Ekran Başında Çalışan İşçiye Göz Muayenesi Yapılmazsa Ne Yapılır?

Ekranlı araçlarla çalışanların göz muayenesi, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğüdür. Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik m. 9/1, ekranlı çalışmaya başlamadan önce ve bu çalışmadan kaynaklanabilecek görme zorluğunda çalışanların muayenesini düzenler. M. 9/2, operatörler için bu iki sebebe risk değerlendirmesine göre işyeri hekiminin belirlediği düzenli kontrolleri ekler. Muayene sonucunun gerektirdiği işe uygun araç ve gereç de sağlanır. İşyerinin büro olması bu kuralları kaldırmaz.

İşçinin talebi, görevini ve ekran kullanımını açıklayarak muayenenin planlanmasını, gerekiyorsa çalışma merkezinin düzeltilmesini istemelidir. Yalnız yeni bir gözlük faturası sunmak bütün yükümlülüğün kapsamını göstermez. Muayenenin zamanı, değerlendirme sonucu, gerekli ekipman ve ekran karşısındaki çalışma planı birbirine bağlıdır. İşverenin bu işlemleri dışarıdan hizmet alarak yürütmesi, kanuni sorumluluğunu sona erdirmez.

Kimler ekranlı araç kullanıcısı sayılır?

Yönetmelik m. 4, ekranlı aracı gösterdiği işlemin konusuna göre sınırlamaz; harf, rakam, grafik veya görüntü gösteren araçları esas alır. Aynı maddede operatör, esas işi ekranlı araçlarla çalışmak olan ve normal çalışmasının önemli bölümünde bu araçları kullanan kişi olarak tanımlanır. Bordroda “operatör” unvanının yazması şart değildir. Fiilen yapılan iş, kullanımın sürekliliği ve çalışma düzeni belirleyicidir. Operatör tanımı, m. 9/1’in ekranlı çalışmaya başlangıç ve görme zorluğu bakımından çalışanlar için ayrıca getirdiği muayene yükümlülüğünü daraltmaz.

Muhasebe programıyla işlem yapan, çağrı merkezi ekranından kayıt izleyen veya bilgisayarda tasarım üreten çalışanın görev tanımı bu incelemenin başlangıcıdır. Çalışan talebinde kullandığı cihazı, yaptığı ekranlı işleri ve gün içindeki kullanım düzenini belirtmelidir. Bunlar bir tıbbi teşhis yerine geçmez; Yönetmeliğin hangi çalışma için uygulanacağının belirlenmesini sağlar. Bir işyerinde herkesin aynı unvanı taşıması, bütün çalışanların ekran kullanımının aynı olduğu anlamına gelmez.

Çalışma Bakanlığının ekranlı araçlarla çalışma rehberi, farklı meslekler ve kullanım düzenleri için açıklamalar içerir. Rehberdeki değerlendirme ölçütleri, Yönetmelikte bulunmayan kesin bir günlük saat eşiği yaratmaz. Hukuki başlangıç noktası m. 4’teki tanım ve çalışanın gerçek görevidir.

Dizüstü bilgisayar kullanılması muayene yükümlülüğünü kaldırır mı?

Yönetmelik m. 2/2-ç, işyerinde kullanımı sürekli olmayan taşınabilir sistemleri kapsam dışında bırakır. İstisna yalnız cihazın taşınabilir olmasına dayanmaz. Dizüstü bilgisayarla sürekli masa başı iş yapılması, ara sıra kısa işlem için kullanılan taşınabilir cihazla aynı çalışma düzeni değildir. İşverenin “masaüstü bilgisayar vermedik” açıklaması, istisnanın bütün koşullarını göstermiş olmaz.

Aynı maddenin diğer istisnaları arasında hareketli araçların kumanda ve sürücü bölümleri, taşıma araçlarının kumandasındaki bilgisayar sistemleri, toplumun kullanımına açık sistemler, yazar kasa gibi küçük ekranlı cihazlar ve ekranlı daktilolar yer alır. Bu özel kapsam incelemesi yapılırken 6331 sayılı Kanunun genel sağlık ve güvenlik yükümlülükleri ayrıca korunur. Belirli cihazın bu Yönetmelik dışında kalması, işverenin o işteki riskleri tamamen inceleme dışı bırakmasına izin vermez.

Başvuruda cihazın marka adından önce kullanım biçimi açıklanmalıdır. Sürekli çalışılan masa, kullanılan yazılım ve ekranlı görevin iş akışındaki yeri kayda geçirilir. Böylece istisna değerlendirmesi, cihaz etiketine dayanan soyut bir ret yerine gerçek çalışma üzerinden yapılır.

Göz muayenesi hangi üç aşamada yapılır?

Yönetmelik m. 9/2’de operatörler için üç ayrı muayene sebebi vardır: ekranlı çalışmaya başlamadan önceki değerlendirme, risk değerlendirmesine göre belirlenen düzenli kontroller ve ekranlı çalışmadan kaynaklanabilecek görme zorluğu üzerine muayene. Bunların her biri ayrı bir amaca hizmet eder. İlk muayenenin yapılması sonraki kontrolleri kaldırmaz; henüz düzenli kontrol tarihi gelmemiş olması da yeni görme zorluğunun göz ardı edilmesine izin vermez.

Çalışan ekranlı göreve sonradan geçmişse ilk işe giriş tarihiyle bu göreve başlama tarihi ayrılmalıdır. Daha önce farklı görev için alınmış sağlık raporunun bulunması, yeni ekranlı işin gerektirdiği göz değerlendirmesinin yapıldığını tek başına göstermez. Talepte görevin ne zaman değiştiği ve mevcut muayenenin hangi iş için düzenlendiği belirtilir. Yönetmelik m. 9 ile 6331 m. 15’teki işe uygun sağlık gözetimi birlikte uygulanır.

İşverenin kayıtlarında muayene tarihi, değerlendirmeyi yapan yetkili sağlık birimi ve ilgili iş bakımından sonuç bulunmalıdır. Yalnız bir randevunun oluşturulması, çalışanın gerçekten muayene edildiğini kanıtlamaz. Randevuya katılım, değerlendirme ve gerekli devam işlemleri ayrı aşamalardır; takibin hangi aşamada kaldığı açıklaştırılmalıdır.

Kontrol sıklığını insan kaynakları tek başına belirleyebilir mi?

Yönetmelik m. 9/2-b, düzenli aralığı risk değerlendirmesi sonuçlarına göre işyeri hekiminin belirlemesini ister. Her ekran çalışanı için değişmez bir yıllık kontrol süresi öngörmez. İnsan kaynakları biriminin bütçe veya satın alma takvimi, hekim tarafından belirlenen kontrol aralığının yerine geçmez. Çalışanın görevi ve maruz kaldığı çalışma koşulları sağlık değerlendirmesine doğru aktarılmalıdır.

Genel periyodik sağlık gözetimi ile ekranlı işe özgü göz değerlendirmesi aynı cümlede tek süreye indirgenmemelidir. İşyerinde genel sağlık gözetiminin ne zaman yapılacağı ayrı rehberde açıklanmıştır. Burada sorulacak somut soru, ekranlı görev için hangi göz kontrol aralığının belirlendiği ve bu planın uygulanıp uygulanmadığıdır. Genel raporun henüz süresinin dolmamış olması, m. 9/2-c’deki yeni görme zorluğu üzerine muayene sebebini ortadan kaldırmaz.

Kontrol ertelenmiş veya çalışan randevuya gönderilmemişse tarih ve gerekçe kaydedilir. İşverenin hizmet aldığı kuruluşla yaptığı sözleşmenin kapsamı da kendi organizasyonuna ilişkin bir meseledir. Eksik hizmet paketi seçilmiş olması, kanunen sağlanması gereken muayeneyi çalışanın kişisel işi haline getirmez.

Görme zorluğu bildirilirken kesin meslek hastalığı raporu gerekir mi?

Yönetmelik m. 9, göz muayenesini önceden kesinleşmiş meslek hastalığı tespitine bağlamaz. Düzenlemedeki koşul, ekranlı çalışmadan kaynaklanabilecek görme zorluğunun yaşanmasıdır. Çalışanın bildirdiği sorun sağlık biriminde değerlendirilir. Muayenenin amacı zaten bu durumun incelenmesidir; muayene istemek için sonucu baştan kanıtlamasının istenmesi düzenlemenin sırasını tersine çevirir.

Çalışan ne zaman ve hangi görev sırasında sorun yaşadığını, sorunun çalışma düzeniyle gözlediği bağlantısını ve daha önceki muayenelerin tarihini aktarabilir. Gözlemiyle hekim tanısını birbirine karıştırmamalıdır. Yazılı başvuruda kesin bilmediği bir hastalığı kendisine atfetmesi gerekmez. İşveren de bilgisayarın yeni olması veya başka çalışanların şikâyet etmemesi üzerinden tıbbi değerlendirme yerine karar veremez.

Muayene sonucunda belirlenen işe ilişkin ihtiyaç ve sınırlamalar uygulanmalıdır. Sağlık kaydının oluşması tek başına çalışma merkezindeki eksikliği gidermez. Ekran düzeni, aydınlatma veya iş organizasyonu hakkında somut öneri varsa hangi işlemin yapıldığı takip edilir. Tıbbi tedavi kararıyla işyerinde yerine getirilecek koruyucu önlem ayrı sorumluluk alanlarıdır.

Muayene sonucunda gözlük veya başka araç sağlanması nasıl istenir?

Yönetmelik m. 9/3, muayene sonuçlarına göre gerekiyorsa çalışana yaptığı işe uygun araç ve gereç verilmesini düzenler. Hüküm, muayene sonucu ile işin ihtiyacı arasında bağlantı kurar. Ekran kullanan herkesin seçtiği herhangi bir gözlüğü sınırsız bedelle işverene fatura edebileceği yönünde bir kural içermez. Talep, sağlık değerlendirmesinde belirlenen ihtiyacı ve sağlanması gereken işlevi göstermelidir.

Gerekli araç belirlenmişse işveren yalnız fiyat listesi göndererek yükümlülüğünü tamamlamış sayılmaz. Sağlanan ürünün belirlenen ihtiyaca uygunluğu, teslimi ve kullanımının mümkün olması kontrol edilir. Çalışanın zaten kullandığı kişisel gözlük ile ekranlı iş için muayene sonucunda gerekli görülen araç aynı değerlendirmeye otomatik tabi değildir. Ürünün “mavi ışık” veya benzeri bir pazarlama adı taşıması da tıbbi ve işe ilişkin gerekliliğin yerine geçmez.

Bu konu, fiziksel tehlikeye karşı kullanılan kişisel koruyucu donanımın genel ücret rejimiyle karıştırılmamalıdır. Koruyucu ekipman bedelinin işçiden kesilmesi ayrı kurallarla incelenir. Ekranlı çalışma dosyasında öncelikle m. 9/3’teki muayene sonucu, gerekli araç ve sağlanan ürün eşleştirilir. Aynı gider için işverenin yaptığı ödeme veya doğrudan teslim de hesapta dikkate alınır.

Yeni ekipman verilmesi ekran ve aydınlatma sorununu çözer mi?

Yönetmelik m. 5, ekranlı araçların görme, fiziksel sorunlar ve zihinsel yükle ilgili risklerinin birlikte değerlendirilmesini ister. Ek-1 ise çalışma merkezinin asgari özelliklerini belirler. Göz muayenesi yapılmış olması, bu teknik gereklerin yerine getirildiğini göstermez. Aynı şekilde çalışana uygun bir araç verilmesi, sorunlu ekranın veya yansıma oluşturan aydınlatmanın korunmasına gerekçe olmaz. Önlemler birbirini tamamlar.

Ek-1’in monitör bölümüne göre ekran çalışma pozisyonuna uygun mesafede ve göz hizasında bulunmalı; karakterler seçilebilir, görüntü kararlı, parlaklık ve kontrast ayarlanabilir olmalıdır. Rahatsız edici yansıma ve parlama önlenir. Çalışanın talebi “bilgisayar kötü” cümlesinden daha somut kurulmalıdır: görüntü titremesi, ayarın kullanılamaması, ekranın konumu veya ışığın doğrudan ekrana gelmesi ayrı sorunlardır. Teknik inceleme hangi sorunun varlığını doğruladığını göstermelidir.

Ek-1’in çalışma ortamı bölümünde uygun aydınlatma ve gün ışığının kontrolü düzenlenir. Yazılımın işe ve kullanıcıya uygunluğu da aynı ekin üçüncü bölümündedir. Ekrandaki yazıyı büyütme imkânının kapatılması veya programın okunamayacak biçimde gösterilmesi gibi kayıtlar, bu incelemeye somut veri sağlar. İşyerine ait gizli bilgiler görüntülenmeden çalışma merkezinin ilgili özelliği belgelenebilir.

Ekran karşısındaki çalışma planında hangi değişiklik istenir?

Yönetmelik m. 7 uyarınca işveren, ekranlı çalışmanın yükünü ve etkilenmesini azaltan bir plan yaparak operatörlerin periyodik ara vermesini veya dönüşümlü başka işlerde çalışmasını sağlar. Madde bütün işler için tek bir “her saat şu kadar dakika” hesabı koymaz. Belirli bir dakika sayısını kanunda yazılı zorunlu süre gibi sunmak doğru değildir. Plan, yapılan iş ve risk değerlendirmesi üzerinden kurulmalıdır.

Çalışana mola kullanabileceğinin söylenmesiyle iş akışının buna izin vermesi farklıdır. Sürekli çağrı, işlem hedefi veya aynı anda izlenmesi gereken ekranlar nedeniyle plan uygulanmıyorsa bu durum bildirilir. İş değişimi çözüm olarak kullanılıyorsa yeni görevin ekranlı yükü gerçekten azaltıp azaltmadığı incelenir. Aynı yoğunlukta başka ekranı izlemek, yalnız görev adı değiştiği için koruyucu düzenleme sayılmaz.

Yönetmelik m. 6, gözlerin korunması, uygun karakter ve renkler, kısa dinlendirme alışkanlığı ve ara düzeni hakkında eğitim verilmesini de ister. Yazılı çalışma planıyla verilen eğitim birbirini karşılamalıdır. Eğitim katılım imzası, günlük iş akışında uygulanamayan bir tedbiri uygulanmış hale getirmez.

Muayene ve zorunlu önlem gideri çalışana yüklenebilir mi?

Yönetmelik m. 5/2, bu kapsamda alınacak önlemlerin maliyetinin çalışanlara yansıtılmasını yasaklar. 6331 sayılı Kanun m. 15/4 sağlık gözetimi ve bundan kaynaklanan ek maliyetleri işverene yükler. İşverenin muayeneyi dış kuruluşta yaptırması veya faturanın çalışan adına düzenlenmesi, maliyeti kendiliğinden çalışanın borcu yapmaz. İş sağlığı ve güvenliği gideri sözleşmeye “kişisel masraf” yazılarak aktarılmaz.

İşçi önceden ödeme yaptıysa sağlık gözetimi bağlantısını gösteren yönlendirme ve gerçek ödeme belgesi korunur. Ayrıntılı geri isteme işlemi için sağlık gözetimi masrafının iadesi başvurusu kullanılabilir. Buradaki asıl talep, göz muayenesinin yaptırılması ve sonucuna uygun önlemin alınmasıdır. Gerçekleşmiş giderin iadesi, gelecekte yapılması istenen muayeneden ayrı bir kalem olarak belirtilir; henüz ödenmemiş bedel iade toplamına yazılmaz.

İşverene yapılan talepte hangi bilgiler yer almalıdır?

Talep işverenin doğru unvanına yöneltilir; iş sağlığı birimi ve çalışan temsilcisi süreçten haberdar edilir. Görev, kullanılan cihaz, ekranlı işe başlama tarihi, kullanım düzeni ve önceki muayene tarihi yazılır. Yeni görme zorluğu varsa bunun ne zaman bildirildiği belirtilir. Ardından Yönetmelik m. 9 kapsamında göz muayenesinin sağlanması ve kontrol planının açıklanması istenir. Bu başvuru, çalışanın kendi tıbbi sonucunu belirlemesini gerektirmez.

Talep sonucu üç ayrı işlemle kurulabilir: muayenenin yetkili sağlık hizmeti içinde planlanması, muayene sonucunun gerekli kıldığı araç ve gerecin sağlanması, tespit edilen ekran ve çalışma düzeni eksiklerinin giderilmesi. İşverenin tek bir randevu bildirerek diğer iki alanı cevapsız bırakıp bırakmadığı bu ayrım sayesinde görülür. Gerekli tedbirin uygulanacağı yer ve sorumlu birim de somutlaştırılır.

Gönderilen metin, ek listesi ve teslim kaydı saklanır. Fotoğraflar hangi çalışma merkezini gösterdiği anlaşılacak biçimde hazırlanır; müşteri verileri veya iş sırları gereksiz yere paylaşılmaz. Çalışanın yazısına sonradan eklenen belge kendi tarihiyle kaydedilir. Yönetmelikte bulunmayan sabit bir cevap süresi icat edilmez; işverenin gecikmesi, muayene sebebi ve bildirilen riskin niteliğiyle birlikte değerlendirilir.

Evden çalışan işçi de muayene isteyebilir mi?

4857 sayılı İş Kanunu m. 14, uzaktan çalışma ilişkisinde işverene işin niteliğine uygun sağlık gözetimini sağlama yükümlülüğü yükler. Çalışma yerinin ev olması, ekranlı iş için sağlık gözetimini kişisel tercihe dönüştürmez. Cihazın kim tarafından sağlandığı, ekranlı görevin niteliği ve çalışma düzeni başvuruda açıklanır. “Ofise gelmiyorsun” gerekçesi, kanuni yükümlülüğün cevabı değildir.

İşyerinin uzaktan çalışmayı yürüttüğü organizasyon içinde muayene randevusu, sağlık birimiyle iletişim ve gerekli ekipmanın teslimi planlanmalıdır. Çalışma merkezinin değerlendirilmesi, işçinin evinin bütün bölümlerini denetleme yetkisi anlamına gelmez. İşle bağlantılı bilgi ve gerekli görüntü belirlenir; özel hayatın ilgisiz alanları dosyaya alınmaz. Yeni masa veya monitör teslim edilmişse sağlanan düzenin bildirilen sorunu karşılayıp karşılamadığı kontrol edilir.

Muayene sonucu ve sağlık bilgisi kimlerle paylaşılır?

6331 m. 15/5, muayene edilen çalışanın sağlık bilgilerinin gizli tutulmasını öngörür. İşverenin çalışma koşulunda uygulaması gereken bilgiyle ayrıntılı tanı ve geçmiş sağlık kayıtları aynı paylaşım ihtiyacına sahip değildir. İşe uygun araç sağlanması talebi, bütün tıbbi dosyanın ekip yöneticilerine dağıtılmasını gerektirmez. Tıbbi değerlendirme yetkili sağlık hizmeti içinde, işyerinde uygulanacak tedbir ilgili görevli birimle yürütülür.

6698 sayılı Kanun m. 6/3-f, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu özel nitelikli veri işlemeyi düzenler. Bu dayanak sınırsız sağlık verisi toplama yetkisi değildir; m. 4’teki amaçla bağlantı, sınırlılık ve ölçülülük korunur. Sağlık hizmeti için verilen rıza ile verinin hangi hukuki sebeple işlendiği de ayrı sorulardır. Çalışan sonuçların ve uygulama önerilerinin kendisine anlaşılır biçimde açıklanmasını istemelidir.

Muayene yapılmaz veya önerilen tedbir uygulanmazsa hangi yol izlenir?

İşverenin cevabı muayenenin yapıldığını, gerekli değerlendirmeyi ve uygulanan tedbirleri karşılamalıdır. “OSGB ile anlaştık” cevabı tek başına yeterli değildir; 6331 m. 4/2 dışarıdan hizmet almanın işveren sorumluluğunu kaldırmadığını düzenler. Çalışan, hangi işlemin yapılmadığını önceki başvuru ve verilen cevapla birlikte belirtir. Çalışan temsilcisinin görüş ve önerileri Yönetmelik m. 8 ile 6331 m. 18 kapsamında sürece katılır.

İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünün uygulanmaması Bakanlığın yetkili denetim makamına bildirilebilir; teftişin dayanağı 6331 m. 24/1’dir. Kanun m. 18/3, yetersiz önlemler nedeniyle yetkili makama başvuranların haklarının kısıtlanmasını yasaklar. İdari denetim, çalışanın masraf veya tazminat alacağına kendiliğinden ödeme kararı verilmesiyle aynı değildir. İş sözleşmesine dayanan masraf iadesi ve tazminat davalarında 7036 m. 3/1 uyarınca arabulucuya başvuru dava şartıdır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları m. 3/3 gereğince bu koşulun dışındadır.

Muayene eksikliği tek başına her olayda çalışmayı bırakma hakkı yaratmaz. 6331 m. 13 ciddi ve yakın tehlike için kurul veya işverene başvuru, karar ve korunma usulünü düzenler; önlenemez ciddi ve yakın tehlikede güvenli yere ayrılma ayrıca korunur. Bu koşullar, sıradan randevu gecikmesiyle aynı kabul edilmez. Başvurunun hedefi eksik muayeneyi, gerekli ekipmanı ve uygulanmayan çalışma tedbirini belge üzerinden görünür kılmaktır.

Sık sorulan sorular

Ofis çalışanına göz muayenesi yapılması zorunlu mu?

İşyerinin ofis olması muafiyet yaratmaz. Yönetmelik m. 9/1, ekranlı çalışmaya başlamadan önce ve ilgili görme zorluğunda çalışanların muayenesini düzenler. M. 9/2’de operatörler için bunlara, risk değerlendirmesine göre işyeri hekimince belirlenen düzenli aralıklar da eklenir.

Unvanım operatör değilse bu haktan yararlanamaz mıyım?

Unvan tek başına belirleyici değildir. Yönetmelik m. 4, esas işi ekranlı araçlarla çalışmak olan ve normal işinin önemli bölümünde bu araçları kullanan kişiyi tanımlar. Gerçek görev ve ekran kullanımı incelenir.

Dizüstü bilgisayarlar Yönetmelik dışında mı?

M. 2/2-ç yalnız işyerinde kullanımı sürekli olmayan taşınabilir sistemleri istisna tutar. Sürekli ekranlı işin dizüstü bilgisayarla yapılması, cihaz taşınabilir diye otomatik kapsam dışı kalmaz.

Göz muayenesi bütün çalışanlar için yılda bir mi yapılır?

Yönetmelik m. 9 değişmez bir yıllık süre koymaz. Düzenli aralığı risk değerlendirmesine göre işyeri hekimi belirler. Yeni görme zorluğu üzerine muayene sebebi, takvimdeki bir sonraki kontrol gününden ayrıdır.

Görme zorluğunda önce meslek hastalığını kanıtlamalı mıyım?

Hayır. M. 9, muayene talebini önceden kesinleşmiş meslek hastalığı kararına bağlamaz. Bildirilen sorun, ekranlı görev ve sağlık değerlendirmesiyle incelenir; çalışan kesin bir tıbbi teşhis yazmak zorunda değildir.

Seçtiğim her gözlüğün bedelini işverenden isteyebilir miyim?

M. 9/3 muayene sonucunun gerektirdiği, yapılan işe uygun araç ve gereci esas alır. Her kişisel gözlük alışverişi kendiliğinden bu kapsama girmez. Muayene sonucu, işteki gereklilik ve sağlanan ürün arasında bağlantı kurulmalıdır.

Göz muayenesi ücretini maaşımdan kesebilirler mi?

Yönetmelik m. 5/2 ve 6331 m. 15/4 kapsamındaki önlem ve sağlık gözetimi maliyeti çalışana yansıtılamaz. Fiilen ödeme veya kesinti yapılmışsa talimat, hizmet ve ödeme belgeleriyle ayrı iade talebi hazırlanır.

Ekran molasının kanunda sabit dakika sayısı var mı?

Yönetmelik m. 7 periyodik ara veya dönüşümlü başka iş sağlayan uygun çalışma planı ister; bütün işler için tek dakika sayısı belirlemez. Risk değerlendirmesi, işin niteliği ve planın fiilen uygulanması esas alınır.

Evden çalıştığım için muayene talebim reddedilebilir mi?

Salt evden çalışma gerekçesi yeterli değildir. İş Kanunu m. 14, uzaktan çalışanın işin niteliğine uygun sağlık gözetimini sağlama borcunu işverene yükler. Ekranlı görev ve gerekli muayene iş organizasyonu içinde ele alınır.

Muayene yapılmadığı için hemen çalışmayı bırakabilir miyim?

Her muayene eksikliği otomatik kaçınma hakkı doğurmaz. 6331 m. 13’ün ciddi ve yakın tehlike koşulları ile başvuru ve karar usulü uygulanır. Önlenemez ciddi ve yakın tehlikede güvenli yere ayrılma hükmü ayrıca korunur.

Dosyanın hazırlanması ve büro iletişimi

İstanbul veya Mersin’deki bir ofiste ekranlı çalışan işçi, şirketin merkezinin başka şehirde bulunması nedeniyle muayene talebini farklı bir hukuki temele dayandırmaz. Başvuruda fiilî çalışma yeri, işverenin resmî unvanı, iş sağlığı hizmetini yürüten birim ve ekranlı görevin yürütüldüğü düzen gösterilir. Birden fazla şubede çalışan kişinin her çalışma merkezindeki ekran ve aydınlatma koşulları ayrı kaydedilir. Muayenenin başka şehirde planlanması halinde organizasyon ve gerekli giderler de işverenin yükümlülüğü kapsamında açıklığa kavuşturulur.

Resmî kaynaklar ve ilgili kanun maddeleri

• Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik: m. 2, 4–9; Ek-1/1-b, Ek-1/2-b ve c, Ek-1/3.
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: m. 4, 5, 13, 15, 16, 18, 19 ve 24.
• 4857 sayılı İş Kanunu: m. 14, uzaktan çalışmada sağlık gözetimi yükümlülüğü.
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: m. 4, 6/1, 6/3-e ve f, 6/4.
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m. 3/1 ve 3/3.
• ÇSGB, Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi: 2024 revizyonu; kapsam, işveren yükümlülükleri, gözlerin korunması ve asgari gerekler.

Kaynak kontrol tarihi: 24 Ekim 2026. İlgili hükümler yazıda belirtilen kapsam ve koşullarıyla ele alınmıştır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →