Çekilen Kurul Üyesi Yerine Yeni Hakem Seçilmesi Talep Dilekçesi | HMK421/1

Çekilen kurul üyesi yerine yeni hakem seçilmesi talebi, görevinden ayrıldığı belgelenmiş hakemin yerine, önceki seçim yöntemini izleyerek yeni bir üye belirlenmesinin istenmesidir. Doğrudan dayanak HMK 421/1’dir. Madde, görevi sona eren kişinin yerine ilk seçimindeki usul uygulanmasını öngörür. Bildirimde çekilme kaydı, önceki seçim dayanağı, seçim işlemini yapacak kişi veya makam ve yerine getirilecek işlem açıkça gösterilmelidir. Tek tarafın herhangi bir adayı önermesi, adayın her durumda seçilmiş olduğu anlamına gelmez.

Bu örnek, HMK iç tahkiminde görevinden çekilmiş bir kurul üyesinin yerine seçim yapılacak ve tahkimin devam ettiği dosya için hazırlanmıştır. Hakemi reddetmek veya henüz görevi sona ermemiş kişiyi mahkeme kararıyla görevden almak bu bildirimin konusu değildir. Sözleşmede ismen belirlenmiş hakemlere ilişkin HMK 421/3 ve gerçek kurul yapısı baştan incelenir. Word dosyası, yeni seçim istemi ile çekilme–seçim–takvim çizelgesini birlikte içerir.

HMK 421’in üç ayrı kuralı

HMK 421/1, sona eren hakem görevinin yerine yeni seçimi önceki seçim usulüne bağlar. İkinci fıkra, hakem değişimi için geçen zamanı tahkim süresinin dışında tutar. Üçüncü fıkra ise sözleşmede isimleri belirtilmiş hakem veya kurul bakımından, maddede tanımlanan görev sona ermesi hâllerinde tahkimin de sona ermesini düzenler. Bu nedenle her ayrılma kaydı otomatik yeni seçim sonucuna çevrilmez; önce tahkimin devam edip etmediği belirlenir.

HMK 420/1, hukuki veya fiilî sebeple görevi hiç ya da zamanında yerine getirememe hâlinde çekilme veya tarafların anlaşmasıyla görevin sona ermesini düzenler. Çekilmeyi gerektiren sebeplerde uyuşmazlık varsa 420/2’deki mahkeme yolu farklıdır. Çekilme, ret sebebinin kabulü sayılmaz. Bu yazı, sona ermenin mevcut belgeyle ortaya konduğu dosyada yeni seçim işlemini ele alır; tartışmalı görev sona ermesini bildirimin kendisiyle karara bağlamaz.

İç tahkim dosyası ve kurul yapısı

HMK 407 kapsamı, Türkiye tahkim yeri ve Milletlerarası Tahkim Kanunu anlamında yabancılık unsuru bulunmaması üzerinden incelenir. Örneğin Türkçe yazılması uygulanacak kanunu belirlemez. Dosyada kurum kuralları bulunuyorsa kabul edilen kurallar ile kanunun ilgili hükümleri birlikte okunur. Hazırlık klasörüne tahkim sözleşmesinin tam nüshası ve kurul oluşum kaydı konulur. HMK iç tahkim kapsamı rehberi ilk sınıflandırma için kullanılabilir.

Kurulun kaç kişiden oluştuğu ve ayrılan üyenin görevi belgeyle gösterilir. Kurul başkanı, tarafça seçilen üye ve kurumun dosya yöneticisi aynı sıfat değildir. Kurumsal yazışmayı gönderen kişinin adı, görevi sona eren hakemin adı yerine yazılmaz. Çekilme bildiriminin hangi görevle ilgili olduğu, ilk atama belgesiyle karşılaştırılır. Dosyada yalnız bir üye değişiyorsa bütün kurulun yeniden kurulacağına ilişkin sonuç kendiliğinden eklenmez.

Bu örnek özellikle kurul içindeki belirli boş göreve yönelir. Tek hakemli yapı veya aynı anda birden çok üyenin görevinin sona erdiği dosya, yalnız kişi alanı değiştirilerek aynı kabul üzerinden hazırlanmaz. Hakem sayısı, görevleri sona eren üyeler ve sözleşmede isim bulunması birlikte değerlendirilir. Yeni seçim talebinin sınırı, gerçek kurul yapısını izler. Tahkimin devamını etkileyen bir kayıt varsa seçim hazırlığında saklanmadan ele alınır.

Çekilme ve görevin sona ermesi nasıl belgelenir?

Çekilme belgesinin tarihi, dosya numarası, ilgili hakemin kimliği ve bildirimin kapsamı kaydedilir. Belgede görevden ayrılma açıkça bulunmalıdır. Yalnız toplantıya katılamama, yeni tarih isteme veya bir belgeye cevap vermeme kaydı, görevden çekilme beyanı gibi yazılmaz. Bildirim hangi tarafa ya da kuruma ulaşmışsa gönderim ve alınma kayıtları da dosyalanır. Dilekçe, belgeyi gösterdiği kapsamla tanıtır; belgenin içermediği bir sebebi hakeme atfetmez.

Görev sona ermesi tarafların anlaşmasına dayanıyorsa anlaşmanın tarafları, tarihi ve ilgili bölüm belirtilir. Çekilme belgesi ile taraf anlaşması tek belgeymiş gibi anlatılmaz. Dosyada mahkeme kararı bulunuyorsa kararın neyi sona erdirdiği tam hüküm bölümünden okunur. Yeni seçim için önceki görevin boşaldığı açıklaması, yanlış karar numarası veya başka dosyadaki kişinin çekilme kaydıyla kurulamaz. Görev ve tahkim dosyası arasındaki bağlantı her ekte korunur.

Çekilmenin açıklanmış olması, hakemin tarafsızlık veya sorumluluk konusundaki bütün iddiaları kabul ettiği anlamına gelmez. Başvuru yeni seçim içindir; çekilme belgesine dayanarak başka bir hukukî talep hakkında kesin sonuç yazılmaz. Hakemin ayrılma nedeni dosyada sınırlı biçimde açıklanmışsa bu sınır korunur. Seçimi başlatmak için gerekli bilgiyle ilgisiz kişisel açıklamalar birbirine karıştırılmaz. Muhataba gönderilen eklerde yalnız işlemi anlamaya yarayan belgeler bulunur.

Sözleşmede hakem isimlerinin bulunması neden önemlidir?

HMK 421/3’teki inceleme tahkim sözleşmesindeki ad ve soyad kaydına yönelir. İlk seçimden sonra düzenlenen kabul belgesinde hakem adının bulunmasıyla sözleşmede kişinin ismen belirlenmesi aynı olgu değildir. Sözleşme, ilgili ekler ve tarafların geçerli sonraki düzenlemeleri birlikte okunur. Bir kurumun adı veya hakem seçme yönteminin yazılması, gerçek kişi hakemin sözleşmede ismen belirlenmesiyle karıştırılmaz. Sadece başlık sayfası üzerinden bu inceleme tamamlanmaz.

İsmen belirleme bulunan dosyada görev sona ermesinin üçüncü fıkradaki kapsamı somut kurul yapısıyla değerlendirilir. Dilekçede tahkimin devam ettiği açıklaması gerçek sözleşme ve üyelik kayıtlarıyla desteklenmelidir. Tahkimin sona erdiği dosyada bu örnek, yargılamayı tek taraflı yeniden başlatan belge olarak kullanılmaz. Yeni bir anlaşma veya başka hukuki yol gerektiren durumlar ayrı değerlendirilir. Bu başvurunun konusu, devam eden tahkimde mevcut boş görev için seçimdir.

Önceki seçim yöntemi nasıl bulunur?

İlk seçim kaydı, yalnız hakemin göreve başladığı tarihi gösteren kısa bildirimle sınırlanmaz. Seçim yetkisinin kimde olduğu, hangi sözleşme hükmünün uygulandığı ve işlemin nasıl tamamlandığı belirlenir. Kurumun atama yazısı, tarafların ortak seçim kaydı veya hakemlerin başkan seçimi belgesi ayrı yöntemleri gösterebilir. Çizelgede önceki yöntemin adı, kaynağı ve uygulanma belgesi yan yana yazılır. Böylece yeni seçimde takip edilecek basamak açık hâle gelir.

HMK 416’da tarafların kararlaştırdığı seçim usulü ve bu usul işlemediğinde mahkeme yardımı düzenlenir. Hakem seçimi rehberi bu yöntemlerin genel çerçevesini açıklar. Buradaki istem, ilk kurulun baştan oluşturulmasına değil boşalan üyeliğe ilişkindir. İlk seçimde yetkili kurum varken yeni üyeyi başka bir makamın seçmesi, önceki usulün izlendiği açıklamasıyla gerekçesiz birleştirilemez.

Tarafların ilk seçim sırasında fiilen izlediği işlemle sözleşmedeki usul arasında fark varsa bu fark dosya hazırlığında görünür kılınır. Sadece geçmişte bir e-posta gönderilmiş olması, o e-postadaki kişinin gelecekte bütün seçimleri yapacağına ilişkin yetki doğurmaz. Yetkinin dayanağı mevcut sözleşme ve kabul edilmiş usulden gösterilir. Seçim bildiriminde önceki belgenin tarihi ve ilgili bölümü verilerek yeni işlem aynı yöntemle ilişkilendirilir.

Yeni seçim isteminin muhatabı

Başvurunun üstündeki muhatap, geçerli seçim düzenine göre belirlenir. Seçimle yetkilendirilmiş kişi, kurum veya kuruluş varsa onun gerçek unvanı ve dosya referansı yazılır. Ortak seçim yapılacaksa istem karşı tarafa bu yönteme uygun yöneltilir. Kurulun eski başkanına bütün seçimler için sınırsız yetki yüklenmez. Muhatabın başvuruyu aldığı kayıt, işlem çizelgesine eklenir. Aynı metin farklı muhataplara gönderilirken her birinden beklenen işlem ayrıca tanımlanır.

Bu örnek mahkemeden ilk atama veya tartışmalı görevi sona erdirme kararı isteyen dava dilekçesi değildir. Seçim mekanizması işlemezse başvurulacak mahkeme yolunun koşulları ayrıca değerlendirilir. Mahkeme gereken işte görev ve yetki HMK 410 rehberindeki bağlantılarla belirlenir. Atama makamına yapılan bildirim, koşulları incelenmeden mahkemeye verilmiş başvuru gibi kaydedilmez. Dosya içi istemin teslim kaydı kendi gerçek niteliğiyle saklanır.

Hakem adayının bilgileri ve seçim kaydı

Geçerli yöntem bir aday önerilmesine imkân veriyorsa adayın açık kimliği, iletişim bilgisi ve sözleşmede aranan niteliklerle ilgili belgeleri sunulur. Bir özgeçmiş, görevin kabul edildiğini gösteren belge değildir. Aday önerisi, seçim kararı ve görevi kabul ayrı kayıtlardır. Başvuruda yalnız aday sunuluyorsa “yeni hakem atanmıştır” yazılmaz. Seçim yetkisinin başvuranda olduğu durumlarda da bu yetkinin dayanağı açıklanır ve tamamlanan işlem gerçek belgeleriyle dosyalanır.

Yeni üyenin bağımsızlık ve tarafsızlık açıklaması HMK 417 kapsamında ele alınır. Açıklama belgesi ilgili taraflara sunulur; kişiyle ilgili bilinen kayıtlar saklanmaz. Kurulun sözleşmede kararlaştırılmış nitelikleri yeni oluşumda da kontrol edilir. Giden üyenin taşıdığı bir niteliğin kalan kurul ve yeni üye bakımından durumu belgelendirilir. Bu kontrol, yalnız yeni kişinin adını üye listesine yazmakla tamamlanmış sayılmaz. Dosyada görevi kabul eden kişiyle seçilen kişinin aynı olduğu doğrulanır.

Değişim süresi ve tahkim takvimi

HMK 421/2, değişim için geçen sürenin tahkim süresinden sayılmamasını düzenler. Bu hüküm, yeni üyenin seçilmesiyle bütün tahkim süresinin baştan başladığı anlamına gelmez. Çizelgede görev sona ermesi, yeni seçim süreci ve tamamlanma kayıtları ayrı tutulur. Dosyada tahkim süresinin başlangıcını ve varsa uzatılmasını gösteren belgeler korunur. Tartışmalı tarihler belge dayanağı gösterilmeden kesin gün hesabına dönüştürülmez.

Değişim kaydı ile esas yargılamadaki belge sunma veya toplantı takvimi birbirine karıştırılmaz. Yeni seçim istemi bütün usul sürelerini otomatik durduran bir karar olarak yazılmaz. Mevcut takvim hakkında dosyadaki kararlar ayrıca incelenir. Kurulun yeniden oluşması sonrasında yapılacak işlemler ilgili usulle kayda alınır. HMK 427’deki süre uzatılması da değişim süresinin sayılmamasıyla aynı işlem değildir; dosyada hangisinin bulunduğu açıkça gösterilir.

Çekilen kurul üyesi yerine yeni hakem talep dilekçesi

Muhatap, sözleşmede ve ilk seçimde yetkili olan gerçek kişi veya kurumla tamamlanır. Bu örnek, görevin sona ermesi belgelenmiş ve tahkimin devam ettiği dosya içindir. Alanlar mevcut belgelerden doldurulur.

[SEÇİM USULÜNE GÖRE YETKİLİ KİŞİ/KURUM VEYA ORTAK SEÇİM İÇİN KARŞI TARAFA]
TAHKİM DOSYASI: [numara]
TALEP EDEN: [ad soyad/unvan ve adres]
VEKİLİ: [varsa bilgi]
KARŞI TARAF: [ad soyad/unvan ve adres]

KONU: Görevi [gerçek belge ve tarih] ile sona eren kurul üyesi [ad soyad] yerine HMK 421/1 uyarınca önceki seçim usulü uygulanarak yeni hakem seçilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. [Numara] sayılı HMK iç tahkim dosyasında kurul [sayı] üyeden oluşmaktadır. Tahkim sözleşmesi ve kurulun oluşum kaydı Ek 1’de sunulmuştur. İşbu talep belirli boşalan üyeliğe yöneliktir.

2. Kurul üyesi [ad soyad], [tarih ve belge referansı] ile görevinden çekilmiştir. Görevin sona ermesine ilişkin gerçek kayıt Ek 2’dedir. Talebimiz henüz görev yapan kişinin reddi veya görevden alınması değildir.

3. Önceki üye [sözleşme hükmü ve ilk seçim kaydı] uyarınca [gerçek yöntem] ile seçilmiştir. HMK 421/1 gereğince bu yöntemin yeni seçimde uygulanmasını istiyoruz. Sözleşmenin ismen hakem belirleme kaydı ve kurul yapısı yönünden tahkimin devamına ilişkin durum [gerçek açıklama]dır.

4. Seçim yetkisi [kişi/kurum/ortak seçim düzeni]ne aittir. Beklenen işlem [bu yöntem kapsamında belirli işlem]dir. [Usul izin veriyorsa aday önerisi ve nitelik belgelerinin referansı] ayrıca sunulmaktadır; aday önerisi tamamlanmış seçim olarak gösterilmemiştir.

5. Görev sona ermesi ve seçim sürecine ilişkin tarihler ek çizelgede gösterilmiştir. Hakem değişimi için geçen sürenin HMK 421/2 kapsamındaki kaydı, mevcut tahkim süresi belgeleriyle birlikte korunmaktadır.

HUKUKİ DAYANAK: HMK 421/1–3; görevin sona ermesine ilişkin HMK 420; tahkim sözleşmesi ve geçerli seçim usulü.
EKLER: 1. Sözleşme ve kurul oluşum kaydı. 2. Görev sona erme belgesi. 3. Önceki seçim usulünün belgeleri. 4. Çekilme–seçim–takvim çizelgesi. 5. [Varsa] usule uygun aday belgeleri.

SONUÇ VE TALEP: Görevi sona eren [hakem adı] yerine HMK 421/1 ve belirtilen seçim usulü uygulanarak yeni hakem seçimine ilişkin [muhataptan beklenen gerçek işlem]in yapılmasını, tamamlanan seçim ve kabul kayıtlarının tahkim dosyasına bildirilmesini talep ederim.
Tarih: [tarih]
Talep eden/Vekili: [ad soyad]
İmza: [imza]

Çekilen kurul üyesi yerine yeni hakem seçilmesi talep dilekçesini Word olarak indir. Dosya, düzenlenebilir bildirim ve seçim takvimini eşleştiren çizelgeden oluşur.

Seçim tamamlandığında dosya nasıl güncellenir?

Kurumsal dosyada iletişim kanalının değiştirilmesi gerekiyorsa yeni adres ve yetkili kişi kaydı ayrıca doğrulanır. Bir atama yazısındaki iletişim bilgisi, bütün tarafların bildirim adreslerinin değiştiği anlamına gelmez. Yeni üyeye gönderilen dosya içinde hangi belgelerin yer aldığı teslim listesinde belirtilir. Eksik veya farklı sürümlü sözleşmeler varsa bunlar tek nüsha gibi birleştirilmez. Yeni seçim hazırlığı sırasında mevcut dilekçeler ve önceki usul kararları tarihleriyle korunur; dosya geçmişinin doğru aktarılması yeni üyenin kimliğinin belirlenmesinden ayrı bir kayıt işidir.

Yeni seçim belgesi, seçimin yapıldığı usul ve görevi kabul kaydı birlikte dosyalanır. Önceki üyenin belgeleri silinmez; tarihsel kurul oluşumunu açıklayan ayrı bölümde saklanır. Güncel kurul listesinde yeni üyenin kimliği ve görevi doğru gösterilir. Bildirimin kimlere yapıldığı kayıt altına alınır. Aynı dosyada eski ve yeni üye adlarının farklı belgelerde bulunması, belgelerin tarih ve işlevleri doğru tanımlanarak açıklanır; geçmiş kayıtlar sonradan değiştirilmez.

Son kontrolde çekilme, ilk seçim usulü, yeni seçim ve kabul arasında kesintisiz belge bağlantısı bulunmalıdır. Yeni kişinin henüz cevap vermediği aşama, görevi kabul etmiş olduğu biçiminde işaretlenmez. Seçim makamının işlem kaydı ile taraflara yapılan bildirim ayrı izlenir. Seçim usulündeki uyuşmazlık veya eksiklik fark edildiğinde ilgili belgenin kapsamı açıklanır; yalnız güncel listede ismin bulunması bütün usul incelemesinin tamamlandığı anlamına gelmez.

Seçim hazırlığında kullanılacak belge dizini, boşalan üyeliğin hangi yöntemle doldurulacağını adım adım göstermelidir. Önce sözleşmedeki seçim hükmünün tam yeri, sonra ilk seçimde gerçekten yapılan işlemin tarihi ve son olarak çekilme belgesinin dosya bağlantısı kaydedilir. Aynı kurumun farklı kurallarına ait metinler varsa hangisinin taraflarca kabul edildiği ayrıca belirlenir. İnternetten yeni indirilen kural metninin dosyaya uygulanacağı yalnız indirme tarihinden çıkarılmaz. Eski seçimde kullanılan nüsha ile geçerli sonraki düzenlemeler arasındaki ilişki açıklanır. Belgelerin bu sırayla tutulması, yeni adayın kimliğini tartışmadan önce yetkili seçim kanalını saptamaya yardımcı olur. Dosya yöneticisinin iletişim yazısı, tarafların seçim yöntemini değiştirdiği bir anlaşma olarak değerlendirilmez. Gerçek bir değişiklik ileri sürülüyorsa buna dayanak belgenin tarafları ve kapsamı ayrı gösterilir.

Adaylar hakkındaki hazırlık notları ile seçimi tamamlayan belgeler aynı klasörde işaretlenmeden bırakılmamalıdır. Birden fazla kişinin özgeçmişinin alınması, bu kişilerin birlikte kurul üyesi olduğu anlamına gelmez. Her adayın dosyadaki durumu öneri, değerlendirme veya tamamlanmış seçim kaydı olarak açıkça tanımlanır. Görevin kabulüne ilişkin yanıt başka kişi adına düzenlenmişse bu uyuşmazlık yalnız ad listesini değiştirerek giderilmez; ilgili kayıtlar karşılaştırılır. Yeni üyeye aktarılan dosya nüshasının ek listesi de tutulur. Bu liste, geçmişte yapılmış işlemlerin yeniden yapılması hakkında kendiliğinden karar vermez; hangi belgelerin teslim edildiğini gösterir. Süre çizelgesine ilişkin açıklamada ise hesaplamada esas alınan başlangıç ve bitiş belgeleri belirtilir. Henüz belgelenmemiş bir kabul tarihi varsayılarak değişim süresinin sona erdiği yazılmaz; belirsiz kalan nokta dosyadaki somut eksiklik olarak gösterilir. Dosya teslimindeki eksik bir ek fark edildiğinde, eksikliğin hangi belgeyle ve ne zaman giderildiği ayrıca kayıt altına alınır.

Sık sorulan sorular

1. Yeni hakem hangi yöntemle seçilir?

HMK 421/1, görevi sona eren kişinin önceki seçim usulünün uygulanmasını öngörür. Sözleşme ve ilk seçim belgeleri birlikte okunur.

2. Toplantıya gelmeyen üye çekilmiş sayılır mı?

Toplantıya katılmama kaydı, çekilme beyanı gibi gösterilmez. Görevin sona erdiği gerçek hukuki ve belge dayanağı belirlenir.

3. Bildirim aynı zamanda hakem reddi talebi midir?

Bu örnek sona ermiş görevin yerine seçim içindir. Henüz görev yapan kişinin reddi farklı sebep ve usule tabidir.

4. Bir taraf istediği kişiyi doğrudan seçebilir mi?

Seçim yetkisi geçerli yönteme bağlıdır. Aday önerisi her durumda tamamlanmış atama sayılmaz.

5. Sözleşmedeki hakem isimleri neden incelenir?

HMK 421/3, ismen belirlenmiş hakemlere ilişkin belirli görev sona ermesi hâllerinde tahkimin de sona ermesini düzenler.

6. Değişim süresi tahkim süresine dahil midir?

HMK 421/2’ye göre hakem değişimi için geçen süre tahkim süresinden sayılmaz. Tarihler gerçek kayıtlarla takip edilir.

7. Yeni seçim bütün süreyi baştan başlatır mı?

Değişim süresinin sayılmaması, tahkim süresinin tamamının yeniden başlaması değildir. Mevcut başlangıç ve uzatma kayıtları korunur.

8. Hakemin çekilmesi ret sebebini kabul anlamına gelir mi?

HMK 420/3 böyle bir kabul sonucu bağlamaz. Çekilme belgesinin içermediği başka sonuçlar yeni seçim talebine eklenmez.

9. Word örneği her durumda mahkemeye mi verilir?

Bu örnek seçim yöntemindeki yetkili muhataba yönelir. Mahkeme yardımı gereken hâllerin koşulları ve ayrı başvurusu ayrıca belirlenir.

10. Önceki üyenin dosya kayıtları silinir mi?

Önceki kayıtlar tarihsel oluşumu gösterir. Yeni belgeler tarih ve işlevleriyle eklenir; geçmiş belgeler değiştirilmez.

Resmî dayanaklar ve ilgili dilekçeler

HMK 420–421 için Adalet Bakanlığı UYAP mevzuat metni ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ESTAM tahkim hükümleri incelenmiştir. İlgili hükümler 9 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir; üniversite sayfasının güncelleme tarihi yeni kanun değişikliği tarihi olarak sunulmamıştır. Diğer hukuki talepler için dilekçe örnekleri arşivi kullanılabilir.