Eşya Teslim Etmeme Nedeniyle Disiplin Hapsine İtiraz Dilekçesi | CMK 124 Word

Kısa cevap: CMK 124/1, CMK 123 kapsamındaki eşya veya diğer malvarlığı değerini yanında bulunduran kişinin, istem üzerine bunu göstermesini ve teslim etmesini öngörür. Kaçınma hâlinde CMK 60’taki disiplin hapsi hükümleri uygulanabilir. Ancak CMK 124/2, şüpheli, sanık veya tanıklıktan çekinebilecek kişiler hakkında bu disiplin yaptırımının uygulanamayacağını açıkça söyler. Bu sıfatlardan biri dosya kaydıyla doğrulanabiliyorsa, verilmiş disiplin hapsi kararına itiraz edilerek kararın kaldırılması ve infaz başlamışsa derhâl salıverilme istenebilir. İstisna, eşyanın her koşulda dokunulmaz olduğu anlamına gelmez; yalnız gösterme veya teslim davranışını disiplin hapsiyle zorlamanın sınırını belirler.

CMK 124 hangi durumda uygulanır?

Ceza muhakemesinde ispat aracı olarak yararlı görülen veya eşya ya da kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri CMK 123 uyarınca muhafaza altına alınabilir. Yanında bulunduran kişi bunları rızasıyla teslim etmezse kanuni koşullarla elkoyma gündeme gelebilir. CMK 124 ise bu eşyayı veya malvarlığı değerini yanında bulunduran kişiye, istem üzerine gösterme ve teslim yükümlülüğü yükler. Düzenleme, belirsiz biçimde “dosyayla ilgili her şeyi getirme” emri değildir; talebin hangi eşya veya değerle ilgili olduğu ve kişinin bunu yanında bulundurup bulundurmadığı gerçek kayıtlarla denetlenmelidir.

Birinci fıkra yükümlülüğü, ikinci fıkradaki disiplin yaptırımından ayrılmalıdır. Kanun, kaçınma hâlinde zilyet hakkında CMK 60’taki disiplin hapsi hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Ardından şüpheli, sanık veya tanıklıktan çekinebilecek kişiler bakımından bu yaptırımı dışlar. Bu nedenle itiraz dilekçesinde yalnız “eşya benimdir” ya da “teslim etmek istemiyorum” demek yerine, CMK 124/2’de sayılan sıfatlardan hangisinin mevcut olduğu ve bu sıfatın hangi dosya belgesine dayandığı açıklanmalıdır.

CMK 124 talebi; arama, elkoyma ve belge inceleme işlemleriyle bağlantılı olsa da bunların yerine geçmez. Eşyanın fiilen alınması için CMK 123 ve 127; kapalı belge ve kâğıtların incelenmesi için CMK 122; bilgisayar ve dijital kütükler için CMK 134 gibi özel hükümler somut olaya göre ayrıca uygulanabilir. Disiplin hapsinin kaldırılması, başka bir kanuni tedbir hakkında hiç karar verilemeyeceği anlamına gelmez.

Gösterme ve teslim isteminde hangi kayıtlar bulunmalıdır?

İstemin yazılı veya tutanağa bağlı kaydı; talebi yapan makamı ve görevliyi, tarihi ve saati, dosya numarasını, istenen eşyanın ayırt edici özelliklerini ve talebin muhatabını göstermelidir. Belge söz konusuysa adı, tarihi, tarafları veya klasör bilgisi; cihaz söz konusuysa marka, model, seri ya da IMEI; para veya başka değer söz konusuysa tür, miktar ve ilgili hesap kaydı mümkün olduğunca açık yazılmalıdır. Kişinin hangi eşyayı teslim etmediği belirlenmeden disiplin yaptırımı kurulması, itirazda tartışılması gereken temel bir eksikliktir.

Zilyetlik de ayrıca araştırılmalıdır. Bir eşyanın kişinin evinde, çalıştığı işyerinde veya ortak kullanılan alanda bulunması, her durumda onun fiilî hâkimiyetinde olduğunu göstermez. Teslim isteminden önce eşyanın gerçekten mevcut olup olmadığı, kimin erişiminde bulunduğu ve talep edilen anda kişinin bunu gösterme veya teslim etme olanağı somutlaştırılmalıdır. Mevcut olmayan, başka kişiye teslim edilmiş, hukuken veya fiilen kişinin hâkimiyetinde bulunmayan bir şey hakkında kaçınma olgusu varsayılamaz.

İtiraz edenin cevabı da gerçek tutanaktan okunmalıdır. Kişi, şüpheli veya sanık olduğunu; yakınlık ya da mesleki sır nedeniyle tanıklıktan çekinme hakkı bulunduğunu; eşyanın kendisinde olmadığını veya talebin tanımsız olduğunu açıklamış olabilir. Bu beyanların hiç yokmuş gibi değerlendirilmesi kadar, dosyada bulunmayan bir gerekçenin sonradan üretilmesi de yanlıştır. Dilekçe, söylenenleri değiştirmeden kayıtlarla eşleştirmelidir.

Şüpheli ve sanık neden disiplin hapsinden istisnadır?

CMK 124/2, şüpheli ve sanığı açıkça istisna kapsamında sayar. Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişi şüpheli; kovuşturmanın başlamasından hükmün kesinleşmesine kadar suç şüphesi altında bulunan kişi sanıktır. Bu sıfat, dosyadaki ifade veya sorgu tutanağı, yakalama ya da adli kontrol kararı, iddianame ve kabul kararı gibi gerçek belgelerden anlaşılır. Kişinin yalnız aynı evde bulunması veya eşyanın sahibi olması, onu otomatik şüpheli ya da sanık yapmaz.

İstisna, Anayasa’nın kişinin kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaması ilkesiyle de bağlantılıdır. Bununla birlikte CMK 124/2’nin sonucu dikkatle ifade edilmelidir: şüpheli veya sanığa teslimden kaçındığı için CMK 60 üzerinden disiplin hapsi verilemez. Fakat soruşturma makamı kanuni koşulları bulunan arama veya elkoyma kararını uygulayabilir. İtiraz dilekçesi, “eşya hiçbir surette alınamaz” gibi kanunun söylemediği genel bir sonuç kurmamalıdır.

Kişinin dosyadaki sıfatı işlem tarihinde belirlenmelidir. Önce tanık olarak çağrılan bir kişi hakkında sonradan şüpheli sıfatı doğmuşsa, teslim istemi ve disiplin hapsi kararının tarihleriyle sıfat değişikliğinin zamanı karşılaştırılmalıdır. Yalnız bugünkü sıfatı geçmişe taşımak da geçmişteki kayıtları göz ardı etmek de doğru değildir.

Tanıklıktan çekinebilecek kişiler kimlerdir?

CMK 124/2’nin istisnası yalnız fiilen tanık olarak dinlenenleri değil, kanuna göre tanıklıktan çekinebilecek kişileri de kapsar. CMK 45/1’de şüpheli veya sanığın nişanlısı, evlilik bağı sona ermiş olsa bile eşi, kan veya kayın hısımlığından üstsoy ve altsoyu, üçüncü derece dâhil kan hısımları, ikinci derece dâhil kayın hısımları ve evlâtlık bağı bulunanlar sayılır. Başvuruda “yakınıyım” demek yeterli değildir; bent ve bağ açıkça yazılmalı, nüfus veya ilgili resmî kayıt eklenmelidir.

CMK 46/1 ise meslek ve sürekli uğraş nedeniyle tanıklıktan çekinebilecek kişileri düzenler. Avukatlar, stajyerleri veya yardımcıları; hekimler, diş hekimleri, eczacılar, ebeler ve diğer tıp meslek veya sanatları mensupları; mali işlerde görevlendirilmiş müşavirler ve noterler, maddede gösterilen bilgi ve hizmet ilişkisi bakımından çekinme hakkına sahip olabilir. Unvan tek başına yeterli değildir. İstenen eşyanın veya belgenin, kanunun koruduğu mesleki ilişkiyle bağlantısı gerçek kayıtla açıklanmalıdır.

CMK 46/2’ye göre avukat, stajyer ve yardımcıları dışındaki sayılan kişiler, ilgilinin rızası varsa tanıklıktan çekinemez. Bu nedenle hekim, mali müşavir veya noter bakımından rıza iddiası varsa rızanın sahibi, kapsamı ve hangi bilgiye ilişkin olduğu dosyadan incelenmelidir. Verilmemiş bir rıza varmış gibi kabul edilemeyeceği gibi, genel bir hizmet sözleşmesi de her özel bilgi için koşulsuz tanıklık rızası sayılmamalıdır.

Çekinme sebebinin dayandığı olgular gerektiğinde CMK 49 uyarınca açıklanır. Bu konu için sitedeki tanıklıktan çekinme sebebinin açıklanması dilekçesi ayrı bir örnek sunar. CMK 124 itirazında ise amaç, kişinin çekinme sıfatının teslimden kaçınma nedeniyle disiplin hapsini engellediğini göstermektir.

CMK 124/2 istisnası eşyanın dokunulmaz olduğu anlamına gelir mi?

Hayır. Bu ayrım başvurunun en önemli noktalarından biridir. CMK 124/2, şüpheli, sanık veya tanıklıktan çekinebilecek kişi hakkında “bu fıkra hükmü uygulanmaz” der; yani CMK 60’a gönderme yapılarak disiplin hapsi kurulamaz. Madde, istenen her eşyanın delil niteliğini ortadan kaldırmaz ve arama ya da elkoymayı koşulsuz yasaklamaz.

Belirli mektup ve belgeler için daha özel bir koruma varsa ayrı hüküm uygulanır. Örneğin CMK 126 elkonulamayacak mektup ve belge iadesi dilekçesi, şüpheli veya sanıkla tanıklıktan çekinebilecek kişi arasındaki mektup ve belgelerin bu kişinin nezdinde bulunması koşuluna odaklanır. CMK 124 ise eşya gösterme ve teslim yükümlülüğünün disiplin hapsiyle zorlanmasına getirilen istisnayı düzenler.

İşletme defteri, e-posta arşivi veya ortak sunucu gibi materyallerde ayrıca kararın kapsamı, belge inceleme yetkisi ve dijital kopya usulü değerlendirilmelidir. işletme defteri ve e-postalara elkoyma rehberi, kâğıt belge ile dijital verinin aynı işlem gibi ele alınmaması gerektiğini açıklar. CMK 124 itirazı, bu özel denetimlerin yerine kullanılmamalıdır.

Disiplin hapsi kararının koşulları ve sonucu nedir?

CMK 124/2, kaçınma hâlinde CMK 60’taki disiplin hapsine ilişkin hükümlere gönderme yapar. CMK 60/1’e göre, yasal bir sebep olmaksızın tanıklıktan veya yeminden çekinen tanık hakkında giderlere hükmedilebilmesinin yanında, yükümlülüğün gerçekleştirilmesi amacıyla dava hakkında hüküm verilinceye kadar ve her hâlde üç ayı geçmemek üzere disiplin hapsi verilebilir. Kişi yükümlülüğüne uygun davranırsa derhâl serbest bırakılır. CMK 124 bağlamında bu hükümler, kanunun açıkça istisna saymadığı zilyet yönünden gönderme yoluyla uygulanır.

Disiplin hapsi, CMK 2/1-l’de kısmî bir düzeni koruma amacı taşıyan; seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, önödeme ve tekerrür hükümlerine konu olmayan, şartla salıverme uygulanmayan, ertelenemeyen ve adli sicile geçirilmeyen bir yaptırım olarak tanımlanır. Bu tanım, yaptırımın özgürlüğü sınırlamadığı anlamına gelmez. Karar, kanuni merci, gerekçe, kişinin sıfatı ve istisna hükümleri bakımından denetlenmelidir.

CMK 60/2, soruşturma evresinde sulh ceza hâkimini; kovuşturmadaki ilgili hâkim veya mahkemeyi yetkili kılar. Teslim talebini bir görevlinin iletmiş olması, disiplin hapsini o görevlinin verebileceği anlamına gelmez. Kararın hangi merci tarafından verildiği, dosya numarası ve gerekçesi itiraz dilekçesinde aynen gösterilmelidir.

Disiplin hapsi kararına nasıl itiraz edilir?

CMK 60/4, disiplin hapsi kararına itiraz edilebileceğini açıkça düzenler. CMK 268/1’e göre kanunda ayrıca süre gösterilmemişse, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie dilekçe verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunulur. Kararı veren merci itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde yetkili inceleme merciine gönderir. İnceleme mercii, kararın türüne ve CMK 268/3’teki düzene göre belirlenir.

Süre hesabı soyut yayın tarihinden değil, somut kararın yüzüne karşı açıklanması, tebliği veya hukuken öğrenilmesi kaydından yapılmalıdır. İtiraz dilekçesine karar örneği ve öğrenme belgesi eklenmelidir. Kararda başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekli gösterilmelidir; eksik bildirim varsa bunun etkisi somut dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.

CMK 269/1 uyarınca itiraz, kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle disiplin hapsinin infazına başlanmamışsa veya kişi özgürlüğünden yoksun bırakılmışsa, itirazla birlikte infazın geri bırakılması açıkça istenmelidir. Kararı veren makam veya itirazı inceleyecek merci CMK 269/2 kapsamında geri bırakma kararı verebilir. Dilekçe yalnız kararın kaldırılmasını değil, inceleme süresindeki acil korumayı da ayrı sonuç cümlesiyle talep etmelidir.

Dilekçede hangi deliller kullanılmalıdır?

Dosyadaki sıfatı gösteren belgeler

Şüpheli veya sanık sıfatına dayanılıyorsa ifade veya sorgu tutanağı, iddianame, kabul kararı ya da sıfatı gösteren başka gerçek dosya kaydı eklenmelidir. Tanıklıktan çekinme hakkına dayanılıyorsa CMK 45’teki yakınlık için nüfus ve aile bağı kaydı; CMK 46 için mesleki unvan ile korunan hizmet ilişkisini gösteren belge sunulmalıdır.

Teslim istemi ve kaçınma tutanağı

İstenen eşyanın açık kimliği, talebin zamanı, tebliğ yöntemi, muhatabın cevabı ve hazır bulunanların beyanı dosyaya konulmalıdır. “Teslim etmedi” şeklindeki kısa bir sonuç kaydı yerine, kişinin hangi gerekçeyi bildirdiği ve eşyanın fiilen elinde olup olmadığı araştırılmalıdır. Tutanak gerçeğe aykırı veya eksikse hangi cümlenin neden düzeltilmesi gerektiği somut biçimde açıklanmalıdır.

Disiplin hapsi ve infaz kayıtları

Kararın tarih ve numarası, gerekçesi, açıklanma veya tebliğ kaydı, infaz için gönderilen yazı ve kişi tutulmaya başlanmışsa başlangıç tarihi dosyaya eklenmelidir. İnfazın geri bırakılması istenirken yalnız “mağduriyet doğar” demek yerine, CMK 124/2 istisnası ve kararın derhâl doğurduğu özgürlük sınırlaması birlikte gösterilmelidir.

Örnek CMK 124 disiplin hapsine itiraz dilekçesi

[KARARI VEREN SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE / CEZA MAHKEMESİNE — İTİRAZ İNCELEME MERCİİNE GÖNDERİLMEK ÜZERE]

DOSYA / DEĞİŞİK İŞ NO: [Soruşturma, değişik iş veya esas numarası]
İTİRAZ EDEN: [Ad-soyad, T.C. kimlik no ve adres]
SIFATI: [Şüpheli / sanık / CMK 45 kapsamındaki yakın / CMK 46 kapsamındaki meslek mensubu]
MÜDAFİ / VEKİL: [Varsa ad-soyad, baro ve sicil numarası]
KARAR: [Tarih ve numaralı disiplin hapsi kararı]
KONU: CMK 124/2’deki istisna ile CMK 60 hükümleri uyarınca disiplin hapsi kararının kaldırılması; infazın geri bırakılması ve derhâl salıverilme istemidir.

AÇIKLAMALAR:

1. [Tarih ve saat] tarihinde [talebi yapan makam/görevli], [eşya veya malvarlığı değerinin ayırt edici bilgileri] için gösterme ve teslim isteminde bulunmuştur. İstem yazısı/tutanağı ile tebliğ veya öğrenme kaydı ektedir.

2. İtiraz eden, işlem tarihinde [şüpheli/sanık] sıfatındadır / şüpheli veya sanık [ad-soyad]ın CMK 45/1-[bent] kapsamında [yakınlık bağı]dır / CMK 46/1-[bent] kapsamında [meslek ve hizmet ilişkisi] nedeniyle tanıklıktan çekinebilecek kişidir. Bu sıfat [gerçek belge] ile doğrulanmaktadır.

3. CMK 124/2, kaçınma hâlinde CMK 60’a yapılan disiplin hapsi göndermesinin şüpheli, sanık veya tanıklıktan çekinebilecek kişiler hakkında uygulanmayacağını açıkça düzenler. Karar, itiraz edenin yukarıdaki sıfatı incelenmeden ve istisna hakkında gerekçe kurulmadan verilmiştir.

4. İtiraz, eşyanın her koşulda delil olamayacağı iddiasına dayanmamaktadır. Uyuşmazlık, gösterme veya teslim davranışının disiplin hapsiyle zorlanmasıdır. Ayrı bir elkoyma işleminin koşulları, ilgili koruma tedbiri hükümlerine göre değerlendirilmelidir.

5. [Varsa] İstenen eşya [itiraz edenin fiilî hâkimiyetinde değildir / talep tarihinde mevcut değildir / zaten tarihli tutanakla teslim edilmiştir / ayırt edici biçimde tanımlanmamıştır]. Bu olgu [somut belge] ile sabittir ve istisnadan bağımsız olarak da kararın maddi temelini ortadan kaldırmaktadır.

6. CMK 60/4 uyarınca disiplin hapsi kararına itiraz edilebilir. Karar [tarih] tarihinde [açıklanmış/tebliğ edilmiş/öğrenilmiş] olup bu dilekçe kanun yolu süresi içinde sunulmaktadır.

7. CMK 269/1’e göre itiraz infazı kendiliğinden durdurmadığından, CMK 124/2’deki açık istisna ve özgürlük sınırlamasının ağırlığı gözetilerek inceleme sonuçlanıncaya kadar infazın geri bırakılması gerekir.

HUKUKİ NEDENLER: Anayasa m.19, 36 ve 38/5; 5271 sayılı CMK m.2/1-l, 45, 46, 49, 60, 123, 124 ve 267–271.

DELİLLER VE EKLER: Gösterme/teslim istemi; tebliğ/öğrenme kaydı; disiplin hapsi kararı; şüpheli veya sanık sıfatını gösteren kayıt ya da yakınlık/meslek belgesi; eşyanın kimliği ve zilyetliğine ilişkin belge; önceki beyanlar; varsa infaz kaydı.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; (1) disiplin hapsi kararının infazının CMK 269/2 uyarınca geri bırakılmasına, (2) itiraz edenin CMK 124/2 kapsamındaki sıfatının tespitine, (3) disiplin hapsi kararının kaldırılmasına, (4) infaza başlanmışsa derhâl salıverilmesine ve ilgili birime müzekkere yazılmasına, (5) aksi kanaatte olunursa gerçek zilyetlik ve varsa uyum/teslim kaydı incelenerek CMK 60/1’deki derhâl serbest bırakma sonucunun değerlendirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih]

[İtiraz eden / müdafi]
[Ad-soyad]
[İmza / E-imza]

Düzenlenebilir Word dilekçe örneğini indirin. Köşeli parantezlerdeki sıfat, eşya, tarih, karar, öğrenme ve delil bilgilerini gerçek dosyaya göre doldurun; uygulanmayan alternatifleri silin. Word örneği olayın kanıtlanmış olduğu veya kararın mutlaka kaldırılacağı varsayımı içermez.

İtirazdan sonra hangi işlemler takip edilmelidir?

Dilekçenin evrak ve tarih numarası alınmalı, itirazın kararı veren mercie kaydedildiği ve yetkili inceleme merciine gönderildiği kontrol edilmelidir. CMK 268/2’deki üç günlük gönderme kuralı, itirazın sonucunun üç günde verileceği anlamına gelmez; kararı veren merci itirazı yerinde görmezse dosyayı en çok üç gün içinde inceleme merciine gönderir. İnceleme merciinin kararı mümkün olan en kısa sürede vermesi gerekir.

İnfazın geri bırakılması talebi hakkında ayrı ara karar bulunup bulunmadığı sorulmalıdır. Kişi tutuluyorsa kararın kaldırılması veya uyum nedeniyle serbest bırakılması hâlinde infaz birimine gönderilen müzekkere ve fiilî çıkış zamanı kayda alınmalıdır. Yalnız UYAP ekranında karar görülmesi, infaz birimine talimatın ulaştığını her durumda kanıtlamaz.

Disiplin hapsinin kaldırılması, teslim istemiyle bağlantılı eşyanın iade edildiği veya elkoymanın sona erdiği anlamına gelmez. Eşya alınmışsa elkonulan eşyanın hak sahibine iadesi koşulları; belge özel koruma altındaysa CMK 126; dijital materyalse CMK 134 ayrıca değerlendirilmelidir. Her karar kendi dosya ve emanet kaydı üzerinden izlenmelidir.

Sık yapılan somut hatalar

• CMK 124/2’deki istisnayı eşya için genel ve sınırsız elkoyma yasağı gibi sunmak.
• İtiraz edenin şüpheli, sanık veya tanıklıktan çekinebilecek kişi sıfatını belgelememek.
• “Yakınıdır” deyip CMK 45’teki dereceyi ve bağı açıkça yazmamak.
• Meslek unvanını belirtip istenen eşyanın CMK 46 kapsamındaki hizmetle bağlantısını göstermemek.
• İstenen eşyanın marka, seri, belge adı veya başka ayırt edici bilgisini dilekçeye koymamak.
• Teslim isteminin tarih ve saatini, tebliğ yöntemini ve kişinin gerçek cevabını eklememek.
• Disiplin hapsi kararının örneğini ve öğrenme tarihini sunmadan süre hesabı yapmak.
• İtirazın infazı otomatik durdurduğunu sanıp CMK 269/2 geri bırakma istemi kurmamak.
• Eşya zaten teslim edilmişse CMK 60/1’deki derhâl serbest bırakma sonucunu belgeyle istememek.
• Disiplin hapsinin kaldırılmasını, eşyanın otomatik iadesi veya delilin otomatik reddiyle karıştırmak.

Sık sorulan sorular

1. Şüpheli kendisinden istenen eşyayı teslim etmezse disiplin hapsi verilebilir mi?

CMK 124/2, şüpheli ve sanık hakkında aynı fıkradaki disiplin hapsi göndermesinin uygulanmayacağını açıkça düzenler. Bu durum, kanuni şartları bulunan ayrı arama veya elkoyma işlemini kendiliğinden engellemez.

2. Şüphelinin eşi de istisna kapsamında mıdır?

CMK 45/1-b uyarınca evlilik bağı kalmasa bile eş tanıklıktan çekinebilecek kişidir. Yakınlık kaydı ve işlem tarihindeki sıfat somut belgeyle gösterilmelidir.

3. Arkadaş veya iş ortağı tanıklıktan çekinebilecek kişi sayılır mı?

Arkadaşlık veya iş ortaklığı tek başına CMK 45 ya da 46 kapsamında çekinme hakkı doğurmaz. Başka bir özel kanuni sebep varsa ayrıca açıklanmalıdır.

4. Avukat her belgeyi teslimden kaçınabilir mi?

Hayır. CMK 46 kapsamı, avukatın bu sıfatı veya yüklendiği yargı görevi nedeniyle öğrendiği bilgilerle bağlantılıdır. Belgenin mesleki ilişkiyle ilgisi ve diğer özel hükümler somutlaştırılmalıdır.

5. Eşya kişinin yanında değilse ne yapılır?

Fiilî hâkimiyet bulunmadığı gerçek kayıtla açıklanmalı; eşyanın nerede olduğu biliniyorsa dosyaya sunulmalıdır. Kişinin teslim olanağı yokken “kaçınma” bulunduğu varsayılmamalıdır.

6. Disiplin hapsi en fazla ne kadar olabilir?

CMK 60/1, dava hakkında hüküm verilinceye kadar ve her hâlde üç ayı geçmemek üzere disiplin hapsi öngörür. Kişi yükümlülüğüne uygun davranırsa derhâl serbest bırakılır; CMK 124/2 kapsamındaki kişiler yönünden ise yaptırım baştan uygulanamaz.

7. Disiplin hapsi adli sicile işler mi?

CMK 2/1-l, disiplin hapsinin adli sicil kayıtlarına geçirilmeyeceğini belirtir. Bu özellik kararın özgürlüğü sınırlamadığı veya kanun yoluna kapalı olduğu anlamına gelmez.

8. İtiraz süresi kaç gündür?

CMK 60/4 itiraz yolunu açar; ayrıca süre koymaz. CMK 268/1 uyarınca kararın öğrenildiği günden itibaren genel süre iki haftadır. Gerçek öğrenme veya tebliğ kaydı esas alınmalıdır.

9. İtiraz edilince kişi otomatik serbest kalır mı?

Hayır. CMK 269/1’e göre itiraz infazı kendiliğinden durdurmaz. Kararı veren makamdan veya inceleme merciinden CMK 269/2 uyarınca infazın geri bırakılması ayrıca istenmelidir.

10. Kararın kaldırılması eşyanın da iade edildiği anlamına gelir mi?

Hayır. Disiplin hapsi ile eşyanın elkoyma veya iade durumu ayrı işlemlerdir. Eşya alınmışsa ilgili elkoyma kararı, emanet kaydı ve CMK 126, 131 veya 134 gibi özel hükümler ayrıca incelenmelidir.

Resmî kaynak ve ilgili yazılar

• Adalet Bakanlığı: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu güncel metni; CMK 2, 45–46, 49, 60, 123–124 ve 267–271
• Tanıklıktan çekinme sebebinin açıklanması dilekçesi — CMK 49
• Elkonulamayacak mektup ve belgelerin iadesi — CMK 126
• İşletme defteri ve e-postalara elkoyma
• Elkonulan eşyanın hak sahibine iadesi dilekçesi
• Devlet sırrı içeren belgenin mahkemece incelenmesi — CMK 125