Finansal Kiralama Sözleşmesi Başka Bir Kiracıya Devredilebilir mi? 6361 m.26/1 | 2026

6361 Sayılı Kanun m.26/1 Ne Düzenler?

M.26/1, finansal kiralama sözleşmesinde kiracının değişmesine veya sözleşmesel hak ve yükümlülüklerin devrine imkân verir. Ancak bu imkân sınırsız değildir. Kiracı ancak kiralayandan yazılı izin alarak kiracılık sıfatını veya sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerini devredebilir.

Finansal kiralama şirketi sözleşmeyi kiracının mali gücü, faaliyet alanı, malı kullanma amacı ve risk profili üzerinden kurduğu için kiracının değişmesi finansman riskini doğrudan etkiler. Kanunun yazılı izin şartı bu nedenle önemlidir.

Devir gerçekleştikten sonra m.21 veya m.22 kapsamındaki tescil ya da şerh kayıtlarının güncellenmesi gerekir. Böylece üçüncü kişiler ve resmi siciller bakımından sözleşmedeki güncel kiracı görünür hale gelir.

Kiracılık Sıfatının Devri Ne Anlama Gelir?

Kiracılık sıfatının devri, mevcut kiracının sözleşmedeki kiracı konumundan çıkması ve yeni kişinin onun yerine geçmesi anlamına gelir. Yeni kiracı finansal kiralama bedellerini ödeme, malı özenle kullanma, bakım ve sigorta giderlerini taşıma ve sözleşme sonunda iade veya satın alma yükümlülüklerini üstlenir.

Devir tarihi açıkça belirlenmelidir. Devirden önce doğmuş kira bedeli, gecikme faizi, sigorta primi veya hasar borcunun eski kiracıda mı kalacağı, yoksa devralan tarafından mı üstlenileceği protokolde yazılmalıdır.

Kiralayan eski kiracıyı tamamen borçtan çıkarabilir veya belirli geçmiş borçlar bakımından sorumluluğunu sürdürebilir. Bu konuda açık bir ibra veya sorumluluk hükmü bulunmaması sonradan hesap uyuşmazlığı yaratır.

Sözleşmeden Doğan Hak veya Yükümlülüklerin Kısmi Devri Mümkün mü?

M.26/1 yalnız bütün kiracılık sıfatından değil, sözleşmeden doğan hak veya yükümlülüklerin devrinden de söz eder. Bu nedenle somut sözleşmede belirli hakkın veya borcun devri teorik olarak gündeme gelebilir. Ancak finansal kiralama ilişkisinin bütünlüğü ve kiralayanın yazılı izni korunmalıdır.

Örneğin sözleşme sonundaki satın alma hakkının tek başına üçüncü kişiye bırakılması, kira ödeme borcu eski kiracıda kalırken ekonomik mülkiyet beklentisinin başkasına geçmesi gibi karmaşık yapılar yaratabilir. Kiralayan böyle bir parçalı devri kabul etmek zorunda değildir.

Devir protokolü hangi hakkın, hangi tarihten itibaren ve hangi karşılıkla devredildiğini kesin olarak göstermelidir. Vergi, muhasebe ve sicil etkileri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kiralayanın İzni Neden Yazılı Olmalı?

Kanun açıkça “kiralayandan yazılı izin almak kaydıyla” ifadesini kullanır. Dolayısıyla telefon görüşmesi, sözlü onay veya yalnız finansal kiralama şirketi çalışanının e-posta konuşması her durumda kanuni yazılı izin şartını karşıladığı varsayımıyla kullanılmamalıdır.

Yazılı izin, devredilecek sözleşme numarasını, malı, eski ve yeni kiracıyı, devir tarihini ve varsa koşulları içermelidir. Finansal kiralama şirketinin yetkili temsilcisi tarafından onaylanmalıdır.

Elektronik yöntem kullanılacaksa 6361 m.22’deki sözleşme kuruluş ve kimlik doğrulama sistemiyle uyumlu güvenilir kayıt oluşturulmalıdır. Devir işlemi de sonradan hangi metnin kabul edildiğini gösterebilmelidir.

Devir Protokolünde Hangi Hükümler Bulunmalı?

Devir protokolü yalnız “sözleşme devredilmiştir” cümlesinden ibaret olmamalıdır. Finansal kiralama sözleşmesinin numarası, tarihi, malın ayrıntılı tanımı, kalan ödeme planı, birikmiş borçlar, teminatlar, sigorta, bakım durumu ve satın alma opsiyonu ayrı ayrı gösterilmelidir.

Devir tarihi itibarıyla sayaç, kilometre, çalışma saati veya malın fiziksel durumu tutanakla belirlenebilir. Böylece eski ve yeni kiracı arasında sonraki hasar veya bakım eksikliğinin kime ait olduğu daha kolay tespit edilir.

Yeni kiracı sözleşmenin bütün genel ve özel şartlarını kabul ettiğini açıkça beyan etmelidir. Eski kiracının hangi yükümlülüklerden çıktığı ve hangilerinin devam ettiği de aynı belgede düzenlenmelidir.

Yeni Kiracının Finansal Durumu Yeniden İncelenir mi?

Kiralayanın yazılı izin verip vermeme kararı çoğu zaman yeni kiracının kredi değerliliğine bağlıdır. Finansal kiralama şirketi yeni kiracının mali tablolarını, vergi durumunu, ödeme geçmişini, faaliyet alanını ve malın kullanım amacını inceleyebilir.

Mevcut kiracı sözleşmeyi devretmek istediği için finansal kiralama şirketi yeni kiracıyı kabul etmek zorunda değildir. M.26/1 devir hakkını kiralayanın yazılı iznine bağlayarak bu takdir alanını korur.

Yeni kiracının sektör veya faaliyet riski farklıysa sigorta şartları ve teminat yapısı da değişebilir. Örneğin aynı iş makinesi daha yüksek riskli sahada kullanılacaksa poliçe ve fiyatlama yeniden gözden geçirilebilir.

Mevcut Kefalet, Rehin ve Teminatlar Devirle Otomatik Devam Eder mi?

Hayır. Teminatların her biri kendi hukuki niteliğine göre incelenmelidir. Üçüncü kişinin kefaleti, garanti taahhüdü, rehin veya ipoteği belirli borçlu ve sözleşme için verilmiş olabilir. Kiracı değiştiğinde teminat verenin sorumluluğunun otomatik genişlediği varsayılmamalıdır.

Kiralayan, devir onayı için yeni kefalet, banka teminat mektubu, rehin veya başka güvence isteyebilir. Eski teminatın bırakılması veya çözülmesi de yazılı kapanış işlemiyle yapılmalıdır.

Teminat mektuplarında lehtar, borçlu, tutar, süre ve garanti edilen yükümlülük metni devir sonrası sözleşmeyle uyumlu olmalıdır. Eski sözleşme numarasına bağlı teminatın yeni kiracı borcunu karşılayacağı açık değilse tahsil riski doğar.

Sigorta ve Bakım Yükümlülükleri Nasıl Devredilir?

M.24 uyarınca kiracı bakım, koruma, sigorta primi ve hasar riskine ilişkin önemli yükümlülükler taşır. Kiracı değiştiğinde bu operasyonel sorumlulukların fiilen yeni kiracıya geçtiği tarih açıkça belirlenmelidir.

Sigorta poliçesindeki sigortalı, kullanıcı, riziko adresi veya faaliyet bilgileri güncellenmelidir. Eski kiracının kullanımına göre düzenlenmiş poliçe, yeni kiracının farklı kullanımında eksik veya yanlış beyan içeriyor olabilir.

Bakım geçmişi yeni kiracıya teslim edilmelidir. Periyodik bakım tarihi yaklaşmışsa devir anında hangi tarafın yaptıracağı protokolde yazılmalıdır. Devir tutanağına son bakım tarihi ve mevcut arızalar eklenebilir.

Devir Sonrası Tescil ve Şerh Nasıl Güncellenir?

M.26/1, yapılan değişikliğin m.21 veya m.22 çerçevesinde tescil veya şerh edileceğini açıkça düzenler. Mal taşınmaz ise tapu şerhi, özel sicilli taşınır ise ilgili sicil, özel sicili olmayan taşınır ise FKB özel sicil kaydı güncellenmelidir.

Yurt dışından yapılan finansal kiralama sözleşmesinde m.21 kapsamındaki FKB tescil sistemi de değişikliğe uygun hale getirilmelidir. Yalnız özel protokol imzalanıp resmi kayıtlarda eski kiracının kalması doğru değildir.

Devir tamamlandıktan sonra finansal kiralama şirketi resmi sicil çıktısını dosyaya almalı ve sözleşme bilgileriyle karşılaştırmalıdır.

Yurt Dışı Finansal Kiralamada Kiracı Değişebilir mi?

Kanun m.26/1 bakımından yurt içi-yurt dışı sözleşme ayrımı yapmaz; yazılı izin ve m.21/m.22 tescil-şerh düzeni uygulanır. Ancak yabancı kiralayanın sözleşmesi, uygulanacak hukuk, vergi ve gümrük kayıtları nedeniyle ek adımlar doğabilir.

İthal edilmiş malda gümrük rejimi kiracıya veya kullanım yerine bağlı koşul içeriyorsa kiracı değişikliği gümrük idaresi bakımından da incelenmelidir. FKB kaydı güncellenirken yabancı kiralayanın onay belgeleri ve temsil yetkisi doğrulanmalıdır.

Yeni kiracıya devir, malın Türkiye’deki kullanım amacını değiştiriyorsa izin ve ürün mevzuatı sonuçları ayrıca kontrol edilmelidir.

Kiralayanın İzni Olmadan Devir Yapılırsa Ne Olur?

Yazılı izin olmadan yapılan anlaşma, 6361 m.26/1 anlamında kiracılık sıfatının geçerli devri olarak kabul edilmez. Eski kiracı finansal kiralama şirketine karşı sözleşmesel borçlu olmaya devam eder ve malın üçüncü kişiye bırakılması ayrıca m.26/2 kapsamındaki zilyetlik devri kurallarını ihlal edebilir.

Kiralayan izinsiz devri öğrendiğinde sözleşmedeki yaptırımları ve m.31/2’deki fesih şartlarını değerlendirebilir. Aykırılık, sözleşmenin devamının beklenemeyeceği ağırlıktaysa fesih riski doğabilir.

Yeni kullanıcı finansal kiralama şirketiyle doğrudan sözleşme ilişkisi kurulmadan malı kullanıyorsa sigorta teminatı da etkilenebilir. Poliçede izin verilen kullanıcı veya kullanım yeri şartları ayrıca kontrol edilmelidir.

Kiracı Devri İçin Kapanış Kontrol Listesi

1. Mevcut finansal kiralama sözleşmesini ve devir yasağı/şartlarını inceleyin.
2. Kiralayandan yazılı izin talep edin.
3. Yeni kiracının mali ve hukuki durumunu değerlendirin.
4. Devir tarihini kesin belirleyin.
5. Geçmiş borç ve faizleri hesaplayın.
6. Kalan ödeme planını yeni kiracıya bağlayın.
7. Eski ve yeni teminatları kontrol edin.
8. Sigorta poliçesini güncelleyin.
9. Malın fiziki durumunu teslim-devir tutanağıyla kaydedin.
10. Satın alma opsiyonunun kime geçtiğini açık yazın.
11. M.21 veya m.22 kapsamında tescil/şerh değişikliğini tamamlayın.
12. Devir sonrası ilk ödeme ve sicil kayıtlarını yeniden kontrol edin.

İlgili İçerikler

• Finansal kiralama sözleşmesi nedir?
• Özel sicilli taşınır leasing tescili
• Yurt dışı finansal kiralama tescili
• Ticari sözleşmeler hukuku

Resmî Kaynaklar

• 6361 sayılı Kanun
• Finansal Kurumlar Birliği
• BDDK

Sık Sorulan Sorular