Tanık veya Bilirkişinin İstinabe Dinleme Gününün Bildirilmesi Dilekçesi | CMK 181/1 Word

Kısa cevap: Tanık veya bilirkişi CMK m.180 uyarınca naip hâkim ya da istinabe olunan mahkeme tarafından dinlenecekse, dinleme için belirlenen gün Cumhuriyet savcısına, suçtan zarar görene, vekiline, sanığa ve müdafiine bildirilmelidir. CMK m.181/1 belirli bir “kaç gün önce” süresi yazmaz; fakat bildirimin yalnız kâğıt üzerinde değil, ilgili kişinin işleme hazırlanmasına ve katılım hakkını kullanmasına elverecek zamanda yapılması gerekir. Gün hiç bildirilmemiş, eski tarih bildirilmiş veya değişen yeni gün dosyada ilgililere yöneltilmemişse, esas mahkemesinden ve gerektiğinde talimat mahkemesinden güncel tarih-saat ile talimat numarasının bildirilmesi, işlem tamamlanmışsa tutanağın esas dosyaya getirtilmesi ve savunmanın soru yöneltme imkânını etkileyen eksikliğin giderilmesi istenebilir. Bu eksiklik her dosyada tanık beyanını otomatik olarak hükümsüz kılmaz; somut savunma etkisi, işlem kaydı ve sonraki giderim olanağı açıklanmalıdır.

Güncelleme: 5 Ekim 2026 · Hukuki dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.180, 181/1-3; somut olaya göre m.201, 209 ve 210.

CMK 181/1 dinleme günü bildirim dilekçesi hangi ihtiyacı karşılar?

Bu örnek, ceza davasında tanık veya bilirkişinin esas duruşma salonunda değil, naip hâkim ya da başka yerdeki istinabe olunan mahkeme önünde dinleneceği anlaşılmasına rağmen işlem gününü gösteren bildirimi almayan veya yalnız geçmiş bir tarih kaydına ulaşabilen sanık, müdafi, suçtan zarar gören ya da vekil içindir. Başvurunun konusu yeni bir tanık çağrılması değildir. Dosyada daha önce verilmiş naiplik veya istinabe kararının hangi kişi, hangi işlem, hangi talimat dosyası ve hangi gün için uygulanacağının bildirilmesi istenir.

CMK 181/1, bildirim yapılacak kişileri tek tek sayar: Cumhuriyet savcısı, suçtan zarar gören, onun vekili, sanık ve müdafi. Madde yalnız “taraflara haber verilir” şeklinde genel bir cümle kurmaz. Bu nedenle dilekçede başvuranın sıfatı açıkça yazılmalı; örneğin sanık müdafii kendi bildirim kaydını, suçtan zarar gören vekili ise müvekkiline veya kendisine ulaşan bildirimi somutlaştırmalıdır. Başka bir ilgiliye bildirim yapılmadığı dosyadan bilinmiyorsa, herkes adına kesin bir eksiklik ileri sürülmemelidir.

Dinleme günü bildirimi ile tutuklu sanığın istinabe işleminde hazır bulundurulması aynı talep değildir. Sitedeki CMK 181/3 istinabe işleminde hazır bulunma dilekçesi, tutuklu sanığın yer ve zorunluluk koşullarını ele alır. Bu yazı ise tutukluluk durumundan bağımsız olarak m.181/1’de sayılan ilgililerin işlem gününü öğrenmesi, müdafi veya vekilin katılım hazırlığı yapması ve sonradan düzenlenen tutanağın dosyada izlenmesi ihtiyacına odaklanır.

Naiplik ve istinabe kararı hangi koşullarda verilebilir?

CMK 180/1’e göre hastalık, malullük veya giderilmesi olanağı bulunmayan başka bir nedenle tanık ya da bilirkişinin uzun ve önceden bilinmeyen bir zaman boyunca duruşmada hazır bulunamayacağı anlaşılırsa mahkeme, kişinin naip hâkim veya istinabe yoluyla dinlenmesine karar verebilir. İkinci fıkra, konutu yetkili mahkemenin yargı çevresi dışında olduğu için getirilmesi zor olan tanık ve bilirkişi bakımından da bu yöntemi kabul eder. Bu koşullar dosyadaki ara karar, sağlık kaydı, adres ve çağrı işlemleri üzerinden değerlendirilir; yalnız kişinin başka şehirde bulunması her durumda otomatik istinabe sonucu doğurmaz.

CMK 180/3, davaya bakan mahkemenin zorunluluk olmadıkça büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan şikâyetçi, katılan, sanık, müdafi veya vekil, tanık ve bilirkişiyi istinabe yoluyla dinleyemeyeceğini düzenler. Dördüncü fıkra ise büyükşehir sınırları içinde bulunan istinabe mahkemesinin, ilgili kendi yargı çevresinde bulunmasa bile büyükşehir sınırları içinde yerine getirilecek evrakı geri çevirmeden gereğini yapacağını söyler. Bu hükümler, bildirim dilekçesinde istinabe kararının esasını yeniden kurmak için değil, gerçek ara kararın hangi mahkeme ve yer ilişkisine dayandığını doğru yazmak için kullanılır.

Beşinci fıkra önemlidir: Tanık veya bilirkişi aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle dinlenebiliyorsa bu yöntem uygulanır. Bununla birlikte dosyada SEGBİS veya başka teknik bağlantı kararı bulunduğu varsayılmamalıdır. Ara kararda fizikî istinabe, görüntülü bağlantı veya başka bir usulden hangisinin seçildiği okunmalı; dilekçedeki işlem tanımı buna göre yazılmalıdır. yurt dışındaki tanığın ceza davasında dinlenmesi ayrıca uluslararası adlî yardımlaşma kurallarını gerektirebilir; bu örnek, uluslararası sürecin yerine geçmez.

Dinleme günü bildiriminin kapsamı nedir?

Bildirimde en azından hangi esas dosyasına bağlı hangi talimat veya naiplik işleminin yapılacağı, dinlenecek kişinin sıfatı, işlem tarihi, saati ve yeri ayırt edilebilir olmalıdır. Sadece “tanık dinlenecektir” biçimindeki belirsiz bir kayıt, aynı dosyada birden fazla tanık veya talimat bulunuyorsa hazırlık ihtiyacını karşılamayabilir. Bildirim belgesinin tebliğ veya öğrenme tarihi de önemlidir; çünkü başvuran ancak bu tarihle işlem günü arasındaki gerçek süreyi gösterebilir.

CMK 181/1, bildirim için sabit bir gün sayısı koymaz. Bu nedenle HMK’daki tanık davetiyesi süreleri ya da CMK 177’de sanığın tanık çağrılması istemi için öngörülen beş günlük süre buraya taşınamaz. Ölçüt, bildirimin gerçek katılım ve hazırlık imkânı sağlayıp sağlamadığıdır. Dosyanın kapsamı, dinlenecek kişinin önceki beyanı veya raporu, talimat soruları, müdafiin başka şehirdeki işlem için yapacağı hazırlık ve bildirimin hangi anda erişilebilir olduğu birlikte değerlendirilir.

İşlem günü değiştiğinde ilk bildirimin varlığı yeni günün bildirilmesi gereğini ortadan kaldırmaz. Erteleme tutanağı, yeni talimat yazısı veya mahkeme kalemi kaydı üzerinden yeni tarih belirlenmişse, başvuru güncel kayıtla kurulmalıdır. Eski gün için yapılmış bildirim, sonraki tarihteki işlemi otomatik olarak kapsamaz. Buna karşılık dosyada gün değişikliğinin henüz karara bağlandığı bilinmiyorsa “yeni gün kesinleşti” şeklinde olay üretilmemeli; güncel tarihin ve işlemin durumunun bildirilmesi istenmelidir.

Tutanak örneği kime verilir ve işlem tamamlandıysa ne istenir?

CMK 181/1’in ikinci cümlesi, düzenlenen tutanağın bir örneğinin hazır bulunan Cumhuriyet savcısına ve müdafie verilmesini öngörür. Kanun bu cümlede suçtan zarar göreni, vekilini veya sanığı saymaz. Dolayısıyla herkesin aynı fıkraya dayanarak koşulsuz ve derhâl tutanak teslimi hakkı bulunduğu ileri sürülmemelidir. Müdafi hazır bulunmuşsa tutanak örneğinin verilmesi; esas dosyada ise talimat tutanağının dosyaya dönüp dönmediğinin incelenmesi ayrı başlıklardır.

Dinleme işlemi bildirim yapılmadan tamamlanmışsa, ilk istem “geçmiş günün bildirilmesi” olamaz. Bu durumda talimat tutanağının, ses-görüntü kaydının varlığına ilişkin bilginin, katılanların ve yöneltilen soruların esas dosyada görünür hâle getirilmesi; savunmanın tutanağı inceleyebilmesi; eksikliğin tanığı sorgulama hakkına somut etkisinin değerlendirilmesi ve giderilebilecek işlem varsa bunun belirlenmesi istenir. CMK 209, naip veya istinabe yoluyla dinlenen tanığın ifade tutanağı gibi delil olarak kullanılacak belgelerin duruşmada anlatılmasını düzenler. Kâğıdın dosyaya dönmesi, içeriğin otomatik olarak tartışılmış olduğu anlamına gelmez.

Adalet Bakanlığı UYAP İçtihat sisteminde yayımlanan Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 24.09.2025 tarihli, 2022/35954 E. ve 2025/22286 K. sayılı kararında; belirleyici tanıkların sanık ve müdafi huzurunda, görüntülü-sesli yöntemle veya CMK 181/1 usulüne uyularak istinabe yoluyla dinlenmesi gerektiği, dinleme gününün sanık ve müdafie bildirilmemesi ve sorgulama imkânının tanınmamasının savunma hakkı yönünden sorun oluşturduğu değerlendirilmiştir. Bu karar, her bildirim eksikliğinin aynı sonucu doğuracağı biçiminde kullanılmamalıdır. Tanığın hükümdeki ağırlığı, savunmaya soru olanağı verilip verilmediği ve eksikliğin sonradan giderilip giderilmediği somut dosyada incelenir.

Dilekçe hangi mahkemeye ve ne zaman sunulur?

Esas ceza davasındaki ara karar henüz talimat mahkemesine gönderilmeden fark edilen eksiklik, davaya bakan mahkemeye esas numarasıyla sunulur. Talimat dosyası açılmış ve işlem günü talimat mahkemesince belirlenmişse, istemin o dosyada da görünür olması gerekebilir. Uygulamada dilekçenin başlığında esas mahkemesi ve dosyası ile talimat mahkemesi ve talimat numarası ayrı satırlarda gösterilmelidir. Bir mahkemeye yapılan başvurunun diğer dosyaya ulaştığı, buna ilişkin evrak veya gönderim kaydı görülmeden varsayılmaz.

Başvuru, dinleme işlemi tamamlanmadan ve mahkemenin bildirim eksikliğini giderebileceği zamanda yapılmalıdır. Kanunda CMK 181/1 için özel bir üç, beş veya yedi günlük hak düşürücü başvuru süresi yoktur. Yine de kişinin işlem gününü öğrendikten sonra beklemesi, katılım veya soru hazırlığı için istediği önlemin uygulanmasını güçleştirebilir. Dilekçede öğrenme tarihi, öğrenme kaynağı ve işlem gününe kalan süre açıkça yazılır.

İşlem tamamlanmışsa dilekçe gecikmeden esas mahkemesine sunulur; fakat istem artık gün bildiriminden ibaret bırakılmaz. Tutanak ve varsa teknik kayıt bilgisi, hazır bulunan kişiler, savunmanın yokluğunda yöneltilmeyen somut sorular ve talep edilen giderim açıklanır. “Beyan yok sayılsın” şeklindeki tek cümle yerine, mahkemenin değerlendirebileceği belirli usul talepleri kurulmalıdır.

Başvuruda hangi gerçek kayıtlar kullanılmalıdır?

• Esas mahkemesinin adı, esas numarası ve istinabe veya naiplik ara kararının tarihi.
• Dinlenecek tanık ya da bilirkişinin dosyadaki sıfatı ve hangi olay veya teknik konu için dinleneceğini gösteren karar.
• Talimat mahkemesinin adı, talimat numarası ve evrakın o mahkemeye ulaştığını gösteren kayıt.
• Belirlenen işlem tarihi, saati ve yeri; değişiklik varsa eski ve yeni tarihleri ayıran tutanak veya evrak.
• Başvurana ulaşan tebligat, UYAP evrakı, kurum bildirimi veya kalem öğrenme kaydı ve gerçek öğrenme tarihi.
• Tanığın önceki beyanı veya bilirkişi raporu dosyada mevcutsa ilgili bölüm; mevcut değilse varmış gibi ek gösterilmez.
• Müdafi veya vekilin hazırlamak istediği somut soru başlıkları ve bunların dosyadaki hangi belgeyle bağlantılı olduğu.
• İşlem tamamlandıysa talimat tutanağının dönüş kaydı, hazır bulunan kişiler, tutanak örneğinin verilip verilmediği ve esas dosyadaki sonraki oturum.

Kimlik ve adres bilgileri yalnız dosyada gereken ölçüde kullanılmalıdır. Tanığın açık adresi veya korunması gereken kişisel verisi internet için hazırlanan örneğe yazılmaz. Dilekçenin köşeli alanları gerçek dosya kaydıyla doldurulur; hayalî tebliğ tarihi, talimat numarası, mahkeme kararı veya tanık beyanı üretilmez.

CMK 181/1 istinabe dinleme günü bildirim dilekçesi örneği

CMK 181/1 istinabe dinleme günü bildirim dilekçesini Word olarak indir

Başvurudan sonra hangi işlemler takip edilmelidir?

Dilekçenin esas dosyaya kaydedildiği tarih ve evrak numarası saklanır. Talimat mahkemesine gönderilmesi istenmişse gönderim ve teslim kaydı ayrıca kontrol edilir. Dinleme günü, saat veya yer değiştiğinde önceki bilgi üzerine not düşmek yerine yeni kaydın tarihi ve kaynağı ayrı satırda tutulur. Müdafi veya vekilin katılacağı işlem için ulaşım, görüntülü bağlantı veya dosya erişimi hazırlığı yalnız mahkemenin gerçek kararına göre yapılır.

İşlem tamamlandıktan sonra tutanakta dinlenen kişinin kimliği, yemin ve kanuni uyarı kayıtları, hazır bulunanlar, yöneltilen sorular, cevaplar, reddedilen soru veya talepler ve işlem başlangıç-bitiş zamanı incelenir. Tanığa yapılacak uyarılar konusunda CMK 53 tanığa kanuni uyarılar dilekçesi; belirleyici tanığa soru yöneltilememesi konusunda CMK 201 ve 210 soru sorma hakkı incelemesi farklı ve tamamlayıcı ihtiyaçları açıklar.

Talimat tutanağı esas dosyaya geldikten sonra CMK 209 kapsamında duruşmada anlatılıp tartışılma süreci izlenir. Tutanaktaki beyan ile önceki anlatım arasında çelişki varsa tanığın önceki ifadesinin okunması ayrı bir taleptir. Bu aşamalar, ilk gün bildirimi eksikliğini görünmez hâle getirmez; ancak hangi giderimin hâlen mümkün olduğunu belirlemek için dosyanın güncel durumu esas alınır.

CMK 181/1 başvurusunda yapılan somut hatalar

• Esas numarası ile talimat numarasını birbirinin yerine yazmak.
• Dinlenecek kişi ve işlem konusu belirtilmeden bütün istinabe işlemlerinin durdurulmasını istemek.
• Kanunda bulunmayan sabit üç, beş veya yedi günlük bildirim süresi üretmek.
• Eski günün bildirildiğini gizleyip hiç bildirim yapılmadığını ileri sürmek veya yeni gün kesinleşmeden kesin tarih yazmak.
• CMK 181/1 gün bildirimini, CMK 181/3 tutuklu sanığın hazır bulundurulmasıyla aynı talep saymak.
• Hazır bulunmayan kişilerin tümüne tutanak örneği verilmesinin m.181/1’de açıkça zorunlu olduğunu söylemek.
• İşlem bittikten sonra yalnız geçmiş günün bildirilmesini istemek; tutanak, soru hakkı ve somut giderim talebini açıklamamak.
• Her eksikliğin otomatik beraat, delil yasağı veya kesin bozma doğurduğunu iddia etmek.

Sık sorulan sorular

1. CMK 181/1 kapsamında dinleme günü kimlere bildirilir?

Cumhuriyet savcısına, suçtan zarar görene, vekiline, sanığa ve müdafiine bildirilir. Başvuran kendi sıfatını ve kendisine ilişkin bildirim kaydını açıkça göstermelidir.

2. Bildirim duruşmadan veya işlemden kaç gün önce yapılmalıdır?

CMK 181/1 sabit gün sayısı içermez. Bildirimin gerçek hazırlık ve katılım imkânı verecek zamanda yapılıp yapılmadığı somut dosyaya göre değerlendirilir.

3. Gün değiştiğinde yeniden bildirim gerekir mi?

Evet. Eski gün için yapılmış bildirim, değiştirilen yeni tarihi kendiliğinden kapsamaz. Yeni günün kesinleştiğini gösteren gerçek kayıt üzerinden ayrıca bildirim istenir.

4. Tutanak örneği bütün ilgililere verilir mi?

CMK 181/1’in ikinci cümlesi, tutanak örneğinin hazır bulunan Cumhuriyet savcısına ve müdafie verilmesini açıkça düzenler. Diğer kişilerin dosya inceleme ve örnek alma imkânları kendi sıfatlarına ilişkin hükümlerle değerlendirilir.

5. Tutuklu sanığın hazır bulundurulması bu dilekçeyle mi istenir?

CMK 181/3’e dayalı hazır bulundurma ayrı bir taleptir. Bu örnek öncelikle m.181/1 gün bildirimi ve bağlantılı kayıtların tamamlanması içindir.

6. Bildirim yapılmadan tanık dinlendiyse beyan otomatik geçersiz olur mu?

Her dosyada otomatik sonuç çıkarılamaz. Tanığın delil değeri, soru yöneltme imkânı, eksikliğin savunmaya etkisi ve sonradan giderim olanağı birlikte incelenir.

7. Müdafi dinleme işleminde soru sorabilir mi?

CMK 201 çerçevesinde müdafi, duruşma disiplinine uygun biçimde doğrudan soru yöneltebilir. İstinabe işleminin kapsamı ve mahkemenin yönetimi gözetilir.

8. Dilekçe esas mahkemesine mi talimat mahkemesine mi verilir?

Dosyanın aşamasına göre esas mahkemesi ve talimat mahkemesi kayıtları birlikte izlenir. Başlıkta her iki dosya ayırt edilir; dilekçenin diğer dosyaya ulaştığı kayıt görülmeden varsayılmaz.

9. Yeniden keşif veya muayenede de bildirim yapılır mı?

CMK 181/2, yeniden keşif ve muayeneye ihtiyaç duyulduğunda birinci fıkra hükümlerinin uygulanacağını belirtir. İşlemin türü ve belirlenen gün somut kayıttan gösterilir.

10. Word dilekçesinde hangi alanlar mutlaka doldurulmalıdır?

Esas ve talimat numarası, ara karar, dinlenecek kişi, işlem konusu, gün-saat-yer, öğrenme kaydı, bildirimin eksikliği, somut soru veya belge bağlantısı ve istenen giderim gerçek dosya bilgileriyle tamamlanmalıdır.

Resmî kaynaklar ve ilgili yazılar

Güncel madde metni Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu üzerinden; bildirimsiz istinabe dinlemesinin savunma hakkına etkisine ilişkin somut değerlendirme ise Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 24.09.2025 tarihli 2022/35954 E., 2025/22286 K. sayılı kararı üzerinden kontrol edilmiştir. Genel tanık çağrısı için CMK 177-178 tanık dinletme dilekçesi ve savcının yeni tanık listesi için CMK 179/2 bildirim dilekçesi farklı usul ihtiyaçlarını karşılar.

Dosya ve talimat kayıtlarının incelenmesi

Bu örnek, somut dosyanın ara kararı, talimat kaydı, bildirim evrakı ve işlem tutanağı görülmeden doğrudan kullanılmamalıdır. Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu sicil 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak Profit İş Merkezi 3/14 Akdeniz/Mersin adresindedir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin merkezli yürütülür.