Dul Aylığı Kimlere Bağlanır? 2026 Oranlar, Şartlar ve Başvuru

Kısa cevap: 5510 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı, ölen sigortalının hak sahibi eşine, çocuklarına ve koşulları varsa ana-babasına bağlanır. Dul eşe hesaplanan ölüm aylığının kural olarak %50’si bağlanır. Aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eş, Kanunun belirlediği çalışma ve kendi sigortalılığından gelir/aylık almama koşullarını da taşıyorsa oran %75 olur. Eşin hak sahibi olabilmesi için ölüm tarihinde sigortalıyla yasal evlilik bağının bulunması gerekir. Boşanmış eski eş, sırf geçmişte evli olduğu için dul aylığı alamaz.

Dul Aylığı Nedir?

Dul aylığı, sosyal güvenlik hukukunda ölüm aylığının hak sahibi eşe düşen payıdır. Halk arasında “eşten kalan emekli maaşı” olarak anılsa da yalnız emekli olmuş kişinin ölümünde doğmaz. Sigortalı, Kanundaki ölüm aylığı şartlarını sağlayacak prim ve sigortalılık koşullarına sahipken vefat etmişse hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilir.

Dul aylığının kaynağı miras hukuku değil sosyal sigorta hukukudur. Bu nedenle eşin mirası reddetmesi, tek başına SGK ölüm aylığı hakkını ortadan kaldırmaz; miras payı ile sosyal güvenlik hak sahipliği birbirinden farklıdır. Aynı şekilde terekenin borçlu olması SGK aylığının ölenin alacaklıları tarafından tereke malı gibi değerlendirilmesini sağlamaz.

Hak sahipliği ölüm tarihindeki medeni durum, sigortalının prim koşulları, eşin çalışma/aylık durumu ve diğer hak sahiplerinin varlığına göre belirlenir. Oran hesabı yapılırken “ölenin maaşının tamamı eşe geçer” şeklinde genel bir kural yoktur.

Ölen Sigortalının Hangi Prim Şartlarını Taşıması Gerekir?

5510 sayılı Kanun m.32, ölüm aylığının bağlanabilmesi için ölen sigortalı bakımından gerekli sigortalılık ve prim şartlarını düzenler. Genel sistemde en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması temel yollardan biridir. Hizmet akdiyle 4/a kapsamında çalışanlar için ayrıca her türlü borçlanma süreleri hariç en az beş yıldan beri sigortalı olup toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olması yolu bulunur.

Ölen kişi zaten malullük, yaşlılık veya vazife malullüğü aylığı alıyorsa ya da bu aylıklara hak kazanmış olup işlemleri tamamlanmamışsa ölüm aylığı yönünden farklı hak kazanma halleri uygulanır. Aylığı sigortalı çalışma nedeniyle kesilmiş kişinin ölümü de Kanunda ayrıca düzenlenmiştir.

4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışan sigortalının hak sahiplerine aylık bağlanmasında, ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığından doğan prim ve prime ilişkin borçlarının ödenmiş olması şartı ayrıca önem taşır. Bu nedenle yalnız prim gün sayısını görmek yeterli değildir; borç durumu da kontrol edilir.

Dul Eşin Hak Sahibi Olmasının Şartları

Dul eşe aylık bağlanabilmesi için ölüm tarihinde sigortalıyla yasal evlilik bağının mevcut olması gerekir. Dini nikâh, birlikte yaşama veya nişanlılık tek başına 5510 sayılı Kanun anlamında eş sıfatı yaratmaz.

Boşanma kararı kesinleşmişse eski eş ölüm aylığı bakımından dul eş sayılmaz. Boşanma davası devam ederken ölüm gerçekleşmişse evlilik ölüm anında sona erdiğinden, boşanma kararının kesinleşme durumu ve ölüm tarihi birlikte değerlendirilir.

Resmî evlilik devam ettiği hâlde eşlerin uzun süredir ayrı yaşaması, tek başına dul aylığı hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak sosyal güvenlik mevzuatındaki muvazaalı boşanma ve fiilî birlikte yaşama hükümleri farklı bir konudur; boşanmış kişinin eski eşiyle fiilen birlikte yaşaması nedeniyle bağlanan aylığın kesilmesi yönünde özel düzenlemeler bulunmaktadır.

Dul Aylığı Oranı %50 mi, %75 mi?

5510 sayılı Kanun m.34 ve SGK’nın güncel açıklamasına göre dul eşe ölüm aylığının kural olarak %50’si bağlanır. Bu temel orandır.

Dul eşin aylık bağlanmış çocuğu bulunmuyorsa ve eş, Kanunun istisna tuttuğu sınırlı sigortalılık halleri dışında 5510 sayılı Kanun kapsamında veya yabancı ülke mevzuatı kapsamında çalışmıyor ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almıyorsa oran %75 olur.

Buradaki şartların birlikte değerlendirilmesi gerekir. “Çocuk yoksa otomatik yüzde 75” ifadesi eksiktir. Çocuğun aylık almaması yanında dul eşin çalışma ve kendi sigortalılığından gelir/aylık alma durumu da kontrol edilir.

Hak sahibi çocuk sonradan aylıktan çıkarsa eşin pay oranı yeniden değerlendirilebilir. Benzer şekilde dul eşin çalışma veya kendi aylık durumunda değişiklik olduğunda SGK’ya bildirim ve oran kontrolü gerekebilir.

Çocuklar Varsa Dul Aylığı Nasıl Paylaştırılır?

Hak sahibi çocukların her birine kural olarak ölüm aylığının %25’i oranında pay bağlanır. Kanunda sayılan özel çocuk gruplarında ölüm aylığı payı %50 olarak uygulanır. Örneğin sigortalının ölümüyle hem anasız hem babasız kalan veya Kanunda sayılan benzer özel durumda bulunan çocuklar bakımından %50 oranı uygulanabilir.

Toplam hak sahipliği oranları ölüm aylığının tamamını aşacak şekilde serbestçe toplanmaz. SGK paylaştırma sistemini Kanundaki oran ve sınırlar çerçevesinde uygular. Bir hak sahibinin aylığı kesildiğinde diğerlerinin payı koşullara göre yeniden hesaplanabilir.

Çocukların ölüm aylığı şartları yaş, öğrenim, cinsiyet, çalışma, medeni hâl ve maluliyet durumuna göre farklıdır. Bu pakette öğrencinin yetim aylığının kesilmesi ayrıca bağımsız rehber olarak ele alınmaktadır.

Dul Eş Çalışırsa Aylığı Kesilir mi?

Bu soruya tek kelimelik “evet” veya “hayır” cevabı vermek doğru değildir. Dul eşin çalışması, ölüm aylığının tamamen ortadan kalkmasından çok bağlanacak pay oranını etkileyebilir. Kural olarak eşin %50 payı devam eder; %75 oranının uygulanması için ise Kanundaki çalışma ve kendi aylığına ilişkin ek şartların sağlanması gerekir.

Dul eş kendi emekli aylığını alıyorsa da ölüm aylığı yönünden hak sahipliği tamamen yok olmaz; ancak %75 koşulu bakımından kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık alıp almadığı önemlidir. Bir kişinin aynı anda kendi emekli aylığı ile eşinden ölüm aylığı alması, ilgili sigortalılık rejimleri ve ölüm tarihine göre değerlendirilir.

5434 sayılı Emekli Sandığı, 506 sayılı Kanun ve geçiş hükümleri kapsamındaki eski dosyalarda kurallar farklılaşabilir. Bu nedenle ilk sigortalılık, ölüm tarihi ve aylığın hangi mevzuata göre bağlandığı dosyadan kontrol edilir.

Dul Eş Yeniden Evlenirse Ne Olur?

Dul eş yeniden evlendiğinde ölüm aylığı kesilir. Sonraki evliliğin ölüm veya boşanma ile sona ermesi hâlinde önceki eşten ölüm aylığına yeniden hak kazanma şartları SGK mevzuatı çerçevesinde incelenir. Birden fazla eşten ölüm aylığına hak doğabilecek özel tarihsel durumlarda tercih ve geçiş hükümleri ayrıca uygulanabilir.

Yeni evliliğin resmî tarihi SGK kayıtlarına yansıtılır. Aylığın kesilmesi gereken tarihten sonra yanlış ödeme devam etmişse kurum yersiz ödeme hükümlerini uygulayabilir. Bu nedenle medeni durum değişikliğinin kurum kayıtlarında doğru olması önemlidir.

Evlenme ödeneği, ölüm aylığı alan kız çocuklarına ilişkin ayrı bir sosyal güvenlik yardımıdır; dul eşin yeniden evlenmesinde aynı “çeyiz parası” sistemi uygulanmaz.

Dul Aylığı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Ölüm aylığı başvurusu SGK’ya yapılır. Dosyanın sigortalılık statüsüne göre emeklilik hizmetleri birimleri işlemi yürütür. E-Devlet ve SGK’nın elektronik başvuru imkânları mevcut olduğunda kullanılabilir; gerekli hâllerde yazılı tahsis talep formu ve belgeler sunulur.

Nüfus kayıtları çoğu zaman elektronik sistemden görülür. Ancak yabancı evlilik, yurt dışı ölüm belgesi, yabancı ülkede çalışma veya aylık alma, vatandaşlık değişikliği gibi unsurlar varsa apostil, tasdik ve tercüme işlemleri gerekebilir.

Başvuru öncesinde ölen sigortalının hizmet dökümü, 4/a–4/b–4/c statüleri, prim günleri, borçları ve varsa daha önce bağlanmış aylığı incelenmelidir. Eksik hizmetin nedenine göre hizmet tespiti, kanunda izin verilen borçlanma veya ihya yollarından uygun olanı uygulanır; hangi yolun kullanılacağı eksik dönemin statüsü ve hizmet kaydına göre belirlenir.

Dul Aylığı İçin Örnek Pay Hesapları

Örnek 1: Eş ve bir çocuk

Ölüm aylığına esas hesaplanan tutar 30.000 TL varsayılsın. Dul eşin temel payı %50 yani 15.000 TL; hak sahibi bir çocuğun temel payı %25 yani 7.500 TL olur. Kalan payın dağılımı diğer hak sahipleri ve Kanun kurallarına göre değerlendirilir.

Örnek 2: Çocuksuz ve çalışmayan eş

Aylık bağlanmış çocuk bulunmuyor, eş Kanunun aradığı şekilde çalışmıyor ve kendi sigortalılığından gelir/aylık almıyor. 30.000 TL varsayımsal ölüm aylığının %75’i, yani 22.500 TL eş payı olarak hesaplanır.

Örnek 3: Çocuksuz fakat kendi emekli aylığı olan eş

Eşin aylık bağlanmış çocuğu yok fakat kendi sigortalılığından emekli aylığı var. Bu durumda %75 için gereken ek koşul sağlanmadığından temel %50 oranı esas alınır; özel geçiş mevzuatı varsa ayrıca incelenir.

Dul Aylığı ile Miras Payı Aynı Şey Değildir

Eşin TMK’ya göre miras payı ile SGK’dan aldığı dul aylığı iki ayrı hukuk alanına dayanır. Eş mirası reddetse dahi sosyal güvenlik hak sahipliği şartlarını taşıyorsa ölüm aylığı başvurusu ayrı değerlendirilir. Tersine, mirasçı olmak tek başına SGK aylığı için yeterli değildir.

Tereke borçları da dul aylığından otomatik mahsup edilmez. SGK’nın yersiz ödeme veya sigortalının kuruma prim borcu gibi kanundan doğan özel alacakları ise kendi mevzuatına göre değerlendirilir.

Dul Aylığının Kesilmesine Yol Açabilecek Hatalar

• Yeniden evlenmenin SGK kayıtlarına geç yansıması.
• Yurt dışındaki çalışma veya aylığın bildirilmemesi.
• Kendi emekli aylığı nedeniyle %75 koşulunun değiştiğinin gözden kaçırılması.
• Muvazaalı boşanma ve eski eşle fiilî birlikte yaşama tespiti.
• Yanlış statü veya hizmet bilgisiyle aylık bağlanması.
• 4/b prim borcunun ölüm aylığı işlemini engellemesi.

Türkiye Genelinde Dosya Takibi ve Mersin Uygulaması

Ölüm aylığı SGK tarafından ülke genelinde aynı temel kanuna göre yürütülür. Mersin’de ikamet etmek özel oran yaratmaz. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda Türkiye geneli sosyal güvenlik dosyaları Mersin’den koordine edilir; hizmet dökümü, ölüm tarihi, hak sahibi listesi, prim borcu ve aylık oranı ayrı ayrı kontrol edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Dul eşe yüzde kaç maaş bağlanır?

Kural olarak %50; aylık bağlanmış çocuk yoksa ve çalışma/kendi aylığına ilişkin ek şartlar sağlanıyorsa %75.

Dul aylığı için kaç yıl evli kalmak gerekir?

5510 kapsamındaki eş bakımından ölüm tarihinde yasal evlilik bağının bulunması esastır; genel bir asgari evlilik süresi şartı yoktur.

Boşanmış eş dul aylığı alabilir mi?

Ölüm tarihinde evlilik sona ermişse eski eş dul eş sıfatıyla ölüm aylığı alamaz.

Çalışan dul eş maaş alabilir mi?

Çalışma temel %50 hak sahipliğini otomatik kaldırmaz; %75 oranının koşullarını etkiler.

Kendi emekli maaşım varsa eşimden dul aylığı alabilir miyim?

Genel olarak hak sahipliği devam edebilir; ancak oran ve eski mevzuat/geçiş hükümleri dosyanın statüsüne göre incelenir.

Çocuk aylıktan çıkarsa eşin oranı artar mı?

Koşullar oluşursa pay oranı yeniden değerlendirilebilir.

Yeniden evlenince dul aylığı kesilir mi?

Evet, yeniden evlenme ölüm aylığı hakkını sona erdirir.

Mirası reddedersem dul aylığı da gider mi?

Hayır. Mirasın reddi ile sosyal güvenlik hak sahipliği ayrı kurumlardır.

4/b borcu varsa dul aylığı bağlanır mı?

4/b sigortalısının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanmasında ölen sigortalının prim ve prime ilişkin borçlarının ödenmesi şartı önemlidir.

Dul aylığı başvurusu nereye yapılır?

SGK’nın ilgili emeklilik hizmetleri birimine; uygun elektronik başvuru kanalları da kullanılabilir.

Resmî Kaynaklar

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.32–35.
• SGK — Ölüm Aylığı.

Mevzuat kontrol tarihi: 6 Eylül 2026.

Dul Aylığı Dosyasında Oran Değişikliği Nasıl Kontrol Edilir?

Dul eşe bağlanan oran sabit ve değişmez bir oran değildir. Hak sahibi çocuklardan birinin aylıktan çıkması, dul eşin çalışmaya başlaması veya kendi sigortalılığından gelir ya da aylık almaya başlaması, yeniden evlenme veya hak sahipliği listesindeki başka bir değişiklik oranı etkileyebilir. Bu nedenle tahsis kararında yalnız ilk bağlanan tutara değil, hangi hak sahiplerinin hangi oranla aylık aldığına bakılmalıdır.

Oran kontrolünde ölüm tarihi, ölen sigortalının tabi olduğu statü ve geçiş mevzuatı ilk sırada belirlenir. Sonra dul eşin çalışma ve kendi aylık durumu ile çocukların hak sahipliği tarihleri kronolojik olarak tabloya yazılır. Örneğin çocuk 25 yaşını doldurduğu veya öğrenciliği sona erdiği için aylıktan çıktığında, eşin %75 koşullarını taşıyıp taşımadığı bu yeni tarihte tekrar değerlendirilir. SGK sisteminde oran güncellenmemişse yazılı başvuruyla tahsis dosyasının yeniden incelenmesi istenebilir.

Başvuruya Eklenebilecek Belgeler

• Ölen sigortalının tahsis ve hizmet bilgileri.
• Dul eşin kendi çalışma ve aylık kayıtları.
• Hak sahibi çocukların öğrenci, yaş ve çalışma durumunu gösteren kayıtlar.
• Medeni durum değişiklikleri.
• 4/b dosyalarında prim borcu ve ödeme belgeleri.
• Önceki SGK tahsis kararı ile güncel ödeme dökümü.

Eksik veya fazla ödeme şüphesinde yalnız banka hesabına yatan net tutar üzerinden sonuç çıkarılmamalıdır. SGK’nın tahsis oranı, ek ödeme, kesinti ve varsa yersiz ödeme kalemleri ayrı incelenmelidir. Yanlış oran uzun süre uygulanmışsa düzeltmenin hangi tarihten itibaren sonuç doğuracağı ve geçmiş dönem farklarının akıbeti somut tahsis mevzuatına göre belirlenir.

Dul Aylığı Başvurusunda Sık Yapılan Üç Hata

Birinci hata: “Çocuk yoksa kesin %75” kabulüdür. Çocuk bulunmaması tek başına yeterli değildir; eşin çalışma ve kendi sigortalılığından gelir/aylık durumu da Kanundaki şartlarla birlikte değerlendirilir.

İkinci hata: Miras hukuku ile ölüm aylığını karıştırmaktır. Mirasın reddi, tereke borcu veya miras payı SGK hak sahipliğinin yerine geçmez.

Üçüncü hata: Eski mevzuata tabi dosyada yalnız güncel 5510 sistemini uygulamaktır. Özellikle 5434, 506 veya diğer geçiş hükümlerinin bulunduğu eski ölüm dosyalarında hak sahipliği ve çalışma kuralları farklı sonuç doğurabilir.

SGK Cevabı Geldiğinde Hangi Tarihler Karşılaştırılmalıdır?

Dul aylığına ilişkin Kurum cevabında ölüm tarihi, aylık başlangıç tarihi, hak sahibi değişikliği tarihi ve oran değişikliğinin yürürlüğe alındığı tarih birlikte kontrol edilmelidir. Çocuğun hak sahipliğinin sona erdiği veya eşin çalışma durumunun değiştiği tarih ile ödeme ekranındaki oran değişikliği farklıysa bunun sebebi yazılı olarak sorulmalıdır.

Geçmiş dönem farkı veya yersiz ödeme çıkarılmışsa yalnız toplam tutara bakılmamalı; hangi ayda hangi oran uygulandığı tablo hâline getirilmelidir. Böylece hatanın hak sahipliği bilgisinden mi, geç bildirimden mi yoksa tahsis hesabından mı kaynaklandığı ayrıştırılabilir.

Dul Aylığında Bildirim Yükümlülüğü

Hak sahipliğini etkileyen evlenme, çalışma, kendi sigortalılığından aylık bağlanması veya diğer statü değişiklikleri ortaya çıktığında Kurum kayıtlarının güncel olup olmadığı kontrol edilmelidir. Değişiklik başka kamu sisteminde görünse bile SGK tahsis dosyasına işlenmemişse hak sahipliği kaydı güncel değildir; bildirim tarihi ayrıca belgelenmelidir. Bu nedenle önemli değişikliklerde yazılı veya elektronik başvuru kaydı oluşturmak, daha sonra yersiz ödeme tartışması çıkması hâlinde bildirim tarihini ispatlamayı kolaylaştırır.

SGK geriye dönük borç veya fark çıkarırsa dönem, oran ve hukuki sebep ayrıştırılmadan ödeme yapılmamalı; hesap cetveli istenerek her ay ayrı kontrol edilmelidir. Hak sahipliği sürmesine rağmen yalnız sistemsel gecikmeden kaynaklanan kesinti ile gerçekten şartların kaybedildiği dönem aynı değildir.

İlgili Sosyal Güvenlik Rehberleri

• Öğrencinin yetim aylığı hangi hâllerde kesilir?
• Yaşlılık toptan ödemesi ve prim iadesi
• Reddi miras ve ölüm aylığı