CMK 163 Hâkim ve Kolluk İşlem Kayıtlarının Dosyaya Alınması Dilekçesi | Word

Kısa cevap: Bir suçüstü olayı veya gecikmesinde sakınca bulunan durum sırasında, Cumhuriyet savcısına erişilemediği ya da olayın genişliği savcının iş gücünü aştığı için sulh ceza hâkiminin CMK m.163 kapsamında soruşturma işlemi yaptığı belirtilmişse; gerçekten mevcut hâkim kararı, emir, işlem tutanağı, kolluk görev ve sonuç raporu ile teslim kayıtlarının yürüyen savcılık dosyasına alınması istenebilir. Bu dilekçe, başvurucunun sulh ceza hâkiminden doğrudan soruşturma başlatmasını sağlamaz. İstem, daha önce yapıldığı bildirilen belirli işlemin kanuni dayanağını, makamını, zaman çizelgesini ve kayıt zincirini denetlenebilir hâle getirmeye yöneliktir.

Güncelleme: 5 Ekim 2026 · Hukuki dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.163 ve 169; başvurucunun sıfatına göre m.147/1-f veya 234/1-a-1.

Bu dilekçe hangi somut ihtiyacı karşılar?

CMK m.163 olağan soruşturma düzeninin istisnai bir hükmüdür. Kanunun olağan sistemi içinde soruşturmayı Cumhuriyet savcısı yönetir; savcı doğrudan veya emrindeki adlî kolluk aracılığıyla araştırma yapar. Bununla birlikte suçüstü hâli ve gecikmesinde sakınca bulunan bir durum aynı anda gündemdeyken savcıya erişilemiyorsa veya olayın genişliği savcının iş gücünü aşıyorsa, sulh ceza hâkimi de bütün soruşturma işlemlerini yapabilir. Hâkimin emrettiği tedbirleri kolluk amir ve memurları alır, emredilen araştırmaları yerine getirir.

İstisnai yetki kullanıldığında birden fazla kurumda parçalı kayıt oluşabilir. Hâkimlikte karar veya işlem tutanağı, kollukta görev-emir kaydı ve sonuç raporu, haber merkezinde zaman bilgisi, muhafaza biriminde teslim kaydı, savcılıkta ise sonradan devralınan soruşturma evrakı bulunabilir. Yürüyen soruşturma dosyasında bu zincirin yalnız bir bölümü görünüyorsa; başvurucu, gördüğü gerçek belgeyi ve eksik kalan bağlantıyı göstererek diğer kayıtların araştırılmasını isteyebilir. İstem, “bütün kayıtlar getirilsin” biçiminde sınırsız bırakılmaz; olay, tarih-saat aralığı, işlem türü, hâkimlik ve kolluk birimi somutlaştırılır.

Bu konu savcılığa genel delil toplama talep dilekçesinden daha dardır. Genel yazı kamera, banka, HTS, tanık, kurum belgesi veya dijital kayıt gibi farklı delilleri kapsar. Buradaki başvuru ise CMK m.163 kapsamında yapıldığı bildirilen hâkim ve kolluk işlemlerinin kendi yetki ve tutanak zincirine odaklanır. Ayrıca savcının sözlü kolluk emrinin yazılı kaydı ile de aynı değildir; o yazıda emir veren makam Cumhuriyet savcısı ve dayanak m.161/3 iken burada hâkim emri m.163/2 kapsamında incelenir.

CMK 163 hangi koşulları birlikte arar?

Maddenin birinci fıkrası iki aşamalı bir eşik kurar. İlk aşamada suçüstü hâli ile gecikmesinde sakınca bulunan hâlin bulunması gerekir. Metindeki “ile” bağlacı, bu unsurların somut olayda birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Suçüstü kavramı, yalnız bir kişinin kollukça yakalanmış olmasından ibaret değildir; CMK m.2’deki tanım ve olayın gerçek zaman çizelgesi esas alınır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâl de soyut bir acele anlatımı değildir. Delilin kaybolması, kişinin kaçması, yerin değişmesi, mağdurun güvenliği veya işlemin amacının bozulması gibi olayla bağlantılı tehlike somut kayıttan anlaşılmalıdır.

İkinci aşamada Cumhuriyet savcısına erişilememe veya olayın genişliği itibarıyla savcının iş gücünün aşılması seçeneklerinden en az biri bulunmalıdır. Savcıya erişilememe; dilekçe sahibinin kişisel kanaatiyle değil, olay anındaki nöbet, arama, haberleşme ve bildirim kayıtları üzerinden değerlendirilebilecek bir olgudur. Bir telefona ilk denemede cevap alınmaması tek başına maddenin bütün şartlarının oluştuğunu göstermez. Olay genişliği de yalnız olayın önemli görülmesi demek değildir; aynı anda yürütülmesi gereken işlem sayısı, yer sayısı, kişi ve delil yoğunluğu ile mevcut soruşturma kapasitesi arasındaki somut ilişkiyi ifade eder.

Hüküm “sulh ceza hâkimi de bütün soruşturma işlemlerini yapabilir” der. “Yapabilir” ifadesi yetki tanır; her olayda otomatik görev veya özel bir başvuru hakkı doğurmaz. Başvurucu, savcıya ulaşamadığını ileri sürerek dilediği sulh ceza hâkimliğinden soruşturmayı devralmasını isteyemez. Bu nedenle örnek Word dilekçenin muhatabı, mevcut soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığıdır. Talep, daha önce m.163 kapsamında yapıldığı bildirilen işlemin kayıtlarını mevcut dosyada toplama ve denetlenebilir hâle getirme amacını taşır.

CMK 162 ile CMK 163 arasındaki fark nedir?

CMK m.162, Cumhuriyet savcısının ancak hâkim tarafından yapılabilecek bir soruşturma işlemine gerek görmesi durumunda istemini işlemin yapılacağı yer sulh ceza hâkimine bildirmesini düzenler. Hâkim, istenen işlemin kanuna uygunluğunu inceler, karar verir ve gereğini yerine getirir. Bu olağan mekanizmada başlangıç savcının istemidir. Sitedeki savcılıktan sulh ceza hâkimine keşif istemi dilekçesi, belirli keşif ihtiyacı üzerinden bu mekanizmayı açıklar.

CMK m.163 ise suçüstü ve gecikme koşullarında savcıya erişilememe veya olayın genişliği nedeniyle istisnai soruşturma yetkisini düzenler. Burada hâkim yalnız savcıdan gelen belirli bir istemin kanuna uygunluğunu denetleyen makam olarak kalmayabilir; kanundaki sıkı koşullar gerçekleşmişse soruşturma işlemlerini yapabilir. Hâkim, kolluğa tedbir ve araştırma emri de verebilir. Dolayısıyla kayıt denetiminde önce işlemin m.162 istemi üzerine mi, m.163 istisnasıyla mı yapıldığı ayrıştırılmalıdır.

İki madde birbirinin alternatifi gibi gelişigüzel kullanılamaz. Dosyada savcının sulh ceza hâkimliğine gönderdiği açık bir istem ve hâkimliğin bu istem üzerine verdiği karar varsa m.162 zinciri söz konusu olabilir. Buna karşılık olay anında savcıya erişilemediğini, suçüstü ve gecikme koşullarını veya olayın genişliğini gösteren kayıtlarla hâkimin bizzat yönettiği işlemler bulunuyorsa m.163 değerlendirmesi yapılabilir. Başvuru, hukukî etiketi peşinen kesinleştirmek yerine mevcut belgelerin hangi zinciri gösterdiğini sorar.

Dilekçe hangi makama verilir?

Örnek dilekçe, hâlen soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına gerçek soruşturma numarasıyla sunulur. Çünkü amaç, parçalı hâkimlik ve kolluk kayıtlarını mevcut soruşturma dosyasında bir araya getirmektir. Başvurucu bilmediği hâkimlik numarasını, karar sayısını, kolluk görevlisinin adını veya işlem saatini tahmin etmemelidir. Bildiği belge, tarih, yer, kurum ve evrak bilgilerini yazar; bilinmeyen kısmın resmî kayıtlardan araştırılmasını ister.

Soruşturma numarası bilinmiyorsa olay tarihi, başvuru evrak numarası, kolluk birimi, tarafların kimliği ve mevcut tutanakla dosyanın bulunması istenebilir. Ancak ortada henüz bildirilmiş bir suç veya soruşturma yoksa bu örnek, genel bir suç duyurusunun yerine kullanılmaz. İlk ihbar veya şikâyet için olayın niteliğine uygun başvuru yapılır; m.163 kayıt istemi ancak gerçekten yapılmış veya yapıldığı bildirilen belirli bir hâkim-kolluk işlemiyle bağlantılı kurulmalıdır.

Kovuşturma başlamışsa kayıtların hangi dosyaya getirileceği ve talebin savcılık aracılığıyla mı yoksa davayı gören mahkemeye mi sunulacağı dosyanın aşamasına göre belirlenir. Savcılıktaki soruşturma numarası ile mahkemedeki esas numarası birbirine karıştırılmamalıdır. İddianame kabul edilmişse delil ve evrak talepleri esasen davayı gören mahkemede ele alınır; soruşturma makamındaki asıl kayıtların istenmesi için kurum ve evrak bilgileri yine somutlaştırılır.

Hangi karar ve tutanaklar istenebilir?

Yetkiyi doğuran olay ve erişim kayıtları

İlk kayıt grubu, m.163 şartlarının olay anında nasıl değerlendirildiğini gösterebilecek belgelerdir. Olay ve ihbar tutanağı, suçüstü yakalama kaydı, haber merkezi kaydı, nöbet çizelgesi, savcılığa bildirim veya erişim denemesi, görevli personel ve zaman çizelgesi bu gruba girebilir. Olayın genişliği dayanak gösterilmişse aynı anda yürütülen yer, kişi ve işlem sayısını gösteren görev dağılımı veya koordinasyon kaydı araştırılabilir. Her dosyada bu belgelerin tamamının bulunacağı varsayılmaz; somut olayda gerçekten oluşturulmuş olanlar istenir.

“Savcıya ulaşılamadı” ibaresi tek başına yeterli açıklık sağlamayabilir. Hangi savcılık birimine, ne zaman, hangi yöntemle ulaşılmaya çalışıldığı ve işlem gecikirse hangi somut tehlikenin doğacağı mevcut kayıttan anlaşılmalıdır. Fakat dilekçe sahibi bu kayıtları görmemişse tarih-saat veya arama sayısı uydurmamalıdır. Bildiği olay zamanını ve mevcut belgedeki ibareyi aktarır; resmî iletişim kayıtlarının araştırılmasını ister.

Hâkimin bizzat yaptığı soruşturma işlemleri

İkinci grup, sulh ceza hâkiminin yaptığı işlemle ilgili karar, tutanak ve eklerdir. İfade veya tanık dinleme, keşif, tespit, muhafaza, koruma tedbiri ya da başka bir işlem söz konusu olabilir. Her işlemin kendi maddesindeki koşullar ayrıca korunur; m.163 özel işlem kurallarını ortadan kaldıran sınırsız bir yetki değildir. İşlemin tarihi, başlama ve bitiş saati, yeri, hazır kişiler, zabıt kâtibi, kullanılan teknik araç, elde edilen veya elde edilemeyen materyal ve imzalar kayıttan izlenebilmelidir.

Hâkimin işlemiyle bağlantılı fotoğraf, video, kroki, eşya listesi, teslim belgesi veya teknik çıktı varsa bunlar tutanağın eki olarak numaralandırılmış olabilir. Dosyada yalnız ana tutanak görünürken ek listesi görünmüyorsa eklerin kaynağından istenmesi somut bir taleptir. Başvurucu, görmediği ekin içeriğini tanımlamaz; mevcut tutanaktaki ek atfını, sayfa numarasını veya materyal kodunu gösterir.

Hâkim emri üzerine kolluğun yaptığı işlemler

Üçüncü grup, CMK m.163/2 uyarınca kolluğa verilen tedbir ve araştırma emirleridir. Hangi makamın hangi birime ne emrettiği, emrin tarih ve saati, kapsamı, kolluğun işe başlama ve bitirme zamanı, yaptığı araştırma, aldığı tedbir, elde ettiği materyal, sonucu nereye bildirdiği ve teslim zinciri incelenir. Bu kayıtlar, kolluğun kendi inisiyatifiyle mi, savcı emriyle mi yoksa hâkim emriyle mi hareket ettiğini ayırmaya yardımcı olur.

Hâkim emri ile savcının acele hâlde verdiği sözlü emir aynı şey değildir. Savcının adlî kolluğa verdiği emirler CMK m.161/3 kapsamında kural olarak yazılıdır; acele hâlde sözlü emir en kısa sürede yazılı olarak bildirilir. CMK m.163/2 ise hâkim tarafından emredilen tedbir ve araştırmaları düzenler. Dosyadaki “talimat üzerine” ibaresi emri veren makamı göstermiyorsa, makam ve kayıt zincirinin araştırılması istenebilir.

CMK 169 kayıt denetiminde neden önemlidir?

CMK m.169/2 her soruşturma işleminin tutanağa bağlanmasını emreder. Tutanak, işlemi yapan adlî kolluk görevlisi, Cumhuriyet savcısı veya sulh ceza hâkimi ile hazır bulunan zabıt kâtibi tarafından imzalanır. Maddenin üçüncü fıkrası tutanağın işlem yerini, tarihini, başlangıç ve bitiş saatlerini ve işleme katılan veya ilgisi bulunan kişilerin adlarını içermesini; dördüncü fıkra ise işlemde hazır bulunan müdafi veya vekilin isim ve imzasına yer verilmesini öngörür. Bu bilgiler, işlemin yalnız sonucunu değil, usul zincirini de denetlemeye yarar.

Bir belgenin dosyada bulunmaması her zaman hiç düzenlenmediği anlamına gelmez. Kayıt başka hâkimlikte, kolluk biriminde, emanet bürosunda veya ek evrak arasında olabilir. Bu nedenle dilekçe önce kaynağından araştırma ve dosyaya alma talebi kurar. Araştırma sonunda belgenin bulunmadığı veya düzenlenmediği anlaşılırsa bu durumun tutanakla belirlenmesi istenir. Mevcut olmayan bir belgeyi geçmiş tarihli olarak düzenlemek veya içeriğini tahmin etmek, kayıt eksikliğini gidermek değil yeni bir güven sorunu yaratır.

İşlem kayıtlarının dosyada toplanması, işlemin hukuka uygun olduğu veya olmadığı sonucunu peşinen belirlemez. Yetki koşulu, özel işlem kuralları, savunma hakları, delil zinciri ve somut etkisi ayrı ayrı değerlendirilir. Ancak bu değerlendirme, kararın, emrin, tutanağın ve eklerin denetlenebilir şekilde dosyada bulunmasını gerektirir.

Ayrıntılı CMK 163 kayıt istemi dilekçesi

[YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

SORUŞTURMA NO: [Gerçek soruşturma numarası]
TALEP EDEN: [Şüpheli / mağdur / şikâyetçi, ad-soyad, T.C. kimlik no, adres]
MÜDAFİİ / VEKİLİ: Av. [Ad-soyad, baro-sicil ve adres; varsa]
İLGİLİ İŞLEM: [Tarih-saat, yer, sulh ceza hâkimliği ve kolluk birimi; yalnız bilinen gerçek kayıtlar]
KONU: CMK m.163 kapsamında yapıldığı bildirilen sulh ceza hâkimi ve kolluk soruşturma işlemlerinin kanuni dayanağı ile karar, emir, tutanak ve zaman kayıtlarının araştırılarak mevcut soruşturma dosyasına alınması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. [Olay tarihi] tarihinde [açık yer] adresinde meydana gelen ve yukarıdaki soruşturmayla bağlantılı olay sırasında [işlem türü] işleminin sulh ceza hâkiminin emri veya bizzat yürüttüğü soruşturma faaliyeti kapsamında yapıldığı [tutanak, bildirim, ifade, kamera veya başka gerçek kayıt] üzerinden anlaşılmıştır. Başvuru, bu işlem hiç yapılmamışken varsayımsal kayıt oluşturulmasına değil; gerçekten mevcut olduğu bildirilen kayıtların doğru soruşturma dosyasında bir araya getirilmesine yöneliktir.

2. CMK m.163/1, yalnız suçüstü hâli ile gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve ayrıca Cumhuriyet savcısına erişilememesi veya olayın genişliği itibarıyla Cumhuriyet savcısının iş gücünün aşılması koşullarından birinin bulunması durumunda sulh ceza hâkiminin bütün soruşturma işlemlerini yapabilmesine imkân tanır. Bu hüküm, başvurucunun dilediği dosyada sulh ceza hâkimini doğrudan soruşturma makamı olarak seçmesine yarayan genel bir yol değildir.

3. Somut olay bakımından dosyaya alınması istenen ilk kayıt, m.163 yetkisinin hangi olgulara dayandırıldığını gösteren mevcut karar, görevlendirme, yazı veya tutanaktır. Suçüstü hâlinin hangi fiil ve zaman bilgisine; gecikme tehlikesinin hangi kayıp veya değişiklik riskine; savcıya erişilememenin hangi arama, bildirim veya nöbet kaydına ya da olay genişliğinin hangi işlem ve personel yüküne dayandığı mevcut resmî kayıtlardan anlaşılabildiği ölçüde dosyada görünür olmalıdır.

4. Dosyaya alınması istenen ikinci kayıt grubu, sulh ceza hâkiminin bizzat yaptığı [işlem türü] işlemine ilişkin karar, tutanak ve eklerdir. İşlem tarihi, başlama ve bitiş saati, yer, hazır kişiler, zabıt kâtibi, kullanılan teknik araçlar, elde edilen veya elde edilemeyen materyal, düzenlenen ekler ve imzalar araştırılmalıdır.

5. Üçüncü kayıt grubu, CMK m.163/2 uyarınca hâkim tarafından kolluk amir ve memurlarına emredilen tedbir ve araştırmalardır. Emrin tarihi ve saati, emri veren makam, muhatap birim, kapsam, kolluğun işe başlama ve bitirme zamanı, yaptığı araştırma, aldığı tedbir, elde ettiği materyal, teslim zinciri ve sonuç raporu ayrı ayrı belirlenmelidir.

6. CMK m.169/2 gereğince her soruşturma işlemi tutanağa bağlanır. İşlem yeri, tarihi, başlama ve bitiş saati, katılan kişiler, imzalar ve ekler yönünden mevcut kayıtların tam olup olmadığı araştırılmalıdır. Eksik veya okunamayan kayıt varsa kaynağından onaylı örneği istenmeli; mevcut olmayan belge sonradan düzenlenmiş gibi sunulmamalıdır.

7. Dosyada hâlen [tutanak adı ve tarihi] bulunduğu hâlde [hâkim emri, kolluk sonuç raporu, teslim kaydı, fotoğraf listesi veya başka ek] görünmemektedir. Eksiklik nedeniyle [işlemin hangi makamca, hangi zamanda, hangi koşulla veya hangi materyal üzerinde yapıldığı] denetlenememektedir. Talep belirli olay, dar tarih-saat aralığı, belirtilen hâkimlik ve kolluk birimine ait kayıtlarla sınırlıdır.

HUKUKİ NEDENLER: 5271 sayılı CMK m.147/1-f veya 234/1-a-1, 153, 160, 161, 163, 169 ve somut işlemin türüne ilişkin diğer hükümler.

DELİLLER: Mevcut karar ve tutanaklar; olay, ihbar, suçüstü, nöbet, haber merkezi ve erişim kayıtları; hâkim emri; kolluk görev ve sonuç raporları; teslim-muhafaza zinciri; fotoğraf, kamera, kroki, materyal listesi; UYAP evrak listesi ve her türlü hukuka uygun delil.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; (1) [tarih-saat ve yer] olayında CMK m.163 kapsamında yapıldığı bildirilen işlemin hangi somut suçüstü, gecikme, savcıya erişilememe veya olay genişliği kaydına dayandığının araştırılmasına, (2) sulh ceza hâkiminin yaptığı işlemlere ait karar, emir ve tutanaklar ile bütün eklerinin ilgili hâkimlikten istenerek soruşturma dosyasına alınmasına, (3) m.163/2 kapsamında kolluğa verilen emirler ile görev, zaman, sonuç, teslim ve muhafaza kayıtlarının ilgili kolluk biriminden getirtilmesine, (4) CMK m.169 uyarınca kayıt zincirinin dosyada gösterilmesine, (5) mevcut olmayan kayıt varmış gibi oluşturulmaksızın bulunamayan veya düzenlenmediği anlaşılan belgenin durumunun tutanakla belirlenmesine, (6) istem hakkında verilen kararın mevcut soruşturma dosyasına konulmasına ve kanuni sınırlar içinde sonucundan tarafımıza bilgi verilmesine karar verilmesini arz ederim. [Tarih]

[Talep eden / müdafi / vekil]
[Ad-soyad]
[İmza veya e-imza]

Düzenlenebilir Word dilekçe

CMK 163 hâkim ve kolluk işlem kayıtlarının dosyaya alınması dilekçesini Word olarak indir (.docx)

Word dosyasındaki köşeli alanlar yalnız gerçek soruşturma kayıtlarıyla doldurulmalı ve kullanılmayan seçenekler silinmelidir. Görülmemiş karar, emir, arama kaydı, işlem saati, personel adı, delil veya sonuç yazılmamalıdır. Dosyada yalnız m.162 istemi varsa m.163 olayı varmış gibi kurulmaz; işlemin gerçek hukuki zinciri belgeden alınır.

Başvurudan sonra hangi adımlar izlenir?

Dilekçenin evrak kayıt numarası ve UYAP giriş tarihi saklanır. İstem hangi hâkimlik ve kolluk birimine yöneltilmişse yazışma tarihleri takip edilir. Gelen belge listesi, talep edilen kayıt listesiyle karşılaştırılır. Ana tutanak gelmiş fakat ek listesinde gösterilen fotoğraf veya teslim belgesi gelmemişse eksik parça adı ve evrak atfı gösterilerek dar bir tamamlayıcı talep sunulur.

Başvurucunun dosyadaki her belgeyi koşulsuz alma hakkı olduğu varsayılmaz. Müdafiin dosya incelemesi ve örnek alması CMK m.153 kapsamında, soruşturmanın amacı ile kısıtlama kararı bulunup bulunmadığı gözetilerek değerlendirilir. Mağdur veya şikâyetçinin belge örneği istemi de soruşturmanın gizliliği ve amacı bozulmamak koşuluyla, kanundaki hakları içinde ele alınır. Kayıtların dosyaya alınması talebi ile bunların bir örneğinin başvurucuya verilmesi aynı işlem değildir.

Belgeler geldiğinde işlem zinciri kronolojik sıraya konur: olay ve ilk bildirim; savcıya erişim veya olay genişliği kaydı; hâkimin aldığı karar ya da yaptığı işlem; kolluğa verilen emir; kolluğun başlangıç-bitiş ve sonuç kaydı; materyalin teslim ve muhafazası; savcılığın dosyayı devralması. Saatler veya makamlar arasında uyumsuzluk varsa, sonuç hakkında varsayım kurulmadan belgenin adı ve çelişen iki kayıt somut biçimde gösterilir.

Talebin reddi veya karşılıksız kalması hâlinde aynı soyut metni tekrar vermek yerine eksiklik netleştirilir. Dosyada bulunan belgenin hangi satırında hâkim emrine atıf yapıldığı, hangi ekin eksik olduğu, kayıt zincirinin hangi bölümünün denetlenemediği ve bunun somut savunma ya da mağdur hakkıyla ilişkisi açıklanır. CMK m.163 bu dilekçe için özel bir gün sayısı veya otomatik itiraz yolu düzenlemez; başvuru ve kanun yolu, verilen işlemin hukuki niteliğine göre ayrıca incelenir.

CMK 163 başvurusunda yapılan somut hatalar

• CMK m.163’ü herkesin doğrudan sulh ceza hâkiminden soruşturma başlatabileceği genel bir yol gibi sunmak.
• Suçüstü ve gecikmesinde sakınca koşullarını birbirinden ve olayın gerçek zaman çizelgesinden koparmak.
• Savcıya erişilememe olgusunu hiçbir nöbet, arama, bildirim veya zaman kaydı göstermeden kesin kabul etmek.
• Olayın “önemli” olmasını, olay genişliğinin savcının iş gücünü aşmasıyla aynı saymak.
• CMK m.162 uyarınca savcı istemi üzerine yapılan hâkim işlemi ile m.163 istisnai soruşturmasını karıştırmak.
• Hâkim emri ile savcının CMK m.161/3 kapsamındaki sözlü kolluk emrini aynı belge türü kabul etmek.
• İşlem, tarih-saat, hâkimlik ve kolluk birimini göstermeden bütün kurum arşivinin getirilmesini istemek.
• Görülmemiş karar numarası, erişim denemesi, personel adı, emir saati veya delil sonucu üretmek.
• Ana tutanak ile fotoğraf, kroki, materyal listesi ve teslim belgesi gibi ekleri ayrı ayrı kontrol etmemek.
• CMK m.169’daki yer, tarih, başlangıç-bitiş saati, hazır kişiler ve imza unsurlarını atlamak.
• Kayıt eksikliğini, özel işlem kuralları ve somut etkisi incelenmeden otomatik hükümsüzlük sebebi ilan etmek.
• Dosyaya alma istemini, bütün belgelerin koşulsuz örneğini alma hakkıyla aynı görmek.

Sık sorulan sorular

1. CMK 163 dilekçesi doğrudan sulh ceza hâkimine mi verilir?

Bu örnek, mevcut soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına sunulur. Amaç, daha önce m.163 kapsamında yapıldığı bildirilen hâkim ve kolluk işlemlerinin kayıtlarını aynı soruşturma dosyasında toplamaktır. Madde, başvurucuya dilediği hâkimlikte soruşturma açtırma yetkisi vermez.

2. Suçüstü varsa sulh ceza hâkimi otomatik olarak soruşturmayı mı yürütür?

Hayır. Kanun suçüstünün yanında gecikmesinde sakınca bulunan hâli ve ayrıca savcıya erişilememe veya olay genişliğinin savcının iş gücünü aşması seçeneklerinden birini arar. “Yapabilir” ifadesi istisnai yetki tanır; otomatik görev yaratmaz.

3. Savcıya erişilemediği nasıl gösterilir?

Somut olayda oluşturulmuş nöbet, arama, haber merkezi, bildirim ve zaman kayıtları araştırılır. Başvurucu görmediği arama sayısını veya saati üretmez. Mevcut tutanaktaki “savcıya ulaşılamadı” ibaresini ve olay zamanını göstererek resmî kayıtların istenmesini talep eder.

4. Olay genişliğinin savcının iş gücünü aşması ne demektir?

Olayın yalnız önemli veya ağır görülmesi yeterli değildir. Aynı anda yürütülmesi gereken işlem, yer, kişi ve delil yoğunluğu ile mevcut savcılık iş gücü arasındaki somut durum değerlendirilir. Görev ve koordinasyon kayıtları varsa dosyaya alınabilir.

5. Hâkim kolluğa emir verebilir mi?

CMK m.163/2, kolluk amir ve memurlarının sulh ceza hâkimi tarafından emredilen tedbirleri alacağını ve araştırmaları yerine getireceğini düzenler. Emrin kapsamı, muhatabı, zamanı ve kolluğun sonuç kaydı somut dosyada araştırılır.

6. CMK 162 ile 163 aynı mıdır?

Değildir. M.162, savcının yalnız hâkim tarafından yapılabilecek bir işlem için sulh ceza hâkimine istemde bulunmasını düzenler. M.163 ise suçüstü ve gecikme koşullarında savcıya erişilememe veya olay genişliği nedeniyle hâkimin soruşturma işlemi yapabilmesini düzenleyen istisnadır.

7. Her soruşturma işlemi için tutanak zorunlu mudur?

CMK m.169/2 her soruşturma işleminin tutanağa bağlanmasını öngörür. Tutanakta işlemin yeri, tarihi, başlangıç ve bitiş saati ile ilgili kişiler ve imzalar bulunur. Somut işlemin özel maddesindeki ek kayıt şartları da ayrıca incelenir.

8. Tutanak dosyada yoksa işlem otomatik olarak geçersiz midir?

Bu sonuç yalnız kayıt yokluğundan otomatik biçimde kurulmaz. Belgenin başka makamda bulunup bulunmadığı, gerçekten düzenlenip düzenlenmediği, özel işlem kuralı ve eksikliğin somut etkisi araştırılır. Dilekçe önce kayıt zincirinin ortaya çıkarılmasını ister.

9. Dosyaya alınan belgenin örneği hemen verilir mi?

Dosyaya alma ile başvurucuya örnek verme ayrı işlemlerdir. Müdafi bakımından CMK m.153, mağdur veya şikâyetçi bakımından CMK m.234 ve soruşturmanın gizliliği değerlendirilir. Varsa kısıtlama kararı ve belgenin soruşturma amacı üzerindeki etkisi gözetilir.

10. Bu dilekçe için kanunda sabit süre var mıdır?

CMK m.163 ve 169 bu kayıt istemi için özel bir gün sayısı belirlemez. Bununla birlikte kayıtların kaybolma, üzerine yazılma veya farklı birime devredilme riski varsa gecikmeden, dar tarih-saat ve kurum bilgisiyle başvurmak gerekir. Kanun yolu, verilen kararın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

• Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.160-169, 147, 153 ve 234)
• Adalet Bakanlığı – 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu PDF
• Savcının sözlü kolluk emrinin yazılı kayda alınması dilekçesi
• Savcılıktan sulh ceza hâkimine keşif istemi dilekçesi
• Savcılığa delil toplama talep dilekçesi
• Soruşturma dosyasını inceleme ve belge örneği alma dilekçesi
• Hâkim kararı olmadan elkoyma ve onay süresi rehberi

Avukat Halil Bakırcı – Mersin Barosu sicil no: 3472. Türkiye genelindeki ceza dosyalarına ilişkin çalışmalar Mersin merkezli yürütülür. Fiziki ofis: İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak Profit İş Merkezi 3/14 Akdeniz/Mersin.