Etkin Pişmanlık ve Şahsî Cezasızlık KYOK Dilekçesi | CMK 171/1 Word
Kısa cevap: CMK m.171/1, isnat edilen suça uygulanabilen özel hüküm cezayı kaldıran bir etkin pişmanlık sonucu doğuruyorsa veya somut kişi bakımından şahsî cezasızlık sebebi bulunuyorsa Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilmesine imkân tanır. Bu sonuç otomatik değildir; kanun “verir” değil “verebilir” diyerek takdir yetkisi kurar ve her pişmanlık, ödeme, akrabalık ya da yardım davranışı bu fıkraya girmez. Dilekçede önce isnat edilen fiil ile uygulanması istenen özel madde belirlenmeli; o maddenin kişi, zaman, davranış ve sonuç koşulları gerçek tutanak, dekont, teslim kaydı, bildirim veya akrabalık belgesiyle ayrı ayrı gösterilmelidir. Özel hüküm yalnız cezada indirim sağlıyorsa CMK 171/1’e dayanılarak kamu davasının hiç açılmaması istenemez.

Güncelleme: 5 Ekim 2026 · Hukuki dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.160/2, 171/1, 172 ve 173/5; isnat edilen suça uygulanabilen şahsî cezasızlık veya cezayı kaldıran etkin pişmanlık hükmü.
Bu dilekçe hangi somut ihtiyacı karşılar?
Bu örnek, soruşturması süren şüphelinin veya müdafiinin, dosyada zaten gerçekleşmiş ve belgelendirilebilir bir şahsî cezasızlık ya da cezayı kaldıran etkin pişmanlık sebebini Cumhuriyet başsavcılığına düzenli biçimde sunması içindir. Amaç, yalnız “pişman oldum” demek veya genel bir takipsizlik istemek değildir. İsnadın dayandığı suç maddesi, özel cezasızlık hükmü, hükmün aradığı zaman eşiği ve sonucu doğuran davranış birlikte gösterilir. Savcılıktan; bu kayıtların dosyaya alınması, lehe ve aleyhe unsurların birlikte değerlendirilmesi ve CMK 171/1 kapsamında kamu davası açmama takdirinin kullanılıp kullanılmayacağına gerekçeli biçimde karar verilmesi istenir.
Başvurunun zamanlaması önemlidir. CMK m.2’ye göre soruşturma, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar sürer; kamu davası ise kabul ile açılır. CMK 171/1 savcının soruşturma sonunda kullanabileceği yetkiyi düzenlediğinden, dosya iddianame kabul edilmeden önce gerçek soruşturma numarasıyla sunulmalıdır. İddianame kabul edilmişse artık savcıdan soruşturma evresine ait bir CMK 171/1 kararı istenmesi yerine, ilgili özel hükmün mahkemece uygulanması ve gerekiyorsa ceza verilmesine yer olmadığı, düşme veya özel maddede yazan diğer sonucun değerlendirilmesi talep edilir.
Bu talep, CMK 171 kapsamındaki kamu davasının açılmasının ertelenmesi ile aynı kurum değildir. Erteleme, yeterli şüphe olmasına rağmen m.171/2-6’daki ayrı koşullarla verilen ve belirli denetim süresine bağlanan karardır. Birinci fıkrada ise suçun özel hükmünden doğan şahsî cezasızlık veya cezayı tamamen kaldıran etkin pişmanlık sebebi değerlendirilir. Beş yıllık erteleme süresi, zarar giderme koşulları ve erteleme kararına itiraz düzeni m.171/1’e aynen taşınamaz.
CMK 171/1’in kesin kuralı ve takdir sınırı
Güncel CMK m.171/1’e göre, cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların veya şahsî cezasızlık sebebinin varlığı hâlinde Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir. Fıkradaki iki yol birbirine benzer sonuç doğursa da hukuki kaynakları farklıdır. Şahsî cezasızlık sebebi, fiil suç niteliğini korusa bile kanunun belirli kişi veya ilişki yönünden cezaya hükmetmemesidir. Etkin pişmanlıkta ise suç tamamlandıktan sonra kanunun özel olarak değer verdiği davranış, belirli koşullarda cezayı kaldırır veya azaltır.
“Verebilir” ifadesi, şartların hiç incelenmeden reddedilebileceği anlamına gelmez; savcılık CMK m.160/2 gereğince şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplamak, muhafaza etmek ve haklarını korumakla yükümlüdür. Ancak dilekçe sahibi de “koşullar varsa savcı mutlaka KYOK verir” şeklinde kesin bir sonuç kurmamalıdır. Önce özel maddede cezasızlık sonucunun gerçekten bulunup bulunmadığı, sonra koşulların somut dosyada gerçekleşip gerçekleşmediği, en sonunda m.171/1 takdirinin nasıl kullanılacağı değerlendirilir. Karar gerekçesinde bu basamakların birbirinden ayrılması istenebilir.
CMK 171/1 genel bir etkin pişmanlık maddesi değildir. Örneğin TCK m.168/1’de belirli malvarlığı suçları için kovuşturma başlamadan önce zararın tamamen giderilmesi cezada indirim sebebidir; cezanın tamamen ortadan kalkması sonucu kurulmaz. Buna karşılık TCK m.168/5, karşılıksız yararlanma suçunda soruşturma tamamlanmadan önce tam tazmin gerçekleşirse kamu davasının açılmamasını özel olarak düzenler. Aynı “zarar giderme” sözü iki fıkrada farklı sonuç doğurduğu için suç ve fıkra numarası yazılmadan yapılan başvuru hukuki ihtiyacı açıklamaz.
Cezayı kaldıran etkin pişmanlık ile ceza indirimi nasıl ayrılır?
İlk kontrol, özel hükmün sonuç cümlesidir. “Hakkında cezaya hükmolunmaz”, “kamu davası açılmaz” veya başka biçimde cezayı tüm sonuçlarıyla kaldıran bir düzenleme, diğer koşullar da varsa CMK 171/1 incelemesine elverişli olabilir. Buna karşılık “cezasında indirim yapılır”, “üçte ikisine kadar indirilir” veya “yarısına kadar indirilir” biçimindeki hükümler kamu davasının hiç açılmaması için aynı sonucu doğurmaz. İndirim yapılacaksa suçlama ve delillerin yargılama makamınca incelenmesi gerekebilir.
Uyuşturucu suçlarındaki TCK 192 etkin pişmanlık şartları bu ayrımı açık gösterir. TCK 192/1 ve 192/2, resmî makamların suçtan haber almasından önce yapılan, maddede sayılan bilgi verme ve yakalama ya da ele geçirmeyi sağlayan davranışlarda “cezaya hükmolunmaz” sonucunu düzenler. TCK 192/3 ise suç haber alındıktan sonraki gönüllü ve yararlı yardım için dörtte birden yarısına kadar indirim öngörür. Bildirimin yalnız tarihi değil, makamların daha önce haberdar olup olmadığı ve verilen bilginin kanunun aradığı sonuca katkısı gerçek tutanaklarla gösterilmelidir.
Örgüt suçlarında da aynı dikkat gerekir. TCK 221’in bazı fıkraları örgütün dağılması, gönüllü ayrılma veya elverişli bilgi koşulları altında cezaya hükmolunmamasını; bazı durumlar ise yalnız indirimi düzenler. TCK 221/1’de kurucu veya yönetici yönünden cezasızlık için soruşturmaya başlanmadan, örgütün amacı doğrultusunda suç işlenmeden önce örgütü dağıtma ya da verilen bilgilerle dağılmayı sağlama koşulları aranır. Bir fıkradaki şartlar diğer fıkraya taşınamaz; örgüt faaliyeti çerçevesindeki ayrı suçlar bakımından cezasızlık kapsamı ayrıca incelenir.
Şahsî cezasızlık sebebi nasıl belirlenir?
Şahsî cezasızlık, olayın suç olmaktan çıkması değildir. Kanun belirli kişi, yakınlık veya ilişki nedeniyle yalnız ilgili kişi hakkında cezaya hükmedilmemesini öngörebilir. En bilinen örneklerden TCK m.167/1; yağma ve nitelikli yağma hariç, malvarlığına karşı suçlar bölümündeki fiilin ayrılık kararı bulunmayan eşe, üstsoy veya altsoya ya da bu derecedeki kayın hısımlarından birine, evlat edinen veya evlatlığa yahut aynı konutta yaşayan kardeşe karşı işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmamasını düzenler.
Bu hüküm için yalnız nüfus kayıt örneği yeterli olmayabilir. Suç tarihi, gerçek yakınlık, eşler hakkında ayrılık kararı bulunup bulunmadığı, kardeşlerin suç tarihinde aynı konutta yaşayıp yaşamadığı ve isnat edilen suçun TCK 167’nin kapsamındaki bölümde bulunup bulunmadığı ayrı ayrı denetlenir. TCK 167/2’de sayılan başka yakınlıklar ise cezasızlık değil, şikâyet üzerine cezada yarı oranında indirim sonucuna bağlanmıştır. güveni kötüye kullanma suçunda teslim amacı ve yakınlık incelenirken bu iki fıkra karıştırılmamalıdır.
Şahsî cezasızlık birden çok şüpheli bulunan dosyada herkese yayılmaz. Koşullar hangi kişi yönünden gerçekleşmişse o kişinin durumu değerlendirilir. Fiilin suç niteliği, mağdurun zararı, diğer şüphelilerin sorumluluğu ve müsadere ya da tüzel kişiye özgü güvenlik tedbiri gibi sonuçlar kendiliğinden ortadan kalkmaz. Dilekçe yalnız başvurucuya ilişkin kişisel sebebi, diğer kişilerin hukuki durumunu varsaymadan göstermelidir.
Hangi özel hükümler CMK 171/1 incelemesine örnek olabilir?
Her dosyada uygulanacak tek bir liste yoktur; aşağıdaki örnekler yöntemi açıklar. TCK m.168/5’te karşılıksız yararlanma suçunda soruşturma tamamlanmadan önce zararın tamamen tazmini kamu davasının açılmaması sonucuna bağlanmıştır. TCK m.184/5’te ruhsatsız veya ruhsata aykırı binanın imar planı ve ruhsatına uygun hâle getirilmesi hâlinde birinci ve ikinci fıkralar bakımından kamu davası açılmaması, açılmış davanın düşmesi ve mahkûm olunan cezanın bütün sonuçlarıyla ortadan kalkması düzenlenir. TCK m.192/1-2 ve m.221’in bazı fıkraları ise kanunda ayrıntılı biçimde gösterilen bilgi, zaman ve sonuç koşullarıyla cezaya hükmolunmamasını öngörür.
Bu örneklerden birinin adı dosyada geçiyor diye sonuç kurulmaz. Karşılıksız yararlanmada tazminin tam olup olmadığı, doğru hak sahibine yapılıp yapılmadığı, soruşturmanın tamamlanma zamanı ve kişinin daha önce bu fıkradan kaç kez yararlandığı incelenir. İmar dosyasında yalnız ödeme veya ruhsat başvurusu değil, binanın gerçekten plan ve ruhsata uygun hâle getirildiğini gösteren yetkili idare kaydı aranır. Uyuşturucu veya örgüt dosyasında ise kolluk tutanağı, savcılık kayıt zamanı, verilen bilginin içeriği ve sonuçla bağı daha ayrıntılı bir değerlendirme gerektirir.
Genel etkin pişmanlık uygulamaları yazısında açıklandığı gibi, sırf zararın ödenmesi her suçta etkin pişmanlık yaratmaz. Ceza kanununda veya özel kanunda uygulanabilir açık düzenleme bulunmalıdır. Ödemenin uzlaşma, önödeme, giderim, etkin pişmanlık veya hukukî borcun ifası olarak hangi kuruma ait olduğu da belirlenmelidir. Aynı dekont her kurumun koşullarını kendiliğinden karşılamaz.
Dilekçe nereye, ne zaman ve kim tarafından verilir?
Soruşturma devam ediyorsa dilekçe, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına gerçek soruşturma numarasıyla verilir. Şüpheli bizzat veya müdafii aracılığıyla başvurabilir. Dosya kollukta görünse bile soruşturmayı sevk ve idare eden makam Cumhuriyet savcısıdır; dilekçe yalnız karakola bırakılıp dosyaya girdiği doğrulanmadan sonuç beklenmemelidir. Fiziki başvuruda evrak kayıt numarası, elektronik başvuruda gönderim ve dosya eşleştirme sonucu saklanır.
CMK 171/1 bu dilekçe için gün veya hafta cinsinden özel bir süre koymaz. Buna rağmen koşulun gerçekleştiği anda başvurmak önemlidir; iddianamenin düzenlenmesi ve kabulü dosyanın evresini değiştirir. Özel maddede ayrıca zaman sınırı varsa asıl bağlayıcı olan odur. “Resmî makamların haber almasından önce”, “soruşturma tamamlanmadan önce”, “kovuşturma başlamadan önce” veya “hüküm verilmeden önce” ifadeleri aynı an değildir. Başvurunun tarihini seçerken ilgili hükmün kullandığı eşik gerçek dosya kayıtlarıyla belirlenmelidir.
Savcılığın CMK 171/1 kapsamında kamu davası açmama takdirini kullanarak verdiği karar bakımından CMK m.173/5, olağan KYOK itirazı hükümlerinin uygulanmayacağını söyler. Bu özel sınır, delil yetersizliği veya kovuşturma olanağı yokluğu nedeniyle verilen genel KYOK’a itiraz ile karıştırılmamalıdır. Şüpheli yönünden talep reddedilir ve iddianame kabul edilirse, özel cezasızlık veya etkin pişmanlık savunması yargılamada uygulanabilir sonuçla birlikte ileri sürülür; kanunda bulunmayan bağımsız bir “iddianameye itiraz” süresi üretilmez.
Hangi gerçek kayıtlar ve ekler hazırlanmalıdır?
- Gerçek soruşturma numarası, isnat edilen fiil, suç tarihi ve şüpheli sıfatını gösteren çağrı, ifade veya dosya kaydı.
- Uygulanması istenen özel kanun maddesinin tam fıkrası ve bu fıkranın cezayı kaldırdığını gösteren güncel resmî metin.
- Şahsî cezasızlık için nüfus kayıt örneği, evlenme veya ayrılık kararı, suç tarihindeki yerleşim ve aynı konutta yaşama kaydı gibi gerçekten gereken belgeler.
- Tazmine bağlı özel hükümde hak sahibi, borç kalemi, tam tutar, ödeme tarihi, işlem numarası ve alındı/borcu yoktur kayıtları.
- İade veya teslim varsa eşyanın kim tarafından, kime, ne zaman, hangi durumda teslim edildiğini gösteren imzalı belge.
- Bilgi verme veya gönüllü teslim koşulunda başvurulan makam, kayıt tarihi-saat, tutanak numarası ve bildirilen bilginin değişmeden saklanan içeriği.
- Verilen bilginin yakalama, ele geçirme, örgütün dağılması veya özel hükümde aranan başka sonuca katkısını gösteren resmî işlem kaydı.
- İmar uygunluğu gibi teknik-idari koşullarda yetkili kurumun güncel uygunluk, ruhsat veya yapı kayıt belgesi; yalnız başvuru makbuzu değil.
- Özel hüküm yararlanma sayısını sınırlıyorsa önceki kararları veya böyle bir kaydın bulunmadığını gösteren doğrulanabilir dosya bilgisi.
Ekler, dilekçedeki koşul sırasına göre numaralandırılmalıdır. Örneğin TCK 167/1 ileri sürülüyorsa önce gerçek yakınlık, sonra suç tarihindeki birlikte yaşama veya ayrılık durumu, ardından isnat edilen suçun kapsamı gösterilir. TCK 192/1 ileri sürülüyorsa bildirimin zamanı, makamın önceden haberdar olup olmadığı, verilen somut bilgi ve kanunun aradığı sonucun gerçekleşmesi ayrı eklerle açıklanır. Yüzlerce sayfa belgeyi ilgisiz biçimde sunmak, kanuni koşulu ispatlamaz.
CMK 171/1 etkin pişmanlık ve şahsî cezasızlık dilekçe örneği
[YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
SORUŞTURMA NO: [Gerçek soruşturma numarası]
TALEP EDEN ŞÜPHELİ: [Ad-soyad, T.C. kimlik no ve adres]
MÜDAFİİ: Av. [Ad-soyad, baro-sicil ve adres; varsa]
İSNAT EDİLEN FİİL / MADDE: [Gerçek fiil, suç tarihi ve bildirilen kanun maddesi]
UYGULANMASI İSTENEN ÖZEL HÜKÜM: [TCK veya özel kanun madde/fıkrası]
KONU: Somut belgelerle açıklanan [cezayı kaldıran etkin pişmanlık / şahsî cezasızlık] koşullarının değerlendirilmesi; lehe kayıtların dosyaya alınması ve CMK m.171/1 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verme takdirinin kullanılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Yukarıda numarası yazılı soruşturmada tarafıma [gerçek işlem ve isnadın kısa özeti] bildirilmiştir. Dosya henüz soruşturma evresindedir. İsnadın hukuki nitelendirmesi makamınıza ait olmak üzere, bu başvuruda yalnız ekli kayıtlarla doğrulanabilen özel cezasızlık sebebini sunuyorum.
2. Uygulanmasını istediğim [madde/fıkra], [özel hükmün aradığı kişi, davranış, zaman ve sonuç koşullarını] düzenlemekte ve bu koşullar gerçekleştiğinde [cezaya hükmolunmaması / kamu davası açılmaması] sonucunu öngörmektedir. Yalnız ceza indirimi sağlayan başka bir fıkrayı CMK 171/1 sonucu gibi ileri sürmüyorum.
3. Kişi ve kapsam koşulu: [İsnat edilen suçun özel hükmün kapsamında bulunması ve başvurucunun gerekli sıfatı.] Bu husus Ek-[…] içindeki [belge adı, tarih ve sayı] ile gösterilmektedir.
4. Zaman koşulu: Kanunun aradığı eşik [resmî makamların haber almasından / soruşturmanın tamamlanmasından / kovuşturmanın başlamasından önce veya gerçek başka eşik] olup, ilgili davranış [gerçek tarih-saat] tarihinde gerçekleşmiştir. Soruşturma ve işlem kayıtları Ek-[…]’dadır.
5. Davranış koşulu: [Tam ödeme, teslim, bildirim, gönüllü ayrılma, uygun hâle getirme veya özel hükümdeki gerçek davranış] gerçekleştirilmiştir. Bu davranışın kapsamı ve muhatabı Ek-[…] içindeki [dekont, teslim tutanağı, başvuru tutanağı, yetkili kurum yazısı] ile sabittir.
6. Sonuç koşulu: Özel hüküm yalnız davranışı değil belirli sonucu da arıyorsa, [yakalama/ele geçirme/örgütün dağılması/tam tazmin/uygunluk veya gerçek sonuç] Ek-[…] içindeki resmî kayıttan anlaşılmaktadır. Görmediğim işlem veya sonucu gerçekleşmiş gibi ileri sürmüyorum.
7. [Şahsî cezasızlık seçeneğinde:] Suç tarihindeki [akrabalık, evlilik, ayrılık kararı ve aynı konutta yaşama] durumu ekli resmî belgelerle açıklanmıştır. Kanunun yalnız indirim öngördüğü başka yakınlık grubuna dayanılmamaktadır. [Etkin pişmanlık seçeneğinde:] Beyanın gönüllülüğü, zamanı ve sonuçla bağı somut tutanaklarla gösterilmiştir.
8. CMK m.160/2 uyarınca şüphelinin lehine ve aleyhine delillerin birlikte toplanması ve haklarının korunması gerekir. Bu nedenle ekli lehe kayıtların dosyaya alınmasını, gerektiğinde ilgili kurumdan doğrulanmasını ve karar gerekçesinde ayrı ayrı değerlendirilmesini talep ediyorum.
9. CMK m.171/1 savcıya takdir yetkisi tanımaktadır. Talebim otomatik sonuç iddiası değildir; özel hükmün koşullarının somut dosyada gerçekleştiğinin değerlendirilmesi ve kamu davası açmama takdirinin lehe kayıtlar gözetilerek kullanılmasıdır.
HUKUKİ NEDENLER: CMK m.160/2, 171/1, 172, 173/5; uygulanması istenen [özel kanun madde/fıkrası] ve ilgili mevzuat.
DELİLLER / EKLER: Ek-1 [soruşturma ve isnat kaydı], Ek-2 [özel hükmün kişi/kapsam koşulunu gösteren belge], Ek-3 [zaman kaydı], Ek-4 [davranış kaydı], Ek-5 [sonuç kaydı], Ek-6 [gerekirse kurum teyidi] ve dosyadaki hukuka uygun diğer kayıtlar.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; (1) ekli belgelerin ve dosyadaki ilgili lehe kayıtların soruşturma evrakına alınmasına, (2) her belgenin düzenleyen kurumdan veya gerçek kaynağından gerektiği ölçüde doğrulanmasına, (3) isnat edilen fiile uygulanabilecek [özel hükmün] kişi, kapsam, zaman, davranış ve sonuç koşullarının ayrı ayrı değerlendirilmesine, (4) hüküm yalnız ceza indirimi sağlıyorsa bunun CMK 171/1 sonucu olarak kabul edilmemesine; ancak koşullar cezayı kaldıran etkin pişmanlık veya şahsî cezasızlık sebebi oluşturuyorsa CMK m.171/1 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verme takdirinin kullanılmasına, (5) verilen kararın kanuni sınırlar içinde tarafımıza bildirilmesine karar verilmesini arz ederim. [Tarih]
Şüpheli / Müdafi
[Ad-soyad]
[İmza veya e-imza]
Word dosyasındaki köşeli alanları yalnız gerçek dosya bilgileriyle doldurun ve kullanılmayan seçenekleri silin. Hangi özel hükme dayanıldığını yazmadan genel pişmanlık beyanı sunmayın. Bilinmeyen ödeme, teslim, ihbar, yakalama, ele geçirme, birlikte yaşama veya kurum uygunluğu kaydı üretmeyin. Dilekçeyi vermeden önce dosyanın hâlâ soruşturma evresinde olduğunu ve seçilen fıkranın cezayı tümüyle kaldırdığını doğrulayın.
Başvurudan sonra hangi işlemler takip edilir?
Önce dilekçenin doğru soruşturma dosyasına kaydedildiği doğrulanır. Savcılık ekli belgenin kaynağını araştırmışsa gelen müzekkere cevabı, kurum teyidi veya yeni tutanak okunur. Ödeme iddiasında yalnız dekontun varlığı değil doğru hak sahibine, doğru zarar kalemi için ve tam tutarda yapılıp yapılmadığı; bilgi verme iddiasında yalnız tutanağın başlığı değil bildirim zamanı ve kanuni sonuca etkisi; şahsî cezasızlıkta yalnız soybağı değil suç tarihindeki özel ilişki koşulları kontrol edilir.
Karar CMK 171/1’e dayanarak verilmişse gerekçede uygulanan özel hüküm ve gerçekleşen koşulların gösterilip gösterilmediğine bakılır. CMK 173/5 nedeniyle savcının bu takdir yetkisini kullandığı hâllerde olağan KYOK itiraz yolu uygulanmaz. Karar başka bir nedene, örneğin delil yetersizliğine veya kovuşturma olanağının bulunmamasına dayanıyorsa kanun yolu bildirimi ve gerçek karar gerekçesi ayrıca incelenir. Aynı “KYOK” başlığı farklı hukuki dayanakları tekleştirmez.
Talep kabul edilmez ve iddianame kabul edilirse, özel hüküm mahkeme önünde yeniden fakat doğru sonuç talebiyle ileri sürülür. Bazı maddeler “cezaya hükmolunmaz”, bazıları “dava düşer”, bazıları yalnız indirim öngörür. Sanık, iddianamedeki fiile, özel hükmün koşullarına ve dosyadaki gerçek delillere göre savunmasını kurar. İddianamenin kabulünden sonra savcılığa aynı talebi tekrar vermek, dosyayı soruşturma evresine döndürmez.
CMK 171/1 başvurusunda yapılan somut hatalar
- Özel kanun maddesi göstermeden yalnız “pişmanım” veya “zararı karşıladım” demek.
- Yalnız ceza indirimi sağlayan hükmü, cezayı tamamen kaldıran etkin pişmanlık gibi sunmak.
- TCK 167/1’deki cezasızlık grubu ile m.167/2’deki indirim grubunu karıştırmak.
- Suç tarihindeki yakınlık, ayrılık kararı veya aynı konutta yaşama şartını güncel durumla değiştirmek.
- Ödemenin tam olup olmadığını, doğru hak sahibine ve doğru zarar için yapıldığını göstermemek.
- Resmî makamların haber alma zamanı ile şüphelinin bildirim saatini gerçek kayıtlarla karşılaştırmamak.
- Verilen bilginin kanunun aradığı yakalama, ele geçirme veya başka sonuca katkısını belgelemeden sonuç varsaymak.
- Başka bir şüpheliye ait şahsî cezasızlık sebebini bütün dosyaya yaymak.
- CMK 171/1 ile kamu davasının açılmasının ertelenmesini aynı karar ve süre rejimi sanmak.
- Savcının takdir yetkisini yok sayıp KYOK’un otomatik ve garantili olduğunu ileri sürmek.
- İddianame kabul edildikten sonra dosya evresini kontrol etmeden savcılıktan CMK 171/1 kararı istemek.
- CMK 173/5’teki özel sınırı göz ardı edip her CMK 171/1 KYOK’u için olağan itiraz yolu bulunduğunu yazmak.
Sık sorulan sorular
1. Zararı ödemek her suçta takipsizlik sağlar mı?
Hayır. Ödeme ancak isnat edilen suç için özel hüküm varsa ve o hükmün bütün koşulları gerçekleşmişse ilgili sonucu doğurur. Bazı maddelerde tam giderim yalnız ceza indirimi sağlar; bazı maddelerde soruşturmanın belirli aşamasından önceki tam giderim kamu davasının açılmamasına bağlanır. Suç ve fıkra belirlenmeden otomatik sonuç kurulamaz.
2. CMK 171/1 kararı savcılık için zorunlu mudur?
Madde, koşulların varlığında savcının kovuşturmaya yer olmadığına karar verebileceğini düzenler. Bu nedenle özel hükmün koşulları ile savcının takdir yetkisi birlikte değerlendirilir. Dilekçe, sonucu garanti etmek yerine bütün lehe kayıtların toplanmasını ve takdirin gerekçeli kullanılmasını ister.
3. Pişman olduğumu söylemem yeterli mi?
Hayır. Etkin pişmanlık genel bir duygu açıklaması değildir. Kanunun aradığı ödeme, iade, bilgi verme, teslim, ayrılma, uygun hâle getirme veya başka davranışın; doğru zamanda ve gerekli sonucu doğuracak biçimde gerçekleşmesi gerekir. Beyan gerçek belge ve tutanaklarla desteklenmelidir.
4. Ceza indirimi sağlayan etkin pişmanlıkta KYOK istenebilir mi?
Yalnız indirim öngören hüküm, tek başına CMK 171/1 uyarınca kamu davası açılmaması sonucunu doğurmaz. Özel maddede cezaya hükmolunmaması veya kamu davasının açılmaması gibi cezayı kaldıran sonuç bulunmalıdır. İndirim koşulu yargılamada uygulanmak üzere ileri sürülebilir.
5. Akrabalık varsa her malvarlığı suçunda ceza verilmez mi?
Hayır. TCK 167, yağma ve nitelikli yağmayı kapsam dışında bırakır; birinci ve ikinci fıkralarda farklı yakınlık grupları ve farklı sonuçlar düzenler. Suç tarihindeki evlilik, ayrılık kararı, soybağı ve aynı konutta yaşama gibi koşullar gerçek kayıtlarla incelenir.
6. Dilekçe ne zaman verilmelidir?
CMK 171/1 sabit bir başvuru süresi koymaz; ancak savcının yetkisi soruşturma evresinde kullanılır ve özel cezasızlık maddesi ayrıca zaman eşiği içerebilir. Koşul gerçekleştiğinde, iddianame kabul edilmeden ve özel maddede yazan eşik geçirilmeden gerçek soruşturma numarasıyla gecikmeden sunmak uygundur.
7. İddianame kabul edildiyse ne yapılır?
Kovuşturma başlamıştır. Artık soruşturma evresine ait CMK 171/1 kararı yerine, özel hükmün mahkemece uygulanması talep edilir. İlgili maddeye göre ceza verilmesine yer olmadığı, düşme veya indirim gibi doğru sonuç açıklanır; dosyanın savcılığa otomatik iadesi varsayılmaz.
8. CMK 171/1 KYOK kararına mağdur itiraz edebilir mi?
CMK m.173/5, Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması konusunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde olağan KYOK itirazı hükümlerinin uygulanmayacağını düzenler. Kararın gerçek hukuki dayanağı ve kanun yolu bildirimi okunmalıdır; delil yetersizliği gibi başka nedenli kararlarla aynı rejim varsayılmaz.
9. Ödeme dekontu tek başına yeterli midir?
Her zaman değil. Dekontun göndereni, alıcısı, işlem tarihi, tutarı, açıklaması ve hangi zarar kalemini karşıladığı belirlenmelidir. Özel hüküm tam giderim arıyorsa kalan bakiye bulunmamalı; hak sahibinin veya kurumun hesabı ve gerektiğinde teyit yazısı dosyaya alınmalıdır.
10. Bu başvuru suçu kabul etmek anlamına gelir mi?
Etkin pişmanlık veya şahsî cezasızlık savunmasının içeriği dosyaya göre değerlendirilir; dilekçe gerçeğe aykırı kabul veya olay üretmemelidir. İsnadın unsurlarına yönelik diğer savunmalar saklı tutulabilir. Ancak birbiriyle çelişen açıklamalar gelişigüzel birleştirilmemeli, gerçek olay ve hukuki seçenek müdafiyle değerlendirilmelidir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
- Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (özellikle m.160, 171-173)
- Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (özel şahsî cezasızlık ve etkin pişmanlık hükümleri)
- Kamu davasının açılmasının ertelenmesi – CMK 171/2-6
- KYOK ve eksik soruşturma itirazı – CMK 172-173
- Suça göre etkin pişmanlık koşullarının ayrımı
- Uyuşturucu suçlarında TCK 192 etkin pişmanlık
- TCK 221/1 örgüt kurucu ve yöneticisi bakımından cezasızlık
Avukat Halil Bakırcı – Mersin Barosu sicil no: 3472. Türkiye genelindeki ceza dosyalarına ilişkin çalışmalar Mersin merkezli yürütülür. Fiziki ofis: İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak Profit İş Merkezi 3/14 Akdeniz/Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.