Ardiyede Karıştırılan Maldan Pay Ayrılması Talep Dilekçesi

Karıştırılan maldan pay ayrılması dilekçesi, ticari ardiyeye bırakılan aynı tür ve nitelikteki mislî mallar açık yetkiye dayanılarak karıştırıldığında, saklatanın hakkıyla orantılı payının ayrılmasını istemek için hazırlanır. Doğrudan dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.573/2–3 hükümleridir. Dilekçede mal grubu, karıştırma yetkisi, teslim edilmiş miktar, önceki çıkışlar ve istenen pay açıkça gösterilir.

Kısa ve net cevap

TBK 573, ardiyecinin açık yetki olmadıkça aynı tür ve nitelikteki mislî malları karıştırmasını yasaklar. Yetkiye dayanılarak karıştırılmış mallarda her saklatan hakkıyla orantılı payını isteyebilir. Ardiyeci bu payı diğer saklatanların birlikte hazır bulunması gerekmeksizin ayırabilir. Dolayısıyla bütün müşterilerin depoya aynı gün gelmesi, maddede pay ayırmanın genel şartı olarak düzenlenmemiştir.

Bu örnek izinli karıştırılan ortak mal kütlesinden pay ayrılması talebidir. İnceleme ve numune alma, stok açığının giderilmesi ve izinsiz karıştırma nedeniyle zarar ödeme istemleri ayrı konulardır. Pay ayrılması talebi, depodaki bütün malın tek başvurucuya verilmesi veya diğer müşterilerin paylarının alınması anlamına gelmez. Ardiye ücretine ilişkin TBK 574’teki hapis hakkı teslim yönünden ayrıca değerlendirilir.

TBK 573 hangi malların paylaştırılmasını düzenler?

Hüküm, ardiyeciye bırakılmış aynı tür ve nitelikteki mislî şeylerin yetkiye dayanılarak karıştırıldığı durumu ele alır. Mislî malın ticari miktarı ve özellikleriyle tanımlanması önemlidir. Ortak kütleye bırakılmış bir mal grubuyla kimliği ayrı korunan tekil eşyanın geri verilmesi aynı işlem değildir. Dilekçe malın hukuki ve fiilî saklama biçimini açıklar.

Ayrı ambalajlı malların aynı bina veya rafta bulunması, tek başına içeriklerin ortak kütle hâline getirildiği anlamına gelmez. Parti kimliği ve ayrı teslim imkânı korunmuşsa başvuru gerçek depolama düzenine göre hazırlanır. Bu örneğin “ortak kütle” açıklaması, ambalajlar hiç açılmamış dosyaya yalnız depoda başka müşteriler de bulunduğu için eklenmez.

Hükümde tür ve nitelik birlikte aranır. Aynı ürün adı, bütün sınıf ve kalite özelliklerinin aynı olduğu açıklamasını tek başına taşımaz. Malın sözleşmedeki sınıfı, ilgili analiz bilgisi ve depo kabul kaydı karşılaştırılır. Başvuruda ürünlerin niteliği teknik dayanakla tanımlanır; hukuk dilekçesi görülmemiş bir laboratuvar sonucu yerine geçirilmez.

Depodaki malların karıştırılması rehberi genel kuralı açıklar. Buradaki dilekçe ise açık yetki bulunan ortak mal grubunda belirli saklatanın payının ayrılmasını ister. Sözleşmenin genel açıklamasını tekrar etmek yerine başvurucunun giriş, çıkış ve kalan hak kayıtlarına odaklanır. İstem, ardiyecinin yapacağı belirli işlemle sonuçlandırılır.

Karıştırma yetkisi nasıl belgelenir?

TBK 573/1 açık yetkilendirme arar. Yetki belgesi ana ardiye sözleşmesinde, ilgili ekinde veya belirli bir teslimata ilişkin açıklamada bulunuyorsa gerçek metin gösterilir. Hangi mal grubu ve hangi nitelik için verildiği belirtilir. Yalnız “depolama hizmeti” başlıklı sözleşmenin bulunması, metin okunmadan açık karıştırma yetkisi var sayılması için kullanılmaz.

Yetkiyi açıklayan kişinin başvurucu adına işlem yapma sıfatı da kontrol edilir. Malı kamyondan indiren kişinin teslim fişindeki imzası ile saklatan adına karıştırma yetkisi verme sıfatı ayrı konulardır. Başvuruda gerçek temsil veya görev belgesi eklenir. Fizikî teslim görevi olan herkesin sözleşmenin bütün koşullarını değiştirebildiği şeklinde genel bir kabul kurulmaz.

Yetki belirli depoya, belirli ürün grubuna veya belirli döneme aitse sınırları aynı kapsamla yazılır. Bir partinin karıştırılmasına verilen açık izin, başka nitelikteki bütün stokların karıştırılmasına verilmiş izin diye genişletilmez. Dilekçede istenen payın hangi yetkili karıştırmadan doğduğu açıklanır. Başka mal gruplarına ait belgeler kendi işlemlerinde tutulur.

İzin belgesi bulunmadığında bu örneğin ikinci paragrafına hayalî izin tarihi eklemek doğru değildir. İzinsiz karıştırma iddiasında yapılacak istem ve hukuki değerlendirme farklı hazırlanır. Yetkinin varlığı, kapsamı veya imza sahibinin sıfatı tartışılıyorsa bu tartışma gerçek belgeleriyle açıklanır. Belirsiz bir izni tartışmasız kabul edilmiş düzenleme gibi kullanarak pay hesabı kesinleştirilmez.

Ortak mal grubunun kimliği hangi bilgilerle gösterilir?

Başvuruda mal adı, tür ve nitelik bilgisi, depo veya silo bölümü, ortak grup kodu ve ilgili teslim fişleri gösterilir. Depo stok sisteminin kullandığı kod ile sözleşmedeki ürün tanımı eşleştirilir. Aynı ürün adıyla farklı bölümlerde tutulan stoklar tek bir kütle gibi toplanmaz. Talep edilen payın hangi fizikî ve kayıtlı gruptan ayrılacağı anlaşılır olur.

Giriş kaydındaki miktar birimi aynen korunur. Kilogram, ton, litre, çuval, kasa ve palet farklı ölçülerdir. Brüt ağırlık ile ambalaj düşüldükten sonraki net ağırlık da aynı miktar değildir. Dönüştürme yapılmışsa ilgili ölçüm ve katsayının dayanağı belirtilir. Depoya giren araç sayısından ürünün kesin ağırlığı çıkarılmaz.

Aynı saklatanın birden fazla girişi varsa her giriş ayrı tarih ve belge numarasıyla gösterilir. Sonradan alınmış kısmın hangi grup ve teslim kaydına ait olduğu açıklanır. Başka depodan gelen veya başka nitelikteki mal, aynı hak bakiyesine eklenmez. Başvuru tek ortak grubun payı için hazırlanmışsa diğer grupların kayıtları sonuç bölümündeki miktarı artırmaz.

Depo kayıtlarında ürünün yerinin değiştiği görülüyorsa eski ve yeni bölüm bilgileri tutulur. Yer değiştirme kaydı ile mülkiyet veya hak sahibi değişikliği aynı değildir. Talep, kayıt değişikliğinin gerçekten gösterdiği hareket üzerinden açıklanır. Ardiyecinin farklı bölümde tuttuğu malın niteliği ve aynı ortak gruba ait olup olmadığı belgeyle karşılaştırılır.

Karıştırılan maldan pay ayrılması hesabı nasıl hazırlanır?

TBK 573/2, saklatanın hakkıyla orantılı pay istemini düzenler. Bunun için başvurucunun o mal grubuna ilişkin mevcut hakkı belirlenir. İlk girişin miktarı, sonraki girişler, önceki teslim çıkışları ve hakkı etkileyen belgeli hareketler sıralanır. Çizelgenin bakiyesi, dilekçede istenen miktarla aynı olmalıdır. Başlangıçtaki teslim miktarı, daha önce geri alınan bölüm unutularak yeniden tam miktar olarak istenmez.

Pay oranı gösterilecekse oranı oluşturan kayıtların aynı tarihe ve aynı mal grubuna ait olduğu kontrol edilir. Farklı günlerin toplam stoklarını karşılaştırmak yanıltıcı sonuç verir. Ortak gruba sonradan gelen başka miktarın hangi hesapta yer aldığı açıklanır. Bir oran veya miktar yazılırken başvurucunun hakkı ile depodaki fizikî mevcudun farklı veriler olduğu korunur.

Depodaki toplamın kayıttaki toplamdan düşük olması, başvurucunun hakkını otomatik azaltan kanuni kesinti diye açıklanmaz. TBK 573 pay istemini düzenler; stok açığının nedenini ve sorumluluğunu yalnız bir oranla çözmez. Fiilî stok farkı saptanmışsa fark, hak bakiyesinden ayrı sütunda tutulur. Payın ayrılmasıyla eksik mal nedeniyle farklı bir istem gerektiği konu birbirine karıştırılmaz.

Çıkış belgesinin bütün mal grubu yerine belirli saklatanın payına ait olduğu dosyada bu ayrım korunur. Başka müşteriye teslim edilmiş miktar, başvurucu malını teslim almış gibi düşülmez. Başvurucunun temsilcisinin aldığı miktar ise temsil ve teslim belgeleriyle kendi hesabına işlenir. Talep dosyası, kimin hangi miktarı aldığı konusunda kayıtsız toplamlar kullanmaz.

Hak çizelgesiyle fiilî stok çizelgesini ayırın

Hak çizelgesi saklatanın giriş, çıkış ve kalan hak hareketlerini gösterir. Fiilî stok çizelgesi belirli tarihte ortak grupta ölçülen miktarı gösterir. İki çizelge aynı belgenin kopyası değildir. Sayımın hangi tarihte ve hangi yöntemle yapıldığı belirtilmeden fiilî mevcudun kesinliği ileri sürülmez. Kaydî miktar da yerinde tartım yapılmış miktar gibi adlandırılmaz.

Numune alınmış miktarlar da ilgili kayıtlarıyla gösterilir. Teknik inceleme için alınan küçük miktarın hangi stoktan çıktığı belirtilir. Bu kaydın pay hesabına nasıl işleneceği sözleşme ve gerçek hareket üzerinden açıklanır. Numune alındığı için bütün partinin teslim edilmiş olduğu anlatımı kurulmaz. Numune miktarıyla müşteriye yapılan ticari mal teslimi ayrı kayıtlar olarak tutulur.

İstenen payın miktarı ile satış değerini ayırın

Pay isteminde sonuç bölümü ayrılacak mal miktarını gösterir. Ürünün güncel satış fiyatı, depoda kalan kilogram veya litre miktarının yerine geçmez. Başvurucu malın satış bedelini değil payının ayrılmasını istiyorsa yalnız parasal değer yazılması istenen işlemi belirsizleştirir. Çizelgede değer bilgisi tutulması gerekli görülmüşse ayrı sütun kullanılır. Mal miktarı kendi birimiyle, değer kendi para birimiyle gösterilir. Fiyat değişikliği tek başına depo giriş miktarını değiştiren stok hareketi olarak kaydedilmez.

Kalan hakkın yalnız bir bölümü isteniyorsa mevcut hak miktarı ile bu başvuruda ayrılması istenen miktar ayrı belirtilir. Başvurunun bütün bakiye için yapılmış gibi anlaşılmaması için sonuç bölümünde kısmi miktar açık yazılır. Ayrılan bölümün hangi gruba ait olduğu gösterilir; farklı kalitedeki gruplardan rastgele toplam alınmaz. Teslimden sonra kalan hak yeni çizelgede tutulur. Sonraki başvuruda eski toplam bakiye kullanılıp daha önce ayrılan bölümün tekrar talep edilmesi önlenir.

Ayrılan payın ambalaj veya yükleme düzeni için depo işletmesinin uygulama açıklaması alınır. Ambalaj kapasitesi, istenen net miktarı kendiliğinden değiştiren kanuni oran değildir. Tartımla belirlenen miktar ambalaj adedinden ayrı kayıtlanır. İşlem sonunda başvuruda istenen miktar ile fiilen ayrılan miktar karşılaştırılır. Mal henüz yüklenmemişse bu aşama ayırma kaydıyla gösterilir; yükleme ve teslim tamamlandığında ilgili tutanak ayrıca düzenlenir. Başvurunun kapanışı gerçekleşmiş işlem kayıtlarına bağlanır.

Ek numaraları ve farklı unvanlar için son kontrol

Ardiye sözleşmesindeki saklatan unvanı ile teslim fişindeki kısa ad aynı dosyada karşılaştırılır. Marka veya depo müşteri kodu, başvurucunun gerçek kimliği yerine tek başına kullanılmaz. Ticari unvan değişmişse ilgili belgenin hangi döneme ait olduğu açıklanır. Depo kabulünü yapan şirket ile sevk organizasyonunu yürüten başka şirketin kayıtları birbirinden ayrılır. Dilekçenin muhatabı ardiye ilişkisinin tarafıdır; yalnız yükleme görevlisinin adı sonuç bölümüne sözleşme tarafı olarak yazılmaz.

Her ek numarası başvuruda doğru belgeye bağlanır. Yetki belgesi, giriş fişi ve önceki teslim belgesi aynı numara altında anlaşılmaz biçimde toplanmaz. Yeni gelen belge eski listeye eklendiğinde numara ve hesap tarihi kontrol edilir. Pay tutarı değişmişse sonuç bölümündeki miktar da güncellenir. Başvurunun gönderilmiş nüshası, ek listesi ve sonraki düzeltme ayrı saklanır. İlk başvurudaki kayıtlar silinerek yeni hesabın baştan beri talep edilmiş olduğu görüntüsü oluşturulmaz.

Diğer saklatanların birlikte gelmesi zorunlu mu?

TBK 573/3, ardiyecinin payları saklatanların birlikte hazır bulunmasına gerek olmaksızın ayırabileceğini açıkça düzenler. Bu hüküm başvurunun sonuç bölümünde doğrudan belirtilir. Pay ayırma talebi, diğer saklatanların ortak toplantı yapmasına veya hepsinin aynı teslim belgesini imzalamasına genel olarak bağlanmaz. Ardiyecinin cevabında böyle bir şart ileri sürülmüşse gerçek gerekçesi açıklatılır.

Başka müşterilerin katılmasının gerekmemesi, başvurucunun ardiyecinin yerine geçerek kendi seçtiği miktarı depodan çıkarması yetkisi değildir. Ayırma işi, tanımlanmış pay ve kayıt düzeni içinde ardiyeci tarafından yürütülür. Başvurucu teslim yöntemi ve yetkili kişiyi bildirir. Başka saklatanın verilerine veya payına ilişkin belgesiz açıklamalar başvurunun içine eklenmez.

Toplu sevkiyat organizasyonu ile hukuki pay istemi de farklıdır. Deponun çalışma düzeni, tartım ve yükleme planı uygulama için açıklanır; bunlar maddede bulunmayan müşterilerin tamamının rızası şartı şeklinde sunulmaz. Başvuruda önerilen tarih ve sevk bilgisi yazılır. Öneri tarihi kanunun herkese uygulanan kesin teslim günü diye gösterilmez.

Ardiyeciye sunulacak pay ayırma başvurusu

Örnek açık yetkiye dayanılarak karıştırılmış mal grubu için kullanılır. Pay miktarı giriş ve çıkış çizelgesinden tamamlanır. İzin belgesini, önceki teslimleri ve ilgili grup kimliğini ekleyin. Başvuruda kanuni dayanak ve fiilen yapılması istenen işlem ayrı açık olmalıdır. Word dosyasında başvuru metniyle birlikte doldurulabilir hak ve hareket çizelgesi vardır.

Karıştırılan maldan pay ayrılması dilekçesini ve hak çizelgesini Word olarak indir. Ortak mal grubunu ve kalan hakkınızı belirtin; dosyanızda bulunmayan izin veya sayım bilgisini metne eklemeyin.

Ayırma ve teslim tutanağında hangi bilgiler yer alır?

Pay ayrıldığında işlem tarihi, ilgili ortak grup, ayrılan miktar, ölçü birimi, malın niteliği ve kullanılan kayıt numarası tutulur. Malın yalnız ayrılmış olması ile fiilen teslim alınmış olması farklı aşamalardır. Ardiyecinin stokta ayırdığı miktar, araç yüklenip teslim tamamlanmadan başvurucunun teslim aldığı miktar şeklinde yazılmaz.

Tartım uygulanmışsa tartım belgesinin numarası ve brüt, dara, net ağırlık ayrımı gösterilir. Ambalaj adedi ile net ürün miktarı karıştırılmaz. Teslim alan kişinin adı ve sıfatı, sevk aracı ve ilgili belge kayıtlanır. Teslimden sonra kalan hak miktarı çizelgeye işlenir. Sonraki sevkiyatta önceki teslim tutarı yeniden açık bakiye olarak gösterilmez.

Nitelik veya miktar bakımından fark saptanmışsa somut fark tutanağa yazılır. Bütün payın teslim alındığına ilişkin imza, ayrıca yazılmadığı hâlde bütün zarar taleplerinden vazgeçme açıklamasına dönüştürülmez. Genel ibra içeren ayrı belge varsa kapsamı incelenir. Teslim belgesi fiilen alınan malı, gerçek tarihi ve mevcut çekinceyi doğru yansıtır.

İnceleme veya numune alma gerekiyorsa ardiyeciden malları inceleme ve örnek alma dilekçesi bu ayrı işlemi düzenler. İnceleme randevusunun yapılması bütün payın teslim edildiğini göstermez. Pay ayırma ve teslim dosyasında inceleme sonucunun hangi mal grubuna ait olduğu bağlantısıyla korunur.

Ardiyecinin farklı hesabı ve teslim itirazı nasıl kontrol edilir?

Ardiyeci daha düşük miktar bildiriyorsa karşılaştırma ortak grup ve aynı hesap tarihi üzerinden yapılır. Farkın önceki teslimden, ayrı bir stok hareketinden veya kullanılan farklı birimden kaynaklandığı açıklanır. “Sistem böyle gösteriyor” cevabı, başvurudaki her giriş belgesini tek başına ortadan kaldıran kayıt değildir. İlgili hareket dökümünün hangi satırı değiştirdiği belirlenir.

Ardiye alacağı ileri sürülüyorsa TBK 574’teki ücret, gider ve hapis hakkı düzeni ayrı incelenir. Payın bulunması, her durumda bütün alacak ve hapis hakkı tartışmasının sona erdiği anlamına gelmez. Buna karşılık başka müşterinin borcu, başvurucunun kendi borcu olarak çizelgeye eklenmez. İleri sürülen alacağın sözleşmesi, dönemi ve tutarı ayrı belgeyle gösterilir.

Genel saklamada geri verme istemi için emanet eşyanın iadesi dilekçesi farklı koşullarla hazırlanmıştır. Bu pay istemi, başka bir malın aynen iadesini veya saklayanın erken geri verme bildirimini tekrar etmez. Uyuşmazlık devam ediyorsa başvurunun içeriği, ulaşma kaydı ve cevapları korunur; bu doğrudan talep mahkeme kararının yerine geçirilmez.

Sık sorulan sorular

Pay ayırma talebinin doğrudan kanuni dayanağı nedir?

TBK m.573/2–3, yetkiye dayanılarak karıştırılan mallardan hakkıyla orantılı pay istemini ve saklatanların birlikte hazır bulunmasının gerekmemesini düzenler.

Mal aynı tür ve kalitede diye izinsiz karıştırılabilir mi?

TBK 573/1 açık yetki arar. Aynı tür ve nitelik şartı, açık yetkilendirme şartının yerine geçmez.

Diğer bütün müşterilerin depoya gelmesi zorunlu mu?

Üçüncü fıkra, payların saklatanların birlikte hazır bulunması gerekmeksizin ayrılabileceğini düzenler.

Aynı depoda ayrı paletlerde durmak ortak kütle midir?

Depoda birlikte bulunma ile malların karıştırılması ayrılır. Ambalaj kimliği ve fiilî saklama düzeni incelenir.

İlk giriş miktarının tamamını yeniden isteyebilir miyim?

Önceki teslimler ve ilgili hak hareketleri hesaba katılır. Kalan hakkın üzerindeki miktar yalnız ilk giriş belgesiyle talep edilmez.

Stok açığı bütün hak sahiplerinden otomatik düşülür mü?

TBK 573 böyle genel bir kesinti yetkisi vermez. Hak bakiyesi, fiilî stok farkı ve sorumluluk ayrı değerlendirilir.

Numune alma payın teslim alınmasıyla aynı mı?

Numune miktarı ve ticari teslim farklı hareketlerdir. İlgili kayıtlar ayrı tutulur.

Payım varsa hapis hakkı hiç incelenmez mi?

TBK 574’teki alacak ve hapis hakkı düzeni teslim yönünden ayrıca incelenir. Payın belirlenmesi bu konuyu kendiliğinden çözmez.

Bu örnek izinsiz karıştırma zararını da ister mi?

Örnek açık yetkiye dayanan ortak mal grubundan pay ayrılması içindir. İzinsiz karıştırma ve zarar istemi ayrı olgu ve hesapla hazırlanır.

Word çizelgesinde hangi birim kullanılır?

Gerçek kabul ve teslim kayıtlarındaki birim gösterilir. Brüt ve net miktar, paket adedi ve ağırlık birbirinin yerine yazılmaz.

Resmî kaynaklar ve dosya incelemesi

Doğrudan dayanak TBK m.573/2–3; açık yetki şartı m.573/1, inceleme ve numune hakkı m.572, alacak ve hapis hakkı m.574’tür. Bakanlığın 6098 sayılı Kanun metni ile TBMM kanun kaydı kaynak olarak kullanılmıştır. Madde kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır.