Çalışanın Yazdığı Yazılımın Mali Hakları Kime Ait? FSEK 18 | 2026

Yazılım şirketlerinde en sık görülen fikrî hak uyuşmazlıklarından biri, “kodu çalışan yazdıysa yazılımın sahibi kimdir?” sorusudur. Teknik ekip kaynak kodu üretir, şirket maaş ve altyapı sağlar, ürün şirket markasıyla piyasaya çıkar; ancak eser sahipliği ile mali hakları kullanma yetkisi aynı kavram değildir. Türk hukukunda bilgisayar programı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında ilim ve edebiyat eseri olarak korunur. Eseri meydana getiren gerçek kişi eser sahibidir; istihdam ilişkisi varsa FSEK m.18 mali hakların kullanımını işveren lehine özel olarak düzenler.

Bu ayrım; işten ayrılan yazılımcının kodu yeniden kullanması, startup kurucularının önceki işyerinde geliştirdiği parçaları yeni ürüne taşıması, freelancer ile çalışan statüsünün karıştırılması, Git deposunun kişisel hesaba alınması, kaynak kodun ticari sır olarak korunması ve yatırım incelemesinde IP zincirinin ispatı bakımından doğrudan önem taşır.

• Bilgisayar programının eser sahibi kimdir?
• FSEK m.18 hangi durumda uygulanır?
• “İşlerini görürken” ölçütü ne anlama gelir?
• İşveren hangi mali hakları kullanır?
• Manevi haklar kime aittir?
• İş sözleşmesinde ayrıca IP maddesi gerekir mi?
• Mesai dışında yazılan kod kime aittir?
• Şirket bilgisayarıyla yazmak tek başına yeterli mi?
• Freelancer ve danışmanlarda kural nedir?
• İşten ayrılınca haklar geri döner mi?
• Eski kodu yeni şirkette kullanmak mümkün mü?
• GitHub ve commit kayıtları nasıl önem taşır?
• Açık kaynak kod kullanımı çalışan hakkını etkiler mi?
• Startup ve yatırım incelemesinde IP zinciri
• İşveren ve çalışan için kontrol listesi

1. Bilgisayar Programının Eser Sahibi Kimdir?

FSEK sisteminde temel kural, eserin sahibinin onu meydana getiren kişi olmasıdır. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü de bilgisayar programı veya veritabanının kaynak kodlarını yazan kişi ya da kişileri eser sahibi olarak açıklamaktadır. Bir şirketin yazılımın ücretini ödemesi, bilgisayarı sağlaması veya ürünü ticari olarak pazarlaması şirketi teknik anlamda “eseri meydana getiren kişi” yapmaz.

Bununla birlikte şirketlerin yazılım üzerindeki ekonomik yetkisi çoğu zaman FSEK m.18’den doğar. Bakanlığın yazılım broşüründe de açıkça belirtildiği üzere, istihdam ilişkisi kapsamında çalışanlar tarafından meydana getirilen yazılımlar üzerindeki mali hakları kullanma yetkisi, aksi öngörülmedikçe yazılım şirketlerine aittir. Böylece eser sahibinin gerçek kişi olması ile mali hak kullanımının işverende bulunması birlikte mümkündür.

Bu nedenle sözleşme ve şirket kayıtlarında “şirket eser sahibidir” şeklinde genelleme yapmak yerine, “çalışanın meydana getirdiği bilgisayar programı üzerindeki mali hakları kullanma yetkisi FSEK m.18 kapsamında işverene aittir” şeklinde hukuki yapıyı doğru kurmak gerekir.

2. FSEK m.18 Hangi Durumda Uygulanır?

FSEK m.18’deki çalışan kuralı, memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler bakımından uygulanır. Yazılım şirketinde backend geliştirici, mobil uygulama geliştiricisi, frontend geliştirici, veri mühendisi veya DevOps mühendisi görevini yerine getirirken eser niteliğinde kod meydana getiriyorsa, kural olarak mali hakların kullanım yetkisi işverendedir.

Ancak maddenin uygulanabilmesi için yalnız taraflar arasında bir iş ilişkisinin bulunması yeterli değildir. Eserin işin görülmesi sırasında ve görev bağlantısıyla meydana getirilmiş olması gerekir. Bir muhasebe çalışanının hafta sonu kendi adına geliştirdiği bağımsız mobil oyun ile şirketteki yazılım geliştiricinin kendisine verilen ürün görevini yerine getirirken yazdığı kaynak kod aynı hukuki durumda değildir.

FSEK m.18 ayrıca özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksinin anlaşılabilmesine izin verir. Taraflar, belirli bir modül üzerindeki mali hak kullanımını farklı düzenleyebilir. Bu nedenle iş sözleşmesi, ek fikrî hak protokolü, görev tanımı ve proje belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.

3. “İşlerini Görürken” Ölçütü Ne Anlama Gelir?

FSEK m.18’in en önemli ifadesi “işlerini görürken”dir. Bu ifade, çalışanın meydana getirdiği her fikrî ürünün işverene ait olması anlamına gelmez. Kodun çalışanın göreviyle, işverenin talimatıyla, yürütülen proje ile ve iş organizasyonuyla bağlantısı incelenir.

Bir geliştirici, şirketin müşteri portalını oluşturmak üzere görevlendirilmiş ve bu kapsamda API, arayüz veya veri işleme modülü yazmışsa görev bağlantısı açıktır. Buna karşılık aynı çalışan, görev alanıyla ilgisi olmayan bir eğitim uygulamasını evinde ve kendi hesabına geliştiriyorsa sırf çalışan sıfatı nedeniyle FSEK m.18 otomatik uygulanmaz.

Mesai saati tek başına belirleyici değildir. Uzaktan çalışan bir geliştirici gece kod yazabilir; yine de bu kod şirket projesindeki işini görürken oluşturulmuş olabilir. Tersine işyerindeki öğle arasında kişisel projesine birkaç satır kod yazılması da tek başına şirket lehine mali hak yaratmaz. Hukuki bağlantı görev ve proje kapsamından kurulur.

4. İşveren Hangi Mali Hakları Kullanır?

FSEK’te mali haklar işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim hakları olarak düzenlenmiştir. Bilgisayar programı bakımından özellikle çoğaltma, işleme/uyarlama ve dijital dağıtım-iletim yetkileri ticari kullanımın merkezindedir. FSEK m.18 kapsamına giren çalışan eseri bakımından mali hakları kullanma yetkisi, aksi kararlaştırılmadıkça işverene aittir.

Bu yapı işverenin ürünü müşteriye lisanslamasına, SaaS hizmeti olarak sunmasına, kodu güncellemesine, türev sürüm geliştirmesine ve ticari faaliyet içinde kullanmasına hukuki temel sağlar. Ancak üçüncü taraf kod, açık kaynak kütüphane veya çalışanın işe başlamadan önce sahip olduğu kod ayrıca değerlendirilir; FSEK m.18 işverenin hiç sahip olmadığı üçüncü taraf hakkını kendiliğinden yaratmaz.

Şirketin yatırım, birleşme veya yazılım satışı sırasında yalnız “çalışanlarımız yazdı” demesi yeterli bir IP envanteri değildir. Hangi modülün çalışan işi, hangisinin freelancer işi, hangisinin lisanslı üçüncü taraf bileşen olduğu ayrıştırılmalıdır.

5. Manevi Haklar Kime Aittir?

Eser sahipliği gerçek kişide kaldığı için FSEK’teki manevi hakların kaynağı da eser sahibidir. FSEK m.14-17 umuma arz, adın belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını men etme ve eser sahibinin malik/zilyede karşı haklarını düzenler. İşverenin m.18 kapsamında mali hak kullanım yetkisine sahip olması, çalışanı tarihsel olarak eseri meydana getiren kişi olmaktan çıkarmaz.

Yazılım projelerinde manevi haklar, ticari ürünün olağan güncellenmesini engelleyecek şekilde yorumlanmamalıdır. Çalışan, görevi gereği ekip içinde sürekli değiştirilen bir kod tabanına katkı sağlıyorsa işin niteliği ve FSEK m.18’deki kullanım yetkisi birlikte değerlendirilir. Bununla birlikte işverenin kaynak kodun kim tarafından meydana getirildiğine ilişkin gerçeğe aykırı kayıt oluşturması ayrı bir uyuşmazlık yaratabilir.

Pratik çözüm, iş sözleşmesinde ürünün bakım, değiştirme, geliştirme ve entegrasyon süreçlerinin açıkça kabul edildiğini; geliştiricinin mali hak kullanım düzenini bildiğini ve katkı kayıtlarının şirket sistemlerinde tutulacağını belirtmektir.

6. İş Sözleşmesinde Ayrıca Fikrî Hak Maddesi Gerekir mi?

FSEK m.18 doğrudan bir yasal temel sağladığı için çalışan yazılımlarında hak kullanımının tamamı yalnız sözleşmeden doğmaz. Buna rağmen ayrıntılı fikrî hak maddesi yazılması gereklidir. Çünkü hangi eserlerin görev kapsamında olduğu, önceden var olan kodlar, kişisel projeler, açık kaynak katkıları, şirket içi kütüphaneler ve işten ayrılma sonrası yükümlülükler kanun metninde proje bazında sayılmaz.

İş sözleşmesi veya IP eki; görev kapsamında meydana getirilen bilgisayar programı, kaynak kod, nesne kodu, dokümantasyon, veri modeli, API şeması, test otomasyonu ve hazırlık tasarımlarını tanımlayabilir. Önceden var olan şahsi kodlar varsa bunlar ek listede istisna tutulabilir.

Sözleşme ayrıca kod deposunun şirket hesabında tutulmasını, erişim anahtarlarının iadesini, işten ayrılırken tüm çalışma materyalinin teslimini, kişisel hesaba kopyalanmış şirket kodunun silinmesini ve ticari sırların korunmasını düzenlemelidir. Bu hükümler FSEK m.18’i ortadan kaldırmaz; hak zincirini ispatlanabilir hâle getirir.

7. Mesai Dışında Yazılan Kod Otomatik Olarak Çalışana mı Aittir?

“Mesai dışında yazdım” tek başına yeterli ölçüt değildir. Uzaktan ve esnek çalışma düzeninde iş görevi gece veya hafta sonunda da yerine getirilebilir. Asıl ölçüt, kodun çalışanın işi ve şirket projesi kapsamında meydana getirilip getirilmediğidir.

Şirketin sprint görevinde bulunan modülün pazar günü tamamlanması, onu kişisel proje hâline getirmez. Buna karşılık geliştiricinin şirket görevlerinden bağımsız, kendi fikriyle ve kendi ürünü için oluşturduğu kod, sırf şirket çalışanı olması nedeniyle FSEK m.18 kapsamına girmez.

Uyuşmazlık riskini azaltmak için yan proje politikası kurulabilir. Çalışan mevcut bir kişisel projesini işe başlamadan önce bildirir; şirket de bu projenin işveren IP’sinden ayrı olduğunu yazar. Daha sonra iki proje arasında kod aktarımı yapılacaksa ayrıca lisans veya devir belgesi düzenlenir.

8. Şirket Bilgisayarıyla Kod Yazmak Tek Başına Hak Sahipliği Yaratır mı?

Hayır. Donanımın kime ait olduğu, FSEK m.18’in “işlerini görürken” şartının yerine geçmez. Şirket bilgisayarının kullanılması güçlü bir olgusal bağlantı olabilir; ancak tek başına eser üzerindeki mali hakların işverene ait olduğunun kesin ölçütü değildir.

Aynı şekilde çalışanın kişisel bilgisayarıyla şirket projesinde kod yazması da şirketin m.18 kapsamındaki mali hak kullanımını ortadan kaldırmaz. Bring-your-own-device düzeni teknik mülkiyet ile fikrî mülkiyetin karıştırılmasına yol açmamalıdır.

Şirket güvenliği bakımından kaynak kodun kişisel cihazda tutulması ayrıca risklidir. Erişim, yedekleme, DLP, disk şifreleme ve işten ayrılmada veri silme prosedürü hazırlanmalıdır. Bunlar telif hakkından ayrı olarak ticari sır ve bilgi güvenliği konularıdır.

9. Freelancer ve Bağımsız Yazılımcıda Kural Nedir?

Freelancer, danışman veya bağımsız yazılım ajansı işçi statüsünde değilse FSEK m.18’deki çalışan kuralına dayanmak doğru değildir. Telif Hakları Genel Müdürlüğü de ücret karşılığı sipariş edilen bilgisayar programında kaynak kodu yazan kişinin eser sahibi olduğunu; mali hakların ise yazılı sözleşme çerçevesinde devralan kişi tarafından kullanılabileceğini açıklar.

Bu durumda FSEK m.52 kritik hâle gelir. Mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. “Tüm haklar müşteriye aittir” gibi genel bir cümle yerine işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim hakları sözleşmede ayrı ayrı düzenlenmelidir.

Freelancer sözleşmesi bakımından FSEK m.52 yazılı şekil ve mali hak devri rehberi bu ayrımı ayrıntılı olarak açıklamaktadır.

10. İşten Ayrılınca Mali Hak Kullanımı Çalışana Geri Döner mi?

FSEK m.18 kapsamında işverenin kullanım yetkisi kazanılmış bir çalışan eseri bakımından iş ilişkisinin sonradan sona ermesi, önceki dönemde meydana getirilen yazılım üzerindeki yetkiyi kendiliğinden çalışana geri döndürmez. Aksi sözleşmeyle kararlaştırılmışsa o özel hüküm uygulanır.

Bu nedenle istifa eden geliştiricinin “artık şirkette çalışmıyorum, eski kodumu yeni projemde kullanabilirim” yaklaşımı doğru değildir. Kod iş görevi sırasında oluşturulmuşsa şirketin mali hak kullanım yetkisi ve ayrıca ticari sır koruması devam eder. Çalışanın bilgi ve mesleki deneyimini kullanması ile eski işverenin kaynak kodunu kopyalaması birbirinden ayrılmalıdır.

İşveren de işten ayrılan çalışanla kişisel hesap, GitHub organization üyeliği, SSH anahtarı, CI/CD tokenı ve dokümantasyon erişimini kapatmalı; offboarding tutanağı hazırlamalıdır.

11. Eski İşyerindeki Kodu Yeni Şirkette Kullanmak Mümkün mü?

Kaynak kodun aynen veya esaslı bölümünün yeni şirkete taşınması, eski işverenin FSEK m.18 kapsamındaki mali hak kullanımını ve kodun niteliğine göre ticari sır korumasını ihlal edebilir. Eski çalışan, genel programlama bilgisini ve mesleki becerisini kullanabilir; ancak önceki işyerinin özgün kaynak kodunu, özel algoritma uygulamasını, müşteri entegrasyonunu veya şirket içi kütüphanesini izinsiz kopyalayamaz.

Yeni işveren de işe alınan geliştiriciden eski işveren kodunu getirmesini istememelidir. Onboarding politikasında, üçüncü kişilere ait kaynak kod, sır ve veri getirilmeyeceği yazılı olarak teyit edilmelidir. Böylece yeni ürünün IP zinciri baştan temiz kurulabilir.

Kaynak kod aynı zamanda ticari sır niteliğindeyse TCK m.239 ve TTK haksız rekabet hükümleri de gündeme gelebilir. Telif hakkı ile ticari sır koruması birbirini dışlamaz.

12. GitHub, GitLab ve Commit Kayıtları Neden Önemlidir?

Fikri hakkın doğması Git kaydına bağlı değildir; yazılım eser niteliği kazandığı anda koruma doğar. Ancak uyuşmazlık çıktığında kimin hangi kodu ne zaman yazdığı, hangi branch’te geliştirdiği, pull request’i kimin açtığı ve kodun hangi iş biletiyle ilişkilendirildiği ispat açısından önem taşır.

Kurumsal repository; çalışan kimliklerini, commit tarihlerini, review kayıtlarını ve issue bağlantılarını korumalıdır. Ortak “developer” hesabından commit yapılması hak zincirini ispatlamayı zorlaştırır. Her geliştiricinin kişisel kurumsal hesabı olmalı; işten ayrılan kişinin erişimi kapatılsa bile geçmiş commit kayıtları silinmemelidir.

Kaynak kodun kişisel GitHub hesabına fork edilmesi veya public repository’ye yanlışlıkla gönderilmesi de ayrı risk yaratır. Şirket, private repository zorunluluğu, secret scanning ve branch protection politikalarını teknik güvenlik önlemi olarak uygulamalıdır.

13. Birden Fazla Çalışanın Yazdığı Yazılımda Haklar Nasıl Değerlendirilir?

Büyük yazılımlar tek geliştiricinin eseri değildir. FSEK m.9 ve m.10, birden fazla kişinin meydana getirdiği eserlerde ayrılabilir ve ayrılmaz katkılar bakımından eser sahipliğini düzenler. Yazılım ekibinde modüller ayrılabiliyorsa her geliştiricinin eser sahipliği katkısı kendi bölümü yönünden değerlendirilebilir; ayrılmaz bütün hâlinde ortak eser sahipliği gündeme gelir.

Ancak katkıların çalışanların görevlerini görürken meydana getirildiği durumda FSEK m.18’in işveren lehine mali hak kullanım kuralı ayrıca uygulanır. Bu nedenle şirket ürününü tek geliştiriciye bağımlı gösteren sözleşme veya kayıt sistemi yerine ekip katkılarını kurumsal repository üzerinden izlemelidir.

Dışarıdan çalışan bir freelancer aynı repository’ye katkı yapıyorsa onun durumu çalışanlardan ayrılır. O katkı için FSEK m.52’ye uygun ayrı hak devri veya lisans zinciri kurulmalıdır.

14. Açık Kaynak Bileşen Kullanımı İşveren Hakkını Nasıl Etkiler?

FSEK m.18 yalnız çalışanın meydana getirdiği özgün katkı üzerindeki mali hak kullanımını düzenler. Çalışanın projeye eklediği MIT, Apache, GPL veya başka lisanslı açık kaynak bileşenlerin hakları, ilgili açık kaynak lisansının şartlarına tabidir. İşveren çalışanı aracılığıyla üçüncü tarafın lisans şartlarını ortadan kaldıramaz.

Bu nedenle şirket yazılımında Software Bill of Materials tutulmalı; her kütüphanenin lisansı ve sürümü kaydedilmelidir. Copyleft yükümlülüğü doğuran bileşenler ürün dağıtımı öncesinde hukuk ve teknik ekip tarafından değerlendirilmelidir.

Çalışanın internette bulduğu kodu “ben yazdım” diyerek repository’ye eklemesi de şirket için telif riski yaratır. Kod review sürecinde kaynak ve lisans kontrolü yapılmalıdır.

15. Çalışanın İşe Girmeden Önce Yazdığı Kod Ne Olur?

İşe başlamadan önce meydana getirilen kişisel kütüphane, framework veya uygulama FSEK m.18 kapsamında iş görürken meydana getirilmiş çalışan eseri değildir. İşveren bu kodu ürününde kullanacaksa kullanım yetkisinin ayrıca kurulması gerekir.

En güvenli yöntem, employment agreement ekinde “önceden mevcut IP” listesi hazırlamaktır. Çalışan kendi kütüphanesini listeler; şirket projede kullanılması gerekiyorsa hangi lisansla kullanılacağını ayrıca düzenler. Böylece daha sonra şirket ürününün tamamının mı yoksa belirli modülün mü çalışana ait olduğu tartışması önlenir.

İşe girişte var olmayan ancak sonradan kişisel proje olarak geliştirilen kod için de yan proje bildirim sistemi kullanılabilir. Şirket yalnız işin kapsamıyla gerçek bağlantısı bulunan eserler bakımından hak iddiasını sürdürmelidir.

16. Startup Kurucularında Durum Neden Farklıdır?

Startup’ın ilk kodu çoğu zaman şirket kurulmadan önce kurucular tarafından yazılır. Şirket henüz yokken meydana getirilen kod bakımından FSEK m.18’deki işveren-çalışan ilişkisi bulunmayabilir. Şirket kurulduktan sonra bu kodun şirkete aktarılması için FSEK m.52’ye uygun yazılı devir veya lisans belgesi gerekir.

Kurucu daha sonra şirket çalışanı olarak yeni modüller geliştiriyorsa bu sonraki çalışmalar m.18 kapsamında ayrı değerlendirilir. Dolayısıyla “kurucu zaten şirketin ortağı” demek IP zincirini tek başına tamamlamaz.

Yatırımcı due diligence sırasında kuruluş öncesi kod, çalışan kodu, freelancer katkısı ve açık kaynak bileşenlerini ayrı ayrı inceleyebilir. Kaynak kod escrow ve IP envanteri birlikte kurulursa yatırım veya şirket satışı sırasında belirsizlik azalır. kaynak kodu escrow sözleşmesi rehberi kritik yazılımların saklanması ve açılma şartlarını ayrıca ele almaktadır.

17. İsteğe Bağlı Kayıt-Tescil Hak Sahipliği Yaratır mı?

Hayır. Telif Hakları Genel Müdürlüğü, isteğe bağlı kayıt-tescilin eserin kimin tarafından meydana getirildiğinin ispatını kolaylaştıran beyana dayalı bir işlem olduğunu; hakkın doğması için zorunlu olmadığını ve tek başına yeni hak yaratmadığını açıkça belirtir.

Bilgisayar programı eser niteliği kazandığı anda telif koruması başlar. Şirketin isteğe bağlı kayıt-tescil başvurusu yapabilmesi bakımından çalışan ilişkisine ilişkin özel şartlar vardır. Bakanlık, bünyesinde iş akdiyle bu işi yapmak üzere çalıştırılan kişilerin işlerini görürken meydana getirdiği eserlerde tüzel kişiliğin başvuru yapabildiğini belirtmektedir.

Kayıt-tescil, sözleşme ve repository kayıtlarının yerine geçmez. Hak zinciri; iş sözleşmesi, görev tanımı, commit kayıtları, proje dokümanı ve gerekiyorsa FSEK m.52 devir sözleşmeleriyle birlikte ispatlanmalıdır.

18. İşveren İçin Uygulanabilir Kontrol Listesi

• Yazılım geliştiricinin görev tanımı açıkça belirlenmelidir.
• İş sözleşmesinde FSEK m.18 ile uyumlu fikrî hak maddesi bulunmalıdır.
• İşe girişten önce var olan kişisel kodlar ek listede gösterilmelidir.
• Freelancer katkıları için FSEK m.52’ye uygun ayrı yazılı sözleşme yapılmalıdır.
• Repository şirket hesabında tutulmalı, ortak kullanıcı hesabı kullanılmamalıdır.
• Commit, pull request ve issue kayıtları korunmalıdır.
• Açık kaynak bileşenlerin lisans envanteri tutulmalıdır.
• Çalışanın kişisel GitHub hesabına şirket kaynak kodu kopyalaması engellenmelidir.
• İşten ayrılmada erişim anahtarları kapatılmalı ve teslim tutanağı hazırlanmalıdır.
• Yeni işe alınan kişiden eski işverenine ait kod veya sır getirmeyeceği teyidi alınmalıdır.

19. Çalışan İçin Uygulanabilir Kontrol Listesi

• İşe başlamadan önce kişisel projeler ve kütüphaneler yazılı olarak ayrıştırılmalıdır.
• Şirket projesi ile kişisel proje arasında kod kopyalanmamalıdır.
• İşveren repository’sindeki kod kişisel depoya taşınmamalıdır.
• Açık kaynak katkısı yapılacaksa şirket politikası kontrol edilmelidir.
• İşten ayrılırken şirket kaynak kodu ve sırları kişisel cihazda tutulmamalıdır.
• Kişisel proje üzerinde şirketin hak iddia ettiği durumda görev tanımı ve proje kayıtları korunmalıdır.

20. Site İçindeki İlgili Rehberler

Yazılımın eser niteliği ve koruma belgeleri için Yazılımın Telif Hakkıyla Korunması, freelancer ve lisans/devir işlemleri için FSEK m.52 Telif Sözleşmesinde Yazılı Şekil, yazılımın yasal kullanıcısının yedek kopya ve hata düzeltme hakları için FSEK m.38 Yazılım Rehberi ve kaynak kod saklama mekanizması için Kaynak Kodu Escrow Sözleşmesi incelenebilir.

21. Resmî Kaynaklar

• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü – Bir Eser Türü Olarak Yazılım Broşürü; FSEK m.18 çalışan yazılımı açıklaması
• Telif Hakları Genel Müdürlüğü – Eser Sahibi Kimdir?
• Telif Hakları Genel Müdürlüğü – Genel Sorular
• Telif Hakları Genel Müdürlüğü – 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
• Telif Hakları Genel Müdürlüğü – İsteğe Bağlı Kayıt-Tescil

22. Sık Sorulan Sorular

Çalışanın yazdığı kodun eser sahibi işveren midir?

Eser sahibi kodu meydana getiren gerçek kişidir. İşveren ise FSEK m.18 şartları varsa mali hakları kullanma yetkisine sahiptir.

FSEK m.18 her çalışan için uygulanır mı?

Yalnız çalışanın işini görürken meydana getirdiği eserler bakımından uygulanır. İş ilişkisi dışındaki bağımsız kişisel projeler otomatik olarak işverene bağlanmaz.

Mesai dışında yazılan şirket kodu çalışana mı aittir?

Hayır. Mesai saati belirleyici değildir. Kod görev kapsamında ve şirket projesi için meydana getirildiyse FSEK m.18 uygulanabilir.

Şirket bilgisayarında yazılan her kod şirketin midir?

Hayır. Donanım mülkiyeti tek başına telif hakkı ölçütü değildir. Eserin iş görevi sırasında meydana getirilip getirilmediği belirleyicidir.

Freelancer’ın yazdığı kod otomatik olarak müşteriye geçer mi?

Hayır. Bağımsız yüklenicide FSEK m.52’ye uygun yazılı sözleşme ve mali hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

İşten ayrılan geliştirici eski kodu yeni işinde kullanabilir mi?

Görev kapsamında oluşturduğu şirket kodunu izinsiz kopyalayamaz. Genel mesleki bilgi ve deneyimini kullanması ise kaynak kod kopyalamaktan farklıdır.

Git commit’i telif hakkı yaratır mı?

Hayır. Telif hakkı eserin meydana gelmesiyle doğar. Commit kayıtları, kimin ne zaman hangi katkıyı yaptığına ilişkin ispat değeri taşır.

Açık kaynak kod da işverene mi ait olur?

Hayır. Üçüncü taraf açık kaynak kodun hakları kendi lisansına tabidir. İşveren yalnız çalışanın özgün katkısı bakımından FSEK m.18’e dayanabilir.

Startup kurucusunun şirket kurulmadan önce yazdığı kod ne olur?

Şirket kurulmadan önceki kod için çalışan kuralı otomatik uygulanmaz. Şirkete devir veya lisans FSEK m.52’ye uygun yazılı şekilde kurulmalıdır.

İsteğe bağlı kayıt-tescil şirketi eser sahibi yapar mı?

Hayır. Kayıt-tescil hak yaratmaz; ispatı kolaylaştıran beyana dayalı bir işlemdir. Eser sahipliği ve mali hak kullanımı FSEK hükümlerine göre belirlenir.

23. Sonuç

Çalışan yazılımcının kaynak kodunda iki kavram ayrılmalıdır: eseri meydana getiren kişi ve mali hakları kullanma yetkisine sahip kişi. Bilgisayar programını yazan gerçek kişi eser sahibidir. Kod, çalışanın işini görürken meydana getirilmişse FSEK m.18 gereğince aksi kararlaştırılmadıkça mali hakları kullanma yetkisi işverene aittir. Bağımsız freelancer’da ise aynı sonuç doğrudan çıkmaz; FSEK m.52’ye uygun yazılı hak devri veya lisans gerekir.

Şirketin güvenli IP zinciri kurması için iş sözleşmesi, görev tanımı, önceden mevcut IP listesi, repository kayıtları, freelancer devir belgeleri ve açık kaynak envanteri birlikte yönetilmelidir. Böylece işten ayrılma, yatırım, şirket satışı veya lisans uyuşmazlığında kodun hukuki statüsü belirsiz bırakılmaz.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →