Tavzih ve Tamamlama Talebi Nasıl Yapılır? HMK 306 | 2026
Kısa ve net cevap: Tavzih veya tamamlama talebi hükmü veren mahkemeye yapılır; dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve cevap imkânı verilir. Mahkeme cevap gelmese de dosya üzerinden karar verebilir veya gerekli görürse tarafları dinleyebilir.
HMK 306 Ne Düzenliyor?
HMK 306 tavzih ve tamamlama talebinin usulünü düzenler. Talep hükmü veren mahkemeye yapılır. Dilekçenin bir nüshası karşı tarafa tebliğ edilir ve mahkemece belirlenen süre içinde cevap verebilmesi sağlanır; cevap da talep sahibine tebliğ edilir. Mahkeme cevap verilmemiş olsa bile dosya üzerinden karar verebilir veya gerekli görürse tarafları dinleyebilir. Talep kabul edilirse HMK 304’teki usule uygun işlem yapılır.
Bu hüküm tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından ayrı bir usul kurumu kurar. Tashih, tavzih, tamamlama, feragat ve kabul farklı amaç ve sonuçlara sahiptir; birinin şartı diğerine taşınamaz.
Kanuni Unsurlar
1. Talep hükmü veren mahkemeye yapılır.
Talep hükmü veren mahkemeye yapılır. Bu unsur tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
2. Talep dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir.
Talep dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir. Bu unsur tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
3. Karşı tarafa cevap süresi verilir.
Karşı tarafa cevap süresi verilir. Bu unsur tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
4. Cevap talep sahibine tebliğ edilir.
Cevap talep sahibine tebliğ edilir. Bu unsur tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
5. Mahkeme dosya üzerinden veya tarafları dinleyerek karar verebilir.
Mahkeme dosya üzerinden veya tarafları dinleyerek karar verebilir. Bu unsur tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
6. Kabul hâlinde HMK 304 usulü uygulanır.
Kabul hâlinde HMK 304 usulü uygulanır. Bu unsur tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
Mahkemenin Rolü
Mahkeme dilekçeleri karşılıklı tebliğ etmeli, cevap hakkını korumalı ve dosya üzerinden karar ya da dinleme seçeneklerinden uygun olanı kullanmalıdır.
Mahkeme talep veya beyanın gerçek kapsamını belirlemeli, tarafların usul haklarını korumalı ve kararını maddede öngörülen sınır içinde kurmalıdır.
Tarafların Kontrolü
Taraf hangi fıkra veya karara bağlanmamış husus için başvurduğunu açıkça göstermeli ve doğru hukuki kurumu seçmelidir.
Doğru hukuki aracın seçilmesi gerekir. Hükmün belirsizliği, unutulan talep, talep sonucundan vazgeçme veya karşı tarafın talebi kabulü aynı işlem değildir.
Maddenin Sınırı
HMK 306 talebin usulünü düzenler; tavzihin maddi şartları HMK 305’te, tamamlamanın şartı ve bir aylık süresi HMK 305/A’da yer alır.
Süre
HMK 306 cevap süresini mahkemenin belirlemesini öngörür. Tamamlama talebi HMK 305/A uyarınca nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılır; tavzih icra tamamlanıncaya kadar istenebilir.
Süre hesabında tebliğ, kesinleşme veya icranın tamamlanması gibi kanunda açık olaylar esas alınmalıdır.
Hukuki Sonuç
Usul tamamlandıktan sonra mahkeme talebi kabul veya reddeder; kabul edilen işlem hüküm aslı ve nüshalar bakımından HMK 304 sistemine göre kayda geçirilir.
Sonuç uygulanırken beyanın kapsamı ve kanunun şartları esas alınır; tarafın beyan etmediği kapsam varsayımla kurulamaz.
Sistematik Bağlantı
HMK 304 tashihi, 305 tavzihi, 305/A tamamlamayı, 306 bunların usulünü düzenler.
Uygulamada Hatalar
Talebi hükmü vermeyen mahkemeye yöneltmek, cevap hakkını yok saymak veya 305/305-A maddi şartlarını 306’daki usulle karıştırmak yanlıştır.
Kontrol Listesi
- Talep hükmü veren mahkemeye yapılır.
- Talep dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir.
- Karşı tarafa cevap süresi verilir.
- Cevap talep sahibine tebliğ edilir.
- Mahkeme dosya üzerinden veya tarafları dinleyerek karar verebilir.
- Kabul hâlinde HMK 304 usulü uygulanır.
- Beyan veya talep açık mı?
- Doğru usul maddesine dayanılmış mı?
- Süre ve kapsam kontrol edilmiş mi?
Resmî Kaynak
Mevzuat Bilgi Sistemi – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınmalıdır.
Site İçinde İlgili Rehberler
- Kesin hüküm şartları HMK 303
- Karardaki yazı ve hesap hatası HMK 304
- Islah nedir? HMK 176–182
- Cevap dilekçesi eksikliği HMK 130
Sık Sorulan Sorular
HMK 306: Temel kural nedir?
Tavzih veya tamamlama talebi hükmü veren mahkemeye yapılır; dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve cevap imkânı verilir. Mahkeme cevap gelmese de dosya üzerinden karar verebilir veya gerekli görürse tarafları dinleyebilir. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Süre nedir?
HMK 306 cevap süresini mahkemenin belirlemesini öngörür. Tamamlama talebi HMK 305/A uyarınca nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılır; tavzih icra tamamlanıncaya kadar istenebilir. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Sınır nedir?
HMK 306 talebin usulünü düzenler; tavzihin maddi şartları HMK 305’te, tamamlamanın şartı ve bir aylık süresi HMK 305/A’da yer alır. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Mahkemenin görevi nedir?
Mahkeme dilekçeleri karşılıklı tebliğ etmeli, cevap hakkını korumalı ve dosya üzerinden karar ya da dinleme seçeneklerinden uygun olanı kullanmalıdır. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Taraf ne yapmalıdır?
Taraf hangi fıkra veya karara bağlanmamış husus için başvurduğunu açıkça göstermeli ve doğru hukuki kurumu seçmelidir. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Hukuki sonuç nedir?
Usul tamamlandıktan sonra mahkeme talebi kabul veya reddeder; kabul edilen işlem hüküm aslı ve nüshalar bakımından HMK 304 sistemine göre kayda geçirilir. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Bu işlem hükmü değiştirebilir mi?
Tavzih hak ve borçları değiştiremez; tamamlama yalnız karara bağlanmamış hususta ek karar sağlar. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Kısmi işlem mümkün mü?
Tamamlama kısmen karara bağlanmamış husus için de mümkündür. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 306: Güncel kaynak nerede?
Mevzuat Bilgi Sistemi içindeki 6100 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
Sonuç
Tavzih veya tamamlama talebi hükmü veren mahkemeye yapılır; dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve cevap imkânı verilir. Mahkeme cevap gelmese de dosya üzerinden karar verebilir veya gerekli görürse tarafları dinleyebilir. HMK 306 talebin usulünü düzenler; tavzihin maddi şartları HMK 305’te, tamamlamanın şartı ve bir aylık süresi HMK 305/A’da yer alır.
HMK 306 İçin Ayrıntılı Usul Analizi
HMK 306 tavzih ve tamamlama talebinin usulünü düzenler. Talep hükmü veren mahkemeye yapılır. Dilekçenin bir nüshası karşı tarafa tebliğ edilir ve mahkemece belirlenen süre içinde cevap verebilmesi sağlanır; cevap da talep sahibine tebliğ edilir. Mahkeme cevap verilmemiş olsa bile dosya üzerinden karar verebilir veya gerekli görürse tarafları dinleyebilir. Talep kabul edilirse HMK 304’teki usule uygun işlem yapılır. Mahkeme dilekçeleri karşılıklı tebliğ etmeli, cevap hakkını korumalı ve dosya üzerinden karar ya da dinleme seçeneklerinden uygun olanı kullanmalıdır. Taraf hangi fıkra veya karara bağlanmamış husus için başvurduğunu açıkça göstermeli ve doğru hukuki kurumu seçmelidir. HMK 306 cevap süresini mahkemenin belirlemesini öngörür. Tamamlama talebi HMK 305/A uyarınca nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılır; tavzih icra tamamlanıncaya kadar istenebilir. Usul tamamlandıktan sonra mahkeme talebi kabul veya reddeder; kabul edilen işlem hüküm aslı ve nüshalar bakımından HMK 304 sistemine göre kayda geçirilir. Bu unsurlar dilekçe, tutanak ve karar kayıtlarıyla eşleştirilerek tavzih ve hükmün tamamlanması talebinin usulü bakımından denetlenmelidir. Açık süre ve beyan sınırları uygulama alışkanlığıyla değiştirilemez.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
