El Konulan Telefonun İadesi Dilekçe Örneği: CMK m.131 | Word 2026

Kısa ve net cevap: Ceza Muhakemesi Kanunu m.131/1’e göre şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişiye ait el konulmuş eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına artık gerek kalmamışsa veya eşya müsadereye tabi tutulmayacaksa, Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından resen ya da istem üzerine geri verilmesine karar verilir. İstemin reddi kararına itiraz edilebilir. Bu nedenle soruşturma kapsamında el konulan cep telefonunun iadesi için yalnız “telefon bana lazım” denilmesi değil; dijital incelemenin tamamlandığı, cihazın fiziksel olarak adli emanette tutulmasını gerektiren somut bir ihtiyaç kalmadığı ve müsadere koşullarının bulunmadığı gerekçeleri dosyaya göre ortaya konulmalıdır.

Telefon, bilgisayar ve diğer dijital cihazlarda el koyma işlemi ile cihaz içeriğinin incelenmesi aynı hukuki sorun değildir. CMK m.134 kapsamında bilgisayar, bilgisayar programı ve bilgisayar kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma için özel hükümler vardır; cep telefonlarına ilişkin uygulamada da dijital verinin usulüne uygun şekilde incelenmesi ve kopyalanması önem taşır. İade talebi hazırlanırken dosyada hangi koruma tedbiri kararının bulunduğu ve incelemenin hangi aşamada olduğu kontrol edilmelidir.

CMK m.131 neyi düzenler?

CMK m.131’in başlığı “Elkonulan eşyanın iadesi”dir. Birinci fıkra, şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait el konulmuş eşyanın iki temel durumda geri verilmesini düzenler: eşyanın soruşturma ve kovuşturma yönünden muhafazasına artık gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması. Kararı soruşturma veya kovuşturma aşamasına göre Cumhuriyet savcısı, hâkim ya da mahkeme verebilir.

Bu hüküm telefon bakımından önemlidir; çünkü telefon bir yandan fiziksel eşya, diğer yandan çok miktarda dijital veri taşıyan bir araçtır. Soruşturma makamı cihaz üzerindeki incelemeyi tamamlamış ve gerekli imaj/kopyaları usulüne uygun biçimde almışsa, cihazın fiziken elde tutulmasına devam edilip edilmeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Telefonun iadesi ne zaman istenebilir?

İade talebi için kanunda “üç ay beklenir” veya “iddianame düzenlendikten sonra istenir” şeklinde sabit bir süre yoktur. Ölçüt, CMK m.131’deki maddi şartların oluşmasıdır. Dijital inceleme tamamlanmışsa, telefondan alınması gereken veriler elde edilmişse, cihazın soruşturma açısından fiziksel muhafazasına ihtiyaç kalmamışsa ve müsadere ihtimali yoksa talep ileri sürülebilir.

Buna karşılık cihaz üzerinde henüz bilirkişi veya kolluk incelemesi yapılmamışsa, inceleme raporu bekleniyorsa, cihazın seri numarası/IMEI veya fiziksel özellikleri suçun ispatında önem taşıyorsa ya da telefonun suçun işlenmesinde kullanıldığı ve müsadere konusu olabileceği iddia ediliyorsa iade talebinin reddedilme ihtimali vardır. Profesyonel dilekçe, dosyanın gerçek aşamasını gizlememelidir.

İade talebi nereye verilir?

Soruşturma evresinde dosya Cumhuriyet Başsavcılığında ise dilekçe ilgili soruşturma numarası belirtilerek Cumhuriyet Başsavcılığına sunulur. El koyma veya iade konusunda sulh ceza hâkimliğinin karar vermesi gereken bir aşama varsa ilgili hâkimlik yönünden dosya durumu ayrıca kontrol edilir. Kovuşturma başlamış ve dosya mahkemeye gönderilmişse talep davaya bakan mahkemeye yapılır.

Word şablonunda bu nedenle başlık “[YER] Cumhuriyet Başsavcılığına / [Mahkeme Adı]ne” şeklinde alternatifli bırakılmıştır. Kullanıcı dosyanın evresine göre yalnız doğru mercii bırakmalıdır.

Telefonun kime ait olduğu nasıl ispatlanır?

Talepte cihazın mülkiyeti veya zilyetliği somutlaştırılmalıdır. Fatura, IMEI kayıtları, operatör abonelik bilgileri, satın alma belgesi, e-Devlet cihaz kaydı, kutu üzerindeki seri numarası veya cihazla eşleşen başka kayıtlar eklenebilir. Telefon üçüncü kişiye aitse bu husus özellikle önemlidir.

CMK m.131 yalnız şüpheli ve sanığa değil, üçüncü kişiye ait el konulmuş eşyanın iadesine de imkân tanır. Örneğin şirket telefonu, aile bireyine ait cihaz veya işveren tarafından tahsis edilmiş cihaz söz konusuysa gerçek hak sahibinin belgeleri dosyaya sunulmalıdır.

İnceleme tamamlandıysa telefon mutlaka iade edilir mi?

Hayır. İncelemenin tamamlanması önemli olmakla birlikte tek başına otomatik iade sonucu doğurmaz. CMK m.131 ayrıca eşyanın müsadereye tabi tutulup tutulmayacağıyla da ilgilenir. Cihazın suçta kullanıldığı iddiası ve TCK’daki eşya müsaderesi şartları varsa fiziksel muhafaza ihtiyacı farklı değerlendirilir.

Bu nedenle dilekçede “inceleme bitti, derhal iade zorunlu” gibi mutlak ve dosya görmeden kurulmuş bir cümle kullanılmamalıdır. Bunun yerine, incelemenin tamamlandığına ilişkin kayıt ile müsadere yönünden neden şart bulunmadığı ayrı gerekçelendirilmelidir.

Dijital kopya alınmışsa neden fiziksel cihazın iadesi istenir?

Dijital delil bakımından gerekli veriler usulüne uygun kopyalanıp güvenli biçimde muhafaza edilmişse, cihazın fiziksel olarak adli emanette tutulmaya devam edilmesinin soruşturma için zorunlu olup olmadığı sorgulanabilir. Telefon kişinin iletişim, bankacılık, e-Devlet, iki faktörlü doğrulama, iş ve sağlık uygulamalarına erişim aracı olabilir. Ancak bu kişisel kullanım ihtiyacı, CMK m.131’in temel şartlarının yerine geçmez; yalnız ölçülülük değerlendirmesinde destekleyici gerekçe oluşturur.

En güçlü talep, “telefon günlük hayatım için gerekli” demek yerine, “inceleme tamamlandı ve veriler kopyalandı; fiziksel cihazın muhafazasına soruşturma bakımından artık ihtiyaç kalmadı; müsadere şartı da yok” şeklinde hukuki şartları belgelendiren taleptir.

Telefon adli emanetteyse hangi bilgiler yazılmalı?

Cihazın marka, model, renk, IMEI/seri numarası, el koyma tutanağındaki sıra numarası ve mümkünse adli emanet kayıt numarası yazılmalıdır. Böylece iadesi istenen eşya tereddütsüz belirlenir. “El konulan telefonumun iadesi” gibi belirsiz talep, dosyada birden fazla cihaz varsa uygulamada sorun yaratabilir.

El koyma tutanağı neden önemlidir?

El koyma tutanağı, cihazın nerede, ne zaman ve hangi işlem kapsamında alındığını gösterir. Cihazın fiziksel özellikleri ve bazen IMEI/seri numarası bu tutanakta yer alır. İade dilekçesine tutanak eklenmesi, talep konusu eşyanın belirlenmesine yardımcı olur.

Tutanakta telefon dışında SIM kart, hafıza kartı, bilgisayar veya başka dijital materyal varsa her eşya için ayrı iade talebi kurulması daha sağlıklıdır. Hangi eşya yönünden inceleme tamamlandıysa o açıkça belirtilmelidir.

Cumhuriyet savcısı iade talebini reddederse ne yapılır?

CMK m.131/1, istemin reddi kararına itiraz edilebileceğini açıkça düzenler. Ret kararının hangi makam tarafından verildiği, kararın tebliğ/öğrenme tarihi ve itiraz merciinin belirlenmesi gerekir. İtiraz dilekçesi, ilk talebin aynısını tekrar etmek yerine ret gerekçesini karşılamalıdır.

Örneğin ret gerekçesi “bilirkişi incelemesi devam ediyor” ise incelemenin tamamlandığını gösteren yeni rapor veya UYAP kaydı varsa buna dayanılmalıdır. Ret “müsadere ihtimali” gerekçesine dayanıyorsa cihazın somut olayla bağlantısı ve mülkiyet durumu üzerinde durulmalıdır.

Telefon üçüncü kişiye aitse iade daha mı kolaydır?

Üçüncü kişi mülkiyeti önemli bir unsurdur fakat otomatik iade garantisi değildir. Cihazın delil niteliği veya müsadere ihtimali varsa soruşturma makamı muhafazayı sürdürebilir. Bununla birlikte üçüncü kişi, suçla ilgisi bulunmadığını ve cihazın kendisine ait olduğunu belgeleyerek CMK m.131 kapsamında iade talep edebilir.

Müsadere ile el koyma arasındaki fark nedir?

El koyma bir koruma tedbiridir; yargılama sürecinde eşyanın delil olarak veya ileride verilebilecek bir müsadere kararının uygulanabilmesi için muhafaza altına alınmasını sağlar. Müsadere ise kanunda öngörülen şartlarla eşyanın mülkiyetinin devlete geçirilmesine yol açan yaptırım niteliğindeki sonuçtur. El konulan her telefon müsadere edilmez.

İade dilekçesinde bu ayrımın kurulması önemlidir. Cihazın yalnız delil incelemesi için alındığı ve inceleme tamamlandığı hâlde müsadereye ilişkin somut bir neden yoksa CMK m.131 yönünden iade talebi güçlenir.

Telefonun içindeki kişisel veriler iade talebinde nasıl ele alınmalı?

Telefonun özel hayat ve haberleşme verileri içermesi ölçülülük bakımından önemlidir. Ancak iade talebinde soruşturma konusu verilerin silinmesini, değiştirilmesini veya erişilemez hâle getirilmesini istemek doğru değildir. Delil bütünlüğüne müdahale edilmemelidir. Talep, cihazın fiziksel iadesine yöneltilmeli; soruşturma makamınca alınan hukuka uygun kopya ve imajların dosyadaki delil rejimi ayrıca değerlendirilmelidir.

Profesyonel dilekçe örneği

Profesyonel Word dilekçe şablonunu indir (.docx)

Word dosyasında neler bulunuyor?

Word şablonunda soruşturma/kovuşturma evresine göre merci seçimi, kişinin sıfatı, cihazın marka-model-IMEI bilgileri, el koyma ve adli emanet kayıtları, incelemenin tamamlanıp tamamlanmadığı, müsadere kontrolü, üçüncü kişi mülkiyeti, delil listesi ve ayrı sonuç talepleri bulunur. Kullanıcı, soyut bir “telefonumu geri verin” metni yerine dosyanın gerçek hukuki şartlarını doldurur.

Sık sorulan sorular

El konulan telefon ne zaman geri alınır?

CMK m.131 şartları oluştuğunda; yani soruşturma/kovuşturma için fiziksel muhafazaya gerek kalmadığında veya eşyanın müsadereye tabi tutulmayacağı anlaşıldığında iade kararı verilebilir.

İnceleme bitince telefon otomatik iade edilir mi?

Otomatik değildir. Müsadere ihtimali ve dosyadaki diğer delil ihtiyaçları ayrıca değerlendirilir.

Savcı mı mahkeme mi iade kararı verir?

Dosyanın evresine göre Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme karar verebilir.

Ret kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. CMK m.131/1 istemin reddi kararına itiraz edilebileceğini açıkça düzenler.

Telefon üçüncü kişiye aitse iade istenebilir mi?

Evet. CMK m.131 üçüncü kişilere ait el konulmuş eşyayı da kapsar.

Fatura yoksa mülkiyet nasıl ispatlanır?

IMEI kaydı, operatör kayıtları, satın alma belgesi, cihaz kutusu ve diğer kayıtlar kullanılabilir.

SIM kart da ayrıca istenmeli mi?

El koyma tutanağında ayrı eşya olarak kayıtlıysa SIM kart veya hafıza kartı ayrıca belirtilmelidir.

Telefon günlük işim için gerekli demek yeterli mi?

Hayır. Kişisel ihtiyaç destekleyici gerekçedir; asıl hukuki şart CMK m.131’deki muhafaza ihtiyacının kalmaması veya müsadereye tabi olmamadır.

Telefon içindeki verilerin silinmesini isteyebilir miyim?

İade dilekçesi delile müdahale talebi değildir. Delil bütünlüğüne müdahale edilmemeli; fiziksel cihazın iadesi istenmelidir.

CMK 134 ile CMK 131 aynı şey mi?

Hayır. CMK m.134 dijital sistemlerde arama/kopyalama/el koymaya ilişkin özel kuralları, m.131 ise el konulan eşyanın iadesini düzenler.

Site içi ilgili rehberler

• Dilekçe Örnekleri
• Ceza Muhakemesi
• Ceza Hukuku
• Telefon ve bilgisayara el koyma: CMK 134
• Arama sonunda belge ve tutanak

Resmî kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – UYAP Mevzuat
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
• T.C. Adalet Bakanlığı

Sonuç

El konulan telefonun iadesi için esas madde CMK m.131’dir. Başarılı bir dilekçe, telefonun günlük hayatta gerekli olduğunu anlatmakla yetinmez; cihazın dosya bakımından fiziksel muhafazasına artık ihtiyaç kalmadığını, dijital incelemenin hangi aşamada olduğunu, gerekli kopyaların alındığını ve müsadere ihtimalinin bulunmadığını somut belgelerle açıklar. Cihaz üçüncü kişiye aitse mülkiyet belgeleri ayrıca sunulur. İade istemi reddedilirse CMK m.131’in açık hükmü gereği itiraz yolu kullanılabilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

El Konulan Telefonun İadesi Dilekçe Örneği: CMK m.131 Hakkında Sık Sorulan Sorular