik üretim yatırımlarında OSB’nin ortak altyapı, bağlantı ve güvenlik düzenini korur. OSB izni alınması, elektrik piyasası, imar, yapı, yangın, çevre ve teknik bağlantı mevzuatındaki diğer izinlerin yerine geçmez; proje bütün gerekli izinleri birlikte sağlamalıdır.
Katılımcının elektrik üretim tesisi kurmasında OSB izninin hukuki dayanağı
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.20, OSB sınırları içindeki altyapının OSB yönetiminde bütüncül biçimde yürütülmesini esas alır. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.65/1 ise açık biçimde “OSB’deki katılımcıların elektrik üretim tesisleri kurması ve işletmesi OSB iznine tabidir” hükmünü içerir.
Bu izin, OSB’nin elektrik altyapısının teknik güvenliği ve kapasite yönetimiyle doğrudan bağlantılıdır. Elektrik üretim tesisi yalnız fabrikanın çatısına panel koymaktan ibaret değildir; invertör, koruma sistemi, sayaç, dağıtım şebekesi bağlantısı, gerilim seviyesi, geri besleme ve işletme güvenliği gibi unsurlar OSB dağıtım sistemini etkileyebilir.
Katılımcının parsel veya bina maliki olması OSB izni şartını ortadan kaldırmaz. Taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkı ile OSB’nin ortak elektrik altyapısını işletme yetkisi farklı hukuki alanlardır. Katılımcı kendi taşınmazında üretim tesisi kursa bile OSB’nin bağlantı ve işletme düzenine uymak zorundadır.
Hangi elektrik üretim tesisleri bu kurala tabidir?
Yönetmelik belirli bir teknoloji adı saymadan genel olarak “elektrik üretim tesisleri” ifadesini kullanır. Bu nedenle güneş, kojenerasyon veya mevzuatın izin verdiği başka üretim teknolojileri bakımından OSB izin şartı temel kuraldır. Hangi üretim modelinin ayrıca lisans, lisanssız üretim kabulü, bağlantı anlaşması veya başka enerji piyasası işlemi gerektirdiği ise yürürlükteki enerji mevzuatına göre belirlenir.
Yatırımcı bu nedenle iki ayrı hukuki katmanı birlikte yönetmelidir. Birinci katman OSB iznidir. İkinci katman elektrik piyasası ve teknik mevzuattaki üretim ve bağlantı prosedürleridir. Bir kurumdan alınan olumlu görüş diğer kurumun iznini otomatik olarak oluşturmaz.
Üretim tesisinin fabrikanın yalnız öz tüketimine hizmet etmesi de OSB izin zorunluluğunu kaldırmaz. Yönetmelik, katılımcının elektrik üretim tesisini kurması ve işletmesini doğrudan OSB iznine bağlamıştır.
OSB’de çatı GES kurmak için OSB izni gerekir mi?
Evet. Çatı GES elektrik üretim tesisidir ve Yönetmelik m.65/1 kapsamındaki OSB izin kuralına tabidir. Fabrikanın çatısı katılımcının mülkiyetinde olsa, yapı ruhsatı mevcut bulunsa ve proje öz tüketim amacı taşısa dahi OSB izni ayrıca alınmalıdır.
Başvuru öncesinde çatı alanının statik uygunluğu, mevcut yapı ruhsatı, yangın güvenliği, elektrik tek hat şeması, kurulu güç, bağlantı noktası ve üretim-tüketim profili hazırlanmalıdır. OSB teknik birimi, projenin kendi dağıtım sistemi ve bölgesel kapasiteyle uyumunu değerlendirebilir.
Çatı alanının kiracı tarafından kullanılacağı projelerde ayrıca taşınmaz malikinin onayı ve kira sözleşmesindeki yatırım yetkisi kontrol edilmelidir. OSB’nin enerji bakımından izin vermesi, kiracıya taşınmaz hukuku yönünden çatıda değişiklik yapma hakkı vermez.
OSB izni diğer izinlerin yerine geçer mi?
Hayır. OSB izni, 4562 sayılı Kanun ve OSB Uygulama Yönetmeliğinden doğan özel bir izin katmanıdır. Elektrik üretim tesisinin türüne göre 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, bağlantı ve sistem kullanım düzenlemeleri, EPDK kararları ve teknik standartlar ayrıca uygulanır.
Yapısal müdahale gerekiyorsa imar ve yapı mevzuatı; yangın güvenliği bakımından Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik; çevresel etkiler bakımından ilgili çevre mevzuatı dikkate alınmalıdır. Proje sahasında trafo, kablo hattı, enerji odası veya ilave yapı oluşturuluyorsa bunların ruhsat ve proje etkileri ayrıca incelenir.
Bu nedenle yalnız EPC yüklenicisinin “lisanssızdır, izin gerekmez” şeklindeki genel açıklamasına dayanarak yatırıma başlanmamalıdır. “Lisanssız elektrik üretimi” kavramı, bütün idari ve teknik izinlerden muafiyet anlamına gelmez.
Elektrik üretim tesisinin OSB dağıtım altyapısıyla ilişkisi
OSB’de elektrik altyapısını kurma ve işletme yetkisi Yönetmelik m.65 kapsamında OSB’ye aittir. OSB’de elektrik, su ve doğalgaz altyapısını kim kurar? rehberinde bu yetkinin kapsamı açıklanmıştır.
Katılımcının üretim tesisi, OSB şebekesine bağlantı noktasında gerilim, kısa devre, koruma koordinasyonu, sayaç ve enerji kalitesi bakımından etkide bulunabilir. Bu nedenle OSB teknik onayı yalnız idari bir imza değildir. Projenin mevcut dağıtım sistemine güvenli biçimde entegre edilmesi gerekir.
Katılımcı kendisine tahsis edilen altyapı kullanım hakkını üçüncü kişiye devredemez. Üretim tesisi üzerinden komşu fabrikaya özel elektrik satışı veya bağlantı kullandırılması da OSB altyapı ve enerji mevzuatı yönünden ayrıca değerlendirilir; özel sözleşme OSB izin sisteminin yerine geçmez.
Üretim ve tüketim dengesinin hukuki önemi
Elektrik üretim projesi hazırlanırken fabrikanın tüketim profili ile planlanan üretim kapasitesi birlikte değerlendirilmelidir. Mevzuatın hangi üretim fazlasının hangi koşullarda şebekeye verilebileceğini veya mahsuplaşma sistemini nasıl kurduğunu belirleyen hükümler zaman içinde değişebildiği için proje tarihindeki güncel enerji mevzuatı esas alınmalıdır.
OSB bakımından önemli nokta, projede bildirilen kurulu güç ve bağlantı şeklinin fiili tesisle aynı olmasıdır. Daha sonra panel, inverter veya üretim gücü artırılacaksa bu değişiklik mevcut izin ve bağlantı şartlarını etkileyebilir. Kapasite artışı yapılmadan önce OSB ve ilgili enerji otoritelerinin gerekli süreçleri tamamlanmalıdır.
Üretim tesisi yatırımının ekonomik modeli hukuki modelle uyumlu olmalıdır. Öz tüketim, satış, mahsuplaşma veya farklı enerji sözleşmesi kurguları yatırım fizibilitesini değiştirir; ancak hiçbiri OSB iznini gereksiz hâle getirmez.
Kiracı fabrika kendi elektrik üretim tesisini kurabilir mi?
Kiracı, taşınmaz maliki olmadığı için iki ayrı izin alanıyla karşılaşır. Birincisi kira sözleşmesi ve malik onayıdır. İkincisi OSB ve enerji mevzuatı izinleridir. Kiracıya çatıda veya parselde üretim tesisi kurma hakkı verilmemişse OSB’nin teknik izni tek başına taşınmaza müdahale hakkı yaratmaz.
Kiracının OSB’de faaliyet göstermesi zaten Yönetmelik m.63 kapsamında onaya tabidir. OSB kiracısının işletme yükümlülükleri rehberinde açıklandığı üzere kiracı da faaliyetiyle ilgili OSB yükümlülüklerinden sorumludur.
Kira süresinin enerji yatırımının geri ödeme süresinden kısa olması ayrıca sözleşmesel risk yaratır. Tesisin kira sonunda sökülmesi, malike bırakılması, bedel ödenmesi, sigorta, bakım ve üretim gelirlerinin kime ait olduğu açıkça düzenlenmelidir.
Kira ve yatırım sözleşmesinde hangi hükümler yer almalı?
EPC veya enerji yatırım sözleşmesinde OSB izninin ve diğer bağlantı izinlerinin alınması bir ön koşul olarak düzenlenmelidir. Kurulu güç, panel ve inverter teknik özellikleri, bağlantı noktası, kabul ve devreye alma süreci, gecikme sorumluluğu, performans garantisi ve bakım yükümlülükleri yazılı olmalıdır.
Fabrika kiralıksa malik-kiracı-EPC yüklenicisi arasındaki haklar uyumlaştırılmalıdır. Çatı taşıma kapasitesi, sızdırmazlık, yangın riski, yapı hasarı, sigorta ve kira sona erdiğinde tesisin mülkiyeti özellikle düzenlenmelidir.
Finansman kullanılıyorsa bankanın veya finansal kiralama şirketinin teminat yapısı ile OSB izinleri de uyumlu olmalıdır. OSB taşınmazının kendisi finansal kiralamaya konu edilecekse OSB taşınmazında finansal kiralama özel kuralları ayrıca uygulanır.
OSB izni alınmadan üretim tesisi kurulursa ne olur?
Yönetmelik m.65/1 açıkça katılımcı elektrik üretim tesisini OSB iznine bağladığından, izinsiz kurulum OSB mevzuatına aykırıdır. OSB aykırılığın giderilmesini yazılı olarak isteyebilir ve devam eden ihlalde Yönetmelik m.64 kapsamındaki tedbir süreci devreye girebilir.
OSB’de yazılı ihtara rağmen aykırılığın sürmesi rehberinde m.64’ün kademeli süreci açıklanmıştır. Elektrik tesisi bakımından ayrıca enerji piyasası ve teknik güvenlik mevzuatındaki sonuçlar uygulanabilir.
İzinsiz tesisin sonradan başvuru yapılarak her durumda otomatik olarak uygun hâle getirileceği varsayılmamalıdır. Bağlantı kapasitesi veya teknik güvenlik uygun değilse proje revizyonu, kapasite düşürme veya başka teknik işlem gerekebilir. Yatırım yapılmadan önce izinlerin tamamlanması bu nedenle en düşük maliyetli yoldur.
Kanuni dayanak ve resmî kaynaklar
Temel dayanaklar 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.20 ve Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.65/1’dir. Elektrik piyasası işlemleri için güncel EPDK ve enerji mevzuatı ayrıca takip edilmelidir. OSB mevzuatının güncel metni için T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kanunlar ve Bakanlık Yönetmelikler sayfaları kullanılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1. OSB’de çatı GES için OSB izni şart mı?
Evet. Katılımcının elektrik üretim tesisi kurması ve işletmesi m.65/1 gereği OSB iznine tabidir.
2. Fabrika kendi tüketimi için üretim yapacaksa izin gerekir mi?
Evet. Öz tüketim amacı OSB izin şartını kaldırmaz.
3. OSB izni EPDK işlemlerinin yerine geçer mi?
Hayır. Enerji piyasası ve teknik mevzuattaki diğer izinler ayrıca tamamlanır.
4. Kiracı çatı GES kurabilir mi?
Malik onayı, kira sözleşmesi, OSB izni ve ilgili enerji/yapı izinleri birlikte sağlanmalıdır.
5. Panel sayısını sonradan artırabilir miyim?
Kapasite değişikliği bağlantı ve izin şartlarını etkileyebilir; değişiklikten önce gerekli onaylar alınmalıdır.
6. Katılımcı komşu fabrikaya elektrik verebilir mi?
Altyapı kullanım hakkı başkasına devredilemez; enerji satışı ve bağlantı ayrıca OSB ve enerji mevzuatına tabidir.
7. OSB izni olmadan kurulmuş tesis sonradan otomatik onaylanır mı?
Hayır. Teknik ve hukuki uygunluk yeniden değerlendirilir; otomatik kazanılmış hak doğmaz.
8. Çatı statik raporu gerekir mi?
Yapı ve proje mevzuatı bakımından çatının taşıma kapasitesi ve güvenliği teknik olarak doğrulanmalıdır; somut belge seti projenin niteliğine göre belirlenir.
9. GES yangın tedbirlerine tabi mi?
Evet. Elektrik ve yapı yangın güvenliği hükümleri uygulanır; OSB’nin yangın talimatları da dikkate alınır.
10. OSB kendi elektrik santralini de kurabilir mi?
Evet. Bakanlık izniyle ve ayrı şirket kurma zorunluluğu olmadan öncelikle kendi ihtiyacı için kurabilir.
Yazar ve hukuki inceleme
Avukat Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472. Son mevzuat kontrolü: 17 Eylül 2026. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir.
Mersin ofis ve harita
OSB enerji yatırımları ve sanayi sözleşmeleri için Mersin ofis konumu ve harita bilgileri iletişim sayfasındadır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
