Danimarka’da Vefat Eden Kişinin Türkiye’deki Mirası İçin Vergi Beyanı Kaç Ay? | VİVK m.9

Kısa ve Net Cevap

Danimarka’da ölüm halinde Türkiye’de miras vergi beyannamesinin süresi her mirasçı için aynı değildir. 7338 sayılı VİVK m.9/1-b gereğince ölüm Danimarka’da olmuşsa, mirasçı Danimarka’daysa dört ay, Türkiye’deyse altı ay, Danimarka dışındaki başka bir yabancı ülkedeyse sekiz ay temel beyan süresidir. Ölüm Türkiye’de, mirasçı Danimarka’daysa m.9/1-a kapsamında altı ay uygulanır. Süre ölüm tarihinden hesaplanır; Danimarka tereke hesabının tamamlanması otomatik süre uzatımı değildir.

Güncel Kanun Maddeleri

VİVK m.1: Veraset ve karşılıksız intikal yoluyla iktisapların vergisel kapsamı. VİVK m.8: Beyannamenin verileceği yer, konsolosluk ve ortak beyan. VİVK m.9/1-a, b: Ölüm yeri ve mirasçının bulunduğu yere göre dört, altı, sekiz ay. VİVK m.10: Değerleme. TMK m.598–599: Mirasçılık belgesi ve mirasın geçişi. MÖHUK m.20: Mirasın bağlama kuralı ve Türkiye’deki taşınmaz. HMK m.224: Yabancı resmî belgenin tasdiki.

Danimarka’da ölüm gerçekleşince Türk veraset vergisi hangi kanunla değerlendirilir?

Türkiye’de bulunan miras malvarlığına ilişkin vergisel yükümlülüğün temel düzenlemesi 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’dur. Kanunun 1. maddesi, veraset veya karşılıksız intikal yoluyla mal edinilmesini verginin kapsamına alır. Ölümün Danimarka’da gerçekleşmesi, Türkiye’deki konut, arsa, banka parası veya diğer malvarlığı için Türk vergi mevzuatının hiç uygulanmadığı anlamına gelmez. Verginin uygulanacağı varlık ve kişi ilişkisi kanunun kapsam hükümlerinden hareketle ayrıca belirlenir.

Bu dosyalarda birbirinden farklı iki mesele aynı soruda toplanır: mirasın kime geçtiği ve mirasçıların ne zaman veraset ve intikal vergisi beyannamesi vereceği. Birinci soru için 4721 sayılı TMK m.598–599 ile yabancılık unsuru varsa 5718 sayılı MÖHUK m.20 dikkate alınır. İkinci soru doğrudan VİVK m.9’a dayanır. Danimarka mahkemesinin tereke dosyasını bitirmiş olması, Türk beyan süresini kendiliğinden uzatan veya kaldıran bir karar değildir.

Özellikle Kopenhag, Aarhus, Odense veya başka bir Danimarka şehrinde vefat eden kişinin Türkiye’deki evinin intikalinde ölüm yeri ile mirasçıların hangi ülkede bulunduğu birlikte okunmalıdır. VİVK m.9’un dört, altı ve sekiz aylık süreleri, murisin ölümünün gerçekleştiği ülke ile ilgili mirasçının bulunduğu yere göre değişir. ‘Yurt dışında ölüm varsa herkesin süresi sekiz aydır’ düşüncesi kanunun açık metnine aykırıdır.

VİVK m.9/1-b dört, altı ve sekiz aylık süreyi nasıl belirler?

7338 sayılı Kanun m.9/1-b, ölüm yabancı ülkede gerçekleşmişse mirasçıların Türkiye’de bulunmaları halinde ölüm tarihini takip eden altı ay içinde beyanname verileceğini düzenler. Mirasçı, ölenin bulunduğu yabancı ülkede bulunuyorsa dört aylık süre öngörülür. Ölenin bulunduğu ülke dışında başka bir yabancı ülkede bulunan mirasçı bakımından sekiz aylık süre uygulanır. Bu süreler genel nitelikte hukukî bilgi değil, doğrudan kanun metninde yazan somut sürelerdir.

Ölüm Danimarka’da, mirasçı da Danimarka’daysa dört aylık süre temel kuraldır. Ölüm Danimarka’da, mirasçı Türkiye’deyse altı ay; ölüm Danimarka’da, mirasçı Almanya, Hollanda veya başka bir yabancı ülkedeyse sekiz ay gündeme gelir. Danimarka vatandaşlığı veya Türk vatandaşlığı tek başına süreyi belirleyen tek ölçüt değildir; VİVK m.9 hükmünün kurduğu ölüm ve bulunma yeri ilişkisi önemlidir.

Gelir İdaresi Başkanlığının resmi beyanname verme ve ödeme süreleri tablosu da aynı ayrımı açıkça göstermektedir. Dolayısıyla mükellefe verilecek yanıtta ‘Danimarka’da yaşıyorsanız süre şu kadardır’ ifadesi, ölümün nerede gerçekleştiği bilinmeden kurulamaz. Önce ölüm belgesindeki yer ve tarih, sonra her bir mirasçının ilgili bulunma yeri bilgisi denetlenmelidir.

Ölüm Türkiye’de gerçekleşip mirasçı Danimarka’daysa süre değişir mi?

VİVK m.9/1-a, ölüm Türkiye’de meydana gelmişse mirasçıların Türkiye’de bulunmaları halinde dört ay, yabancı ülkede bulunmaları halinde altı aylık süre öngörür. Örneğin Mersin’de vefat eden bir kişinin Danimarka’da yaşayan mirasçısı için, ölüm Türkiye’de ve mirasçı yabancı ülkede olduğu için altı aylık kural değerlendirilir. Danimarka’da yaşamak tek başına dört aylık süreyi doğurmaz.

Bu nedenle ölüm belgesinin düzenlendiği ülke ile ölümün fiilen gerçekleştiği ülkeyi de birbirinden ayırmak gerekir. Türkiye’de ölüm gerçekleşmiş, buna ilişkin belge Danimarka makamına bildirilmiş olabilir; tersi de mümkündür. Süre tayininde yalnız hangi devletin elektronik sisteminden belge alındığı değil ölüm yeri olgusu önemlidir.

Ölümün gerçekleştiği yer, tarih ve mirasçının bulunma yeri kayıtları dosyada birbirini doğrulamalıdır. Türkiye’deki taşınmazların Mersin, İstanbul veya Antalya’da olması, VİVK m.9’daki ölüm ülkesinin yerini almaz. Taşınmazın bulunduğu il vergi dairesi ve tapu hazırlığında önem kazanabilir; fakat dört-altı-sekiz aylık sürenin mantığı, taşınmaz adresinden kurulmaz.

Aynı mirasta farklı ülkelerde yaşayan kardeşlerin süreleri aynı mı?

Aynı murisin mirasçıları Danimarka, Türkiye ve Almanya gibi farklı ülkelerde yaşayabilir. Ölüm Danimarka’da gerçekleştiğinde Danimarka’daki mirasçı için dört, Türkiye’deki mirasçı için altı ve Almanya’daki mirasçı için sekiz aylık süre hesabı ortaya çıkabilir. Bu farklılığın kaynağı VİVK m.9/1-b’dir. Mirasçıların aynı veraset belgesinde görünmesi, her birinin vergi yükümlülüğü bakımından bulunma yerinin hukukî önemini ortadan kaldırmaz.

VİVK m.8, beyannamenin her mükellef için ayrı ayrı veya müştereken verilebilmesini kabul eder. Ancak müşterek beyan verilmesi tercih ediliyorsa, farklı sürelerin nasıl yönetileceği baştan belirlenmelidir. Tek mirasçının daha uzun bir süreye sahip olması diğer mirasçıların daha kısa sürelerini güvenle bekletebilecekleri anlamına gelmez. Beyan organizasyonu en erken sürenin kaçırılmaması düşünülerek yapılmalıdır.

Uygulamada bütün mirasçıların Danimarka’daki tereke dosyasının bitmesini beklemesi, Türk beyan süreleriyle çakışabilir. Yabancı aile kayıtları, Skifteretsattest, tapu ve veraset belgesi eksikse bunların tamamlanması gecikebilir. Bu gecikmeyi süreyi hiç hesaplamamak için gerekçe yapmak yerine eksik belge, başvuru ve vergi yükümlülüğü ayrı listelenmelidir.

Mirasın açılması ve Türk mirasçılık belgesi için hangi hükümler kullanılır?

TMK m.599, mirasbırakanın ölümüyle mirasın mirasçılara bir bütün olarak geçmesini düzenler. TMK m.598 ise mirasçılık belgesinin düzenlenmesine ilişkin temel hükümdür. Danimarka’da mirasın yönetimine ilişkin Skifteretsattest belgesi düzenlenmişse bu belgenin işlevi, Türk mirasçılık belgesinin işlevinden farklı olabilir. Yabancı belgedeki tereke yöneticisi ile malın hak sahibi olan mirasçının aynı kişi olduğu varsayımı kurulamaz.

MÖHUK m.20/1, mirası genel olarak ölenin millî hukukuna bağlarken Türkiye’deki taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağını açıkça söyler. Böylece Danimarka’da yaşayan veya ölen kişi için Türkiye’deki konutun miras yoluyla geçişiyle ilgili hukukî değerlendirme ayrı yapılır. Vergi beyannamesi ise mirasın hangi hukuk altında açıldığından bağımsız olarak Türk vergisi bakımından VİVK hükümlerine tabidir.

Türk nüfus kaydında bulunmayan eş veya çocuğun varlığı, çifte vatandaşlık, evlat edinme ya da yabancı vasiyetname gibi durumlar TMK m.598 başvurusunu güçleştirebilir. Bu nedenle vergi beyannamesinde yer alan isim ve paylar ile mirasçılık belgesinin uyumlu olması için belgeler dikkatle hazırlanmalıdır. Yine de mirasçılık belgesi hazırlığının uzaması kanundaki beyan süresinin otomatik sona erdiği ya da kendiliğinden uzadığı anlamına gelmez.

Danimarka Skifteretsattest ve ölüm belgesinde apostil nasıl değerlendirilir?

Türkiye’de kullanılacak yabancı resmî belgeler bakımından HMK m.224, tasdik ve milletlerarası sözleşmelerin saklı tutulması kuralını düzenler. Danimarka makamınca düzenlenen ölüm belgesi, tereke mahkemesi belgesi veya aile kayıtlarının Türk dosyasında kullanılabilmesi için belgenin resmî niteliği, apostil ve gereken tercüme koşulları incelenir. Apostil, belgedeki imza ve makam aidiyetinin doğrulanmasına ilişkindir; beyan süresinin vergi hukuku açısından bambaşka şekilde hesaplanmasını sağlamaz.

Skifteretsattest, Danimarka’da tereke işlemlerine yetkili kişileri ve işlem yöntemini gösterebilir. Ancak Türk tapu ve vergi işlemlerinde mirasçılık haklarının belirlenmesi için Türk hukukunun aradığı belgeler ayrıca gerekebilir. Türk mirasçılık belgesinin alınmasında yabancı ölüm ve soybağı kayıtlarının ispatı önemli olabilir. Danimarka’nın 650/2012 sayılı AB Miras Tüzüğü ile bağlı olmaması da yabancı tereke belgesine bütün AB ülkeleri için aynı sonuç verilmesini önler.

Başvurudan önce yalnız belgelerin bulunup bulunmadığı değil, özgün Danimarkaca ifadelerin doğru çevrilip çevrilmediği denetlenmelidir. Skifteretsattest ve boopgørelse aynı işlem türü değildir; birincisi tereke işlemine yetkiyi, ikincisi tereke hesabını ve değerleri gösterebilir. Vergi değerlemesinde Danimarka hesabı tek başına Türk kanunundaki matrah ve değerlendirme hükümlerinin yerini almaz.

Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verileceği yer nasıl belirlenir?

7338 sayılı Kanun m.8, beyannamelerin verileceği yeri düzenler ve yabancı ülkelerde bulunan mükelleflerin beyannamelerini Türkiye konsolosluklarına verebileceğini açıkça belirtir. Bununla birlikte uygulamadaki elektronik başvuru ve vergi dairesi işlemleri Gelir İdaresi Başkanlığının güncel sistemleriyle koordine edilmelidir. Danimarka’da bulunan mirasçı açısından konsolosluk seçeneğinin bulunması, her vergi işleminin yalnız konsoloslukta tamamlanacağı anlamına gelmez.

Mirasçının Türkiye’deki banka hesabı, tapu kaydı veya işletme payı için ayrı belge ibrazı gerekebilir. Vergi beyannamesinin kabulü, vergi matrahının tespiti, tahakkuk, ödeme ve tapuda işlem yapılması hukuken tek aşama değildir. Ölüm yeri ve bulunma yeri süreyi belirlerken varlığın türü ile vergi dairesine sunulacak ek belgelerin neler olduğu ayrı belirlenir.

VİVK m.8, mirasçıların ayrı veya müşterek beyan verebilmesine imkan tanır. Mirasçılar birden fazla ülkede yaşıyorsa bu seçenekler belge akışını etkiler. Mersin’deki bir taşınmazla İstanbul’daki banka mevduatının aynı terekeye ait olması, hak sahipleri doğru tespit edildiğinde birlikte planlama gerektirir. Ancak her varlığın değerleme ve kurum içi serbest bırakma koşulları farklı olabilir.

Vergi beyannamesi ile verginin ödenmesi aynı tarihte mi tamamlanır?

Beyanname verme süresi VİVK m.9’un konusu, tahakkuk eden verginin ödeme takvimi ise farklı hükümler ve Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamaları kapsamındadır. GİB’in resmî beyanname ve ödeme süreleri çizelgesinde veraset ve intikal vergisinin tahakkukundan itibaren üç yılda, her yıl Mayıs ve Kasım aylarında ikişer eşit taksit halinde ödendiği belirtilmektedir. Beyannamenin dört ayda verilmesi, verginin tamamının aynı dört ay içinde ödeneceği anlamına gelmez.

Vergi tarife, istisna ve parasal tutarları yıllara göre güncellenebilir. Bu nedenle 2026 yılı dosyasında ilgili yılın yürürlükteki had ve oranları GİB resmî verilerinden kontrol edilmelidir. Ölümün hangi yıl gerçekleştiği, malvarlığının değerleme tarihi ve ilgili istisnaların varlığı aynı değilse yalnız tahmini ev fiyatıyla vergi borcu hesaplamak doğru değildir.

Tahakkuk veya ödeme işlemi tamamlanmadan tapu veya bankada hangi işlemlerin yapılabileceği ilgili mevzuat ve kurum şartlarıyla belirlenir. Verginin taksitle ödenmesi hakkı, hiç beyanname vermeden süresiz işlem yapılabileceği anlamına gelmez. Dosya planında beyan son günü, tahakkuk tarihi ve ödeme dönemleri ayrı satırlarda izlenmelidir.

Türkiye’deki taşınmazın değerlemesi Danimarka tereke hesabına göre mi yapılır?

7338 sayılı Kanun m.10, veraset ve intikal vergisi matrahının belirlenmesinde malvarlığı unsurlarının değerleme esaslarını düzenler. Türkiye’deki evin Danimarka tereke hesabında belirli kron karşılığıyla yer alması, Türk vergi beyanında aynı rakamın sorgusuz kullanılacağı anlamına gelmez. Taşınmazın vergisel değerlemesi Türk mevzuatına ve ilgili dönemin kurallarına göre yapılır. Danimarka raporu destekleyici delil veya varlık envanteri olarak önem taşıyabilir.

Taşınmazın tapu cinsi, bağımsız bölüm bilgisi, hissesinin bulunması ve üzerinde ipotek veya diğer takyidatların varlığı dosyanın bütününde incelenmelidir. Mirasçılara düşen pay, vergi matrahına ilişkin hesap ve tapu üzerinde görünmesi istenen hak birbirinin yerine geçmez. Vergi değerlemesi nedeniyle yapılan yanlış beyan sonradan düzeltme ve ek yükümlülük doğurabilir.

Danimarka’daki boopgørelse belgesi, terekenin aktif ve pasif kalemlerini ve değerlerini gösterebilir; ama Türk hukukunda bütün maddi hukuk ve vergi sonuçlarını kesinleştiren bir belge değildir. Türkiye’deki malvarlığı taşınmaz, banka mevduatı, şirket payı veya araç şeklindeyse varlığın türüne uygun değerleme ve belge grubu oluşturulmalıdır. Bir bankanın hesap kapama koşulları ile bir tapu müdürlüğünün tescil koşullarının aynı olduğu varsayılmamalıdır.

Beyan süresi geçerse ne yapılır ve hangi hükümlere bakılır?

VİVK m.9’da yer alan beyan süreleri somut dosyada kaçırılmışsa, ‘artık vergi verilmez’ veya ‘doğrudan otomatik ceza uygulanır’ gibi genel sonuçlar kurulmamalıdır. Vergi Usul Kanunu’nun süre, tarh, ceza ve mükellefin bildirimlerine ilişkin hükümleriyle 7338 sayılı Kanun’un özel hükümleri birlikte incelenir. GİB’in 2025 tarihli mirasçıların vergisel yükümlülükleri rehberi, veraset ve intikal vergisine özgü ek süre düzenlemelerine de dikkat çekmektedir.

Özellikle yurt dışındaki ölüm kaydının Türkiye’ye geç ulaşması, mirasçı sıfatının sonradan tespit edilmesi veya belge teslimindeki aksaklıklar ayrı ayrı belgelenmelidir. Ancak yalnız Danimarka tereke dosyasının geç tamamlandığı iddiası, VİVK m.9’un dört-altı-sekiz aylık sistemini ortadan kaldırmaz. Gerekli düzeltme ve geç beyanın sonuçları somut belge ve idare işlemleri üzerinden belirlenir.

Süre sorunu tespit edildiğinde dosyada ölüm tarihi, yer, mirasçının bulunma yeri, hangi tarihte hangi başvurunun yapıldığı ve hangi belgelerin eksik olduğu bir zaman çizelgesiyle gösterilmelidir. Bu kayıtlar olmadan hak kaybının veya mali yükümlülüğün kesin miktarı ilan edilemez. Sonuç hesabında kanunun özel hükümleri, tebliğ tarihi ve varsa idari yazışmalar dikkate alınmalıdır.

Mirasçının Türk veya Danimarka vatandaşı olması süreyi etkiler mi?

VİVK m.9’daki süre tablosunda ayırım, mirasçının yalnız pasaportunun renginden değil ölümün gerçekleştiği yer ile mükellefin bulunduğu yerden kurulur. Mirasçının Türk, Danimarka veya çifte vatandaş olması vergi yükümlülüğünün kapsamına ve diğer hukuki işlemlere etki edebilir; fakat dört, altı ve sekiz ayın seçilmesi için m.9’da yazılı coğrafi ölçütler esas alınır. Bu nedenle vatandaşlık sorusu ile süre sorusu birbirinden ayrılmalıdır.

VİVK m.1 ve ilgili vergisel kapsam kuralları, mükellefin ve varlıkların hangi bağlarla vergilendirileceğini belirler. Ölen kişinin Danimarka’da mukim olması ve Türkiye’de taşınmaz bırakması, Türk vergi mevzuatının tamamen dışarıda kalması anlamına gelmez. Buna karşılık Türkiye ile Danimarka arasında gelir üzerinden alınan vergileri düzenleyen çifte vergilendirme anlaşmasının varlığından hareketle miras vergisinin de otomatik muaf olduğu sonucuna gidilemez.

Ön incelemede her mirasçı için gerçek kimlik ve vatandaşlık belgeleri, beyannameyi kimin vereceği, ölüm yeri ve varsa konsolosluk yazışmaları ayrı dosyalanmalıdır. Hem Danimarka hem Türkiye malvarlığı bulunan bir terekenin tüm değerleri için tek ülkede vergi ödenmiş olması diğer ülkedeki vergi analizini ortadan kaldırmayabilir. Her ülke için yetkili vergi mevzuatı ayrıca okunmalıdır.

Danimarka’dan Türkiye’ye gelmeden miras vergisi dosyası nasıl yürütülür?

Mirasçılar önce ölüm belgesi, Skifteretsattest veya ilgili tereke belgesi, Türk mirasçılık belgesi için gereken soybağı ve vatandaşlık kayıtları, Türkiye’deki tapu ve banka bilgilerini düzenli bir dosyada toplamalıdır. Ardından VİVK m.9’a göre her mirasçı için beyan son günü hesaplanır. İkinci aşamada vergiye tabi varlıklar ve uygulanacak değerleme esasları belirlenir. Üçüncü aşamada beyanname, tahakkuk, ödeme ve tapu veya banka işlemleri koordine edilir.

Yurt dışında yaşayan mirasçının Türkiye’ye fiziken gelmesi her hukuki hazırlık için zorunlu değildir. Ancak avukata ve diğer temsilcilere verilecek vekâletnamelerin kapsamı, vergisel beyan işlemleri, banka dosyası, tapu intikali ve taşınmaz satışı gibi farklı yetkileri doğru şekilde karşılamalıdır. Türk konsolosluğunda düzenlenecek vekâlet veya uygun tasdikli yabancı vekâletname, yapılacak işin niteliğine göre hazırlanır.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; Türkiye genelindeki miras, veraset vergisi ve tapu dosyaları buradan yönetilir ve koordine edilir. Danimarka’da yaşayan mirasçılar bakımından yanlış süre hesabıyla beyan yükümlülüğünün geciktirilmesini önlemek için dosyanın ilk adımı her mirasçının bulunduğu ülkeyi ve ölüm yerini belgeye bağlamaktır. İlgili kanun ve resmî GİB rehberleri çerçevesinde ayrı işlem takvimi hazırlanmalıdır.

Yazar ve Hukukî Bilgilendirme

Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu sicil 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Fiziksel ofislerimiz İstanbul ve Mersin’dedir; Türkiye genelindeki veraset, tapu ve hukuki takip dosyaları buradan yönetilir ve koordine edilir. Danimarka’daki ölüm sonrası Türkiye’deki beyan yükümlülüğünde evrak ve süre denetimi için +90 552 224 43 66 numarasından iletişime geçilebilir.

Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir; kişiye özel vergi hesabı değildir. Vergisel istisnalar, beyan ve tarh süreçleri yürürlükteki kanun ile GİB’in güncel duyuruları esas alınarak dosya özelinde belirlenir.

Mersin Ofis Haritası ve Türkiye Geneli Takip

İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.