Arabuluculuk Toplantısı Nasıl Yapılır? 6325 m.15 Usul Rehberi 2026

• 6325 m.15 kanuni dayanak
• İlk toplantıya davet
• Usulü kim belirler?
• Ortak ve ayrı görüşmeler
• Toplantıya kimler katılır?
• Arabulucunun yapamayacağı işlemler
• Çevrim içi toplantı
• Belge ve teklif yönetimi
• Anlaşma ve son tutanak
• Dava devam ederken toplantı
• Kontrol listesi
• SSS

Kanuni dayanak: 6325 sayılı Kanun m.15

6325 sayılı Kanun m.15, arabuluculuk faaliyetinin nasıl yürütüleceğine ilişkin temel usul hükmüdür. Maddenin birinci fıkrası, arabulucunun seçilmesinden sonra tarafları en kısa sürede ilk toplantıya davet etmesini öngörür. Böylece arabuluculuk sürecinin gereksiz biçimde gecikmesi önlenir ve taraflar mümkün olan en kısa zamanda müzakereye başlar.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Maddenin ikinci fıkrasına göre taraflar, arabuluculuk usulünü serbestçe kararlaştırabilir. Bu serbestinin sınırı emredici hukuk kurallarıdır. Taraflar toplantının yüz yüze veya çevrim içi yapılmasını, ortak ve ayrı oturumların sırasını, tekliflerin nasıl iletileceğini, hangi belgelerin önceden paylaşılacağını ve toplantı takvimini belirleyebilir.

Taraflar belirli bir usul kararlaştırmamışsa m.15/3 uyarınca arabulucu; uyuşmazlığın niteliğini, tarafların isteklerini ve uyuşmazlığın hızlı bir şekilde çözümlenmesi için gerekli usul ve esasları göz önüne alarak faaliyeti yürütür. Bu yetki arabulucuya yargısal karar verme yetkisi vermez; yalnız müzakere sürecinin nasıl organize edileceğini belirleme imkânı sağlar.

İlk toplantıya davet nasıl yapılır?

Arabulucu seçildikten veya dava şartı dosyada görevlendirildikten sonra taraflarla iletişim kurar ve ilk toplantıyı planlar. Dava şartı arabuluculukta m.18/A’nın iletişim ve davet hükümleri ayrıca uygulanır. Arabulucu, taraflara ulaşmak için kendisine verilen ve gerektiğinde resmî kayıtlardan araştırdığı iletişim bilgilerini kullanır.

Davetin tarihi, yöntemi ve toplantı bilgileri gerektiğinde ispatlanabilir biçimde kaydedilmelidir. Dava şartı dosyada ilk toplantıya mazeretsiz katılmamanın yargılama gideri ve vekâlet ücreti bakımından özel sonuçları bulunduğundan, davetin belgelendirilmesi özellikle önemlidir.

Toplantı davetinde arabulucunun kimliği, dosyanın genel konusu, toplantı tarihi ve saati, toplantının yüz yüze mı çevrim içi mi yapılacağı ve tarafın varsa vekiliyle nasıl katılacağı açıkça belirtilmelidir. Arabulucu, faaliyetin başında m.11 uyarınca tarafları sürecin esasları ve sonuçları hakkında aydınlatır.

Arabuluculuk usulünü kim belirler?

Öncelik tarafların ortak iradesindedir. Taraflar uyuşmazlığın niteliğine uygun bir toplantı planı belirleyebilir. Örneğin ticari uyuşmazlıkta önce ortak açılış toplantısı, ardından finans ekipleriyle teknik oturum, sonrasında ayrı görüşmeler kararlaştırılabilir. Kira uyuşmazlığında tahliye tarihi, borç ve depozito aynı toplantıda ele alınabilir.

Tarafların ortak usul belirlemediği durumda arabulucu süreci organize eder. Arabulucu tarafların iletişim biçimini, uyuşmazlığın karmaşıklığını ve hızlı çözüm ihtiyacını dikkate alır. Ancak arabulucunun usul belirleme yetkisi, taraflardan birinin konuşma hakkını ortadan kaldırmasına veya taraflardan birine ayrıcalık tanımasına izin vermez. M.3’teki eşitlik ve m.9’daki tarafsızlık her aşamada geçerlidir.

Arabulucu toplantı düzenini değiştirirken tarafların görüşünü alabilir. Ortak toplantı verimsiz hale gelirse ayrı görüşmeye geçebilir; teknik bir mesele açıklığa kavuşturulacaksa uzman kişinin katılımını taraflarla değerlendirebilir. Esneklik arabuluculuğun önemli avantajıdır.

Ortak ve ayrı görüşmeler nasıl yapılır?

6325 m.8 arabulucunun tarafların her biriyle ayrı ayrı veya birlikte görüşebileceğini düzenler. Bu yetki m.15’teki usul yönetimiyle birlikte uygulanır. Ortak oturumda taraflar uyuşmazlık noktalarını ve çözüm önerilerini birbirlerinin huzurunda tartışır. Ayrı oturumda ise taraf arabulucuyla karşı taraf olmadan görüşebilir.

Ayrı görüşmede verilen bilginin gizliliği özellikle korunmalıdır. Taraf, belirli bir ödeme sınırının veya ticari bilginin karşı tarafa aktarılmasını istemiyorsa bunu açıkça belirtmelidir. Arabulucu bu sınırı gözetir. Ayrı oturum, arabulucunun taraflardan birinin vekili olduğu anlamına gelmez.

Ortak ve ayrı görüşmelerin oranı için kanunda sabit süre yoktur. Arabulucu süreci çözüm ihtiyacına göre yürütür. Ancak bir tarafın sürekli dışlandığı veya bilgiye erişemediği izlenimi yaratılmamalıdır.

Arabuluculuk toplantısına kimler katılabilir?

6325 m.15 uyarınca taraflar arabuluculuk müzakerelerine bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlayabilecek uzman kişiler de tarafların ve arabulucunun uygun süreci içinde görüşmelerde hazır bulunabilir. Katılan herkes gizlilik ve sürecin düzenine ilişkin kurallara uymalıdır.

Şirket adına katılan kişinin temsil ve karar yetkisi baştan kontrol edilmelidir. Uzlaşma tutarı veya sözleşme değişikliği konusunda yetkisi olmayan temsilciyle saatler süren toplantı yapılıp son aşamada “merkez onayı gerekir” denmesi süreci uzatır. Bu nedenle şirket içi yetki sınırı toplantı öncesinde belirlenmelidir.

Avukat katılımı özellikle yüksek tutarlı, teknik veya geniş feragat içeren dosyalarda önem taşır. Arabulucu tarafsızdır; tarafın kendi avukatı ise müvekkilin hukuki menfaatini değerlendirir. Bu iki rol birbirinden farklıdır.

Arabulucu hangi işlemleri yapamaz?

6325 m.15/4 çok net bir sınır getirir: niteliği gereği yargısal bir yetkinin kullanımı olarak sadece hâkim tarafından yapılabilecek işlemler arabulucu tarafından yapılamaz. Arabulucu mahkeme gibi hüküm kuramaz, ihtiyati tedbir kararı veremez, zorla tanık dinleyemez veya taraflara bağlayıcı delil toplama emri veremez.

Taraflar uzman görüşü veya teknik hesaplamadan yararlanabilir; ancak bu, arabulucunun mahkeme bilirkişisi atadığı anlamına gelmez. Uzman görüşü, tarafların müzakereyi sağlıklı yapmasına yardımcı olacak özel bir bilgi kaynağıdır. Yargısal delil toplama ve değerlendirme yetkisi mahkemeye aittir.

Arabulucu çözüm önerisi getirebilir. 6325 m.2, tarafların çözüm üretemediğinin ortaya çıkması hâlinde arabulucunun çözüm önerisi sunmasına izin verir. Bu öneri tarafları bağlamaz ve yargısal karar değildir.

Çevrim içi arabuluculuk toplantısı yapılabilir mi?

Arabuluculuk usulünün esnekliği ve uygulamadaki dijital araçlar sayesinde toplantılar çevrim içi yürütülebilir. Kanun, toplantının mutlaka fiziksel aynı mekânda yapılmasını genel bir şart olarak koymaz. Tarafların kimliği, yetkisi ve iradesi güvenilir biçimde doğrulanmalı; gizlilik korunmalıdır.

Çevrim içi toplantıda bağlantı bilgileri yetkisiz kişilerle paylaşılmamalı, tarafların bulunduğu ortamda üçüncü kişilerin konuşmaları dinlememesi sağlanmalı ve ekran paylaşımında yalnız gerekli belgeler gösterilmelidir. Toplantının izinsiz kaydedilmesi gizlilik ve kişisel veri yönünden hukuki sorun yaratabilir.

Elektronik imza, e-imza veya belgenin imza dolaşımı kullanılacaksa anlaşma belgesinin şekli ve icra edilebilirlik şartları ayrıca kontrol edilmelidir. Taşınmaz devri gibi özel şekle tabi işlemler için m.17/B ve m.18/B hükümleri saklıdır.

Belge ve teklifler toplantıda nasıl yönetilmelidir?

Arabuluculukta belge sunulması mümkündür. Ancak taraflar hangi belgenin sadece müzakere için paylaşıldığını, hangisinin arabuluculuktan bağımsız mevcut bir delil olduğunu ayırmalıdır. 6325 m.5/5, bağımsız delilin sırf arabuluculukta sunulması nedeniyle delil niteliğini kaybetmeyeceğini düzenler.

Uzlaşma teklifleri, kabul beyanları ve yalnız arabuluculuk için hazırlanan belgeler ise m.5’teki delil kullanma sınırlamasına tabidir. Bu nedenle toplantı tutanağında gereksiz biçimde ayrıntılı pazarlık rakamlarının veya tarafların stratejik açıklamalarının yazılması doğru değildir.

Arabulucu süreci yönetirken hangi teklifin resmî olarak karşı tarafa iletileceğini, hangi bilginin özel oturumda kalacağını ve hangi belgenin ortak dosyaya konacağını açıklığa kavuşturmalıdır.

Toplantı sonunda ne düzenlenir?

Taraflar anlaşırsa anlaşmanın kapsamı m.18’e göre taraflarca belirlenir ve anlaşma belgesi düzenlenebilir. Ödeme tutarı, vade, faiz, teslim, tahliye, feragat ve diğer edimler açık şekilde yazılmalıdır. Gerekli hâllerde icra edilebilirlik şerhi alınır.

Taraflar anlaşamazsa veya arabuluculuk başka bir nedenle sona ererse m.17 uyarınca son tutanak düzenlenir. Tutanak faaliyetin nasıl sonuçlandığını gösterir. Dava şartı arabuluculukta anlaşmama son tutanağı sonraki dava bakımından usuli önem taşır.

Son tutanak ile anlaşma belgesi aynı şey değildir. Son tutanak sürecin sona erme biçimini, anlaşma belgesi ise tarafların üstlendiği somut hak ve borçları gösterir.

Dava devam ederken arabuluculuk toplantısı yapılırsa ne olur?

6325 m.13 tarafların dava görülürken de arabuluculuğa gidebileceğini düzenler. M.15/5 uyarınca tarafların birlikte arabuluculuğa başvuracaklarını beyan etmeleri hâlinde yargılama mahkemece üç ayı geçmemek üzere ertelenir. Bu süre, tarafların birlikte başvurusu üzerine üç aya kadar daha uzatılabilir.

Bu 3+3 aylık sistem taraflara dava devam ederken müzakere imkânı verir. Anlaşma sağlanırsa mahkemeye hangi taleplerin çözüldüğü bildirilir. Anlaşma sağlanamazsa yargılama kaldığı yerden devam eder.

Arabuluculuk sırasında yapılan tekliflerin m.5 kapsamındaki koruması, dava zaten açılmış olsa da devam eder. Tarafın uzlaşma amacıyla sunduğu rakam, sırf dava derdest diye mahkemede ikrar olarak kullanılamaz.

Toplantı öncesi kontrol listesi

1. Arabulucunun sicil ve dosya bilgilerini doğrulayın.
2. Toplantının yüz yüze mı çevrim içi mi olacağını netleştirin.
3. Şirket temsilcisinin uzlaşma yetkisini kontrol edin.
4. Avukatla katılım gerekip gerekmediğini değerlendirin.
5. Ortak ve ayrı görüşmede paylaşılacak bilgileri önceden ayırın.
6. Arabuluculuktan bağımsız delilleri ayrı dosyalayın.
7. Uzlaşma tekliflerinin m.5 korumasını bilin.
8. Gizli bilgilerin karşı tarafa aktarım sınırını arabulucuya açıkça belirtin.
9. İmza öncesinde anlaşma metnindeki bütün edimleri kontrol edin.
10. Dava sürüyorsa mahkemeden m.15/5 uyarınca erteleme sürecini takip edin.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

6325 m.15 Türkiye genelinde aynı şekilde uygulanır. Mersin’de iş, ticaret, kira, tüketici, komşuluk ve ortaklık uyuşmazlıklarında toplantı yüz yüze veya uygun teknik koşullarla çevrim içi yürütülebilir. Mersin Arabuluculuk Bürosu üzerinden görevlendirilen dava şartı dosyalarda m.18/A’daki özel davet ve süre hükümleri de uygulanır.

Mersin’deki lojistik ve liman uyuşmazlıklarında şirket temsilcilerinin teknik uzmanlarla katılması, taşıma belgeleri ve ödeme takvimlerinin önceden hazırlanması müzakereyi verimli hale getirir. Türkiye genelindeki dosyalarda da toplantı hazırlığı, arabuluculuğun sonucunu doğrudan etkileyen pratik unsurdur.

Sık sorulan sorular

Arabuluculuk toplantısını kim yönetir?

Sicile kayıtlı arabulucu süreci yönetir; taraflar usulü kararlaştırabilir, kararlaştırmamışlarsa arabulucu m.15/3’e göre uygun usulü belirler.

Toplantı yüz yüze olmak zorunda mı?

Genel olarak hayır. Tarafların kimliği, iradesi ve gizliliği korunarak çevrim içi toplantı yapılabilir.

Arabulucu taraflarla ayrı görüşebilir mi?

Evet. M.8 buna açıkça izin verir.

Toplantıya avukatla katılabilir miyim?

Evet. Taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir.

Arabulucu bilirkişi atayabilir mi?

Mahkeme gibi yargısal bilirkişi atama yetkisi yoktur. Taraflar teknik uzmandan görüş alınmasını kararlaştırabilir.

Arabulucu bağlayıcı karar verebilir mi?

Hayır. Yalnız tarafların çözüm üretemediği durumda çözüm önerisi sunabilir; öneri tarafları bağlamaz.

Dava açıldıktan sonra toplantı yapılabilir mi?

Evet. M.13 ve m.15/5 buna imkân verir.

Mahkeme arabuluculuk için davayı ne kadar erteler?

Tarafların birlikte beyanı üzerine üç aya kadar; ortak başvuru üzerine üç aya kadar daha uzatabilir.

Toplantıda söylenen teklif davada delil olur mu?

M.5 kapsamındaki uzlaşma teklifleri ve belirli beyanlar hukuk davası ve tahkimde delil olarak kullanılamaz.

Toplantı sonunda mutlaka tutanak düzenlenir mi?

Faaliyetin sona ermesi m.17 uyarınca son tutanakla belgelendirilir.

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

İlgili rehberler

• Arabulucu taraflarla ayrı görüşebilir mi?
• Arabulucunun aydınlatma yükümlülüğü
• Arabulucu nasıl seçilir?

Resmî kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 6325 sayılı Kanun
• Arabuluculuk Daire Başkanlığı

Hukuki destek: Arabuluculuk toplantısına hazırlık, temsil, belge yönetimi ve anlaşma metni için Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →