Senetle İspat Gereken Konuda Tanık Dinlenmesine Açık Muvafakat Dilekçesi | HMK 200/2 Word

Kısa cevap: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.200/2, senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenmesine izin verir. Bu örnek, karşı tarafın belirli hukuki işlem ve belirli vakıa için tanık dinlenmesine açıkça izin verdiğini mahkemeye yazılı bildirmesi içindir. Muvafakat, sözleşmenin içeriğini kabul etmek, borcu ikrar etmek veya davadan feragat etmek anlamına gelmez. Bu ayrımlar dilekçede yazılmalıdır. Hangi tarafın tanığı, hangi vakıa, hangi dosya ve hangi talep olduğu belirsiz bir “tanığa muvafakat” cümlesi yerine sınırları açık bir irade beyanı kullanılır. Word dosyası, onayı veren tarafın dosyaya sunacağı gerçek başvuruya göre doldurulabilir.

Arama niyeti: kim hangi belgeyi sunar?

Uygulamada davacı bir ödeme veya sözleşme değişikliği için tanık dinletmek isterken davalı senetle ispat itirazı ileri sürmüş olabilir. Bazen bunun tersi yaşanır. Aranan dilekçe, tanığı göstermek isteyen tarafın genel tanık listesi değildir; tanıkla ispat yükümlülüğüne engel oluşturan senet zorunluluğuna rağmen karşı tarafın açık rızasını kayda geçiren metindir. Bu yüzden başvuran, tanık deliline dayanan kişi değil, HMK m.200/2 bakımından “karşı taraf” konumunda olan kişidir. Sadece tanığın adını yazmak yeterli değildir. Hukuki işlemin hangi yönünün tanıkla anlatılacağı belirtilir. Karşı tarafın henüz tanık listesi vermemiş olması, muvafakat dilekçesinde olmayan isimleri uydurmayı haklı kılmaz. Liste ve dinleme günü mahkeme dosyasından ayrıca izlenir.

HMK 200/1 ve 200/2 arasındaki bağ

HMK m.200/1, maddede tanımlanan hukuki işlemlerin kanuni parasal sınırı aşması durumunda senetle ispat kuralını kurar. İkinci fıkra, bu kuralın hatırlatılması ve karşı tarafın açık muvafakati şartıyla tanık dinlenmesine ilişkin kapıyı açar. Bu yazıda parasal sınırın tarihsel kanun metnindeki sabit tutarı güncel eşik gibi tekrarlamıyoruz. Birinci fıkra bakımından ilgili yılın uygulanacak sınırı, hukuki işlemin yapıldığı zamanki miktarı ve uyuşmazlığın niteliği dosya özelinde kontrol edilir. Başvuru metni “her türlü iddiaya peşinen izin” gibi geniş bir formül içermez. Mahkemenin hangi konuda rızanın verildiğini anlayabilmesi, senet zorunluluğu ile açık izin arasındaki ilişkiyi doğru kurar. Tanık anlatımının delil değeri ayrıca yargılama içinde değerlendirilir.

Açık muvafakat nasıl anlaşılır?

Kanun “açık” sözcüğünü kullanır. Dolayısıyla sessiz kalmak, karşı tarafın tanık listesine sadece cevap vermemek veya duruşmaya katılmamak, bu şablondaki olumlu beyanla aynı işlem olarak yazılamaz. Dilekçede “HMK m.200/2 uyarınca, [belirli işlem] hakkındaki [belirli vakıa] yönünden karşı tarafın tanık dinletmesine açıkça muvafakat ediyorum” denir. Bu ifade, tarafın gerçek iradesiyle örtüşmelidir. Tarafın iradesi yoksa avukatın veya başkasının taslağa cümle eklemesi hukuki bir muvafakat yaratmaz. İzin verilen konu, dosyadaki dilekçelerde ileri sürülen vakıayla ve tanık listesiyle karşılaştırılır. Başka bir sözleşmeye, başka döneme veya yeni iddialara rıza verildiği yönünde geniş yorum üretmemek için sınırlar ayrı bir cümlede gösterilir.

Hangi vakıa tanıkla açıklanacak?

Tanık dinletilmek istenen şey bir hukuki işlemin kurulması, değiştirilmesi, ertelenmesi veya sona ermesi gibi HMK m.200 alanına giren belirli bir olgu olabilir. “Uyuşmazlığa ilişkin bütün hususlar” yeterli ayrıntı taşımaz. Örneğin tarafların [tarih] tarihli [adı] anlaşmasının [madde veya ödeme kalemi] bakımından daha sonra [iddia edilen değişiklik] konusunda tanık dinletilmek istendiği, iddianın doğru olduğu kabul edilmeden tarif edilir. Dilekçe karşı tarafın vakıasını benimsemez; yalnızca o vakıa için tanık dinlenmesine rıza verir. Dosyada birden çok işlem varsa her biri tarih ve konu ile ayrılır. Tanıkların mahkemenin önünde hangi sorularla karşılaşacağı ve hangi kayıtlarla karşılaştırılacağı, gerçek uyuşmazlığın sınırlarına bağlıdır. Dilekçenin konusu, sonuç ve istem bölümünde aynı ifadeyle tekrarlanmalıdır.

Senede karşı ileri sürülen işlem ile ayrım

HMK m.201, senede bağlı iddiaya karşı senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıran veya azaltan hukuki işlemlerin tanıkla ispatına ilişkin ayrı bir yasak düzenler. Bu Word örneği doğrudan HMK m.200/2 kapsamındaki senetle ispat zorunluluğu için tasarlanmıştır. Dosyadaki iddia bir senede karşı işlem niteliğindeyse m.201 ve diğer delil kuralları ayrıca incelenmelidir. Başlığa “HMK 201” yazmak, m.200/2’nin açık muvafakat koşulunu otomatik olarak o uyuşmazlığa uygulamaz. Bir senedin varlığı, hangi vakıanın senede karşı ileri sürüldüğünü belirleme ihtiyacını doğurur. Mahkeme önündeki somut iddianın hukuki niteliği ve kabul edilen rızanın kapsamı birbirinden ayrılmalıdır. Şablon, tüm senet karşıtı iddiaların tanıkla ispat edilebileceğine dair genel bir kabul içermez.

Delil başlangıcı ve kanuni istisnalar

HMK m.202, senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceğini düzenler. İkinci fıkra, bunun hangi kaynaktan gelen ve işlemi muhtemel gösteren belge olduğunu tarif eder. HMK m.203 ise kanunda sayılan istisnalarda tanık dinlenmesini kabul eder. Bu yollar, karşı tarafın m.200/2 kapsamındaki açık muvafakatinden ayrı dayanaklardır. Dosyada delil başlangıcı bulunduğu iddiası varsa onun gerçekten karşı tarafa veya temsilcisine bağlanıp bağlanmadığı incelenir. Yakın akrabalık, işin niteliği, olağanüstü güçlük veya irade bozukluğu gibi istisnalar “nasıl olsa tanık dinlenir” diye tek cümleyle geçiştirilemez. Bu dilekçe, başka istisnalar tartışmalı olsa da belirli bir konuda izin veren tarafın beyanını kayıt altına alır; istisnaların varlığına dair karar vermez.

Tanık listesiyle ilişki: HMK 240

HMK m.240/2 uyarınca tanık göstermek isteyen taraf dinletmek istediği vakıayı, tanıkların adı soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunar. Muvafakat dilekçesi bu liste yerine geçmez. Başvuran karşı tarafın listesindeki vakıa başlığına atıf yapabilir; liste dosyada yoksa varsayım yapmadan, karşı tarafın dilekçesindeki somut tanık talebini tarih ve paragrafla tanımlar. M.240/2’de listede olmayan kişinin dinlenmemesi ve ikinci liste verilememesi kuralı da bulunur. Açık muvafakat, liste eksikliğini her durumda gideren bir izin olarak sunulmamalıdır. Tanık adresi, davetiye ve dinleme düzeni ayrıca usule tabidir. Sitedeki genel tanık listesi örneği, tanık göstermek isteyen tarafın işlemine yöneliktir; buradaki Word metni onayı veren tarafındır.

Mahkemenin hatırlatma ve kayıt aşaması

HMK m.200/2’nin lafzı, birinci fıkradaki senetle ispat düzenlemesi hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakatini arar. Dosyada bu açıklamanın yapıldığı duruşma tutanağı varsa tarih ve ilgili sayfa belirtilir. Yazılı dilekçede de taraf, senetle ispat zorunluluğunu bildiğini ve yalnızca belirtilen vakıa için tanık dinlenmesine izin verdiğini ifade eder. Mahkemeden bu beyanın dosyaya alınmasını ve HMK m.200/2 uyarınca işlem yapılmasını ister. Bu, hâkimin delili değerlendirme yetkisini elinden almaz. Verilmemiş bir duruşma tutanağını varmış gibi göstermek ya da mahkemenin zaten tanığa karar verdiğini söylemek yanlıştır. Dosyada önceki itiraz varsa hangi tarihte ve hangi kapsamda ileri sürüldüğü belirlenerek yeni beyanın onunla ilişkisi açık yazılır.

Muvafakatin sınırları ve hakların korunması

Karşı tarafın belirli vakıa için tanık dinlenmesine izin vermesi, tanık anlatımını doğru kabul ettiği anlamına gelmez. Tanığın algısı, olayla bilgisi, sözlerinin diğer delillerle uyumu ve karşı soru hakkı yargılamada önemini korur. Dilekçe “tanığın söyleyeceği her şeyi kabul ediyorum” demez. Talep edilen konu dışında kalan vakıalar için otomatik genişleme öngörmez. Borç ikrarı, davayı kabul, feragat veya sulh beyanı kullanılmaz; bunlar farklı irade açıklamalarıdır. Rızayı veren tarafın özellikle bir sözleşme maddesi veya zaman aralığıyla sınır çizmesi gerekiyorsa o sınır somut dosya bilgisiyle yazılır. Böylece mahkeme hangi delil yasağının aşılmasına izin verildiğini, hangi maddi iddiaların tartışmalı kalmaya devam ettiğini ayırt edebilir.

Duruşmada tanığın dinlenmesi

Açık muvafakat verildiğinde tanıkların kendiliğinden ve hemen dinlendiği sonucuna varılmaz. Tanık listesi, tebligata elverişli adres, davet ve mahkemenin takvimi ayrıca yürür. HMK m.243/1 tanığın davetiye ile çağrılmasını düzenler ve belirli koşullarda davetiye gönderilmeden hazır bulundurulan tanığın dinlenmesine ilişkin hüküm içerir. HMK m.241, mahkemenin gösterilen tanıklardan bir kısmıyla yeterli bilgi edinmesi durumunda kalanların dinlenmemesine karar verebilmesini düzenler. Muvafakat, tanığın geleceğine veya anlatımının ispatı sağlayacağına dair garanti değildir. Dinleme oturumunda tanığın hangi vakıa hakkında konuştuğu takip edilir. Verilen iznin dışına çıkan sorulara ilişkin usul itirazları, rızanın kapsamı ve dosya durumuyla birlikte değerlendirilir.

Önceki senetle ispat itirazı varsa

Dosyada senetle ispat itirazı ileri sürülmüşse yazılı muvafakatın bununla ilişkisi gizlenmemelidir. Önceki beyanın tarihi ve konusu, yeni izin verilen vakıa ile karşılaştırılır. “Tüm önceki itirazlarımı geri alıyorum” gibi gereğinden geniş ifade, tarafın niyeti yalnızca tek tanık konusuysa dilekçeye konmaz. Önceki itirazın kapsamını bilmeden koşulsuz feragat cümlesi yazmak maddi sonucu değiştirebilir. Daha önce tanık dinlenmesine ilişkin ara karar verilmişse o karar da dosyadan incelenir; dilekçe geçmiş kararı kendiliğinden değiştirmiş gibi gösterilmez. İzin, mahkemenin kanuni kuralı ve gerçek uyuşmazlığı değerlendirmesi için açık kayıt sağlar. Tarafın iddiaya yönelik diğer savunmaları sürdüğünü belirtmesi, tanıklığa rıza ile esas hakkındaki tutumun karıştırılmasını önler.

İmza, temsil ve dosyaya sunma kontrolü

Başvuruyu yapan tarafın adı, sıfatı ve dosya numarası doğru yazılır. Vekil aracılığıyla sunuluyorsa vekilin bilgisi ve dosyadaki temsil durumu kontrol edilir. Elektronik başvuruda eklerin ve e-imzanın UYAP kaydında göründüğü doğrulanır. Islak imzalı başvuruda mahkemenin kabul edeceği sunma yöntemi izlenir. Birden çok davalı veya davacı varsa tek tarafın beyanı diğer kişilerin iradesiymiş gibi çoğul dille yazılmaz. Şirket adına başvuruda unvan ve temsil bilgisi kayıtlarla uyumlu olmalıdır. Dilekçeye karşı tarafın tanık talebinin yer aldığı dilekçe veya ilgili tutanak, gerçekten mevcutsa eklenir yahut dosyadaki tarihiyle gösterilir. Muvafakatin başka dosya numarasına kaydedilmesi, rıza konusunun o davada görünmemesi gibi pratik bir hataya yol açar.

Yurt dışından ve Mersin dışından dosya takibi

Müvekkilin bulunduğu il veya ülke ile davaya bakan mahkeme farklı olabilir. Bu durumda tanık listesi, dava evrakı ve duruşma tutanağı uzaktan incelenirken belgenin tarihi ve sürümü doğrulanır. Mesajla iletilmiş bir taslak, tarafın kesin muvafakati olarak mahkemeye sunulmaz. Beyanın kimden geldiği, hangi işlem hakkında olduğu ve imza süreci tamamlanır. Tanık şehir dışındaysa davet ve dinleme usulü ayrı konu olduğundan rıza dilekçesinde kendiliğinden istinabe kararı varmış gibi yazılmaz. Fizikî ofis Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin merkezli takip edilir. Dilekçenin mahkemeye sunulması, tanık delilinin karşı tarafça usulüne uygun gösterilmesi ve tarihlerin izlenmesi birbirini tamamlayan işlemlerdir.

Word örneği nasıl doldurulur?

İndirilebilir metindeki köşeli alanlar, yalnızca gerçek dosya kayıtlarıyla değiştirilir. Mahkeme adı, esas numarası, onayı verenin taraf sıfatı, karşı tarafın tanık talebinin tarihi, hukuki işlem ve tek tek vakıalar yazılır. Birden fazla farklı işlem için rıza verilecekse her biri ayrı numaralı açıklamada ele alınır; bu örneği toplu ve sınırsız onaya çevirmeyin. “Senedin varlığı ve iddianın doğruluğu kabul edilmeksizin” cümlesi, sadece gerçekten bu tutum varsa korunur. Tanık isimleri bilinmiyorsa boş bir isim alanı yerine karşı tarafın usulüne uygun listesinin dosya kaydı gösterilir. Başvurunun sonunda hangi konuda dinleme istendiği aynen tekrar edilir. Dosyaya sunmadan önce kişinin bizzat onayladığı son metin, imza ve ek listesi karşılaştırılır.

Örnek açık muvafakat dilekçesi

Aşağıdaki mahkemeye sunulacak metin, yalnız HMK m.200/2 kapsamında belirli hukuki işlem hakkında tanık dinlenmesine rıza veren tarafa yöneliktir. Önceki bir tanık listesi veya mahkeme tutanağı varsa gerçek tarihleriyle ilişkilendirin. Başvuruyu tanığı dinletmek isteyen taraf yapacaksa bu şablonun taraf sıfatları ters düşer; genel tanık listesi metni kullanılmalıdır.

Tanık dinlenmesine açık muvafakat dilekçesi Word indir

Dosya numarasını, tanık talebini ve rızanın hangi vakıayı kapsadığını gerçek kayıtlarla doldurun.

Senetle ispatta tanık dinlenmesine açık muvafakat dilekçesi Word indir (.docx)

Sık yapılan hatalar

Birinci hata, “tanık dinletilmesine muvafakat” derken hangi hukuki işlemin söz konusu olduğunu yazmamaktır; işlem tarihi ve taraflarıyla tanımlanır. İkinci hata, bütün tanıklara ve bütün savunmalara rıza verilmiş gibi geniş sözcükler seçmektir; gerçek irade tek vakıaysa bu sınır belirtilir. Üçüncü hata, muvafakati borç ikrarı gibi yazmaktır; delil yöntemine izin ile olayın doğruluğunu kabul ayrı tutulur. Dördüncü hata, m.200/2’yi m.201, m.202 veya m.203’ün yerine koymaktır; hangi normun tartışıldığı dosyada belirlenir. Beşinci hata, tanık listesi hiç verilmemişken veya tanık adresi yokken rızanın usul eksiklerini otomatik gidereceğini sanmaktır. Altıncı hata, taslağı gerçek tarafın bilgisi ve onayı olmadan dosyaya yüklemektir.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar ve ilgili içerikler

• Adalet Bakanlığı HMK metni: m.194, 200–203, 240–243.
• Tanık listesi sunma dilekçesi
• Keşif sırasında tanık dinlenmesi talebi
• Tanık disiplin para cezasının kaldırılması

Hukuki temel, Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan 6100 sayılı HMK’nın m.194, m.200–203, m.240–243 hükümleridir. Tanık listesi sunma örneği, tanığı gösterecek tarafın ayrı işlemini; keşifte tanık dinlenmesi örneği, keşif yerindeki dinleme talebini; tanık disiplin para cezasının kaldırılması örneği ise tanığın mazeretini ele alır. Bu yazının özgül konusu, senetle ispat gereken belirli vakıa bakımından karşı tarafın açık muvafakatidir. Son içerik kontrolü: 28 Eylül 2026. Mevzuatın somut işlem tarihine uygulanacak parasal sınırı ve dosya ara kararları ayrıca kontrol edilmelidir.