Adlî Kolluk Görevlendirme Kayıtlarının Dosyaya Alınması Dilekçesi | CMK 164 Word

Kısa cevap: CMK m.164, adlî kolluğu soruşturma işlemlerini yapan belirli güvenlik görevlileri üzerinden tanımlar; soruşturma işlemlerinin Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda öncelikle adlî kolluğa yaptırılmasını öngörür. Somut bir ifade, olay yeri incelemesi, yakalama sonrası işlem veya delil toplama faaliyeti yapılmış; fakat işlemi yapanların hangi adlî kolluk görevlendirmesiyle, hangi ekip ve iş bölümü içinde hareket ettiği dosyada görülemiyorsa, mevcut soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığından bu dar görev zincirinin araştırılması ve gerçek kayıtların dosyaya alınması istenebilir. Başvuru; personelin özlük dosyasını istemek, idari amire soruşturma talimatı verdirmek veya yalnız kayıt eksikliğinden otomatik geçersizlik sonucu çıkarmak için kullanılamaz.

Güncelleme: 5 Ekim 2026 · Hukuki dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.164, 165 ve 169 ile Adlî Kolluk Yönetmeliğinin yürürlükteki hükümleri.

Bu dilekçe hangi somut ihtiyacı karşılar?

Bu örnek, yapılması istenen yeni bir soruşturma işleminden çok, yapılmış belirli bir işlemin görev zincirini görünür hâle getirmeye yöneliktir. Dosyada bir olay tutanağı, ifade tutanağı, görüntü teslim belgesi, araştırma raporu veya olay yeri inceleme evrakı bulunabilir. Belgede personel imzası ya da birim kaşesi vardır; ancak ekibin o günkü adlî kolluk görevlendirmesi, iş bölümü, olay numarası, görevin hangi birime tevdi edildiği veya sonucun savcılığa ne zaman bildirildiği anlaşılmıyor olabilir. Dilekçe, yalnız belirtilen işlem ve dar tarih-saat aralığıyla sınırlı resmî kayıtların dosyada bir araya getirilmesini ister.

Konunun savcının sözlü kolluk emrinin yazılı kaydı başvurusundan farkı önemlidir. CMK 161/3 dilekçesi, belirli savcılık emrinin yazılı verilip verilmediğine ve acele hâlde sözlü verilen emrin sonradan yazılılaştırılmasına odaklanır. Buradaki başvuru ise emrin varlığından bağımsız olarak, somut işlemi yapan ekip veya görevlinin o soruşturmadaki adlî kolluk sıfatını ve görevlendirme bağlantısını araştırır. İki sorun aynı olayda birlikte bulunabilir; yine de talep başlıkları ve istenen belgeler ayrı kurulmalıdır.

Bu başvuru CMK 163 hâkim ve kolluk işlem kayıtları dilekçesi ile de aynı değildir. CMK 163, suçüstü ve gecikme koşullarında savcıya erişilememe veya olay genişliğinin savcının iş gücünü aşması nedeniyle sulh ceza hâkiminin soruşturma işlemi yapabildiği istisnai düzenlemedir. CMK 164 ise olağan soruşturma içinde adlî kolluğun kim olduğunu, hangi emir ilişkisiyle görev yaptığını ve adlî olmayan hizmetlerdeki idari hiyerarşisini ayırır.

CMK 164 adlî kolluğu nasıl tanımlar?

CMK m.164/1, adlî kolluğu yalnız genel bir “kolluk” etiketiyle tanımlamaz. Hüküm; Emniyet Teşkilatı Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, maddede belirtilen gümrük teşkilatı düzenlemesi ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunundaki soruşturma işlemlerini yapan güvenlik görevlilerine gönderme yapar. Bu nedenle bir kişinin teşkilat personeli olması, yaptığı her işlemin adlî kolluk işlemi olduğu sonucunu tek başına doğurmaz. Somut faaliyetin soruşturma işlemi niteliği, görevlendirmenin zamanı, birimi ve içeriği ayrıca belirlenmelidir.

Adlî Kolluk Yönetmeliği, adlî kolluk görevlisini soruşturma işlemlerini yapmak üzere tabi olduğu atama usulüne göre görevlendirilen komutan, amir, memur ve diğer görevliler üzerinden açıklar. Yönetmelik ayrıca belirli teşkilatların uygun yerlerde yeterince adlî kolluk personeli görevlendirmesini düzenler. Dosyada görevlendirmeyi gösteren belgenin teknik adı teşkilata göre değişebilir: ekip görev çizelgesi, nöbet listesi, büro görev emri, olay sevk kaydı, devriye formu, birim içi iş bölümü veya başka bir resmî kayıt kullanılabilir. Başvurucu kurumun kullanmadığı bir belge adını varmış gibi yazmamalıdır.

Görevlendirme kaydının araştırılması, personelin tüm özlük dosyasının istenmesi anlamına gelmez. Soruşturma bakımından gerekli olan; işlemi yapan kişinin kimliğini, bağlı birimi, görevli olduğu zaman aralığını, görevin adlî niteliğini ve belirli olayla bağlantısını gösterecek sınırlı kayıt bölümüdür. Gereksiz adres, aile, maaş, sağlık veya disiplin bilgileri talebin konusu değildir. Böyle dar bir istem hem kişisel verilerin korunmasına hem de soruşturma ihtiyacının doğru tanımlanmasına yardımcı olur.

“Öncelikle adlî kolluğa yaptırılır” kuralı ne demektir?

CMK m.164/2, soruşturma işlemlerinin Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda öncelikle adlî kolluğa yaptırılacağını ve adlî kolluk görevlilerinin savcının adlî görevlere ilişkin emirlerini yerine getireceğini düzenler. “Öncelikle” sözcüğü, somut soruşturma işinin kural olarak adlî kolluk eliyle yürütülmesini anlatır. Ancak bu ifade, yalnız adlî kolluk yapılanmasındaki görevlilerin her koşulda işlem yapabileceği veya başka hiçbir kolluk biriminin soruşturmaya katılamayacağı şeklinde okunamaz. CMK m.165, gerektiğinde ya da savcının talebi hâlinde diğer kolluk birimlerinin de adlî kolluk görevini yerine getirmekle yükümlü olduğunu ayrıca belirtir.

Dilekçede yalnız “işlemi adlî kolluk yapmadı” denilmesi bu nedenle yeterli değildir. Önce evrakta görünen birim belirlenir. Bu birim m.164 kapsamında görev yapan adlî kolluk birimi mi, yoksa m.165 uyarınca somut olay için adlî görev üstlenmiş diğer kolluk birimi mi sorusu araştırılır. İkinci ihtimalde savcının talebi, gereklilik hâli, görev sevk kaydı veya birimin soruşturma dosyasıyla bağlantısını gösteren başka bir belge bulunabilir. Belge görülmediyse başvurucu sonucu kesin ilan etmek yerine kaydın araştırılmasını istemelidir.

“Öncelikle” ifadesi, görevli ekibin seçimine karşı başvurucuya mutlak veto hakkı vermez. Soruşturma makamı olayın yeri, suçun türü, uzmanlık ihtiyacı, acil durum ve teşkilatların görev alanlarını dikkate alır. Örneğin dijital inceleme, deniz olayı, gümrük bağlantılı kaçakçılık veya kırsal alan olayı farklı uzmanlık ve teşkilat kayıtları doğurabilir. Dilekçe, yapılması gereken kurumsal iş bölümünü baştan belirlemek yerine, fiilen yapılan görevlendirmenin hukuki ve belgesel dayanağını somut dosyada görünür hâle getirmeyi amaçlar.

İdarî amir ile Cumhuriyet savcısının emir ilişkisi nasıl ayrılır?

CMK m.164/3, adlî kolluğun adlî görevlerin haricindeki hizmetlerde kendi üstlerinin emrinde olduğunu söyler. Bu ayrım, aynı personelin teşkilat bakımından idari bir hiyerarşide yer alması ile belirli soruşturma işleminde Cumhuriyet savcısının adlî talimatını yerine getirmesinin birlikte bulunabileceğini gösterir. Nöbet planı, araç tahsisi, personel izin çizelgesi ve büro içi iş bölümü çoğu kez idari kayıt; belirli kişiyi dinleme, kamera kaydını koruma, olay yerini inceleme veya başka soruşturma faaliyetini yürütme emri ise adlî görev bağlantısı taşır.

İdari görevlendirme belgesi, savcılık emrinin yerine geçmez; savcılık emri de personelin hangi ekip ve zaman diliminde görev yaptığını gösteren bütün idari kayıtları kendiliğinden oluşturmaz. Somut dosyada ikisinin eşleştirilmesi gerekebilir. Talimatın muhatabı olan birim ile işlemi imzalayan görevli arasında görev çizelgesi, olay numarası veya sevk kaydıyla bağlantı kurulabilir. Başlangıç ve bitiş saatleri, tutanak zamanı ve sonuç bildiriminin savcılığa giriş tarihi bu zincirin parçalarıdır.

Adlî Kolluk Yönetmeliğinin resmî metninde bazı değişiklikler hakkında yürütmeyi durdurma notları bulunduğundan, yönetmelikteki her ibare güncel ve kesin bir yetki kuralı gibi aktarılmamalıdır. Bu örnek, tartışmalı veya yürütmesi durdurulduğu not edilen tanımlar üzerinden sonuç kurmaz. CMK m.164’ün açık üç fıkrası ile yönetmelikteki görevlendirme, iş bölümü ve soruşturma tutanağına ilişkin yürürlükteki temel düzenlemeler esas alınır.

Başvuru hangi makama ve kim tarafından yapılır?

Soruşturma devam ediyorsa başvuru, dosyayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Soruşturma numarası biliniyorsa doğru ve eksiksiz yazılır. Numara bilinmiyorsa olay tarihi, yer, görünen kolluk birimi, tutanak adı ve taraf sıfatı kullanılarak dosyanın bulunması istenir; hayalî bir numara yazılmaz. Kovuşturma başlamışsa aynı kayıt ihtiyacı davayı gören mahkemeye, delil toplanması veya ara karar talebi biçiminde sunulabilir. Buradaki Word örneği soruşturma evresindeki savcılık başvurusuna göre hazırlanmıştır.

Şüpheli veya müdafii, görevlendirme kaydının savunmayı etkileyen somut bir işlemin dayanağını ortaya koyacağını açıklayabilir. Şüphelinin CMK m.147/1-f kapsamında lehine somut delillerin toplanmasını isteme imkânı vardır. Mağdur ya da şikâyetçi ise CMK m.234/1-a-1 uyarınca delillerin toplanmasını isteme hakkını, kendi hakkını etkileyen belirli işlemle ilişkilendirebilir. Başvurucunun sıfatı hangi belgenin incelenebileceğini ve örneğinin verilip verilemeyeceğini etkiler.

Bir kaydın soruşturma dosyasına alınması ile başvurucuya kopyasının verilmesi aynı işlem değildir. Müdafiin dosya inceleme ve örnek alma yetkisi CMK m.153, varsa kısıtlama kararı ve soruşturmanın amacı çerçevesinde değerlendirilir. Mağdur ve şikâyetçinin erişimi de kendi kanuni hakları ile gizlilik sınırlarına tabidir. Dilekçede önce görevlendirme ve iş bölümü kaydının dosyaya kazandırılması; ardından kanunun izin verdiği ölçüde incelenebilmesi istenmelidir.

Hangi gerçek kayıtlar istenebilir?

Birinci grup, işlemi yapan kişiyi ve birimi gösteren kayıtlardır. İşlem tutanağındaki ad-soyad, imza, sicil veya yaka numarası, birim kaşesi, ekip numarası ve görev unvanı incelenir. Belge okunamıyorsa onaylı ve okunabilir örneği istenir. Dilekçede görevlinin adı yalnız evrakta görülüyorsa yazılmalı; duyuma dayalı kimlik bilgisi kullanılmamalıdır.

İkinci grup, görevlendirme ve iş bölümü kayıtlarıdır. O günkü ekip/personel görev çizelgesi, nöbet listesi, devriye görevlendirmesi, büro iş bölümü, olay sevk kaydı, araç veya ekip tahsisi ve adlî kolluk sorumlusu ya da birim amiri tarafından düzenlenen gerçek görev kaydı bulunabilir. Talep bütün çizelgenin ilgisiz personel bilgilerinin açıklanmasına değil, belirtilen işlemle bağlantılı bölümün dosyaya alınmasına yöneltilir.

Üçüncü grup, savcılık talimatı ile uygulayan ekip arasındaki bağlantıdır. Emri veren makam, talimat tarihi ve saati, talimatın muhatap birimi, olay veya dosya numarası, emri alan görevli ve yazılı ya da acele hâlde sözlü emir kaydı araştırılır. Sözlü emrin yazılılaştırılması sorunu varsa ayrıca CMK 161/3 başvuru çerçevesi uygulanır.

Dördüncü grup, işlem ve sonuç kayıtlarıdır. İşe başlama ve bitiş zamanı, olay yeri kaydı, teslim-tesellüm belgesi, delil muhafaza zinciri, fotoğraf veya kroki listesi, araştırma tutanağı, sonuç raporu ve fezlekenin savcılığa teslim kaydı birlikte değerlendirilir. genel delil toplama talebi yeni kamera, tanık veya kurum kaydına yönelirken burada amaç yapılmış kolluk işleminin görev ve sonuç zincirini tamamlamaktır.

Beşinci grup, diğer kolluk biriminin adlî görev üstlenmesini gösteren kayıttır. İşlemi yapan birim m.164’teki olağan adlî kolluk yapılanması içinde görünmüyorsa, m.165 kapsamındaki gereklilik veya savcı talebi araştırılır. Görevin neden ve hangi kapsamda verildiği, işlemin adlî nitelikte olduğu dönemde CMK hükümlerinin uygulandığı ve sonucun hangi soruşturma dosyasına sunulduğu belirlenir.

Ayrıntılı CMK 164 görevlendirme kaydı dilekçesi

[YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

SORUŞTURMA NO: [Gerçek numara; bilinmiyorsa olay ve tutanak bilgisi]
TALEP EDEN: [Şüpheli / mağdur / şikâyetçi, ad-soyad, T.C. kimlik no, adres]
MÜDAFİİ / VEKİLİ: Av. [Ad-soyad, baro ve sicil, adres; varsa]
İLGİLİ İŞLEM: [Tarih-saat, yer, işlem türü, görünen kolluk birimi ve tutanak adı]
KONU: Belirtilen soruşturma işlemini yapan görevlilerin CMK m.164 kapsamındaki adlî kolluk sıfatı ve görevlendirme zincirinin; birim, ekip, iş bölümü, savcılık talimatı ve sonuç bildirim kayıtları üzerinden belirlenerek dosyaya alınması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. [Tarih-saat] tarihinde [yer] adresinde [ifade alma, olay yeri inceleme, yakalama sonrası işlem, delil toplama veya başka gerçek işlem] yapılmıştır. İnceleyebildiğim [tutanak/evrak] üzerinde işlemi yapan birim [gerçek birim adı] olarak görünmektedir. Başvuru yalnız bu işlem ve dar tarih-saat aralığına ilişkindir.

2. Dosyadaki [belge adı ve tarihi] üzerinde [imza, sicil numarası, birim kaşesi, ekip numarası veya görev başlığı] bulunmasına rağmen işlemi fiilen yapan görevlilerin bu soruşturmadaki adlî kolluk görevlendirmesi, ekip emri veya iş bölümü kaydı [görünmemekte / mevcut belgeyle açıkça eşleştirilememektedir]. Görmediğim belge hakkında yokluk veya sahtelik iddiasında bulunmuyor; kurumun gerçek kayıt düzeni içinde araştırılmasını istiyorum.

3. CMK m.164/1, adlî kolluğu maddede atıf yapılan teşkilat mevzuatında belirtilen soruşturma işlemlerini yapan güvenlik görevlileri üzerinden tanımlar. Görevlinin kurumsal personel olması ile somut işlemde adlî kolluk görevi yürütmesi aynı tespit değildir. Bu nedenle işlemi yapanların birimi, görevli olduğu zaman aralığı, soruşturma görevi ve olay bağlantısı resmî kayıtlarla belirlenmelidir.

4. CMK m.164/2 uyarınca soruşturma işlemleri Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda öncelikle adlî kolluğa yaptırılır. Somut talimatın muhatap birimi, emri alan görevli, talimat zamanı, olay veya dosya numarası ile işlemi yapan ekip arasındaki bağlantının araştırılması gerekir. Bu talep, savcılık emrinin içeriğini varsayımla kurmaya değil, mevcut talimat ve görevlendirme kayıtlarını eşleştirmeye yöneliktir.

5. CMK m.164/3 gereğince adlî kolluk, adlî görevler dışındaki hizmetlerde üstlerinin emrindedir. Personel nöbeti, araç tahsisi ve iş bölümü gibi idari kayıtlarla belirli soruşturmaya ilişkin adlî talimat farklıdır. Her iki kayıt katmanı, yalnız belirtilen işlemin görev zincirini gösterecek ölçüde birlikte incelenmelidir.

6. İlgili birimin gerçek kayıt sisteminde mevcutsa [ekip/personel görev çizelgesi, nöbet listesi, devriye görevlendirmesi, büro iş bölümü, olay sevk kaydı veya başka gerçek görev belgesi] ile işe başlama-bitiş ve sonuç bildirimleri istenmelidir. Kurumda bulunmayan belge adı üzerinden kayıt üretilmemeli; var olan teknik kayıt adı ve numarası yetkili birimce belirlenmelidir.

7. İşlemin CMK m.165 kapsamında diğer kolluk birimine yaptırıldığı anlaşılırsa, bunu gösteren gereklilik veya Cumhuriyet savcısı talebi ile görevin kapsamı araştırılmalıdır. Birimin m.164/1’deki olağan yapılanma dışında olması tek başına işlemin geçersizliği sonucunu doğurmaz; ancak somut adlî görevin kaynağı dosyada denetlenebilir olmalıdır.

8. CMK m.169/2 gereğince her soruşturma işlemi tutanağa bağlanır. İşlem tutanağı, yer, tarih, başlangıç-bitiş zamanı, katılan kişiler, imzalar, teslim zinciri ve sonuç/fezleke bildirimi aynı zaman çizelgesinde karşılaştırılmalıdır. Başka birimde bulunan onaylı kayıt getirtilmeli; mevcut olmayan belge sonradan düzenlenmiş gibi sunulmamalıdır.

9. Talep bütün personel özlük dosyalarının veya kurum arşivinin açıklanmasına yönelik değildir. Yalnız belirtilen işlemi yapan görevlinin yetkili birim, görev ve zaman bağlantısını gösterecek kayıt bölümü istenmektedir. Kişisel veriler ve soruşturmanın gizliliği korunabilir; dosyaya alınan belgenin örneğinin verilmesi ayrıca CMK m.153 ve başvurucunun sıfatına göre değerlendirilebilir.

10. İşlemin hukuki sonucu, özel işlem kuralları ve somut etkisi yetkili makamca değerlendirilecektir. Görevlendirme kaydındaki eksiklikten otomatik hükümsüzlük, delil yasağı veya suç sonucu çıkarmıyorum. İstem, gerçek görev zincirinin belirlenmesi ve savunma ya da mağdur haklarının doğrulanmış kayıt üzerinden kullanılabilmesi içindir.

HUKUKİ NEDENLER: 5271 sayılı CMK m.147/1-f veya 234/1-a-1, 153, 160, 161, 164, 165, 169; Adlî Kolluk Yönetmeliğinin yürürlükteki hükümleri ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: İşlem tutanağı; gerçek ekip/personel görev çizelgesi ve iş bölümü kaydı; savcılık talimatı; olay, haber merkezi, nöbet, araç ve sevk kayıtları; teslim-muhafaza zinciri; sonuç raporu/fezleke; UYAP evrak listesi ve her türlü hukuka uygun delil.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; (1) [tarih-saat ve yer] işleminde görev yapan kişilerin somut soruşturmadaki adlî kolluk sıfatının ve bağlı birimin belirlenmesine, (2) ilgili ekip/personel görev çizelgesi, görevlendirme, iş bölümü ve sevk kayıtlarının yalnız bu işlemle ilgili bölümlerinin ilgili birimden istenerek dosyaya alınmasına, (3) savcılık talimatının muhatap birimi ile talimatı uygulayan görevliler arasındaki bağlantının tarih-saat ve olay numarası üzerinden eşleştirilmesine, (4) işlem CMK m.165 kapsamında diğer kolluk birimine yaptırılmışsa bunu gösteren talep veya gereklilik kaydının araştırılmasına, (5) işlem tutanağı, başlangıç-bitiş zamanı, teslim ve sonuç/fezleke bildirimlerinin CMK m.169 kapsamında aynı zaman çizelgesinde gösterilmesine, (6) bulunamayan veya düzenlenmediği anlaşılan belgenin varmış gibi oluşturulmaksızın durumunun tutanakla belirlenmesine, (7) talep hakkında verilen kararın dosyaya konulmasına ve kanuni sınırlar içinde sonucundan tarafımıza bilgi verilmesine karar verilmesini arz ederim. [Tarih]

[Talep eden / müdafi / vekil]
[Ad-soyad]
[İmza veya e-imza]

Düzenlenebilir Word dilekçe

CMK 164 adlî kolluk görevlendirme kayıtlarının dosyaya alınması dilekçesini Word olarak indir (.docx)

Word dosyasındaki köşeli alanları yalnız dosyada görülen gerçek bilgilerle doldurun. Kullanılmayan seçenekleri silin. Görülmemiş görevli adı, sicil numarası, savcılık talimatı, ekip kaydı veya sonuç raporu yazmayın. İşlemi başka kolluk birimi yaptıysa, m.165 koşullarını araştırmadan “yetkisiz birim” sonucu kurmayın.

Başvurudan sonra nasıl takip edilir?

Dilekçenin UYAP veya evrak kayıt numarası saklanır. Savcılığın hangi kolluk birimine yazı yazdığı, yazının tarih ve sayısı ile gelen cevabın hangi evrak numarasıyla dosyaya girdiği ayrı ayrı not edilir. Gelen cevaptaki görevli adları ve ekip numarası, işlem tutanağındaki imza, sicil numarası ve zaman bilgisiyle karşılaştırılır. Görev çizelgesinin ilgisiz bölümleri kapatılmışsa, somut işlem bağlantısını gösteren kısmın okunabilir olup olmadığı kontrol edilir.

Bir görev çizelgesinin gelmesi tek başına bütün zinciri tamamlamayabilir. Çizelge yalnız personelin o gün nöbette olduğunu gösterirken, belirli olayın o ekibe sevk edildiğini olay numarası veya görevlendirme kaydı gösterebilir. Savcılık talimatının muhatap birimi ile fiilen işlem yapan ekip farklı görünüyorsa devir, destek, ihtisas personeli görevlendirmesi veya m.165 bağlantısı araştırılır. Hiçbiri dosyada yoksa eksik parçanın adı ve hangi belgedeki atıf nedeniyle gerekli olduğu belirtilerek tamamlayıcı talep verilir.

İşlem tutanağı ile görev kayıtları arasında saat, birim veya kişi uyuşmazlığı bulunduğunda, sonuca ilişkin suçlama kurulmadan iki kayıt yan yana gösterilir. Örneğin tutanak başlangıcı [saat] iken ekip görevlendirmesi [başka saat] olarak görünüyorsa, hangi kaydın doğru olduğunun araştırılması istenir. İmza sahibinin farklı bir birimde görevli görünmesi durumunda geçici görevlendirme veya destek kaydı sorulur. Başvurucu kendi yorumunu resmî kayıt gibi sunmamalıdır.

CMK 164 bu dilekçe için özel bir gün sayısı veya otomatik itiraz yolu düzenlemez. Ancak nöbet, araç, haber merkezi veya görev çizelgeleri dönemsel saklama ve arşiv kurallarına tabi olabilir. Kayıt ihtiyacı öğrenildiğinde olay, tarih-saat ve birim bilgisiyle gecikmeden başvurmak yararlıdır. Talebin reddi hâlinde başvurulabilecek yol, verilen kararın hukuki niteliğine ve dosyanın evresine göre ayrıca değerlendirilir.

CMK 164 başvurusunda yapılan somut hatalar

• Bir kişinin polis veya jandarma olmasını, yaptığı her işlemin otomatik olarak adlî kolluk işlemi sayılması için yeterli görmek.
• Somut işlem, tarih-saat ve tutanak adını yazmadan bütün personel ve kurum arşivini istemek.
• Personel nöbeti ve ekip planlaması gibi idari kayıtlarla savcının adlî talimatını aynı belge kabul etmek.
• CMK m.164/2’deki “öncelikle” sözcüğünü diğer kolluk birimlerinin hiçbir zaman adlî görev yapamayacağı şeklinde yorumlamak.
• CMK m.165’teki gereklilik veya savcı talebi ihtimalini araştırmadan işlemi yapan birimi kesin biçimde yetkisiz ilan etmek.
• Görülmemiş personel adı, sicil numarası, ekip kodu, görev emri veya savcılık talimat saati üretmek.
• Görev çizelgesinin yalnız nöbeti gösterdiğini, belirli olay sevkini ayrıca kanıtlamayabileceğini gözden kaçırmak.
• İşlemin başlangıç-bitiş saati, imzalar, teslim zinciri ve sonuç bildirimini CMK m.169 tutanağıyla eşleştirmemek.
• Kayıt eksikliğini, özel işlem kuralları ve somut etkisi incelenmeden otomatik hükümsüzlük veya delil yasağı saymak.
• Dosyaya alma istemini, bütün personel bilgilerinin koşulsuz örneğini alma hakkıyla aynı görmek.
• Adlî Kolluk Yönetmeliğindeki yürütmeyi durdurma notlarını görmeden her eski ibareyi kesin güncel yetki kuralı olarak kullanmak.
• CMK 161/3 sözlü emir kaydı, CMK 163 hâkim soruşturması ve CMK 164 görevlendirme zinciri taleplerini tek belirsiz paragrafta birleştirmek.

Sık sorulan sorular

1. Her polis veya jandarma adlî kolluk görevlisi midir?

Kurumsal kolluk sıfatı ile somut soruşturmadaki adlî görev aynı tespit değildir. CMK m.164 ve ilgili teşkilat mevzuatı, soruşturma işlemlerini yapan görevlileri esas alır. Belirli olayda görevli ekip, zaman, birim ve adlî işlem bağlantısı gerçek kayıtlarla araştırılır.

2. Görev çizelgesinin dosyada olmaması işlemi otomatik geçersiz kılar mı?

Hayır. Kayıt başka birim arşivinde bulunabilir veya farklı adla tutulmuş olabilir. Önce varlığı ve içeriği araştırılır; eksikliğin özel işlem kuralına ve savunma ya da mağdur hakkına somut etkisi ayrıca değerlendirilir. Dilekçe peşin hükümsüzlük sonucu kurmaz.

3. Cumhuriyet savcısının talimatı varsa görevlendirme belgesine ihtiyaç kalmaz mı?

Talimat ile görevlendirme farklı sorulara cevap verir. Talimat hangi soruşturma işinin yapılacağını ve muhatap birimi gösterebilir; ekip veya iş bölümü kaydı ise fiilen hangi personelin, hangi zaman aralığında ve hangi görev bağlantısıyla hareket ettiğini gösterebilir. Somut olayda ikisinin eşleştirilmesi gerekebilir.

4. İdarî amir adlî soruşturma emri verebilir mi?

CMK m.164/2 adlî görev bakımından Cumhuriyet savcısının emir ve talimatını esas alır; m.164/3 adlî görev dışındaki hizmetlerde kolluğun kendi üstlerinin emrinde olduğunu belirtir. Personel planlaması ile belirli soruşturmaya ilişkin adlî talimat birbirine karıştırılmamalıdır.

5. Başka bir kolluk birimi işlem yaptıysa sonuç ne olur?

CMK m.165 gerektiğinde veya savcının talebi hâlinde diğer kolluk birimlerinin de adlî kolluk görevi yapmasını öngörür. Bu nedenle birimin m.164’teki olağan yapılanma dışında görünmesi tek başına geçersizlik sonucu doğurmaz. Gereklilik veya savcı talebi ile görevin kapsamı araştırılır.

6. Bütün nöbet listesi ve personel özlük dosyası istenebilir mi?

Talep ölçülü olmalıdır. Belirli işlem, tarih-saat ve birimle bağlantılı görev bölümünün dosyaya alınması yeterli olabilir. İlgisiz personelin kişisel bilgileri, adresi, sağlık kaydı veya disiplin dosyası bu başvurunun konusu değildir.

7. İşlemi yapanın sicil numarası bilinmiyorsa ne yazılır?

Sicil numarası tahmin edilmez. Tutanaktaki imza, ad-soyad, birim kaşesi, ekip numarası veya belge tarihi gösterilerek görevlinin yetkili birimce tespit edilmesi istenir. Okunmayan evrak varsa onaylı ve okunabilir örneği talep edilebilir.

8. Görevlendirme kaydı dosyaya gelince örneği hemen verilir mi?

Dosyaya alma ile örnek verme ayrı işlemlerdir. Müdafi yönünden CMK m.153, varsa kısıtlama kararı ve soruşturmanın amacı; mağdur veya şikâyetçi yönünden kendi kanuni erişim hakları değerlendirilir. Kişisel veriler için sınırlama veya maskeleme uygulanabilir.

9. CMK 164 dilekçesi için kanunda özel süre var mı?

CMK m.164 bu kayıt talebi için sabit gün sayısı koymaz. Buna rağmen nöbet, araç, haber merkezi ve iş bölümü kayıtlarının arşiv düzeni nedeniyle ihtiyaç öğrenildiğinde gecikmeden, dar tarih-saat ve olay bilgisiyle başvurmak uygundur. Kanun yolu verilen kararın niteliğine göre incelenir.

10. Bu dilekçe savcıya veya kolluğa şikâyet yerine geçer mi?

Hayır. Örnek, öncelikle mevcut soruşturmadaki görev ve işlem zincirini belgelemeye yöneliktir. Elde edilen kayıtlar sonradan ayrı bir hukuki veya disiplin iddiasını destekleyebilir; fakat görülmemiş belgelere dayanarak suç ya da kusur isnadı kurulmaz.

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

• Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.160-169)
• Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü – Adlî Kolluk Yönetmeliği
• Savcının sözlü kolluk emrinin yazılı kayda alınması dilekçesi
• CMK 163 hâkim ve kolluk işlem kayıtlarının dosyaya alınması dilekçesi
• Savcılığa delil toplama talep dilekçesi
• Soruşturma dosyasını inceleme ve belge örneği alma dilekçesi
• Savcılıktan sulh ceza hâkimine keşif istemi dilekçesi

Avukat Halil Bakırcı – Mersin Barosu sicil no: 3472. Türkiye genelindeki ceza dosyalarına ilişkin çalışmalar Mersin merkezli yürütülür. Fiziki ofis: İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak Profit İş Merkezi 3/14 Akdeniz/Mersin.