Kendi İsteğiyle Kısıtlanma Dilekçesi | TMK 408 Word

Kısa ve net cevap: Türk Medenî Kanunu m.408, yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden ergin kişinin kendi kısıtlanmasını istemesini düzenler. Yalnız ileri yaşta bulunmak veya bir yakının yardımıyla banka işlemi yapmak bu şartın yerine geçmez. Başvurucunun gerçek isteği, kanunda sayılan sebep ve işleri yönetememe durumu birlikte açıklanır. TMK m.409 uyarınca kişi dinlenmeden isteği sebebiyle kısıtlanamaz. Aşağıdaki Word örneği, başka bir yakının demans nedeniyle yaptığı vasi tayini başvurusu değil, ergin kişinin kendi adına yönelttiği ilk kısıtlama talebidir.

Kendi isteğiyle kısıtlanma hangi başvurudur?

Bu başvuruda kişi kendi işlerini yeterli biçimde yönetemediğini açıklayarak vesayet koruması ister. Talebin sahibi, kısıtlanması istenen erginin kendisidir. Aile içinde birinin “vasi ben olayım” demesi ile erginin kendi kısıtlanmasını istemesi farklı beyanlardır. Dilekçeyi hazırlayan kişinin adı başvurucu alanına geçirilmez; yardımcı olan yakının bilgisi, gerçekten gerekli olduğu ölçüde ayrı gösterilir. Başvurucunun yerine onun ağzından gerçek olmayan rıza oluşturulamaz.

Kanunun m.408’de saydığı sebepler yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik ve ağır hastalıktır. Bu sebeplerden hangisine dayanıldığı yazılır; dosyada bulunan her sağlık veya yaş bilgisi kendiliğinden yeterli sayılmaz. Başvuruda sebebin hangi işlerin yönetilmesini nasıl etkilediği anlatılır. İşleri gerektiği gibi yönetememe sonucuyla bağ kurulmadan yalnız bir teşhis adı veya doğum tarihi sunmak talebin maddi temelini eksik bırakır.

İlk kısıtlama talebi, mevcut bir vesayeti kaldırma isteği de değildir. Daha önce kısıtlama kararı verilmişse mahkeme, esas ve karar numarası belirlenir; yeni dosya açılmasıyla eski karar ortadan kalkmış sayılmaz. Vesayetin kaldırılması dilekçesi mevcut koruma kararından sonraki farklı istem içindir. Bu sayfadaki örnek, kişinin kendi iradesiyle ilk kez m.408 kapsamında koruma istemesine ayrılmıştır.

TMK m.408 ile m.409 birlikte okunmalıdır

TMK m.408, kişinin kısıtlanmayı isteyebileceği sebepleri ve işleri yönetememe durumunu ispat koşulunu düzenler. m.409’un ilk fıkrası ise kişinin isteği sebebiyle dinlenmeden kısıtlanamayacağını belirtir. Dolayısıyla bir dilekçenin imzalanması, mahkemenin ilgilinin kendi açıklamasını dinlemesi gereğini ortadan kaldırmaz. Dilekçede dinlenme talebi açık tutulur; başvurucunun beyanını yalnız yakınlarının anlatımıyla değiştiren bir metin kurulmaz.

Adalet Bakanlığının UYAP mevzuat sayfasındaki Türk Medenî Kanunu m.408, 409 ve vesayet hükümlerinin resmî kaynağıdır. m.409’un ikinci fıkrasında akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamaya ilişkin resmî sağlık kurulu raporu koşulu yer alır. Bu ayrı düzenleme, kendi isteğiyle kısıtlanan herkesin aynı tanıyı taşıdığı biçiminde kullanılamaz. Dosyadaki gerçek sebep, ilgili delil ve uygulanacak hüküm birbirinden ayrılmaz.

İlgili kişinin dinlenmesi, onun talebinin kapsamını ve gerçek isteğini açıklaması içindir. Bir yakının hazır cümleleri tekrarlaması zorunluluğu yoktur. Başvurucu hangi işlerde zorlandığını, nasıl destek aldığını ve neyi istediğini kendi durumuna göre anlatır. Mahkemenin yapacağı inceleme için tıbbi veya başka belge gerekiyorsa belge talebi gerçek ihtiyaca bağlanır. Örnekte hiçbir kişiye görülmemiş teşhis, alınmamış rapor veya mevcut olmayan uzman kanaati atfedilmez.

Dilekçe hangi mahkemeye yöneltilir?

TMK m.397, vesayet makamını sulh hukuk mahkemesi olarak belirler. Bu hüküm UYAP’ta yayımlanan yargı kararındaki kanun aktarımında da yer alır. m.411 vesayet işlerinde yerleşim yerindeki vesayet dairelerinin yetkisini düzenler. Dilekçenin mahkeme başlığı bu iki hükümle uyumlu hazırlanır. Vasi olarak önerilen yakının oturduğu şehir, tek başına başvurucunun yerleşim yeri yerine kullanılamaz. Başvurucunun adresi ve yerleşim yeri kaydı doğru gösterilir; belgeler arasındaki fark saklanmaz.

Geçici olarak bir yakının yanında kalmak, hastanede tedavi görmek veya farklı bir şehirde bakım almakla yerleşim yeri kavramı aynı değildir. Bu yazı, her geçici kalışın yetkili mahkemeyi otomatik değiştirdiğini söylemez. Dosyada açıklanması gereken bir adres değişikliği varsa tarihi ve niteliğiyle yazılır. Daha önce açılmış vesayet işi bulunuyorsa bu dosya bilgisi sunulur; aynı kişi için birbirinden habersiz birden fazla dosya yürütülmesine yol açan eksik bilgi verilmez.

Başvuruda gerçekte bulunmayan bir davalı üretilmez. Talep kişinin kendi kısıtlanmasına yöneliktir; vasi adayı sırf önerildiği için kişinin malını almak isteyen karşı taraf gibi gösterilmez. Vasi adayının uygunluğu ayrıca incelenir. Mahkemenin dosya kaydı ve başvurucu sıfatı bakımından istediği bilgiler doğru tamamlanır. Dilekçe hazırlanırken idari başvuru başlığı ile sulh hukuk mahkemesine yöneltilen istem birbirine karıştırılmaz.

İşleri yönetememe durumu nasıl somutlaştırılır?

Başvurunun açıklamalarında hangi işlerin gerektiği gibi yönetilemediği görünmelidir. Kişi kendi yaşantısındaki gerçek işlem ve güçlükleri anlatır; yalnız “hiçbir işimi yapamıyorum” şeklindeki geniş bir kalıp kullanmaz. İşlem tarihleri, gerekli destek ve ortaya çıkan yönetim sorunu belgeyle ilişkilendirilir. Başvurucu hâlen kendi yaptığı işleri de yok saymaz. Dosyanın tutarlılığı, kapasitenin bütün alanlarda aynı olduğunu varsaymaktan değil gerçek durumun doğru gösterilmesinden gelir.

Yaşlılık gerekçesinde yalnız nüfus kaydı sunulması yaş bilgisini gösterir; işleri yönetememe sonucunun ayrıca açıklanması gerekir. Engellilik belgesindeki oran veya tanı da kişinin her hukuki işlemde aynı ölçüde zorlandığını kendiliğinden kanıtlamaz. Ağır hastalık gerekçesinde tedavi süreci ve işlerin yönetimine etkisi gerçek belgeler üzerinden anlatılır. Deneyimsizlik gerekçesi, yalnız finansal bir işlemi sevmemek veya işlem için vakit ayırmak istememek biçiminde genişletilmez.

Başvurunun ekleri ile metni arasında izlenebilir bağlantı kurulur. Bir belge sağlık durumunu, başka belge işlemin tarihini, üçüncü kayıt ise hangi desteğe ihtiyaç duyulduğunu açıklayabilir. Belgelerin hangi iddiaya ilişkin olduğu kısa biçimde belirtilir. Yakının yorumu bir sağlık raporunun sonucu gibi aktarılmaz. Görülmemiş banka, tapu veya borç kayıtları hakkında kesin olay anlatısı kurulmaz; mevcut bilgi ile araştırılması istenen husus açıkça ayrılır.

Demans nedeniyle vasi tayiniyle aynı talep değildir

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama TMK m.405 ve m.409’un ilgili hükümleriyle değerlendirilir. Kişinin kendi isteğiyle m.408 başvurusu, bu sebebin mutlaka mevcut olduğunu varsaymaz. Başvurucu ağır hastalığı nedeniyle işlerindeki güçlüğü anlatırken gerçekte konulmamış demans tanısını dilekçeye eklemez. Birbirinden farklı sebepler tek bir standart sağlık cümlesiyle birleştirilemez.

Demans nedeniyle vasi tayini dilekçesi kişinin sağlık durumu ve başka başvurucunun talebi bakımından ayrı incelenir. Bu metnin kullanım sebebi, ergin kişinin kendi koruma talebini açıkça ifade etmesidir. Gerçek dosyada farklı kısıtlama sebepleri de bulunuyorsa bunlar gizlenmez; hangi vakıanın hangi sebebe ilişkin olduğu gösterilir. Sırf kısa bir örneğe uydurmak için sağlık durumunun hukuki anlamı değiştirilmez.

Vasi adayını göstermek atama kararı değildir

TMK m.413, görevi yapabilecek yetenekte bir erginin vasi atanmasını düzenler. m.414, haklı engel bulunmadığında uygun eş veya yakın hısımların önceliğini; m.415 ise haklı sebep engel olmadıkça ilgilinin gösterdiği kişinin atanmasını öngörür. Başvurucu bir kişiyi önerebilir, fakat öneri mahkeme kararının yerine geçmez. Adayın adı, yakınlık ilişkisi, iletişim bilgisi ve görevi yerine getirebilmesini açıklayan gerçek bilgiler yazılır.

Aday ile başvurucunun menfaatleri arasındaki önemli çatışma saklanmaz. TMK m.418 vasi olamayacak kişileri düzenler; adayın başvurucuyla düşmanlık veya önemli menfaat çatışması bulunması ilgili kapsamda değerlendirilir. Adayın malvarlığı üzerinde kişisel alacak veya ortak işlem ilişkisi varsa mahkemeye doğru bilgi verilir. Önerilen kişinin banka hesabına genel ve denetimsiz erişim kazanacağı söylenmez. Koruma talebi, adayın kendi çıkarını gerçekleştirme aracı olarak hazırlanamaz.

Vasi adayının bulunması ile kişinin kısıtlanma koşullarının oluşması farklı incelemelerdir. Uygun aday bulunması, m.408’deki sebep ve işleri yönetememe şartını kendiliğinden tamamlamaz. Aynı şekilde bir yakının bakım sağlaması, mahkeme ataması yapılmadan vasi sıfatı kazanması değildir. Velayet ve vesayet arasındaki fark yazısı temsil ilişkilerinin ayrımını açıklar; bu başvurunun amacı erginin kendi koruma istemini somutlaştırmaktır.

Kayyım ve yasal danışmanlık neden ayrıca değerlendirilir?

TMK m.428, isteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden biri varsa ergin kişiye kendi isteği üzerine kayyım atanmasını da düzenler. m.429 ise kısıtlanması için yeterli sebep bulunmayan, ancak korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gereken ergin kişiye belirli işler için yasal danışman atanmasını öngörür. Bu kurumlar aynı isimle anılmaz. Kısıtlama talebinin sonuçları anlaşılmadan yalnız işlemleri kolaylaştırmak amacıyla bütün koruma türleri birlikte istenmez.

Yasal danışmanlık, kanunda belirtilen işler ve koruma ihtiyacı bakımından ayrı koşullara bağlıdır. Kayyımın görevi de verilen kararın kapsamıyla ilişkilidir. Bir tek işlemi yürütmek için destek ihtiyacı ile bütün menfaatlerin vesayet kapsamında korunması aynı durum değildir. Başvurucu neyi yönetemediğini ayrıntılı anlatınca mahkemenin hukuki incelemesine esas olacak olgular ortaya çıkar. Dilekçe, farklı kurumların adlarını art arda yazarak gerçek koruma ihtiyacını belirsiz bırakmaz.

Başvurunun teslimi ve kişisel bilgilerin korunması

Başvuruya eklenen sağlık belgelerinde kişinin kendi durumunu açıklayan bölüm okunaklı olmalıdır. Başka aile üyelerine ait ilgisiz teşhisler veya banka hareketleri dosyaya gelişigüzel eklenmez. Eklerin listesi, başvuruyla birlikte gerçekten sunulan dosyaları göstermelidir. Bir belge henüz elde edilmemişse “ekli raporla sabittir” denilmez; belgenin alınması veya ilgili kurumdan istenmesi ihtiyacı açıklanır. Mahkemenin istediği araştırma ile başvurucunun elinde bulunan belge birbirinin yerine gösterilmez.

Dilekçe teslim edildiğinde kayıt bilgisi ve sunulan metnin bir örneği saklanır. Yakının belge teslimine yardımcı olması, onun ilgilinin kişisel açıklamasını üstlenmesi anlamına gelmez. Başvurucu iletişim veya fiziksel erişim desteğine ihtiyaç duyuyorsa ihtiyacını gerçek niteliğiyle bildirir. İşitme, görme veya hareket güçlüğü bulunması, kişinin iradesi hakkında otomatik olumsuz sonuç oluşturmaz. Mahkemeye ne tür destek gerektiğinin açıkça yazılması, kişisel dinlenme ile aile yardımının dosyada ayrılmasını sağlar.

Başvurunun hızlandırılması için uydurulmuş bir aciliyet veya gerçekte yapılmayan malvarlığı işlemi eklenmez. Yaklaşan somut bir ödeme ya da işlem varsa tarihi, ilgili belge ve yönetim güçlüğüyle birlikte belirtilir. Bu yazı her kısıtlama başvurusunun aynı sayıda günde sonuçlanacağını veya yalnız imzalı formun kesin kabul getireceğini söylemez. Mahkemeden gelen davet ve belge istemi gerçek dosya üzerinden takip edilir; elektronik bildirim görüldüğünde bunun hangi dosyaya ve hangi işleme ilişkin olduğu kontrol edilir.

Talepteki değişiklikler de dosyaya doğru aktarılır. Başvurucunun açıklaması, sağlık durumunun güncellenmesi veya önerilen adayın artık görevi yürütemeyecek olması, eski metin hiç verilmemiş gibi saklanmaz. Yeni belgeye tarihiyle atıf yapılır ve hangi önceki bilgiyi etkilediği gösterilir. Başvuru sürerken verilen karar ile kesinleşmiş kısıtlama kararından sonraki kaldırma talebi aynı aşama değildir. Bu ayrım, sonradan hazırlanan dilekçenin yanlış mahkeme başlığıyla veya yanlış karar numarasıyla kullanılmasını önler.

Kendi isteğiyle kısıtlanma dilekçesi örneği

Düzenlenebilir Word kendi isteğiyle kısıtlanma dilekçesini indirin. Örnek ergin kişinin kendi başvurusu içindir. Sağlık durumu veya yaş bilgisi uydurulmaz; köşeli parantezler gerçek bilgiyle tamamlanır. Dilekçenin açıklamaları kişinin kendi isteğini ve işleri yönetememe durumunu taşır. Vasi adayı bulunmuyorsa aday alanı boş bir kişinin adıyla doldurulmaz. Daha önce açılmış dosya varsa gerçek numarası belirtilir.

Kararın sonuçları ve daha sonraki kaldırma talebi

Başvurunun verilmesi tek başına kısıtlama veya vasi atama kararı değildir. Mahkemenin kararında kısıtlama sebebi, atanan kişi ve kararın hükümleri okunur. Başvuru sırasında önerilen aday ile atanan kişi farklıysa hangi gerekçeyle seçim yapıldığı incelenir. Dilekçenin kayıt numarasıyla kararın esas ve karar numarası ayrı saklanır. Sonraki işlemler, yalnız başvuru formuna değil gerçek mahkeme kararına dayanır.

TMK m.476, kendi isteğiyle kısıtlanmış kişinin üzerindeki vesayetin kaldırılmasını kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkmasına bağlar. Bu nedenle kesinleşmiş bir koruma kararının yalnız “artık istemiyorum” mesajıyla kendiliğinden silindiği söylenmez. Sonraki başvuruda önceki sebebin güncel durumu ve onu gösteren belgeler açıklanır. İlk talep metni, vesayetin kaldırılması kararının yerine kullanılamaz; her aşama kendi gerçek karar ve kayıtlarıyla takip edilir.

Sık sorulan sorular

Yalnız yaşım ilerlediği için kısıtlanmam yeterli midir?

m.408 yaşlılık sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetememe durumunun ispatını da arar. Yaş kaydı ile yönetim güçlüğü birlikte açıklanır.

Bu dilekçeyi yakınım kendi adına verebilir mi?

Örnek ergin kişinin kendi isteğiyle başvurusu içindir. Yakının başka sebebe dayanan talebi aynı başvurucu beyanı gibi düzenlenmez.

Mahkemenin beni dinlemesi gerekir mi?

m.409 uyarınca kişi dinlenmeden isteği sebebiyle kısıtlanamaz. İmzalı dilekçe kişisel dinlenmenin yerine geçirilmez.

Başlıkta vasi adayının şehrini yazmalı mıyım?

Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir; m.411 yerleşim yerindeki vesayet dairelerinin yetkisini düzenler. Adayın adresi otomatik yetki sebebi değildir.

Mutlaka demans tanısı bulunmalı mı?

m.408’de yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik ve ağır hastalık sayılır. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığına dayanan kısıtlama ayrı hükümlerle değerlendirilir.

Vasi olarak istediğim kişi kesin atanır mı?

m.415’te haklı sebepler engel olmadıkça kişinin gösterdiği adayın atanması düzenlenir. Adayın uygunluğu ve kanuni engeller ayrıca incelenir.

Başvuruyla yakınım hemen vasi olur mu?

Başvuru ve aday gösterme mahkemenin atama kararı değildir. Vasi sıfatı dilekçe hazırlanmış olmasıyla kazanılmaz.

Kayyım ile vasi aynı görev midir?

m.428 isteğe bağlı kayyım atanmasını ayrıca düzenler. Koruma türü ve kararın kapsamı ayrı incelenir; isimler birbirinin yerine kullanılmaz.

Yasal danışmanlık da kısıtlama sayılır mı?

m.429 kısıtlama için yeterli sebep bulunmayan kişinin belirli işlerde korunmasını düzenler. Koşulları ve sınırlama kapsamı ayrı belirlenir.

Sonradan yalnız istemiyorum diyerek vesayet biter mi?

m.476 kaldırmayı kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkmasına bağlar. Gerçek mahkeme kararı ve sonraki kaldırma incelemesi gerekir.