Elkonulamayacak Mektup ve Belgelerin İadesi Talep Dilekçesi | CMK 126 Word

Kısa cevap: CMK 126, şüpheli veya sanık ile CMK 45 ve 46 uyarınca tanıklıktan çekinebilecek kişiler arasındaki mektup ve belgelere, bu kişiler nezdinde bulundukları sürece elkonulamayacağını düzenler. Koruma; her akrabanın bütün eşyasına, her meslek mensubunun bütün arşivine veya belgenin bulunduğu her yere yayılan genel bir dokunulmazlık değildir. Dilekçede belgenin iki tarafı, yazışmanın niteliği, belgenin elkoyma anında kimin fiilî hâkimiyetinde bulunduğu ve bu kişinin CMK 45 ya da 46 kapsamındaki sıfatı somut kayıtlarla gösterilmelidir. Soruşturmada Cumhuriyet savcısından elkoymama veya iade istenebilir; ayrıca CMK 127/4 uyarınca zilyetliğinde bulunan eşyaya elkonulan kişi hâkimden her zaman karar talep edebilir. Kovuşturmada talep davaya bakan mahkemeye yöneltilir.

CMK 126 hangi yazışma ve belgeleri korur?

Ceza muhakemesinde delil olabilecek eşya ve malvarlığı değerleri genel olarak muhafaza altına alınabilir veya bunlara elkonulabilir. CMK 126 bu genel yetkiye dar fakat önemli bir sınır getirir. Şüpheli veya sanık ile tanıklıktan çekinme hakkı bulunan belirli kişiler arasındaki mektup ve belgeler, kanunun gösterdiği kişinin nezdinde kaldığı sürece elkoymanın konusu yapılamaz. Amaç, kanunun tanıdığı tanıklıktan çekinme hakkının yazılı iletişime elkonularak etkisiz bırakılmasını önlemektir.

Korumanın uygulanması için üç temel unsur birlikte araştırılır. Birincisi, iletişimin taraflarından biri şüpheli veya sanık olmalıdır. İkincisi, diğer taraf CMK 45’te sayılan yakınlardan ya da CMK 46’da belirtilen meslek ve sürekli uğraş sahiplerinden biri olmalıdır. Üçüncüsü, mektup veya belge elkoyma anında bu tanıklıktan çekinebilecek kişinin nezdinde bulunmalıdır. Bu unsurlardan biri yalnız varsayıma dayanıyorsa dilekçe, eksik unsuru gerçek kayıtla tamamlamalıdır.

“Mektup ve belge” ifadesi yalnız klasik el yazılı mektubu anlatmaz; içeriği ve aidiyeti belirlenebilen yazılı kayıtlar somut olayda değerlendirilebilir. Bununla birlikte bir telefonun, bilgisayarın veya bütün bir arşivin kendiliğinden bütünüyle CMK 126 korumasına girdiği söylenemez. Dijital cihazın aranması ve kopyalanması CMK 134; avukat bürosundaki özel arama ve meslek sırrı itirazı CMK 130; posta kuruluşundaki kapalı gönderi ise CMK 129 bakımından ayrıca incelenmelidir.

CMK 45 kapsamındaki yakınlar kimlerdir?

CMK 45/1; şüpheli veya sanığın nişanlısını, evlilik bağı sona ermiş olsa bile eşini, kan veya kayın hısımlığından üstsoy ve altsoyunu, üçüncü derece dâhil kan hısımlarını, ikinci derece dâhil kayın hısımlarını ve evlâtlık bağı bulunan kişileri tanıklıktan çekinebilecek kişiler arasında sayar. CMK 126 dilekçesinde “yakınımdır” demek yerine bu kanuni bağın hangisi olduğu açıkça yazılmalıdır.

Yakınlık; nüfus aile kayıt tablosu, evlenme veya boşanma kaydı, evlât edinme kararı ya da dosyadaki başka resmî belgeyle ortaya konulabilir. Belgenin bulunduğu kişi üçüncü dereceyi aşan bir akraba, arkadaş, iş ortağı veya komşuysa yalnız duygusal yakınlık CMK 45 kapsamını oluşturmaz. Aynı evde yaşamak da tek başına maddede sayılmayan bir kişiyi korunan yakın hâline getirmez.

Yaş küçüklüğü veya ayırt etme gücüyle ilgili CMK 45/2 koşulları, tanığın dinlenmesi sırasında ayrıca önem taşır. CMK 126 bakımından ise dilekçenin asıl konusu belgenin tarafları, yakınlık sıfatı ve zilyetliğidir. Kişinin ileride tanıklık yapmayı kabul edip etmeyeceği ile yazılı iletişimin elkoymadan korunması aynı işlem değildir. Tanıklık yapmayı kabul eden yakın bakımından yemin konusu için CMK 51 yeminden çekinme dilekçesi ayrı ihtiyacı karşılar.

CMK 46 kapsamındaki meslek mensupları nasıl belirlenir?

CMK 46/1; avukatlar, stajyerleri veya yardımcılarının bu sıfatları ya da yüklendikleri yargı görevi nedeniyle öğrendikleri bilgileri; hekim, diş hekimi, eczacı, ebe, bunların yardımcıları ile diğer tıp meslek veya sanatları mensuplarının hastaları ve yakınları hakkında meslekleri nedeniyle öğrendikleri bilgileri; mali işlerde görevlendirilmiş müşavirler ve noterlerin hizmet verdikleri kişiler hakkında bu sıfatla öğrendikleri bilgileri tanıklıktan çekinme kapsamına alır.

Meslek unvanının bulunması tek başına yeterli değildir. Mektup veya belgenin, şüpheli ya da sanıkla meslek mensubu arasındaki kanunun koruduğu ilişkiye ait olması gerekir. Örneğin bir avukatın tamamen kişisel ticari yazışması sırf avukatın elinde bulunduğu için otomatik olarak mesleki ilişki belgesi olmaz. Aynı şekilde hekimin hastasıyla ilgisiz bir mal alışverişi yazışması, yalnız taraflardan biri hekim olduğu için CMK 46 bağlantısı kazanmaz.

CMK 46/2, avukatlar, stajyerleri veya yardımcıları dışındaki sayılan kişilerin ilgilinin rızası varsa tanıklıktan çekinemeyeceğini düzenler. Somut dosyada rıza iddiası varsa bunun sahibi, kapsamı, tarihi ve hangi bilgiye ilişkin olduğu gerçek belgeyle incelenmelidir. Dilekçede hiç verilmemiş bir rıza varmış gibi kabul edilmemeli; rızanın bulunmadığı da yalnız kalıp cümleyle değil mevcut kayıtla açıklanmalıdır.

“Bu kimselerin nezdinde bulundukça” koşulu ne anlama gelir?

CMK 126’nın en ayırt edici şartı, mektup ve belgenin tanıklıktan çekinebilecek kişinin nezdinde bulunmasıdır. Bu nedenle elkoyma tutanağında eşyanın hangi adreste, hangi oda veya bölümde, kimin çantasında, dolabında ya da hesabında bulunduğu yazılmalıdır. Fiziksel zilyetlik ve dijital kayıt bakımından fiilî hâkimiyetin kimde olduğu, sadece mülkiyet başlığına bakılarak belirlenemez.

Korunan kişi belgeyi üçüncü kişiye teslim etmişse veya kayıt başka bir yerde ele geçirilmişse “nezdinde bulunma” şartının devam ettiği otomatik kabul edilmemelidir. Tersine belge ortak konutta bulundu diye her durumda şüpheliye ait sayılması da doğru değildir. Belgenin saklandığı alan, erişim yetkisi, zarf veya dosya üzerindeki kayıt, cihaz kullanıcı profili, teslim tutanağı ve tanımlayıcı diğer veriler birlikte değerlendirilmelidir.

Başvurunun gücü, elkoyma anına ait kayıtları korumasına bağlıdır. Arama tutanağı, eşya listesi, fotoğraf, kamera kaydı, dijital imaj tutanağı, teslim alan görevlilerin kimliği ve varsa hazır bulunanların şerhi dilekçeye eklenmelidir. Sonradan oluşturulan genel bir beyan, elkoyma anındaki zilyetlik kaydının yerini tek başına tutmaz.

Koruma genel eşya iadesinden neden farklıdır?

Elkonulan eşyanın genel iadesi CMK 131 kapsamında, muhafazaya gerek kalmaması veya eşyanın müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması gibi nedenlere dayanır. CMK 126 talebinde ise başlangıçtaki temel iddia, kanunun belirli mektup ve belgeleri elkoymanın konusu olmaktan çıkarmasıdır. Bu nedenle yalnız “inceleme bitti” denilmez; belgenin neden CMK 126 kapsamına girdiği gösterilir.

İki hukuki yol aynı dosyada bağlantılı olabilir. Korunan belgeye elkonulduğu ileri sürülüyorsa öncelikle elkoyma yasağı ve iade istenir. Makam CMK 126 koşullarını kabul etmezse, muhafaza ihtiyacının kalmaması veya başka iade sebebi ayrıca mevcutsa CMK 131 yönünden de değerlendirme talep edilebilir. Ancak dilekçe, birbirinden farklı koşulları tek ve belirsiz bir “eşyanın iadesi” cümlesinde eritmemelidir.

CMK 127/4, zilyetliğinde bulunan eşya veya malvarlığı değerine elkonulan kişinin hâkimden her zaman bu konuda karar istemesine imkân verir. Bu hüküm başvuru için sabit gün sayısı koymaz. Buna rağmen elkoyma sırasında koruma ileri sürülmüşse itirazın tutanağa yazdırılması ve başvurunun geciktirilmemesi, belgenin okunması, kopyalanması veya dosyada yayılması riskinin sınırlanması açısından önemlidir.

Avukat bürosu ve avukat müvekkil belgeleri bakımından hangi hükümler uygulanır?

Avukat ile şüpheli veya sanık arasındaki mesleki belge, CMK 46 ve 126 bağlantısına ek olarak CMK 130’un özel usulünü gündeme getirebilir. Avukat bürosunda arama ve elkoyma rehberi; mahkeme kararı, Cumhuriyet savcısının denetimi, baro temsilcisinin hazır bulunması ve mesleki ilişki itirazında mühürleme yöntemini açıklar.

CMK 126 ile CMK 130 birbirinin yerine geçen hükümler değildir. Belge avukatın bürosunda bulunmuşsa aramanın yeri ve yöntemi m.130; belgenin şüpheli veya sanıkla tanıklıktan çekinebilecek kişi arasındaki mektup veya belge niteliği ve bu kişinin nezdinde bulunması ise m.126 yönünden incelenir. Dijital içerik söz konusuysa m.134 koşulları da ayrıca gündeme gelebilir.

Dilekçede “avukatlık sırrıdır” denilerek cihazın veya bütün büronun sınırsız dokunulmazlığa sahip olduğu ileri sürülmemelidir. Korunan materyal; müvekkil, dosya, tarih, belge türü ve mesleki ilişki bakımından mümkün olduğunca içeriği ifşa etmeden tanımlanmalıdır. Arama sırasında avukat veya baro temsilcisi itiraz etmişse bu beyan ve mühür bilgileri eklenmelidir.

Posta veya kargodaki kapalı gönderi CMK 126 kapsamında mıdır?

Gönderi henüz posta hizmeti veren resmî veya özel kuruluşun kontrolündeyse CMK 129 postada elkoyma usulü öncelikle incelenir. Kolluk kapalı zarf veya paketi açamaz; gönderi posta görevlisi huzurunda mühürlenerek yetkili hâkim veya savcıya teslim edilir. Gönderinin tarafları CMK 126 kapsamındaysa elkoyma yasağı iddiası ayrıca değerlendirilir.

Gönderi korunan kişiye teslim edilmiş ve onun nezdinde bulunurken ele geçirilmişse m.126’nın zilyetlik koşulu bakımından farklı bir durum doğar. Paket şüpheli veya sanığın elinde, ortak alanda ya da üçüncü kişide bulunmuşsa yer, teslim ve erişim kayıtları ayrıca gösterilmelidir. “Mektubun alıcısı yakındır” cümlesi, elkoyma anında kimin nezdinde bulunduğunu tek başına kanıtlamaz.

Fiziksel zarfın usulüne aykırı açılması ile içindeki belgenin CMK 126 nedeniyle elkonulamaz olması ayrı hukuki sorunlardır. Başvuruda karar, mühürleme, açma, inceleme ve dosyaya ekleme aşamaları tarih ve görevli bilgisiyle ayrılmalıdır.

Başvuru hangi makama yapılır ve süre nedir?

Soruşturma sırasında ilk talep dosyayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına sunularak korunan mektup veya belgenin incelemeye alınmaması, kopyalarının kullanılmaması ve iadesi istenebilir. Eşyanın zilyedi CMK 127/4 uyarınca sulh ceza hâkiminden her zaman elkoyma hakkında karar verilmesini talep edebilir. Kovuşturma başlamışsa talep davaya bakan ceza mahkemesine ve gerçek esas numarasıyla yöneltilir.

CMK 126 özel bir başvuru süresi düzenlemez. CMK 127/4’te “her zaman” ifadesi bulunur. Bununla birlikte bir hâkim veya kanunun açıkça itiraz öngördüğü mahkeme kararı verilmişse, CMK 267–268 kapsamında somut kararın kanun yolu bildirimi kontrol edilir; kanunda ayrıca süre yoksa kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftalık genel itiraz süresi uygulanır. İtiraz, kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmadığından gerektiğinde CMK 269/2 uyarınca geri bırakma ayrıca istenmelidir.

Başlık seçiminde soruşturma ile kovuşturma birbirine karıştırılmamalıdır. Savcılık dosyasındaki talep, mahkeme esas numarası varmış gibi düzenlenmez. Sulh ceza hâkimliğine başvuruluyorsa hedeflenen elkoyma işlemi, karar veya onay kaydı ve istenen yargısal denetim açıkça belirtilir.

Dilekçeye hangi kayıtlar eklenmelidir?

Elkoyma ve eşya kayıtları

Arama kararı veya yazılı emir, elkoyma tutanağı, eşya listesi, adli emanet numarası, zarf veya dosya üzerindeki tanımlayıcı bilgiler ve varsa dijital imaj tutanağı eklenmelidir. Hangi belgeye elkonulduğu belirsizse iade kararının uygulanması da güçleşir.

Yakınlık veya meslek sıfatı

CMK 45’e dayanılıyorsa nüfus veya aile bağını gösteren resmî kayıt; CMK 46’ya dayanılıyorsa mesleki sıfat, hizmet ilişkisi ve belgenin bu ilişki nedeniyle oluştuğunu gösteren kayıt sunulmalıdır. Meslek mensubunun unvanı ile belgenin mesleki niteliği ayrı unsurlardır.

Belgenin tarafları ve nezdinde bulunma

Mektubun göndereni ve alıcısı, dosya veya belge başlığı, tarih, sayfa sayısı, zarf kaydı, saklandığı yer ve elkoyma anında kimin hâkimiyetinde bulunduğu açıklanmalıdır. Belgenin içeriği gereksiz biçimde yeniden ifşa edilmeden koruma bağlantısı kurulabilir.

İtiraz ve önceki kararlar

Arama sırasında düşülen şerh, avukat veya baro temsilcisi itirazı, savcılık ret yazısı, hâkim onayı ve tebliğ/öğrenme tarihi eklenmelidir. Kanun yolu kullanılacaksa iki haftalık süre gerçek öğrenme kaydından hesaplanmalıdır.

Örnek CMK 126 mektup ve belge iadesi talep dilekçesi

[SORUŞTURMADA İLGİLİ CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA / CMK 127/4 İSTEMİNDE YETKİLİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE / KOVUŞTURMADA DAVAYA BAKAN CEZA MAHKEMESİNE]

DOSYA NO: [Soruşturma, değişik iş veya esas numarası]
TALEP EDEN: [Belgenin nezdinde bulunduğu CMK 45/46 kapsamındaki kişi / şüpheli / sanık / müdafi]
SIFATI VE BAĞI: [CMK 45’teki yakınlık veya CMK 46’daki mesleki sıfat]
KONU: [Tarih] tarihli elkoyma işleminde alınan [belgenin açık kimliği] mektup/belgesinin CMK 126 kapsamında elkonulamayacağının tespiti; incelenmemesi ve kopyalarının kullanılmaması; aslı ile oluşturulmuş kopyaların hukuki durumunun karara bağlanarak belgenin iadesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. [Tarih] günü [adres/yer] üzerinde yapılan aramada [tutanak ve karar bilgisi] kapsamında [belgenin türü, tarihi, tarafları, zarf/dosya veya sayfa bilgisi] alınmıştır. Eşya listesi ve bilinen adli emanet kaydı ektedir.

2. Belge, şüpheli/sanık [ad-soyad] ile talepte bulunan [ad-soyad] arasındadır. Talepte bulunan kişi, şüpheli/sanığın [CMK 45/1’deki açık yakınlık bağı]dır / CMK 46/1-[bent] kapsamındaki [meslek ve hizmet] sıfatıyla belgenin tarafıdır. Bu sıfat [nüfus kaydı, görevlendirme, vekâlet, hasta/hizmet kaydı veya başka gerçek belge] ile doğrulanmaktadır.

3. Belge elkoyma anında [kişinin] nezdinde, [somut saklama yeri ve fiilî hâkimiyet kaydı] içinde bulunmuştur. Bu durum [arama/elkoyma tutanağı, fotoğraf, hazır bulunan beyanı, zarf kaydı veya dijital erişim kaydı] ile sabittir. Belgenin üçüncü kişide veya şüpheli/sanığın bağımsız hâkimiyetinde bulunduğu iddia ediliyorsa bu iddia gerçek tutanakla karşılaştırılmalıdır.

4. CMK 126/1, şüpheli veya sanık ile CMK 45 ve 46’ya göre tanıklıktan çekinebilecek kimseler arasındaki mektup ve belgelere, bu kimselerin nezdinde bulundukça elkonulamayacağını emreder. Somut belgede kişi, ilişki, belge ve nezdinde bulunma koşulları yukarıdaki kayıtlarla birlikte gerçekleşmiştir.

5. [Varsa] Arama sırasında CMK 126 itirazı [kim tarafından] ileri sürülmüş ve [tutanağın sayfası/bölümü] kısmına yazılmıştır. Buna rağmen belge [açılmış/incelenmiş/kopyalanmış/adli emanete alınmış] ise işlemin her aşaması ve oluşturulan kopyalar belirlenerek koruma hükmüne uygun karar verilmelidir. Dosyada bulunmayan bir inceleme veya kopyalama yapılmış gibi beyanda bulunulmamaktadır.

HUKUKİ NEDENLER: Anayasa m.20, 22, 36 ve 38/6; 5271 sayılı CMK m.45, 46, 123, 126, 127, 130, 131, 267–269 ve somut olaya uygulanacak diğer hükümler.

DELİLLER VE EKLER: Ek-1 arama/elkoyma kararı veya yazılı emir; Ek-2 elkoyma tutanağı ve eşya listesi; Ek-3 yakınlık veya mesleki sıfat kaydı; Ek-4 belgenin taraflarını ve kimliğini gösteren dış kayıt; Ek-5 belgenin nezdinde bulunduğu yeri gösteren tutanak/fotoğraf; Ek-6 itiraz veya şerh; Ek-7 adli emanet ve varsa kopyalama kayıtları; Ek-8 önceki karar ve tebliğ/öğrenme belgesi.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; (1) [belgenin açık kimliği] mektup/belgesinin CMK 126 kapsamında elkonulamayacağının tespitine, (2) henüz incelenmemişse açılmaması ve içeriğinin incelenmemesine, (3) asıl belgenin talepte bulunan hak sahibine tutanakla iadesine, (4) oluşturulmuş kopya veya inceleme kaydı varsa bunların yeri, sayısı ve kullanım durumunun saptanarak hukuki sonucuna göre dosyadan ayrılması ve kullanılmamasına, (5) istem hakkında CMK 127/4 kapsamında yargısal karar verilmesine, (6) elkoyma işleminin yerine getirilmesinin sürmesi hâlinde CMK 269/2 yönünden geri bırakma talebimizin değerlendirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih]

[Talepte bulunan / müdafi]
[Ad-soyad]
[İmza / E-imza]

Düzenlenebilir Word dilekçe örneğini indirin. Köşeli parantezlerdeki kişi, yakınlık veya meslek sıfatı, belgenin tarafları, elkoyma yeri, zilyetlik, tutanak ve karar bilgilerini gerçek dosyaya göre doldurun; uygulanmayan seçenekleri silin.

Başvurudan sonra hangi işlemler takip edilmelidir?

Dilekçenin evrak numarası alınmalı ve tüm eklerin dosyaya işlendiği kontrol edilmelidir. Belgenin fiziken nerede olduğu, adli emanet numarası, açılıp açılmadığı, tarama veya dijital kopya oluşturulup oluşturulmadığı ve herhangi bir rapora aktarılıp aktarılmadığı sorulmalıdır. Koruma yalnız aslın teslimiyle sınırlı düşünülmemeli; oluşturulmuş kopyaların hukuki durumu hakkında da açık karar istenmelidir.

Ret kararı verilirse gerekçe; kişinin CMK 45/46 kapsamı, belgenin tarafları veya “nezdinde bulunma” koşullarından hangisinin kabul edilmediğini göstermelidir. Karar hâkimlik kararıysa kanun yolu bildirimi ve öğrenme tarihi kontrol edilir. İtiraz, kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmadığı için belgenin incelenmesi sürüyorsa geri bırakma istemi somut risk üzerinden ayrıca kurulmalıdır.

İade kararı çıktığında belgenin kimliği, sayfa veya ek sayısı, zarf/mühür durumu ve teslim alan kişi tutanakta karşılaştırılmalıdır. Aynı aramada alınan fakat CMK 126 kapsamına girmeyen başka eşyanın da iade edilmiş olduğu varsayılmamalıdır. Genel eşya iadesi, dijital cihaz incelemesi veya avukat bürosu araması yönünden açık kalan işlemler kendi maddelerine göre ayrıca izlenmelidir.

Sık yapılan somut hatalar

• Belgenin şüpheli veya sanıkla kim arasında olduğunu göstermeden yalnız “özel yazışmadır” demek.
• CMK 45’teki derece ve bağları kontrol etmeden her akrabayı korunan kişi saymak.
• Meslek unvanını yazıp belgenin CMK 46 kapsamındaki hizmet nedeniyle oluştuğunu açıklamamak.
• Elkoyma anında belgenin kimin nezdinde bulunduğunu tutanak ve yer bilgisiyle göstermemek.
• Belge üçüncü kişideyken de m.126 korumasının koşulsuz sürdüğünü varsaymak.
• Tek bir korunan belge nedeniyle telefonun, bilgisayarın veya bütün arşivin otomatik iadesini istemek.
• CMK 126, 129, 130, 131 ve 134’ün farklı işlem ve koşullarını birbirine karıştırmak.
• Arama sırasındaki itirazı veya hazır bulunanların şerhini tutanağa geçirtmemek.
• Asıl belge iade edildiğinde oluşturulmuş kopya ve inceleme kayıtlarının durumunu sormamak.
• CMK 126’da özel bir itiraz süresi varmış gibi sayı üretmek veya hâkim kararındaki iki haftalık kanun yolu bildirimini gözden kaçırmak.

Sık sorulan sorular

1. Şüphelinin eşine yazdığı her mektuba elkonulamaz mı?

CMK 45’te eş tanıklıktan çekinebilecek kişidir; ancak CMK 126 için belgenin şüpheli veya sanıkla eşi arasında olması ve eşin nezdinde bulunması koşulları somut kayıttan gösterilmelidir.

2. Boşanmış eş de CMK 45 kapsamında mıdır?

Evet. CMK 45/1-b, evlilik bağı kalmasa bile eşi sayar. Belgenin tarafları ve boşanmış eşin nezdinde bulunma koşulu yine ayrıca kanıtlanır.

3. Arkadaşa gönderilen mektup CMK 126 ile korunur mu?

Arkadaşlık tek başına CMK 45 veya 46 kapsamında tanıklıktan çekinme sıfatı oluşturmaz. Başka bir kanuni koruma varsa o dayanak ayrıca araştırılır.

4. Avukatın elindeki müvekkil yazışması korunur mu?

Mesleki ilişki nedeniyle oluşmuş belge ve avukatın nezdinde bulunma koşulu varsa CMK 46 ve 126 gündeme gelir. Büro aramasında CMK 130, dijital incelemede CMK 134 ayrıca uygulanabilir.

5. Hekimin bütün dosyaları CMK 126 kapsamında mıdır?

Hayır. Belgenin şüpheli veya sanıkla hekim arasında ve hekimin mesleki sıfatıyla öğrendiği bilgilerle bağlantılı olması gerekir. Bütün arşiv için genel dokunulmazlık doğmaz.

6. Belge şüphelinin evinde bulunursa yine korunur mu?

CMK 126, belgenin tanıklıktan çekinebilecek kişinin nezdinde bulunduğu süreyi esas alır. Şüphelinin bağımsız hâkimiyetindeki belgenin durumu bu açık koşula göre ayrıca değerlendirilir.

7. Ortak konutta bulunan belge kimin nezdinde sayılır?

Ortak adres tek başına yeterli değildir. Belgenin bulunduğu bölüm, zarf/dosya kaydı, erişim ve fiilî hâkimiyet tutanak, fotoğraf ve diğer kayıtlarla belirlenmelidir.

8. CMK 126 başvurusu için sabit süre var mı?

CMK 126 özel gün veya hafta süresi koymaz; CMK 127/4 zilyedin hâkimden her zaman karar isteyebileceğini söyler. Verilmiş hâkim veya itirazı mümkün mahkeme kararında ise somut kanun yolu bildirimi ve genel iki haftalık süre kontrol edilir.

9. İtiraz belgenin incelenmesini otomatik durdurur mu?

CMK 269/1’e göre itiraz kural olarak kararın yerine getirilmesini kendiliğinden geri bırakmaz. CMK 269/2 kapsamında geri bırakma ayrıca istenebilir.

10. Belge iade edilince kopyaları da otomatik silinir mi?

Bu sonuç varsayılmamalıdır. Oluşturulmuş tarama, dijital kopya, inceleme notu veya rapor varsa yerleri ve kullanım durumları saptanmalı; hukuki sonuçları hakkında açık karar talep edilmelidir.

Resmî kaynaklar ve ilgili yazılar

• Adalet Bakanlığı: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu güncel metni, CMK 45–46, 126–131 ve 267–269
• Elkonulan eşyanın hak sahibine iadesi dilekçesi
• Avukat bürosunda arama ve elkoyma: CMK 130
• Posta, kargo ve kapalı gönderiye elkoyma: CMK 129
• Üçüncü kişinin konutunda arama kararına itiraz: CMK 117/2
• Devlet sırrı içeren belgenin mahkemece incelenmesi: CMK 125