TCK 86 Kasten yaralama Suçu ve Cezası

TCK 86 cezası: temel, basit ve nitelikli yaralama

Ceza değerlendirmesinde önce yaralanmanın tıbbi niteliği, sonra TCK 86/3’teki artırım nedenleri incelenir. Aşağıdaki tablo güncel uygulama özetidir; tam kanun metni veya kesin sonuç ceza hesabı değildir.

7550 sayılı Kanun’un 9. maddesiyle 4 Haziran 2025’te ceza sınırları artırılmıştır. Eski olaylarda yeni ağır sınırlar doğrudan uygulanmaz; suç tarihindeki düzenlemeyle lehe kanun karşılaştırması yapılır. Kaynak: Adalet Bakanlığı TCK metni, madde 86 ve 7550 değişiklik notu.

Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralama ne demek?

BTM, adli tıp değerlendirmesinde yaralanmanın hafifliğini ifade eder. “Hastaneye gitmedim”, “ayakta tedavi gördüm” veya “dikiş atılmadı” demek tek başına bu sınıflandırmayı belirlemez. Muayene bulguları ve kesin adli rapor esas alınarak hukuki değerlendirme yapılır.

BTM düzeyindeki bir yaralanma, örneğin silahla veya eşe karşı işlenmişse 86/3 incelemesi ortadan kalkmaz. Dolayısıyla hafif yaralanma ile şikâyete bağlı suç her olayda aynı anlama gelmez. Ayrıntılar: TCK 86/2 ve basit tıbbi müdahale.

Kasten yaralama suçunun unsurları nasıl ispatlanır?

Hangi kişinin hangi hareketi yaptığı, mağdur üzerindeki etkisi ve failin kastı ayrı ayrı incelenir. Darbe, itme veya kullanılan bir araçla meydana gelen etkinin olayla ilişkisi kurulmalıdır. Yalnız kavga yerinde bulunmak, başkasının yaptığı bütün hareketlerden sorumluluk anlamına gelmez.

Kast, yaralanmanın sonucundan ibaret değildir

Failin hareketi, kullandığı araç, darbenin yöneldiği bölge, eylemin sürdürülüşü ve olay sırasındaki sözler birlikte değerlendirilir. Sonucun ağır olması tek başına öldürme kastını, hafif olması da kast bulunmadığını göstermez. Yazının kast ve yaralama neticesi bölümünde bu ayrım ayrıca açıklanmıştır.

Dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlaliyle gerçekleşen istemsiz yaralanma ise farklıdır; TCK 89 taksirle yaralama hükümleri gündeme gelebilir. Hukuki nitelendirme yalnız kişinin olaya “kaza” veya “kavga” adını vermesine göre yapılmaz.

Silahla, eşe veya kamu görevlisine karşı yaralama

TCK 86/3’teki nitelikli hâller ayrıca gösterilmelidir. Mağdurun üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş veya kardeş olması; kendisini beden veya ruh bakımından savunamayacak durumda bulunması; kamu göreviyle bağlantılı hâller, silah ve canavarca his bunlar arasındadır.

Silah yalnız tabanca değildir. Cismin niteliği ve olayda nasıl kullanıldığı TCK 6 kapsamında incelenir. Kullanılan eşyanın fotoğrafı, ele geçirme kaydı ve anlatımlar bu nedenle önemlidir. Ayrıntılar: silahla yaralama ve silah kavramı.

Yakınlık ilişkisi ile mağdurun kadın olması farklı düzenlemelerdir. Kadına karşı BTM düzeyindeki yaralamada 86/2’nin özel alt sınırı bulunur; eş veya boşanılan eşe yönelik fiilde ayrıca 86/3-a incelenir. Eşe ve yakına karşı yaralama ile kadına karşı yaralamada alt sınır rehberleri bu farkı açıklar.

Kamu görevlisine karşı her olayda sırf meslek sıfatı yeterli değildir; görevi nedeniyle işlenme veya görev nüfuzunun kötüye kullanılması bağlantısı ilgili bent yönünden incelenir.

Kasten yaralama şikâyete bağlı mı, uzlaşma olur mu?

TCK 86/1 şikâyete bağlı değildir. 86/2’deki basit yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır; 86/3’teki nitelikli hâl varsa şikâyet aranmaz. Şikâyete bağlı dosyalarda kural olarak fiil ve failin öğrenilmesinden başlayan altı aylık süre gözetilir.

Şikâyet ile uzlaştırma farklıdır. CMK 253 uyarınca 86/1 ve 86/2 uzlaştırma kapsamında olabilir; 86/3 kapsam dışındadır. Aynı mağdura karşı birlikte işlenen diğer suçların etkisi ayrıca değerlendirilir. Dolayısıyla “şikâyetten vazgeçildi, dosya mutlaka biter” veya “şikâyet gerekmiyor, uzlaşma da olmaz” denilemez.

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 6 Nisan 2026 tarihli, E.2026/1271, K.2026/2549 sayılı kararında, uzlaştırmaya engel diğer suçtan beraat sonrasında basit yaralama yönünden uzlaştırma işlemlerinin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu, her dosyada aynı sonuç doğacağı anlamına gelmez. Kararın resmî UYAP kaydı.

Kasten yaralamada adli para cezası, erteleme ve HAGB

TCK 86/2’de adli para cezası, hapisle seçimlik yaptırım olarak düzenlenmiştir. Mahkemenin doğrudan para cezası seçmesiyle hapis cezasını sonradan çevirmesi aynı değildir; seçimlik yaptırımda hapis seçilmişse TCK 50/2’deki çevirme yasağı dikkate alınır.

Diğer hâllerde sonuç cezanın süresi ve çevirme koşulları ayrıca incelenir. Erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması için de kişinin geçmişi, zarar, sonuç ceza ve karar tarihindeki mevzuat önem taşır. Yalnız “ilk suçum” veya “rapor hafif” bilgisiyle bu kurumlardan birinin kesin uygulanacağı söylenemez.

Darp raporu, kamera ve tanık: dosya kontrol listesi

• Olayın zamanı, yeri ve her kişinin hareketinin ayrı açıklanması.
• İlk muayene ile kesin adli raporun karşılaştırılması; BTM, kırık, hayati tehlike ve kalıcı etki bulguları.
• Kamera görüntüsünün olayın öncesini ve sonrasını kapsaması, orijinal kaydın korunması.
• Tanığın doğrudan gördüğü olay ile başkasından duyduğu bilginin ayrılması.
• Kullanılan eşyanın niteliği ve fiildeki rolü; varsa ele geçirme kaydı.
• Tarafların yakınlığı veya kamu görevi bağlantısını gösteren kayıtlar.
• Şikâyet, uzlaştırma, savunma ve tazminat taleplerinin birbirinden ayrılması.

Darp raporu yaralanmaya ilişkin önemli delildir; failin kimliğini ve olayın bütün oluş biçimini tek başına kesinleştirmez. Eksik veya çelişkili raporda ek değerlendirme istenebilir.

Karşılıklı kavga, meşru savunma ve haksız tahrik

Karşılıklı kavga bütün taraflar için cezasızlık yaratmaz. Kimin hangi hareketi yaptığı ve hangi saldırıya ne şekilde karşılık verdiği ayrı incelenir. Bir kişinin savunması için gerekli olan hareketle tehlike geçtikten sonra yapılan karşı saldırı aynı değildir.

Meşru savunmada haksız saldırı, savunma zorunluluğu ve orantı; haksız tahrikte ise haksız fiilin etkisi ayrı değerlendirilir. Bunlar birbirinin yerine kullanılan etiketler değildir. Olayın başlangıcını gösteren kayıtlar ve çelişkisiz zaman çizelgesi önemlidir.

Kasten yaralama değerlendirmesine iki örnek

İtme sonucu düşme: Taraflardan biri diğerini itmiş, kişi düşerek yaralanmış olsun. İtmenin yönü ve şiddeti, ortam, düşme ile yaralanmanın bağlantısı ve failin kastı araştırılır. Yalnız “ittim ama vurmadım” açıklaması hukuki nitelendirmeyi tek başına çözmez.

Karşılıklı darbe iddiası: İki kişinin birbirini suçladığı olayda her darbe ve her rapor ayrı eşleştirilir. Kameranın yalnız son birkaç saniyesini göstermesi, ilk saldırıyı veya savunmanın kapsamını açıklamayabilir. Tam kayıt, tanık ve tıbbi bulgular birlikte değerlendirilmelidir.

Örnekler inceleme yöntemini açıklar; somut dosya için mahkûmiyet veya beraat öngörüsü değildir.

Kemik kırığı ve hayati tehlike: TCK 87 ile fark

Yaralanmanın ağır sonucu varsa yalnız TCK 86’daki başlangıç aralığına bakmak yeterli olmaz. Kırık veya çıkık, hayati tehlike, organ işlevine etkiler ve diğer sonuçlar TCK 87’de farklı şekilde düzenlenir. Rapordaki her ifade ilgili hükümle ayrı eşleştirilmelidir.

Özellikle “hafif darbe” anlatımıyla “ağır tıbbi sonuç” arasındaki ilişki, nedensellik ve failin manevi unsuru üzerinden incelenir. TCK 87 neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama rehberi bu ayrı değerlendirmeyi ele alır.

Savunma ve delil itirazı nasıl somutlaştırılır?

İtiraz hangi eksikliğin sonucu değiştirdiğini göstermelidir. Örneğin kayıt saatinin farklı olması, tanığın görüş alanının kapalı olması, rapordaki yaranın önceki bir olaya ait olduğu iddiası veya görüntüdeki kişinin kimliğinin tartışmalı bulunması ayrı delil talepleri gerektirir.

Meşru savunma ileri sürülüyorsa saldırının başlangıcını ve sürmesini gösteren olgular açıklanmalıdır. Delillerin asılları korunmalı; tanık anlatımları yönlendirilmemeli ve kayıtlar değiştirilmemelidir.

Mağdurun belgeleri, zarar ve güvenlik ihtiyacı

Tedavi ve kontrol raporları, fotoğraflar, kamera kayıtlarının bulunduğu yerler ve tanık bilgileri tarih sırasıyla düzenlenebilir. Sağlık veya güvenlik bakımından acil ihtiyaçlar, ceza dosyasının hazırlanmasını beklememelidir.

Ceza soruşturması, koruyucu tedbir ve tazminat başvuruları farklı hukuki amaçlara sahiptir. Yapılan ödeme veya imzalanan belgenin hangi talebi kapsadığı okunmalıdır. Sağlık belgeleri ve iletişim bilgileri yalnız gerekli kapsamda paylaşılmalıdır.

Kararda denetlenmesi gereken hususlar

Uygulanan fıkra ve bent, failin hareketi, kabul edilen kast, adli raporun dayanağı ve karşı delillerin neden reddedildiği açıklanmalıdır. Nitelikli hâl, meşru savunma veya haksız tahrik tartışılmışsa sonuca etkili iddialar karşılanmalıdır.

Ceza hesabının başlangıç noktası ile artırım ve indirimler izlenebilir olmalıdır. Şikâyet ve uzlaştırma koşulları da gerekçeden anlaşılmalıdır. Kanun yolu ve süre, kararın türü ve tebliğ kaydı üzerinden kontrol edilir.

Kısa değerlendirme

TCK 86 bakımından belirleyici olan yalnız “yaralama cezası kaç yıl” sorusu değildir. Yaralanmanın tıbbi düzeyi, failin kastı, nitelikli hâller ve usul koşulları birlikte değerlendirilir. İnternetteki genel ceza aralıkları, dosyadaki bütün artırımların, indirimlerin veya infazın sonucunu tek başına göstermez.

İlgili yazılar

• Basit Tıbbî Müdahaleyle Giderilebilir Yaralama TCK 86/2
• Kadına Karşı Kasten Yaralama Suçunda Cezanın Alt Sınırı
• Silahla Kasten Yaralama Suçu ve Silah Kavramı
• Eşe, Boşanılan Eşe ve Yakına Karşı Kasten Yaralama
• Kamu Görevlisine veya Kamu Görevinin Nüfuzuyla Yaralama