Gösterilen Delilden Vazgeçmeye Açık İzin Dilekçesi | HMK 196 Word

Kısa cevap: HMK m.196/1 uyarınca delil gösteren taraf, karşı tarafın açık izni olmadan o delile dayanmaktan vazgeçemez. Bu dilekçe, karşı tarafın dosyada önceden gösterilmiş ve tek tek belirlenmiş bir delilden vazgeçilmesine açık izin vermesi içindir. Tanık dinleme, bilirkişi incelemesi veya belgenin getirtilmesi gibi delil işlemi için verilen izin, ancak beyan edilen gerçek kapsamı taşır. Dilekçeyi delili gösteren taraf değil, açık izni verecek karşı taraf hazırlar. İzin, davanın esasını kabul veya ispat yükünü üstlenme beyanı değildir. Word örneği, delilin kim tarafından, hangi tarihte ve hangi vakıa için gösterildiğini belirten alanlar içerir. Başvuruda gerçek mahkeme dosyası kayıtları kullanılır.

Bu dilekçe hangi ihtiyaca yanıt verir?

Bir hukuk davasında taraf, daha önce gösterdiği tanığın dinlenmesinden veya belirli bir belgenin getirtilmesinden vazgeçmek isteyebilir. Karşı taraf bu delilin de incelenmesinde yarar görebilir. HMK m.196’nın açık izin aramasının pratik önemi burada ortaya çıkar. Mahkeme dosyasında “delilimizden vazgeçiyoruz” yazılı bir dilekçe bulunması, karşı tarafın iradesini tek başına göstermez. Bu örnek, karşı tarafın gerçekten izin verdiği delili net biçimde kayda geçirir. Ara kararda başka delillerin toplanması öngörülmüşse onların durumunu ayrıca ayırır. Arayan kişinin ihtiyacı, tanık listesini hazırlamak veya davadan feragat etmek değil, gösterilmiş bir delile dayanılmamasına izin veren usul beyanını doğru kurmaktır.

HMK 196’nın tam koşulu

Kanun hükmü kısa ve kesindir: delili gösteren taraf, karşı tarafın açık izni olmadıkça o delile dayanmaktan vazgeçemez. “Delil gösteren taraf” ve “karşı taraf” sıfatları başvuruda ters yazılmamalıdır. İzin verilecek şey, daha önce gösterilmiş belirli delildir. Henüz dosyada gösterilmemiş belirsiz gelecek deliller için genel ve peşin bir vazgeçme izni bu örneğin kapsamına girmez. Taraflar, HMK m.194/2 gereğince dayandıkları delilin hangi vakıayı ispat edeceğini açıkça belirtmelidir. Bu kayıt, vazgeçilmek istenen delili ayırt ederken kullanılır. Dosyada farklı tarihlerde benzer iki belge veya birden çok tanık varsa yalnız “söz konusu delil” ifadesi yetmez; kişi, evrak ve tarih üzerinden kesinleştirilir.

Açık izin ve sessizlik arasındaki fark

Karşı tarafın cevap vermemiş olması, duruşmaya gelmemesi veya delil işleminin masrafını yatırmaması, bu dilekçede ifade edilen açık iznin yerine yazılmaz. Açık izin, iradeyi ve konusunu anlaşılır cümleyle ortaya koyar. Örnek ifade şudur: “[taraf] tarafından [tarihli dilekçede] [vakıa] için gösterilen [belirli delil] deliline dayanmaktan vazgeçilmesine HMK m.196/1 uyarınca açıkça izin veriyorum.” Bu cümle başka delillere yayılamaz. Birden çok karşı tarafın bulunduğu dosyada izin yalnız beyan sahibi açısından yazılır; diğer taraflar adına imza atılmış gibi gösterilmez. İradeyi açıklayan kişi ve dosyadaki temsil kaydı denetlenir. Mahkemece tutanağa alınan sözlü izin varsa tutanak içeriği ve imza da kontrol edilir.

Delili tam olarak tanımlamak

Bir tanıktan vazgeçme söz konusuysa kişinin adı soyadı, varsa tanık listesi tarihi ve hangi vakıa için gösterildiği belirtilir. Dosyaya getirtilmesi istenmiş banka kaydıysa kurum, hesapla ilgili işlem dönemi ve ara karar kaydı kullanılır; hesap numarası gibi kişisel veriler kamuya açık yazıda yer almaz. Bir fotoğraf, e-posta veya sözleşme için ek numarası, düzenleme tarihi ve dosyaya giriş kaydı ayrımı sağlar. Bilirkişi incelemesinden vazgeçme durumunda hangi inceleme konusundan söz edildiği ve mahkemenin mevcut ara kararının kapsamı açıklanır. “Bütün delillerden vazgeçmeye izin” gibi geniş bir beyan, tek delil için verilmek istenen iradeyi yanlış yansıtır. Örnekteki köşeli alanlar bu nedenle delilin kaynağı ve vakıasını ayrı ayrı ister.

Gösterilmiş delil ile yeni delil ayrımı

HMK m.196, gösterilen delile dayanmaktan vazgeçme aşamasına ilişkindir. HMK m.145 ise kanuni süreden sonra delil gösterilmesi hakkında ayrı koşullar koyar: sonradan ileri sürmenin yargılamayı geciktirme amacı taşımaması veya süresinde gösterilememenin tarafın kusurundan kaynaklanmaması hâlinde mahkeme izin verebilir. Bir delilden vazgeçmeye onay vermek, karşı tarafın daha sonra başka bir delili sınırsız biçimde sunmasına peşinen izin vermez. Delil değişikliği veya yeni delil sunma talebi varsa dosyadaki süre ve ara kararlar ayrıca ele alınır. Bu Word metni yalnız belirli, gösterilmiş delilden vazgeçilmesine ilişkin açık izni kaydeder. M.145 koşullarının gerçekleştiği hakkında kanıtsız ve otomatik hüküm kurmaz.

Tanıktan vazgeçme özel durumu

Tanık HMK m.240/2 uyarınca ad soyad, tebliğe elverişli adres ve ispatlanacak vakıayla birlikte listelenir. Bir tanıktan vazgeçme talebinde tanık listesinde gösterilen kişiyle izin metnindeki kişinin aynı olduğu doğrulanır. HMK m.241, mahkemenin bazı tanıklardan yeterli bilgi edindiğinde geri kalanların dinlenmemesine karar verebilmesine ilişkin farklı bir hükümdür; bu, karşı tarafın m.196 izni ile aynı işlem değildir. Tanığın mazereti, adres değişikliği ve dinlenme günü de vazgeçme iradesinin yerine geçmez. Karşı tarafın tanığı dinletmekte kendi menfaati bulunabilir; açık izin verilmediyse delili gösteren tarafın tek yanlı beyanıyla işlem bitmiş sayılmamalıdır. Word örneğinde tanık listesi ve vakıa alanlarının gerçek kayıtlarla doldurulması bu yüzden önemlidir.

Belge ve kurum kayıtlarında vazgeçme

Belge delili önceden gösterilmiş ve mahkeme kurumdan getirilmesine karar vermiş olabilir. Açık izin, hangi belgenin getirilmesi veya incelenmesi talebinden vazgeçildiğini göstermelidir. Belge aslı zaten dosyadaysa onu fiziksel olarak çıkarmak ile o delile dayanmaktan vazgeçmek farklı işlemlerdir; dosyadan çıkarma veya iade için ayrı usul ve karar gerekir. Karşı tarafın aynı belgeye dayanma isteği varsa iradesi ayrıca korunur. Elektronik kayıt için dosya adı ve içerik tarihinin gerçek kaydı kullanılır; iki farklı sürüm “aynı belge” diye birleştirilmez. HMK m.199 geniş belge tanımı içerir, fakat bu örnekte tüm elektronik veriler hakkında genel rıza verilmez. Açık izin tek tek tanımlanan delille sınırlanır.

Bilirkişi veya keşif talebinin durumu

Bilirkişi incelemesi veya keşif, mahkemenin uyuşmazlığı aydınlatmasına hizmet eden usul işlemleriyle bağlantılıdır. Tarafın dayandığı belirli delil talebinden vazgeçme beyanı ile mahkemenin usul yönetimine ilişkin kararı karıştırılmamalıdır. Karşı taraf açık izin verse dahi mevcut ara kararın kaldırıldığı veya mahkemenin artık inceleme yapamayacağı şeklinde kesin cümle kurulmaz. Delil gösterme kaydı, gider avansı kararı, inceleme konusu ve karşı tarafın kendi delil talebi ayrı ayrı incelenir. Örneğin davacı bir keşif talebinden vazgeçmek isterken davalının aynı yer hakkında bağımsız keşif talebi olabilir. Bu dilekçe davalının yalnız davacının talebine verdiği izni kayda geçirir; davalının kendi talebinden vazgeçtiğini söylemez.

Karşı ispat hakkı nasıl korunur?

HMK m.191/1, ispat yükünü taşımayan tarafın karşı ispat için delil sunabileceğini ve bu faaliyetin ispat yükünü üstlendiği anlamına gelmeyeceğini düzenler. Bir delilden vazgeçmeye izin veren taraf, kendi dosyasında gösterdiği karşı delilden de vazgeçmiş olmaz. Dilekçede, açık iznin yalnız karşı tarafın belirli deliline ilişkin olduğu ve beyan sahibinin kendi delilleri ile açıklamalarını kapsamadığı açık yazılabilir. Ancak bunun somut iradeyle örtüşmesi gerekir. Karşı tarafın delilinin incelenmemesinden sonra mevcut iddianın otomatik olarak ispatlanamadığı veya davanın kazanıldığı söylenemez. Mahkeme eldeki diğer delilleri ve ispat yükünü değerlendirir. İzin metni ispat sonucuna değil, usul işlemine odaklanmalıdır.

Davadan feragat, kabul ve sulh ile farkı

Delilden vazgeçmeye izin vermek bir davayı sona erdirme iradesi değildir. HMK m.196’daki açıklama yalnız belirli delile dayanmaktan vazgeçilmesine yönelik rızayı gösterir. Dava talebinden feragat, davayı kabul veya sulh, kendi koşulları ve sonuçları olan farklı usul işlemleridir. “Davacının delillerinden ve taleplerinden feragatini kabul ediyorum” gibi karışık ifade, izin verilmek istenen konuyu aşabilir. İzin verenin maddi olguyu ikrar ettiği de söylenmez. Metinde, mümkünse dava ve savunma hakkına ilişkin tutum ayrı tutulur. Hukuki işlem birden fazla talep sonucu içeriyorsa, delil adıyla talep sonucunu karıştırmadan yazın. İmza öncesi metnin gerçekten yalnız m.196 iradesini yansıttığı gözden geçirilir.

Duruşma tutanağı ve önceki dilekçeler

Vazgeçme talebi sözlü ileri sürülmüşse duruşma tutanağının tarihi ve ifadesi, yazılı dilekçeyle karşılaştırılır. Karşı tarafın daha önce izne açıkça karşı çıktığı bir kayıt varsa yeni rıza beyanı hangi delil yönünden tutum değişikliği içerdiğini belirtmelidir. Dosyada “tanık X yerine tanık Y” gibi farklı bir talep varsa bunu yalnız “X’ten vazgeçme” diye değerlendirmeden önce mahkeme kayıtları okunur. Tutanağa kaydedilen gerçek beyan dilekçede yanlış aktarılmaz. UYAP’taki evrak türü, kayıt tarihi ve ek numarası delilin kimliğine yardımcı olur. İzin metninin kendisi de hangi gün sunulduğu ve kimin tarafından imzalandığıyla izlenebilir olmalıdır. Karşı tarafın iradesinin açık oluşu, dosyadaki diğer usul kayıtlarını gereksiz kılmaz.

Birden çok taraf ve vekâlet

İki davalıdan biri belirli delilden vazgeçmeye izin veriyorsa dilekçede tekil birinci kişi kullanılır. Diğer davalının da onay verdiği ancak kendi açıklaması veya usulüne uygun temsili varsa söylenebilir. Şirket, miras ortaklığı veya müdahil bulunan dosyada taraf sıfatı ve temsil ilişkisi netleştirilir. Vekil imzalayacaksa dosyada vekilliği ve iradenin vekilce açıklanma biçimi kontrol edilir. Dilekçe başlığındaki “izin veren” ile imza alanı aynı tarafı göstermelidir. Delili gösteren karşı tarafın kimliği ve delilin bulunduğu dilekçenin tarihi ayrı yazılır. Şablonun kopyalanması sırasında davacı ve davalı sıfatlarının ters çevrilmesi, iznin yanlış kişi adına kurulmasına neden olabilir. Bu nedenle son nüsha somut dosyanın taraf listesiyle karşılaştırılır.

Süre ve masraf etkisini doğru anlatmak

Delil için önceden gider avansı yatırılması istenmiş veya kurum müzekkeresi yazılmış olabilir. Açık izin, önceki masrafın kendiliğinden iade edildiği, tanığın tebligatının geçersiz olduğu veya mahkemenin takvimini otomatik değiştirdiği sonucunu doğurmaz. Bunlar dosyadaki karar ve işlem aşamasına göre ayrıca ele alınır. İzin, yargılamayı gereksiz uzatmamak için açık ve erken sunulabilir; ancak yasa metninden sabit bir “izin verme son günü” uydurulmaz. Mahkemenin belirlediği kesin süre, duruşma günü ve mevcut tebligatlar aynen okunur. Delil işlemi çoktan tamamlanmışsa vazgeçme talebinin pratik etkisi farklı olabilir. Dilekçede yapılmamış masraf, gönderilmemiş müzekkere veya gerçekleşmemiş dinleme varmış gibi anlatılmaz.

Word dilekçesini gerçek dosyaya uyarlama

Köşeli alanlara mahkeme, esas numarası, izin verenin sıfatı, delili gösteren taraf, delilin ayrıntılı adı ve gösterildiği evrakın tarihi yazılır. Tanık için ad soyad ve liste; belge için düzenleyen, tarih ve ek; kurum kaydı için ilgili ara karar ve dönem kullanılır. Gerçekte mevcut olmayan ara karar veya delil listesinin kaydı çıkarılır. Birden fazla delile izin veriliyorsa her biri ayrı bentte, ayrı vakıasıyla tanımlanır; tek delil örneği sessizce toplu rızaya dönüştürülmez. Karşı tarafın kendi delilleri bakımından haklarını saklı tutma cümlesi gerçek iradeye uygun olmalıdır. Sonuç ve istem, açıklamadaki delil kimliğiyle birebir uyumlu olmalıdır. Başvuru gönderildikten sonra UYAP alındısı ve eklerin açılabilirliği kontrol edilir.

Örnek açık izin dilekçesi

Aşağıdaki metin, delili göstermeyen karşı tarafın HMK m.196/1 uyarınca vereceği izindir. Delili gösteren kişinin vazgeçme talebi tek başına bu belgenin yerine geçmez. Word dosyasındaki somut delil alanlarını gerçek dosya belgeleriyle doldurun; izin verilmeyen delilleri sonuç bölümüne eklemeyin.

Delilden vazgeçmeye açık izin dilekçesi Word indir

Gösterilmiş delili ve vazgeçme talebini gerçek dosya kaydıyla eşleştirin.

Delilden vazgeçmeye açık izin dilekçesi Word indir (.docx)

Hata kontrol listesi

İlk hata, “delillerden vazgeçmeye izin” diyerek hangisini kastettiğini belirtmemektir; evrak ve vakıa gösterilir. İkinci hata, izin verenin delili gösteren taraf gibi yazılmasıdır; iki sıfat ayrılır. Üçüncü hata, tanık listesindeki kişi ile Word’deki kişinin farklı olmasıdır; liste tarihi ve isim karşılaştırılır. Dördüncü hata, izni davadan feragat veya maddi iddianın kabulü gibi yazmaktır; metin yalnız delile yönelir. Beşinci hata, mahkeme ara kararının izinle kendiliğinden kalktığını ileri sürmektir; dosyadaki sonraki karar izlenir. Altıncı hata, izin verilmeyen başka delilleri topluca dışlamaktır. Yedinci hata, dosya gönderimi tamamlanmadan dilekçenin sunulduğunu varsaymaktır; kayıt ve imza doğrulanır.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynak ve ilgili sayfalar

• Adalet Bakanlığı HMK metni: m.27, 145, 191, 194, 196, 199, 240–241.
• Tanık listesi sunma dilekçesi
• Keşif sırasında tanık dinlenmesi
• Dilekçe örnekleri arşivi

Adalet Bakanlığı HMK metninde m.27 hukuki dinlenilme, m.145 sonradan delil, m.191 karşı ispat, m.194 somutlaştırma, m.196 delilden vazgeçme, m.199 belge, m.240 tanık listesi ve m.241 kısmi tanık dinlenmesi konularını düzenler. Sitedeki tanık listesi örneği delili göstermeyi; keşif sırasında tanık dinlenmesi örneği farklı bir dinleme talebini; bu sayfa ise gösterilmiş delile dayanılmamasına karşı tarafın izin vermesini anlatır. Her bir işlem için farklı taraf ve farklı usul koşulu vardır. Son kontrol tarihi 28 Eylül 2026’dır; dosyanın ara kararları ve gerçek delil kayıtları ayrıca incelenir.