B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Almanya Entgeltumwandlung ve Direktversicherung Türkiye’de Boşanmada Paylaşılır mı? MÖHUK 15, TMK 228 ve BetrAVG

Kısa ve net cevap

Almanya’daki Entgeltumwandlung veya Direktversicherung birikimi, Türkiye’deki boşanmada kendiliğinden yarı yarıya nakit paylaşılmaz. Önce MÖHUK m.15 uyarınca uygulanacak mal rejimi hukuku, sonra Alman BetrAVG §1–1a ve VersAusglG §2–3 kapsamında hakkın niteliği belirlenir. Türk hukukunun uygulandığı olaylarda TMK m.219 ve m.228; Alman emeklilik paylaşımı mevcutsa VersAusglG §2/4 ayrıca incelenir.

Kısa özet

KontrolMevzuatBelge
Uygulanacak mal rejimi hukukuMÖHUK m.15Evlilik tarihi, vatandaşlık, mutad mesken, hukuk seçimi
İşyeri emekliliği hakkının türüBetrAVG §§1–1aEntgeltumwandlungsvereinbarung, Direktversicherung poliçesi
Alman emeklilik paylaşımıVersAusglG §§1–3Boşanma kararı ve emeklilik paylaşımı eki
Türk edinilmiş mal ve toptan ödeme hesabıTMK m.219, 228Ödeme kanıtı, tarih, aktüeryal hesap
Yabancı belge ve ispatHMK m.199, 219–224Sigorta, işveren ve mahkeme kayıtları
Almanya işyeri emeklilik hakları ve Türkiye mal rejimi incelemesi için hukuki belgeler
Mal rejimi ve emeklilik hakları için sözleşme, tarih ve finansman kaynağı birlikte değerlendirilir.

1. Entgeltumwandlung: Maaştan emeklilik hakkına dönüşen değer

Almanya’da bir işçi aylık brüt ücretinin belirli bir bölümünün kendisine nakden ödenmesi yerine işyeri emeklilik sistemine yönlendirilmesini kabul edebilir. Alman Betriebsrentengesetz, kısa adıyla BetrAVG, §1/2 bent 3 bu işlem için Entgeltumwandlung kavramını kullanır. Çalışma karşılığı doğan gelecekteki ücret alacağı, emeklilik döneminde kullanılacak bir hakka dönüşür. Bu dönüşüm, ücretin doğduğu tarih, hakka bağlandığı sistem ve çalışanın tasarruf yetkisi anlaşılmadan sıradan banka mevduatı olarak değerlendirilemez.

BetrAVG §1a, işçinin gelecekteki belirli ücret alacaklarını işyeri emeklilik sistemine yönlendirme hakkını ve bunun sözleşmeyle yürütülmesini düzenler. Aynı maddenin birinci fıkrası, işverenin Pensionsfonds, Pensionskasse veya Direktversicherung gibi yollar üzerinden sağladığı çözümleri ayırır. §1a/1a, işveren sosyal sigorta primlerinden tasarruf ediyorsa kanunda öngörülen ölçüde ilave katkı aktarılmasını düzenler. Bu nedenle plandaki birikim, sadece işçinin maaşından kesilen tutarın toplamıyla açıklanamaz.

Türkiye’de açılan boşanma davasında Alman işveren tarafından düzenlenmiş yıllık hak bildiriminde belli bir rakam görülmesi, o rakamın o gün çekilebilir para olduğu anlamına gelmez. İlk incelemede işveren taahhüdü, plan sağlayıcısı, hak sahipliği, ücret dönüşümü sözleşmesi ve ödeme şartları bir araya getirilmelidir. Aksi hâlde henüz kazanılmamış bir ödeme hakkı ile mevcut nakit varlık birbirine karıştırılır.

2. Direktversicherung, Pensionskasse ve Pensionsfonds farklıdır

Direktversicherung, işverenin çalışan lehine hayat veya emeklilik sigortası sözleşmesi yaptırdığı bir işyeri emekliliği yoludur. Pensionskasse ve Pensionsfonds farklı kurumsal mekanizmalardır. Sözleşmenin görünürde sigorta poliçesi olması, onun mutlaka kişisel tasarruf hesabı niteliğinde bulunduğunu göstermeye yetmez. Alman BetrAVG §1 ve §1a bakımından iş ilişkisiyle bağlantılı bir emeklilik taahhüdü olup olmadığı araştırılır.

Poliçedeki Versicherungsnehmer, versicherte Person ve Bezugsberechtigter alanları aynı kişiyi göstermeyebilir. Sigorta ettiren işveren, sigortalı işçi ve lehtar farklı kişiler olduğunda sözleşme üzerindeki tasarruf hakkı, ölüm hâlindeki ödeme ve boşanmada değerlendirilecek hak birbirinden ayrılır. Türkiye’deki bilirkişinin yalnız poliçe sahibinin adını görerek birikimi tamamen eşin malvarlığına yazması isabetli olmaz.

İşveren yıllık katkı sağlamış, işçi ücret dönüştürmüş veya ikisinin katkısı bir arada kullanılmış olabilir. Ayrıca çalışma sona ermiş olmasına rağmen hak korunabilir, başka işveren planına aktarılabilir veya belirli şartlarda sonradan ödenebilir. Her alternatif için işverenin hazırladığı bilgi formu ve sağlayıcının gerçek hesap dökümü ayrı incelenmelidir.

3. Türkiye’de dava açılınca bütün Alman emeklilik hakları otomatik paylaşılır mı?

Hayır. Önce hangi ülke hukukunun mal rejimini düzenlediği belirlenir; sonra Alman işyeri emekliliği hakkının hangi mal kategorisine girdiği araştırılır. Türkiye’de mahkeme bulunması, her durumda Türk Medeni Kanunu’nun edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanacağı sonucunu doğurmaz. MÖHUK m.15, yabancılık unsuru içeren evlilik malları uyuşmazlıklarında açık hukuk seçimi ve bağlama noktalarını belirler.

Alman Versorgungsausgleichsgesetz, kısaca VersAusglG, §2 emekliliğe yönelik kazanılmış hakların paylaşımını ayrı bir sistemde düzenler. §2/4, bu kanuna giren emeklilik hakları için malvarlığı rejimine dayalı ayrı bir denkleştirme yapılmayacağını ifade eder. Alman hukukunun uygulandığı ve hakkın bu sistemde değerlendirildiği bir dosyada “emeklilik fonunun yarısını ayrıca nakit mal paylaşımı olarak isteyelim” yaklaşımı çifte hesaplama riski taşır.

Türk hukukunun uygulanacağı sonucuna varılan durumda ise TMK m.219 ve m.228 gibi hükümler birlikte incelenir. Ancak bu maddelerden de her Alman işyeri emeklilik vaadinin derhâl bir nakit alacak olduğu sonucu çıkmaz. İlgili değer mal rejiminin sona erdiği tarihte hangi aşamada bulunuyorsa tespit o aşamaya göre yapılmalıdır.

4. MÖHUK m.15: Vatandaşlık ve ilk ortak mutad mesken neden önemli?

5718 sayılı MÖHUK m.15/1’e göre eşler evlilik mallarında, evlenme anındaki mutad mesken veya millî hukuklarından birini açıkça seçebilirler. Seçim yoksa önce evlenme anındaki ortak millî hukuk, bu bulunmazsa o andaki ortak mutad mesken hukuku; o da yoksa Türk hukuku uygulanır. Bu hiyerarşi, evlenme ve göç geçmişi incelenmeden tek cümleyle geçilebilecek bir kontrol değildir.

Örneğin iki Türk vatandaşı Almanya’da evlenmiş ve çalışmaya orada başlamış olabilir. Yalnız Almanya’da yaşamaları, evlenme anındaki ortak Türk vatandaşlığı bağını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Buna karşılık biri Türk diğeri Alman vatandaşı olan çiftte ve ortak millî hukuk yoksa evlenme anındaki mutad meskenin önemi farklılaşır. Sonradan kazanılan çifte vatandaşlık da ayrıca MÖHUK m.4 ve m.15 sistematiğiyle değerlendirilir.

MÖHUK m.15/2, taşınmazların tasfiyesinde bulundukları ülke hukukuna özel önem verir. Alman emeklilik poliçesi ile Mersin’deki dairenin ayni tasfiyesi bu nedenle tek bir mal grubuna indirgenemez. Eşlerin Türkiye’deki tapu ve Almanya’daki emeklilik hakları için kurulan hesabın doğru olması, hangi talebin hangi hukuka tabi olduğunun ayrı yazılmasına bağlıdır.

5. TMK m.219: Çalışma karşılığı edinimler ve sosyal güvenlik ödemeleri

Türk Medeni Kanunu m.219, mal rejimi süresince karşılığını vererek elde edilen değerleri edinilmiş mal olarak tanımlar. Maddenin örnek sayımında çalışmanın karşılığı olan edinimler ile sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarının ve personele yardım amacıyla kurulan sandıkların yaptığı ödemeler yer alır. Bu düzenleme, maaşın nasıl kullanıldığına ve fiilen elde edilmiş bir ödemenin niteliğine ilişkin değerlendirmede önemlidir.

Ancak düzenlemedeki “ödeme” kavramı ile gelecekte kazanılacak Alman Betriebsrente hakkının bugünkü hesap değeri aynı şey olarak kabul edilemez. Kişi henüz emeklilik yaşına gelmemiş, hak aktarımı engellenmiş veya ödeme başka şartlara bağlanmış olabilir. Dosyada TMK m.219’a dayanılırken hesabın “ödenen tutar”, “hak edilmiş alacak”, “henüz koşullu beklenti” ve “sözleşme değeri” ayrımını göstermesi gerekir.

Çalışanın işverenden aldığı ücretin fiilen bankaya yatması ve sonra serbestçe yatırım yapılması farklı bir işlem, ücretin doğrudan emeklilik planına aktarılması farklı bir işlemdir. Bu iki olay için aynı banka hareketi ya da aynı poliçe tablosu yeterli delil değildir. Her eşin malvarlığı iddiası, finansman kaynağı ve dönemi belgelenerek kurulmalıdır.

6. TMK m.228/2 ve gelecekteki emeklilik döneminin ayrıştırılması

TMK m.228/2, eşlerden birine sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılan toptan ödemeler ile iş gücünün kaybı nedeniyle ödenmiş tazminatların tasfiyesinde özel hesap yöntemi düzenler. Kural, bu ödeme yerine ömür boyu gelir bağlansaydı mal rejiminin sona erdiği tarihten sonraki döneme isabet edecek gelirlerin peşin sermayeye çevrilmiş değerini kişisel mal olarak hesaba katmayı öngörür.

Bu hüküm tüm emeklilik haklarını sıfır değerli saymak için kullanılamaz; tersine gelecekteki döneme ait payın ayrılmasını emrettiği olayları belirler. Toptan ödemenin yapılmış olması, ödemenin kaynağı ve niteliği ile yaşam boyu gelir karşılığı hesaplama parametreleri belirlendikten sonra düzenlemenin tatbiki incelenir. Hiç toptan ödeme yapılmamış bir Alman işyeri emekliliği hakkına, hiçbir açıklama olmadan aynı hesap formülü uygulanması da doğru değildir.

Bilirkişi incelemesinde varsa ödeme tarihi, poliçe türü, aktüeryal bildirim, mal rejimi bitiş tarihi ve hayat boyu gelir karşılığı açık gösterilmelidir. Hesap sonunda çıkacak bir tutarın doğrudan ödenecek katılma alacağı olup olmadığı ise uygulanacak hukukun diğer şartlarına bağlıdır. Bir teknisyenin yaptığı emeklilik birikimi hesabı, hâkimin malın hukuki niteliği hakkındaki değerlendirmesinin yerine geçmez.

7. Alman Versorgungsausgleich, Türk mal rejimi tasfiyesinden ayrı bir usuldür

Alman VersAusglG §1, evlilik süresince edinilen emeklilik haklarının paylaşılmasına ilişkin temel prensibi; §2 ise paylaşılabilecek emeklilik ve maluliyet karşılığı hak kategorilerini düzenler. İş ilişkisine dayalı emeklilik, şartları varsa §2 kapsamındadır. Bu nedenle Direktversicherung gibi bir hakkın Alman boşanma dosyasında Versorgungsausgleich değerlendirmesine konu olması hukuken mümkündür.

VersAusglG §2/4, kapsamdaki emeklilik hakları bakımından ayrıca güterrechtlicher Ausgleich yapılmamasını düzenler. Bu hüküm Alman emeklilik denkleştirmesi ile Alman malvarlığı rejimi tasfiyesini birbirinden ayırır. Türk mahkemesinde konu tartışılırken hem Alman kararının mevcut olup olmadığına hem o kararın tam olarak hangi hakkı ve hangi evlilik dönemini kapsadığına bakılır.

Almanya’da boşanma kararı bulunması fakat emeklilik paylaşımına ilişkin kararın hiç verilmemiş, ertelenmiş, sınırlanmış veya sonradan ayrı karara bağlanmış olması aynı sonucu doğurmaz. Karar metni, ekleri ve sağlayıcı hesapları ayrıntılı incelenmeden bir hakkın daha önce kesin biçimde paylaştırıldığı ilan edilemez. Aynı şekilde Alman kararının Türkiye’de otomatik olarak belirli para alacağını doğurduğu varsayılamaz.

8. Evlilik, çalışma ve mal rejimi tarihleri aynı tarihler değildir

Türk hukuku bakımından mal rejiminin sona erdiği tarih ile boşanma kararının kesinleştiği tarih farklı olabilir. TMK m.225, boşanma hâlinde mal rejiminin dava tarihinden geçerli olarak sona ermesine ilişkin özel kural içerir. Buna karşılık Alman VersAusglG §3, emeklilik paylaşımı bakımından evlilik süresinin başlangıcını evlenilen ayın ilk günü, bitişini boşanma dilekçesinin tebliğinden önceki ayın son günü olarak belirler.

Bu iki dönemi tek çizelgede aynı sütuna koymak hesap hatasına neden olur. Özellikle eşler farklı tarihlerde Almanya’da çalışmaya başlamış, işveren değiştirmiş veya planını başka kuruma taşımışsa hakların hangi dönemlerde doğduğu ayrıca incelenmelidir. Planın ilk açılış tarihi, ilk işveren katkısı ve hak kazanma tarihi aynı olmak zorunda değildir.

Bir planın evlilikten önce başlaması tüm değerinin kişisel mal olduğu anlamına gelmediği gibi evlilik devam ederken devam etmesi de bütün değerin tek bir rejime tabi olmasını gerektirmez. Başlangıç birikimi, evlilik dönemi katkıları, planın gelişimi ve hukuken ilgili dönem birlikte ele alınır. Bu çalışmada varsayımsal eşit paylaşım oranı hesaplanmaz.

9. İşçinin kendi katkısı ile işveren katkısı neden ayrı gösterilir?

Entgeltumwandlung’da işçinin gelecekteki ücretinden aktardığı miktar, çalışma karşılığı edinimle bağlantı kurar. BetrAVG §1a/1a koşulları varsa işverenin buna ek katkı yapması da plan değerine girer. Ayrıca bazı işverenler ücret dönüşümünden bağımsız işveren finansmanlı işyeri emekliliği kurar. Hukuki sınıflandırma bu farklı finansman biçimleri ayrılmadan tamamlanamaz.

Poliçe dökümünde Arbeitnehmerbeitrag ve Arbeitgeberbeitrag başlıkları bulunabilir; kimi planlarda bu ayrım başka adla gösterilir. Türkiye’deki mahkemeye yalnız yıl sonu toplam değer sunulduğunda katkının kaynağı ve dönemleri izlenemez. Bu nedenle ilgili döneme ait bordro kesintileri, plan giriş belgeleri ve şirketin katkı bildirimleri dosyaya eklenir.

Finansman ayrımını yapmak, bir kişinin mutlaka belirli oranı alacağını ispatlamakla aynı değildir. Bir hak başka bir hukuk düzeninde özel emeklilik rejimine tabi tutulmuş olabilir. Malvarlığı hakkı üzerinde tasarruf kısıtlaması ve ödeme şartları da ayrıca etkili olur. Hesaplama önce somut hakkı doğru tanımlar; pay sonucuna ancak bundan sonra gidilir.

10. Rückkaufswert, Versorgungskapital ve aylık emeklilik aynı şey değil

Alman sigorta belgelerinde Rückkaufswert, Vertragswert, Versorgungskapital, garantierte Rente, unverfallbare Anwartschaft ve benzeri kavramlar bulunur. Bunların her biri farklı ödeme veya hak durumunu gösterebilir. Özellikle bir Direktversicherung sözleşmesinin belirli tarihte teorik geri alım değeri ile emeklilik tarihinde sağlanacak garantili aylık geliri aynı tutar olarak kabul edilemez.

Bir Türk mal rejimi dosyasında bu rakamlardan hangisine ihtiyaç duyulduğu, uygulanacak hukuk ve talebin niteliği belirlenmeden anlaşılamaz. Hakkın o tarihte devredilebilir veya nakde çevrilebilir olup olmadığı, alacak hakkının koşulları ve varsa işverenin tasarruf yetkileri sağlayıcıdan alınan belgelerle ortaya konulur.

Mahkemede her parasal değerin hesap tarihi ve hangi işlem için kullanılacağı tablolaştırılmalıdır. Örneğin boşanma dilekçesi tarihi için verilen mevcut değer ile yıllar sonraki emeklilik tarihi için projeksiyon farklı satırlarda bulunmalıdır. Almanya’daki sağlayıcı bilgisine dayanmayan varsayımsal kur veya getiri hesabıyla bugünkü Türk katılma alacağını kesin olarak hesaplamak mümkün değildir.

11. Türk mahkemesi Alman emeklilik kayıtlarını nasıl değerlendirebilir?

HMK m.199 belge kavramını geniş biçimde düzenler; elektronik belgeler ve diğer kayıtlar somut uyuşmazlıkta değerlendirmeye konu olabilir. HMK m.219–221 tarafların veya üçüncü kişilerin belge ibrazına ilişkin usulü içerir. Ancak Alman sigorta şirketinin Türkiye’de doğrudan bu hükümlerle sorgulanacağı veya yabancı kurumun Türk mahkemesinin her yazısına cevap vermek zorunda bulunduğu varsayılamaz.

Türkiye’de tarafın elindeki sigorta sözleşmesi, yıllık bildirim, bordro ve işveren yazışmaları önce toplanır. Yabancı ülkeden resmî delil alınması gerekiyorsa uluslararası adli yardımlaşma ve uygulanabilir sözleşme hükümleri incelenir. Alman belge ve raporlarının yabancı resmî belge olarak kullanılmasında HMK m.224 çerçevesinde tasdik koşulları ayrıca ele alınır.

Delil listesinde belgenin Almanca özgün adı, hangi kurum tarafından düzenlendiği, hangi tarihe ait olduğu ve ispatlamak istenen vakıa belirtilmelidir. Sadece çevrilmiş bir hesap dökümünü “emeklilik parası” diye sunmak, kapsamı tartışmalı bir değerlemenin denetlenmesini güçleştirir. Bilirkişiye tevdi edilen dosya, hem özgün belgeyi hem ilgili tercümeyi içermelidir.

12. Alman boşanma kararında hak paylaşılmışsa Türkiye’de nasıl ele alınır?

Alman boşanma kararının bir bölümünde Versorgungsausgleich hakkında hüküm verilmişse kararın kesinleşmesi, kapsamı ve etkisi ayrıca belgelenir. Türkiye’de aile hukuku bakımından yabancı kararların tanınması ve gerektiğinde tenfizi 5718 sayılı MÖHUK m.50–59 çerçevesinde değerlendirilir. Her yabancı hüküm aynı usule tabi değildir; sırf karar metninde emeklilik hesabı geçmesi, Türk mahkemesinin otomatik tahsil kararı vereceği anlamına gelmez.

Aynı emeklilik hakkının iki ayrı dava dosyasında farklı isimlerle tekrar hesaplanmasının önüne geçmek için Alman karardaki sağlayıcı adı, poliçe numarası, evlilik dönemi ve kazanılmış hak türü incelenmelidir. Kararın Türk yargılamasındaki hukuki etkisi belirlendikten sonra iddia veya savunma buna göre oluşturulur.

Alman kararının henüz kesinleşmemiş olması, itiraz edilmiş bulunması veya ayrı emeklilik paylaşımı dosyasının devam etmesi hâlinde durum farklıdır. “Almanya’da boşandık” cümlesi bu soruları cevaplamaz. Özellikle Türkiye’de mal rejimi tasfiyesi de isteniyorsa başvuru sırası ve kararların birbirine etkisi ayrı değerlendirilmeli, aynı hak iki kez tahsil edilmeye çalışılmamalıdır.

13. Alman poliçesinin nakit ödemesi Türkiye’de başka malvarlığına dönüştüyse

Emeklilik planından gerçekten toplu ödeme yapılmış, para ortak hesapta tutulmuş veya Türkiye’de taşınmaz ediniminde kullanılmış olabilir. Bu olay, henüz ödenmemiş emeklilik hakkının hukuki niteliğinden ayrı bir ispat sorunu doğurur. Para bir başka malın finansmanına girince TMK m.219, m.220 ve m.230 gibi hükümler yönünden kaynağın ve denkleştirmenin koşulları araştırılır.

Ödeme, mal rejiminin sona ermesinden önce mi sonra mı yapıldı? Ödemenin bir bölümü kişisel mal sayılabilecek gelecekteki döneme mi ilişkin? Banka dekontunda emeklilik kurumu mu, işveren mi, sigortacı mı gönderici görünüyor? Bu sorular çözülmeden Türkiye’de satın alınan bir dairenin tüm bedeli tek bir finansman sınıfına yazılamaz.

Emeklilik hesabının geçmiş dönemdeki birikimiyle elde edilen nakit değer daha sonra farklı kullanılmış olabilir. Bilirkişi gerektiğinde kaynağın izini sürer; fakat Türk Medeni Kanunu’ndaki her denkleştirme işlemi farklı bir alacak türüdür. Hangi maddeden doğan alacağın istendiği, dava dilekçesinde tereddütsüz belirtilmelidir.

14. Üç farklı dosya örneği: Türkiye, Almanya ve karma evlilik

Birinci örnekte iki Türk vatandaşı evlenmiş, Almanya’ya taşınmış ve eşlerden biri işyeri emekliliği birikimi oluşturmuştur. Uygulanacak mal rejimi hukuku MÖHUK m.15’e göre belirlendikten sonra planın evlilik süresindeki finansman ve hak kazanma kayıtları incelenir. Maaş kesintisi ile mevcut emeklilik hakkının aynı olduğu kabul edilmez.

İkinci örnekte iki eşin mal rejimine Alman hukuku uygulanmaktadır ve Alman boşanma dosyasında Versorgungsausgleich kararı verilmiştir. Direktversicherung bu kararda ayrıntılı değerlendirilmişse aynı hakkın yeniden para alacağına çevrilmesi talebinde VersAusglG §2/4 ve kararın kapsamı incelenir. Bununla birlikte Türkiye’deki taşınmazların tasfiyesi için MÖHUK m.15/2 özel bağlama kuralı saklıdır.

Üçüncü örnekte Alman işverenin ödediği toplu emeklilik tutarı, evlilik devam ederken Türkiye’deki konutun satın alınmasına aktarılmıştır. Bu kez sadece Alman sigorta hakkı değil, Türkiye’de taşınmazın bedelinin kaynağı ve farklı mal kesimleri arasındaki olası denkleştirme değerlendirilecektir. Bu üç örneğin hiçbirinde tarafların vatandaşlığı, plan belgesi ve tarihleri görülmeden sonuç oranı verilemez.

15. Almanya’dan istenecek belge listesi ve Türkçe tercüme

İlk temel belge Entgeltumwandlungsvereinbarung veya işyeri emekliliği kuruluş sözleşmesidir. Ardından Versicherungsschein, Versorgungszusage, yıllık Standmitteilung, Anwartschaftsauskunft, işveren katkı bildirimleri, bordrolar ve varsa Alman Versorgungsausgleich mahkeme kararı istenir. Her belge farklı vakıayı ispatlar: hakkın kurulması, katkı tutarı, emeklilik koşulları, ödeme durumu veya daha önceki yargısal paylaşım.

Türk mahkemesine sunulacak tercümelerde Alman teknik terimler açıklanmadan Türk hukukundaki aynı isimli haklara eşitlenmemelidir. Özellikle “Betriebsrente”, “Direktversicherung”, “Rückkaufswert”, “Anwartschaft” ve “Versorgungsausgleich” sözcükleri birbirinin yerine kullanılamaz. Tercümede kavramın Almanca aslı korunup Türkçe karşılığının hangi bağlamda kullanıldığı gösterilmesi incelemeyi kolaylaştırır.

Apostil ve diğer resmî tasdik işlemleri belgenin türüne göre ele alınır. Alman sigortacının özel yazısı ile mahkeme kararı aynı belgelendirme usulüne tabi varsayılmamalıdır. Ayrıca kişisel sağlık bilgileri ve gereksiz kimlik numaraları sıradan iletişim kanallarına gönderilmemeli; gerekli evrak vekâlet ve güvenli aktarım prosedürüyle dosyaya alınmalıdır.

16. Sonuç: iki ülkenin emeklilik ve mal rejimi sistemi birlikte okunmalı

Almanya’da Entgeltumwandlung ile oluşturulan işyeri emekliliği, bir banka hesabındaki çekilebilir mevduatla aynı şey değildir. Alman BetrAVG ve VersAusglG hükümleri hakkın niteliğini ve olası paylaşım usulünü düzenler. Türkiye’de bir mal rejimi davası açıldığında ise önce MÖHUK m.15 ile uygulanacak hukuk, sonra somut finansman, ödeme ve emeklilik dönemleri belirlenir.

Türk hukuku uygulanıyorsa TMK m.219’daki edinilmiş mal kategorisi ve m.228’deki toptan ödeme hesabı, dosyanın olaylarına göre kullanılabilir. Ancak bu maddelerin koşulları gösterilmeden Alman emeklilik haklarının yarısının otomatik nakit alacağı olduğu ileri sürülmez. Alman hukuku uygulanıyorsa VersAusglG §2/4’teki malvarlığı paylaşımı sınırı ayrıca gözetilir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu İstanbul ve Mersin ofisleri aracılığıyla Almanya’da yaşayan kişilerin Türkiye’deki mal rejimi ve taşınmaz uyuşmazlıklarına ilişkin belgelerini inceleyebilir. İşleme başlamadan önce Alman emeklilik sağlayıcısı kayıtları, evlilik ve dava tarihleri ile mevcut mahkeme kararları birlikte değerlendirilmelidir.

Sık sorulan sorular

Almanya’daki Direktversicherung’ın yarısı eşime geçer mi?

Otomatik olarak değil. Önce MÖHUK m.15 uyarınca uygulanacak hukuk, sonra Alman emeklilik hakkının niteliği, dönemi ve varsa Versorgungsausgleich kararı belirlenir.

Entgeltumwandlung doğrudan banka birikimi midir?

Hayır. BetrAVG §1/2 ve §1a, gelecekteki ücret alacağının işyeri emeklilik hakkına dönüştürülmesini düzenler. Planın ödeme ve tasarruf şartları ayrıca incelenir.

Alman Versorgungsausgleich ile Türk mal rejimi aynı mı?

Değildir. Alman VersAusglG §2/4 kapsamındaki haklar için ayrıca güterrechtlicher Ausgleich öngörmez. Türkiye’de uygulanacak hukuk ayrıca MÖHUK m.15 ile belirlenir.

Alman emeklilik hakkı Türkiye’de edinilmiş mal mıdır?

TMK m.219 ve m.228 somut olaya göre incelenir; ancak Türk hukuku her uyuşmazlığa otomatik uygulanmaz ve hiç ödenmemiş her Alman hakkı derhâl nakit edinilmiş mal sayılamaz.

Alman işverenin katkı payları da hesaba katılır mı?

Hakkın niteliği ve finansmanı için işçi ve işveren katkıları ayrı belgelenir. Bu ayrım nihai paylaşım oranını tek başına belirlemez.

Betriebsrente birikimi evlilikten önce başlamışsa ne olur?

Plan başlangıcı, evlilik tarihi, katkı dönemi ve mal rejiminin sona erdiği tarih ayrılır. Yalnız poliçe başlangıç tarihiyle tüm hakkın niteliği belirlenmez.

Boşanma davasının tarihi neden önemli?

Türk TMK m.225 ile Alman VersAusglG §3 farklı tarih ve dönem kuralları içerir. Önce hangi hukukun hangi talebe uygulandığı belirlenmelidir.

Rückkaufswert emeklilik alacağının tamamı mıdır?

Mutlaka değil. Poliçenin geri alım değeri ile aylık emeklilik, kazanılmış hak ve sağlayıcı hesabındaki kapital değer farklı kavramlardır.

Almanya’da emeklilik paylaşımı yapılmışsa Türkiye’de yeniden istenir mi?

Mevcut Alman kararının kapsamı, kesinliği ve Türk yargılamasındaki hukuki etkisi incelenmeden aynı hak için ikinci bir talebin doğru olduğu söylenemez.

Sigorta şirketinden belge alınıp Türk mahkemesine verilebilir mi?

Elde bulunan belgeler ibraz edilebilir; yabancı sağlayıcıdan yeni bilgi talebi için yetki, kişisel veriler ve gerektiğinde uluslararası delil toplama usulleri değerlendirilir.

Almanca belgelerin apostili zorunlu mu?

Belgenin resmî veya özel niteliğine, mahkemeye sunulma usulüne ve uygulanabilir uluslararası sözleşmelere göre değerlendirilir. Bütün Alman belgeleri için tek bir otomatik apostil kuralı kurulamaz.

Almanya’dan avukat aracılığıyla Türkiye’de dava yürütülebilir mi?

Usulüne uygun vekâletname ve gerekli belgelerle Türkiye’de avukat aracılığıyla işlem ve dava takibi mümkündür; yargılama yetkisi ve uygulanacak hukuk ayrıca belirlenir.

Resmî mevzuat ve kaynaklar

Site içi ilgili hukuk rehberleri

Almanya’dan Türkiye’de mal rejimi davası takibi

Dosyanızda Alman işyeri emeklilik belgesi, evlilik ve boşanma kararı, katkı dökümleri veya Türkiye’deki taşınmazların kayıtları varsa işlem öncesinde hukuki ayrım yapılmalıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu ile iletişim sayfasından veya +90 552 224 43 66 üzerinden görüşebilirsiniz. Açıklamalar genel bilgilendirmedir; sonuç ve süre garantisi verilmez.

İstanbul ve Mersin ofisleri

Mersin Ofisi

İhsaniye Mahallesi 4903. Sokak Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14 Akdeniz/Mersin

İstanbul Ofisi

Maslak Ahi Evran Caddesi Polaris Plaza No:21 Kat:9 34475 Sarıyer/İstanbul

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

    İSTANBUL · MERSİN · ÇEVRİM İÇİ

    Hukuki görüşme talebi

    Konunuzu kısaca paylaşın. Görüşme için tercih ettiğiniz ofisi veya çevrim içi seçeneğini belirtebilirsiniz.

    * İşaretli alanlar zorunludur.




    Mesaj uzunluğu0 / 1000

    Kalan karakter: 1000Boşluklar dahildir.Sınıra yaklaşıyorsunuz.1.000 karakter sınırına ulaştınız.

    Kimlik numarası, banka bilgisi veya hassas belge paylaşmayın. KVKK Aydınlatma Metni

    İlk iletişim tek başına avukatlık ilişkisi kurmaz ve yasal süreleri durdurmaz. Acil süreli konularda telefonla ulaşın.

    Bu Yazıyla İlgili Soru Sor

    Gerçek sorular yönetici incelemesinden sonra anonim olarak yayımlanabilir. İsim, telefon, kimlik numarası, dosya numarası veya özel bilgi paylaşmayın. Bu alan hukuki danışmanlık değildir.

    Gizlilik ve KVKK bilgilendirmesi

    Telefon WhatsApp