Belçika’ya Türkiye’den Makine İthalatında CE ve Uygunluk Beyanı: 2006/42/EC, 2019/1020 ve 2027 Geçişi

Kısa ve net cevap

2026 yılında Türkiye’den Belçika’ya ilk kez AB piyasasına sunulacak kapsamdaki sanayi makinesinin uygunluğunda temel düzenleme, 2006/42/EC sayılı Makine Direktifi’dir. Madde 5 uyarınca makinenin güvenlik şartları, teknik dosyası, uygunluk değerlendirmesi, EC Declaration of Conformity belgesi ve CE işareti kontrol edilir. 2019/1020 sayılı AB Tüzüğü m.4 kapsamındaki ürünlerde Birlik içinde yerleşik sorumlu ekonomik operatör ayrıca önem taşır. Yeni Makine Tüzüğü 2023/1230’un genel uygulama tarihi 20 Ocak 2027’dir; bazı maddelerin daha erken uygulanması saklıdır.

Kısa özet tablosu

Türkiye’den Belçika’ya ithal edilen makine için CE neden önemlidir?

Türkiye’de üretildiği belirtilen bir ambalaj, metal işleme, tekstil veya dolum makinesinin Belçika’daki bir sanayi işletmesine satılması, yalnız satış faturası ve taşıma evrakının hazırlanmasıyla tamamlanan bir işlem değildir. Makinenin Avrupa Birliği piyasasına ilk kez arz edilmesi durumunda ilgili AB ürün güvenliği ve uygunluk kuralları uygulanır. Avrupa Komisyonunun resmî açıklamasına göre 2026 itibarıyla bu alandaki temel düzenlemelerden biri Makine Direktifi 2006/42/EC’dir. AB sınırındaki ürün güvenliği yükümlülüğü ile Türkiye’deki üreticinin ticari satış sözleşmesinden doğan borcu farklı başlıklardır.

Belçika’daki ithalatçı, Türkiye’den gelen makineyi kendi işyerinde kullanacak veya başka alıcılara satacaksa uygulanabilir güvenlik koşullarını, teknik belge ve uygunluk beyanını, makinenin kimliğini ve yetkili ekonomik operatörü kontrol etmelidir. CE işaretinin ürün üzerine basılması, ilgili mevzuatın bütün gereklerinin fiilen yerine geldiğini otomatik kanıtlamaz. Belgelerin doğruluğu ve makinenin gerçek teknik yapısı arasında ilişki kurulmalıdır. Bu makale yalnız geciken teslim veya satım ayıbını değil Belçika’daki piyasa arzı için aranan düzenleyici uygunluğu inceler.

2026’da hangi makine düzenlemesi uygulanır, 2027’de ne değişir?

Avrupa Komisyonunun makine mevzuatına ilişkin güncel sayfası, yeni Makine Tüzüğü (AB) 2023/1230’un 20 Ocak 2027 tarihinden itibaren genel olarak zorunlu uygulanacağını açıklamaktadır. Bununla birlikte tüzüğün belirli maddeleri için daha erken uygulama tarihleri bulunmaktadır. 1 Kasım 2026 itibarıyla ilk kez AB piyasasına arz edilen ve kapsamındaki makineler için esas ürün uygunluk rejimi, uygulanabilir değişiklikleriyle Makine Direktifi 2006/42/EC olmaya devam eder. Bu ayrım güncel satış sözleşmelerine yazılacak mevzuat şartını doğrudan etkiler.

Türkiye’de üretilen bir makinenin Belçika’ya hangi tarihte gönderildiği ile AB piyasasına ilk kez hangi tarihte arz edildiği ayrı olgulardır. 2027’ye uzanan üretim veya teslim projelerinde yeni tüzüğün uygulanma tarihine ve geçiş hükümlerine dikkat edilmelidir. 2026’da her makineye doğrudan 2023/1230’un bütün ürün teknik kurallarının zorunlu olduğu söylenemeyeceği gibi 2027’de eski düzenlemenin yeni piyasaya arzlarda sınırsız devam edeceği de varsayılamaz. Uygulanabilir rejim işlem tarihi ve ürünün niteliğine göre doğrulanmalıdır.

2006/42/EC madde 5: piyasaya arzdan önce üreticinin görevleri

Makine Direktifi 2006/42/EC m.5/1, üreticinin veya yetkili temsilcisinin makineyi piyasaya arz etmeden ve/veya hizmete almadan önce Ek I temel sağlık ve güvenlik koşullarını sağlamasını, Ek VII teknik dosyanın mevcut olmasını, gerekli kullanım bilgilerini temin etmesini, m.12 uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirmesini, Ek II kısım 1 bölüm A’ya uygun EC Uygunluk Beyanını hazırlamasını ve m.16’ya göre CE işareti yerleştirmesini düzenler. Bu yükümlülükler, ticari faturanın yanında rastgele hazırlanmış bir CE yazısıyla karşılanamaz.

Belçika’daki ithalatçının teknik evrak istemesi yalnız lojistik kolaylık değildir; makinenin ilgili mevzuat uyarınca uygunluğunun denetlenmesini sağlar. Türkiye’deki üretici hangi makine modelini sevk ettiğini, hangi riskleri değerlendirdiğini ve hangi teknik standartları kullandığını açıklamalıdır. Ürün seri numarası ve teknik dosyada geçen makine ile Belçika’ya fiilen ulaşan makinenin aynı olması gerekir. Teknik dosyayı değerlendirmek için üreticinin her çizimi ticari alıcıya sınırsız devretmesi gerekmez; fakat yasal erişilebilirlik ve uygunluk belgeleri sağlanmalıdır.

EC Declaration of Conformity nedir, hangi bilgileri içermelidir?

2006/42/EC Ek II, makine için EC Declaration of Conformity, yani AT Uygunluk Beyanının içeriğini düzenler. Üreticinin unvan ve tam adresi, varsa yetkili temsilci, teknik dosyayı derlemeye yetkili ve Birlikte yerleşik kişinin adı ve adresi, makinenin tanımı ve model/seri gibi kimlik bilgileri, ilgili direktif ve uygunluk değerlendirmesi unsurları bu belgede önem taşır. Belgenin makinenin piyasaya arz edildiği durumuyla ilişkili olması gerekir; kullanıcı tarafından sonradan eklenen parçaların aynı kapsamda olduğu kendiliğinden kabul edilmez.

Belçika alıcısına yalnız üstünde CE yazan bir PDF gönderilmesi, belgenin m.5 ve Ek II gereklerine uygun hazırlandığını kanıtlamaz. Uygunluk beyanındaki makine kimliği ticari fatura, sevk ve seri plakasıyla karşılaştırılmalıdır. Belgeyi kimin imzaladığı, hangi teknik mevzuata dayanıldığı ve gerçek üreticiye nasıl ulaşıldığı kontrol edilir. Yanlış makineye ait bir uygunluk beyanı veya başka şirketin adresini kullanan belge hukuki ve fiilî risk yaratabilir.

Ek VII teknik dosya ve makine risk değerlendirmesinin rolü

Makine Direktifi’nin Ek VII düzeni, teknik dosyada makinenin tasarımına, imalatına, uygunluk değerlendirmesine ve güvenlik önlemlerine ilişkin bilgilerin bulunmasını öngörür. Teknik çizimler, risk değerlendirmesi, uygulanan standartların listesi ve test sonuçları somut ürünün niteliğine göre önem kazanır. Türkiye’deki üreticinin CE işaretini yalnız ticari etiket olarak kullanması bu teknik incelemenin yerini tutmaz. Tehlike değerlendirmesi, koruyucu ekipman, acil durdurma işlevleri ve kullanma talimatı gibi unsurlar gerçek makinede bulunmalıdır.

Teknik dosyanın yetkili makamların erişimine elverişliliği, üretici ve gerekiyorsa yetkili temsilci açısından yükümlülük doğurur. İthalatçıya bütün ticari sırları içeren üretim çizimlerinin eksiksiz verilmesiyle kamu güvenliği denetimine gerekli dosyanın hazır tutulması farklı konulardır. Belçika’daki şirket sözleşmesinde üreticinin yetkili makam taleplerine nasıl yanıt vereceği ve ilgili teknik belgeleri kimin saklayacağı açıkça yazılmalıdır. Dosya ile fiilen sevk edilen makinenin revizyon ve seri bilgilerinin uyuşması önemlidir.

CE işareti kalite ödülü veya genel devlet garantisi değildir

Makine Direktifi 2006/42/EC m.16, CE işaretinin biçimi ve yerleştirilmesiyle ilgili düzenleme getirir. CE, ilgili AB uyum mevzuatına uygunluğun gösterilmesi amacı taşıyan bir işarettir; makinenin en yüksek kalitede, sorunsuz veya bütün ticari amaçlar için garanti edildiğine ilişkin bağımsız ödül değildir. Ürünün fiyatının yüksek olması, ünlü bir marka taşıması veya Belçika’ya daha önce sevk edilmiş bulunması da makine için uygunluk değerlendirmesi gereğini ortadan kaldırmaz.

CE işareti uygun teknik dosya, beyan ve gerçek makine güvenlik koşullarından ayrı değerlendirildiğinde alıcı yanlış güven duygusuyla hareket edebilir. Belçika ithalatçısı işaretin uygun yerde, görünür ve gerekli biçimde bulunup bulunmadığını; seri ve üretici bilgileriyle uyuşmasını kontrol etmelidir. Bir üreticinin bazı modeller için CE işareti kullanmaya yetkin olması, bütün ürün ailesinin otomatik aynı teknik koşulları sağladığı anlamına gelmez.

Her makine için onaylanmış kuruluş sertifikası zorunlu mudur?

Makine Direktifi m.12, uygunluk değerlendirmesinin ürünün türüne ve Ek IV gibi özel kategorilere göre değişebileceğini düzenler. Bu sebeple AB piyasasına sunulan bütün makineler için özel bir onaylanmış kuruluşun ayrı sertifikasının zorunlu olduğu söylenemez. Üreticinin hangi uygunluk değerlendirmesi yöntemini izlemesi gerektiği, makinenin risk ve ürün sınıfına göre belirlenir. İlgili ürünün onaylanmış kuruluş değerlendirmesine tabi olması gerekiyorsa doğru kapsam ve yetkinin doğrulanması gerekir.

Belçika ithalatçısı, kendisine gönderilen bir test laboratuvarı raporunu veya özel danışmanlık sertifikasını her durumda Makine Direktifi kapsamındaki onaylanmış kuruluş belgesiyle eşitlememelidir. Belgede görülen kuruluşun adı, numarası, yetki kapsamı ve hangi model için işlem yaptığı resmî kayıtlardan kontrol edilmelidir. Onaylanmış kuruluş süreci gerekmeyen bir makinede gereksiz sertifika aranması kadar gerekli olduğu hâlde hiçbir uygunluk değerlendirmesi yapılmadan ürünün piyasaya sunulması da risk yaratır.

Belçika’da kullanım kılavuzu ve güvenlik bilgilerinin dili

2006/42/EC Ek I bölüm 1.7.4 ve devamı, kullanım talimatlarının makinenin piyasaya arz edildiği veya hizmete alındığı üye devletin resmî diline ilişkin koşullarına göre verilmesini düzenler. Belçika’nın Fransızca, Felemenkçe ve Almanca resmî dil yapısı nedeniyle yalnız İngilizce veya Türkçe talimat göndermek uygunluk açısından yeterli olmayabilir. İlgili bölgedeki ve hedef kullanıcıdaki dil gereklilikleri somut makineyle bağlantılı olarak kontrol edilmelidir.

Talimatların anlaşılamaması sadece biçimsel evrak eksikliği yaratmayabilir; makinenin güvenli kullanımı, montajı, bakımı ve acil müdahalesini doğrudan etkileyebilir. Teknik tercümede makinenin güvenlik uyarıları, kilitleme ve bakım talimatları, kapasite sınırları ve elektrik bağlantıları doğru aktarılmalıdır. Belçika alıcısı üreticiden uygun dilde kullanım kılavuzu ve gerekli güvenlik etiketi bilgilerini sözleşmenin teslim edilecek belgeleri arasında açıkça istemelidir.

AB 2019/1020 madde 4: Birlik içinde yerleşik sorumlu ekonomik operatör

AB Piyasa Gözetimi Tüzüğü 2019/1020 m.4, kapsamındaki belirli uyum mevzuatı ürünlerinin Birlik pazarına arzında Birlik içinde yerleşik, maddede sayılan görevleri yerine getirecek bir ekonomik operatör bulunmasını öngörür. Bu operatör, koşullara göre Birlikte yerleşik üretici, üretici Birlik dışında ise ithalatçı, yazılı yetkiyle atanmış yetkili temsilci veya diğer seçenekler gerçekleşmiyorsa belirli lojistik hizmet sağlayıcısı olabilir. Türkiye’deki üreticinin kendi adresi, Birlik içinde yerleşik operatör şartını otomatik karşılamaz.

Belçika’daki ithalatçının bu sistemde rolü, ilgili ürüne uygulanan mevzuat ve tedarik zincirindeki fiilî sıfatına göre değerlendirilir. Tüzük m.4/3, uygunluk beyanı ve teknik belgeye ilişkin görevlerle yetkili makamlarla işbirliğini düzenler. Bir ithalatçının yalnız gümrük vergisi ödemiş olması bütün ürün güvenliği yükümlülüklerini sona erdirmez. Teknik evrakın ve yetkili makamla iletişimin kim tarafından sağlanacağı sözleşmede gerçekçi biçimde düzenlenmelidir.

AB 2019/1020 madde 7: piyasa gözetiminde işbirliği

2019/1020 sayılı Tüzük m.7, ekonomik operatörlerin piyasa gözetim makamlarıyla işbirliği yükümlülüğünü ele alır. Belçika’da yetkili makam makinenin güvenliği veya uygunluk beyanı hakkında bilgi istediğinde tedarik zinciri aktörlerinin sorumluluk alanları önem kazanır. Türk üretici, Belçika ithalatçısı ve varsa yetkili temsilci arasında teknik dosyanın kimden nasıl temin edileceği önceden belirlenmelidir. Yetkili makamın talebi hakkında yalnız ticari müşteri hizmetlerine yönlendirme yapılması her durumda yeterli uyum cevabı olmayabilir.

Uygunsuzluk veya risk bildirimleri için ürünün model ve seri numarası, teknik değişiklik geçmişi, test belgeleri ve piyasaya sunulmuş ürünlerin takibi gerekli olabilir. Ticari sırların korunmasıyla yasal belge sunma ve işbirliği yükümlülüğü birbirinden ayrılmalıdır. Belçika pazarında gerçekten hangi ürünlerin satıldığı ve hangi müşterilere ulaştığı kayıt altına alındığında teknik düzeltme, duyuru veya geri çekme ihtiyacı daha doğru yönetilir.

Makine Belçika’ya geldiğinde gümrük kabulü CE uygunluğunu garanti eder mi?

Bir makinenin Belçika gümrüğünden ithalat işlemiyle geçmesi, makinenin bütün AB güvenlik ve piyasaya arz koşullarının ayrıca denetlenmiş ve kalıcı olarak onaylanmış olduğu anlamına gelmez. Gümrük formaliteleriyle ürün güvenliği piyasa gözetimi birbirinden farklı idari süreçlerdir. AB 2019/1020 Tüzüğü, piyasaya giriş yapan ürünlerin kontrolüne ve yetkili makamların işbirliğine ilişkin hükümler içerir. CE işareti, teknik uygunluk ve gümrük beyannamesi farklı belgelendirme amaçları taşır.

Belçika ithalatçısı ticari fatura, CMR veya deniz taşıma evrakı ve gümrük kaydının yanında ürünün uygunluk beyanı, kılavuzu, üretici kimliği ve gerekli teknik belgelerin bulunup bulunmadığını ayrı kontrol etmelidir. Ürün bir gümrük kontrolünden geçmiş olsa bile sonradan ciddi teknik uygunsuzluk belirlenebilir. Satıcının belge sağlamaması nedeniyle gecikme veya ek gider oluşmuşsa ticari sözleşmedeki belge ve teslim yükümlülükleri ayrıca incelenir.

Belçika makamı makinenin satışını veya kullanımını durdurabilir mi?

Makine Direktifi 2006/42/EC m.11, belirli koşullarda uygun olmayan veya risk taşıyan makineler bakımından üye devletlerin gerekli tedbirleri almasına ilişkin koruma prosedürü getirir. İlgili makam bir makinenin kişilerin sağlık veya güvenliğini tehlikeye attığı sonucuna ulaşırsa piyasaya arz veya hizmete alma konusunda sınırlama, piyasadan çekme ve başka uygun önlemler gündeme gelebilir. Bir teknik inceleme veya eksik belgenin her olayda aynı yaptırımla sonuçlanacağı varsayılmamalıdır.

Belçika’daki ithalatçı, yetkili makamdan gelen yazıyı hangi ürün, hangi seri numarası ve hangi hukuki gerekçeye dayandığı açısından incelemelidir. Türkiye’deki üreticiyle teknik düzeltme veya belge tamamlama süreci yazılı yürütülmeli; piyasaya sunulmuş ürünlerin kapsamı belirlenmelidir. Makam kararına itiraz ve ürünün tekrar piyasaya arzı, yetkili devletin uygulanabilir idari usullerine göre değerlendirilir. Salt makine sahibinin ticari zararı bulunduğu için güvenlik koşullarının kaldırılacağı sonucu kurulamaz.

20 Ocak 2027 yeni Makine Tüzüğü geçişinde hangi yanlışlardan kaçınılmalı?

Avrupa Komisyonunun resmî açıklamasına göre 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü 20 Ocak 2027 tarihinde genel olarak uygulanacak ve Makine Direktifi 2006/42/EC’nin yerini alacaktır. Tüzük, teknik uygunluk sistemiyle birlikte bazı yazılım ve siber güvenlik, dijital belge ve ekonomik operatör yükümlülükleri bakımından güncellemeler içerir. Ancak uygulanma tarihinden önceki işlemler ve bazı maddelere tanınmış erken uygulama tarihlerinin ayrıca ele alınması gerekir.

Belçika’ya sevk için 2026 sonunda imzalanmış ama 2027 içinde piyasaya arz edilecek makine sözleşmelerinde düzenleyici geçiş riski açıkça planlanmalıdır. Üreticinin ‘2026’da sipariş alındı, artık 2027 tüzüğünü hiç düşünmeye gerek yok’ demesi uygun olmayabilir. Tersine 2026’da piyasaya arz edilmiş bütün uygun makineleri, hiçbir ayrım yapmadan gelecekteki tüzük nedeniyle hukuka aykırı saymak da doğru değildir. İlgili piyasa arzı tarihi, teknik revizyon ve geçiş hükümleri belirlenir.

2026 güncel harmonize standart listesi ve uygunluk karinesi

Avrupa Birliği’nde harmonize standartların referanslarının Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanması, ilgili teknik koşullara uygunluk karinesinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Avrupa Komisyonunun 2026 tarihli Makine Direktifi destekli standartlara ilişkin uygulama kararı, hangi standart atıflarının güncellendiği veya kaldırıldığını gösterir. Dolayısıyla bir üreticinin çok eski bir standart listesine dayanarak bütün ürünler için otomatik uygunluk iddia etmesi yeterli değildir.

Belçika ithalatçısı, makinenin uygunluk beyanında yazılı standartların ilgili makineye ve piyasaya arz tarihindeki mevzuata uygun olup olmadığını kontrol etmelidir. Standartların gönüllü uygulanması ile temel sağlık ve güvenlik şartlarının zorunlu olması birbirine karıştırılmamalıdır. Yalnız belirli standart numarası belgenin üstünde yazıyor diye tasarım ve risk değerlendirmesinin hatasız olduğuna ilişkin kesin garanti doğmaz. Kullanılan standardın kapsamı, sürümü ve ürünle ilişkisi somut teknik dosyadan doğrulanmalıdır.

Kısmen tamamlanmış makine ve komple makine ayrımı

2006/42/EC m.2 ve m.13, kısmen tamamlanmış makinelere ilişkin ayrı tanım ve usul düzenlemeleri içerir. Türkiye’den Belçika’ya gönderilen bir makine modülü, kendi başına tamamlanmış, kullanım için uygun sanayi makinesi olmayabilir. Bu durumda tamamlanmış makinede aranan EC Uygunluk Beyanı ile kısmen tamamlanmış makine için düzenlenecek ilgili beyan ve montaj talimatlarının hukuki niteliği farklı olabilir.

Belçika alıcısı, üreticinin sattığı ürünün tek başına kullanıma uygun olup olmadığını ve nihai sistemin kim tarafından oluşturulacağını sözleşmede açıklamalıdır. Makinenin başka bir üretim hattına entegre edilmesi sırasında nihai uygunluk değerlendirmesi ve teknik sorumluluk farklılaşabilir. Kısmen tamamlanmış ürün için tamamlanmış makineye ait bütün belge ve CE sonuçlarının otomatik geçerli olduğu şeklinde genelleme yapmak yanlış tescil ve güvenlik uygulamalarına yol açabilir.

Belçika’da makineye ek yazılım veya ekipman takılırsa kim sorumlu olur?

Avrupa Komisyonu, mevcut bir makinede esaslı değişiklik yapılması hâlinde ürünün yeni makine niteliğine yaklaşabilecek teknik sonuçların ortaya çıkabileceğini açıklamaktadır. Belçika ithalatçısı Türkiye’den aldığı cihazın kontrol sistemini, yazılımını veya mekanik güvenlik özelliklerini kapsamlı biçimde değiştiriyorsa ilk üretici beyanının sonradan oluşturulan bütün sistem için kendiliğinden yeterli olduğu ileri sürülemez. Değişikliğin kapsamı ve güvenlik etkisi teknik olarak incelenmelidir.

Makineye yeni koruyucu sistem kurulması, yazılımın güvenlik fonksiyonunu değiştirmesi veya ilave otomasyon eklenmesi hâlinde risk değerlendirmesi ve sorumluluğun kime ait olduğu araştırılır. Satış sözleşmesindeki garanti ile düzenleyici uygunluk yükümlülüğü farklıdır. Türkiye’deki üreticinin onayı veya teknik destek taahhüdü mevcutsa bunun hangi revizyonları kapsadığı açık tutulmalıdır. Belçika’daki integratörün yaptığı değişiklikler nedeniyle hangi tarafın yeniden uygunluk değerlendirmesi yürütmesi gerektiği olay bazında belirlenir.

CE veya Uygunluk Beyanı eksikse Türk üreticiye karşı CISG hakları

Belçika ve Türkiye, Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması’na (CISG) taraf devletlerdir. Belçika ithalatçısıyla Türk üretici arasındaki kapsama giren mal satımında CISG m.35, sözleşmedeki kalite ve başka özelliklere uygunluğu düzenler. Makinenin Belçika’da amaçlanan piyasa kullanımına uygun mevzuat belgelerini sunma yükümlülüğü, tarafların kabul ettiği sözleşme koşulları ve CISG’nin ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilir. Ancak bir idari düzenleme eksikliğinin bütün uluslararası satımlarda otomatik aynı parasal tazminata yol açacağı söylenemez.

CISG m.34 mallarla ilgili belgelerin verilmesini, m.38–39 ise sözleşmeye uygunluğun muayenesi ve ayıba ilişkin makul süreli ihbarı düzenler. Belçika alıcısı eksik veya hatalı EC Uygunluk Beyanı nedeniyle malları kullanamadığını ileri sürüyorsa hangi belgenin sözleşmede talep edildiği, teknik uygunsuzluğun niteliği ve satıcıya yapılan bildirim önem taşır. İlgili ayrıntılar için Belçika–Türkiye ayıplı makine ve CISG m.38–39 rehberi ayrı bir başlangıç noktasıdır.

Ticari sözleşmede uygunluk dosyasına ilişkin görevler nasıl ayrılır?

Türkiye’deki üretici ve Belçika ithalatçısı arasındaki makine satış sözleşmesi, teslim edilecek teknik belgeleri açıkça saymalıdır. Makinenin seri ve model bilgileri, uygunluk değerlendirmesi kapsamı, EC Uygunluk Beyanı, kullanım kılavuzu, gerekli dil seçenekleri, test ve kabul prosedürü ile teknik belgeye erişim mekanizması düzenlenebilir. Belçika’daki ithalatçının Birlik içindeki ekonomik operatör sıfatı ve yetkili makamla yazışma görevi, gerekli mevzuat kapsamına göre ayrıca belirlenmelidir.

Tarafların birbirlerine verdikleri özel sorumluluk taahhütleri, yetkili piyasa gözetim makamlarının kanundan doğan görevlerini ortadan kaldırmaz. Satıcı sözleşmede her şeyden sorumlu olduğunu yazsa da Belçika ithalatçısının kendi kamu hukuku yükümlülüklerini hiç yerine getirmemesi her durumda hukuken kabul edilemez. Uygunsuzluk çıkarsa belge tamamlanması, teknik düzeltme, geri çağırma veya ürünlerin yeniden test edilmesi gibi ihtimallerin masraf ve bildirim sorumluluğu açık, kanuna uygun ve uygulanabilir biçimde planlanmalıdır.

Makineyle ilgili ürün sorumluluğu ve sigorta sözleşmesinden doğan farklı riskler

Türkiye’den Belçika’ya makine satımı sırasında kalite ayıbı, kamu hukuku ürün güvenliği ihlali, makinenin sebep olduğu bedensel zarar ve ticari gelir kaybı farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Makinenin CE mevzuatına aykırı olması, satıcıya karşı her olası zarar kalemi için otomatik ve sınırsız tazminat hakkı bulunduğu anlamına gelmez. Uygulanabilir ürün sorumluluğu, sözleşme, uluslararası özel hukuk ve sigorta düzenlemeleri ayrı incelenmelidir.

Belçika’da makina kullanan işletmenin işçi sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri de ürünün piyasaya arzı yükümlülüğünden farklıdır. İşyeri risk değerlendirmesi veya işletme bakım planı için makinenin CE işareti tek başına yeterli kontrol sayılmamalıdır. Üreticinin ve ithalatçının sorumluluklarını belirlemek için olayın kime, ne zaman ve nasıl zarar verdiği, hangi düzenlemenin uygulandığı ve olayın delilleri üzerinde durulmalıdır.

Belçika’ya makine sevkinden önce hukuki uyum kontrol sırası

İlk adım makinenin 2006/42/EC kapsamına girip girmediğini, kısmen tamamlanmış makine veya başka bir ürün kategorisi olup olmadığını belirlemektir. İkinci adım 2026 ya da 2027 piyasa arzı tarihine göre uygulanabilir rejimi seçmektir. Üçüncü adım m.5 ve Ek I güvenlik şartları, Ek VII teknik dosya, Ek II EC Uygunluk Beyanı ve m.16 CE işareti kontrolleridir. Dördüncü adım uygunluk değerlendirmesi ve varsa onaylanmış kuruluş gereğini teknik ürün sınıfına göre belirlemektir.

Beşinci adım Belçika pazarına uygun kullanıcı dili ve talimatları kontrol etmektir. Altıncı adım 2019/1020 m.4 kapsamındaki Birlik içi ekonomik operatör ile kamu makamlarına karşı belge ve işbirliği görevlerini doğrulamaktır. Yedinci adım seri numarası, teknik revizyon ve gümrük belgelerini birbiriyle eşleştirmektir. Son adım sözleşmedeki belge teslimi ve CISG haklarının olası eksiklikler bakımından önceden planlanmasıdır. Böylece Belçika’da iş alma veya satışı başlatma hedefi, hukuki ve teknik sorumluluğu belgesiz vaatlere dayandırmadan yürütülebilir.

İlgili hukuk rehberleri

• Belçika–Türkiye ayıplı makine CISG m.38–39
• Belçika–Türkiye A.TR ve EUR.1 farkı
• Belçika uluslararası taşımacılıkta SGK m.8
• Belçika’daki Türk ithalatçıya gecikmiş teslim CISG hakları

Belçika’ya makine ithalatı, CE ve uygunluk hakkında 12 soru

Resmî AB kaynakları

Avrupa Komisyonu: Makine Direktifi ve 20 Ocak 2027 geçişi; EUR-Lex: 2006/42/EC Makine Direktifi m.5 ve ekleri; EUR-Lex: 2019/1020 Piyasa Gözetimi Tüzüğü; EUR-Lex: Yeni Makine Tüzüğü 2023/1230; AB 2026/2015 harmonize makine standartları uygulama kararı.

Mersin ve İstanbul ofis haritaları