B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Fransa Vente en Viager Sözleşmesi Türkiye’deki Evi Devreder mi? MÖHUK 21–25 ve TBK 607

Kısa ve net cevap: Fransa’da kullanılan vente en viager modeli, taşınmazın peşin bedel ve yaşam boyu gelir karşılığında satılmasını düzenleyebilir. Ancak Fransa’da hazırlanmış bir viager belgesi Türkiye’deki evin tapusunu otomatik devretmez. MÖHUK m.21 ve 25, TMK m.705–706 ve TBK m.237 uygulanır. Türk hukukundaki ömür boyu gelir (TBK 607–610) ve ölünceye kadar bakma (TBK 611–612) sözleşmeleri de birbirinin yerine kullanılamaz.
Kısa Özet
Fransız viagerCode civil m.1968 ve Service-Public F2762
Fransız geçersizlik nedenleriCode civil m.1974–1975
Taşınmazın hukukuMÖHUK m.21 ve m.25
Resmî şekil ve tescilTMK m.705–706, TBK m.237
Ömür boyu gelirTBK m.607–610
Ölünceye kadar bakmaTBK m.611–612
Fransa vente en viager Türkiye'de tapu devri ömür boyu gelir sözleşmesi TBK 607
Fransız viager sözleşmesi ile Türkiye’de tapu mülkiyetinin devri ve dönemsel gelir borcu birbirinden ayrı incelenir.

Fransa’da düzenlenen vente en viager sözleşmesi Türkiye’de tapu devri sağlar mı?

Fransa’da yaşayan bir Türk vatandaşı, Fransa’daki taşınmazını peşin bedel ve yaşam boyu aylık ödeme karşılığında devretmek için vente en viager sözleşmesiyle karşılaşabilir. Aynı modeli Türkiye’deki evine uygulamayı düşünmesi, iki ülkenin tapu ve borçlar hukuku arasında ciddi bir fark yaratır. Fransız noteri önünde yapılan bir işlem, Türkiye’deki evin tapu sicilinde alıcının otomatik malik olduğu anlamına gelmez. Taşınmazın bulunduğu yer Türkiye ise mülkiyetin devri ve resmî şekil bakımından Türk hukuku belirleyicidir.

5718 sayılı MÖHUK m.21/1, ayni hakları malın bulunduğu ülke hukukuna bağlar; aynı maddenin dördüncü fıkrası taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin işlemin şekli için de taşınmazın bulunduğu ülke hukukunu öngörür. MÖHUK m.25 ise taşınmaz ve kullanımına ilişkin sözleşmelerde taşınmazın bulunduğu ülke hukukunu esas alır. Türk Medeni Kanunu m.705 ve 706 birlikte okunduğunda tescil ve resmî şekil gereği ortaya çıkar. Bu üç katman, Fransa’daki noterin belge düzenleme yetkisinden farklı değerlendirilmelidir.

Vente en viager nedir; bouquet ve rente viagère hangi ödemeleri anlatır?

Fransız kamu hizmeti portalı Service-Public tarafından açıklanan vente en viager, bir taşınmazın yaşam süresine bağlı dönemsel gelir karşılığında satışıdır. Alıcı débirentier, satıcı veya dönemsel ödeme alacaklısı crédirentier olarak adlandırılabilir. Sözleşmede peşin ödenen tutara bouquet, yaşam süresince ödenen taksitlere rente viagère denir. Bouquet zorunlu unsur değildir; sözleşmede bu ödeme hiç bulunmayabilir. Dönemsel ödemenin miktarı ve aralıkları da sözleşme kapsamında belirlenir.

Fransız Code civil m.1968, ömür boyu gelirin bir para tutarı, menkul değer veya taşınmaz karşılığı kurulabilmesini düzenler. Fransa’da sözleşmenin taşınmaz satımı niteliği nedeniyle resmî senet ve yetkili noter işlemleri ayrıca önem taşır. Bu açıklama, Fransız mülkiyet hukukunda kullanılan araç için geçerlidir; aynı yapıdaki Fransız noter belgesinin Türk tapu sicilinde doğrudan tescil yetkisi yarattığı anlamına gelmez. Dönemsel ödemenin kime, ne kadar, hangi tarihte ve ne kadar süreyle yapılacağı hukukî riskin merkezindedir.

Viager occupé ile viager libre arasında hangi fark vardır?

Fransız viager occupé modelinde satıcının taşınmazı kullanma hakkını belirli şekilde koruması söz konusudur. Bu koruma, sözleşmenin yapısına göre intifa hakkı (usufruit) veya şahsi kullanım hakkı olabilir. İntifa ile sadece oturma hakkı aynı ekonomik yetkiyi vermez; birinde kiraya verme ve gelir alma imkânı, diğerinde kişisel kullanım sınırlaması gündeme gelebilir. Viager libre ise sözleşmenin koşulları dâhilinde alıcıya taşınmazı kullanma veya kiraya verme imkânının daha erken geçmesini ifade eder.

Türkiye’deki ev bakımından ‘satıcı ömür boyunca oturacak’ beyanının Türk hukukundaki karşılığı ayrıca kurulmalıdır. Tapu kaydında intifa veya oturma hakkı tesis edilmesi düşünülüyorsa 4721 sayılı TMK’nın ilgili ayni hak hükümleri ve tapu usulleri uygulanır. Hak yalnızca sözleşme metnine yazılmış, tapuda tescil gereği yerine getirilmemişse üçüncü kişilere karşı sonuçlar farklı olabilir. Sitedeki Fransa usufruit ve nue-propriété haklarının Türkiye’deki tapuya etkisi rehberi bu ayrı sorunu inceler.

MÖHUK m.21/1 ve 21/4: Türkiye’deki taşınmazda neden Türk hukuku uygulanır?

5718 sayılı Kanun m.21/1, taşınmaz üzerindeki mülkiyet ve diğer ayni hakları işlem anında taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna bağlar. Taşınmaz Mersin’de, İstanbul’da veya Antalya’daysa, bu ayni hak uyuşmazlığında Türk hukuku uygulanır. Sözleşmenin Paris’te imzalanması, tarafların Fransız vatandaşı olması veya yabancı noter tasdikli belge bulunması bu temel bağlantıyı değiştirmez.

MÖHUK m.21/4 ayrıca taşınmazlar üzerindeki ayni haklara ilişkin hukukî işlemlerin şekline taşınmazın bulunduğu ülke hukukunun uygulanacağını düzenler. Bu nedenle Fransa’daki sözleşmenin Fransız resmî şekil kurallarına uygunluğu, Türkiye’deki tapu devrinde aranan resmî şeklin yerine tek başına geçmez. Tapu müdürlüğündeki işlem ve Türk mevzuatının öngördüğü yetkili makam şartları denetlenmelidir. Taşınmaz üzerindeki hakkın kurulması ile peşin veya dönemsel para borcunun doğması ayrı hukuki sonuçlardır.

MÖHUK m.25: Türkiye’deki ev için sözleşmeye Fransız hukuku seçilebilir mi?

MÖHUK m.25, taşınmazlara veya bunların kullanımına ilişkin sözleşmelerin taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna tabi olduğunu belirtir. Bu bağlama kuralı, m.24’teki genel sözleşmeye uygulanacak hukuk seçimi rejiminden ayrı ele alınmalıdır. Türkiye’deki evin devri ve kullanımına ilişkin viager benzeri sözleşmenin ‘Fransız hukuku uygulanır’ başlığıyla düzenlenmesi, MÖHUK m.25’teki taşınmazın bulunduğu yer hukukunu kendiliğinden bertaraf etmez.

Bu sebeple sözleşmeye Fransızca bir madde eklenerek Türkiye’deki taşınmazın tapu devrine ilişkin zorunlu kurallar aşılamaz. Taraflar farklı ülkelere ödeme yapabilir, tercüme kullanabilir veya finansman hakkında çeşitli anlaşmalar kurabilir; fakat taşınmaz üzerindeki hukukî sonuç her zaman ilgili kanunlar ihtilafı ve emredici Türk kurallarıyla birlikte değerlendirilir. Sitede yer alan yurt dışında yaşayanların Türkiye taşınmaz sözleşmelerinde uygulanacak hukuk rehberi aynı bağlama kuralının genel yapısını açıklar.

TMK m.705–706 ve TBK m.237: Resmî şekil ile tapu tescili nasıl ayrılır?

Türk Medeni Kanunu m.705 temel kural olarak taşınmaz mülkiyetinin tescille kazanılacağını düzenler. Kanunun belirttiği tescil öncesi kazanım istisnaları ayrıca vardır; ancak Fransız noter belgesi bu istisnalardan biri olarak otomatik kabul edilemez. TMK m.706, taşınmazın mülkiyet devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerliliğini resmî şekilde düzenlenmiş olmalarına bağlar. Türk Borçlar Kanunu m.237 taşınmaz satımında da resmî şekil gereğini doğrular.

Bir viager dosyasında iki farklı kontrol gerekir: sözleşmedeki yaşam boyu ödeme vaadinin kurulması ve mülkiyetin tapuda devrine ilişkin işlem. Sadece tarafların imzaladığı Fransızca belgeye veya karşılıklı e-postaya dayanarak tapu malikinin değiştiği söylenemez. Türk tapu makamınca işlem yapılırken tarafların ve vekillerin kimliği, devir sebebi, resmî senet, bedel ve sınırlı ayni hak koşulları ayrı incelenir. İhtilaf çıkmadan önce sözleşme tasarısının tapuda uygulanabilirliği değerlendirilmelidir.

TBK m.607: Türk hukukunda ömür boyu gelir sözleşmesi nedir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.607, ömür boyu gelir sözleşmesini gelir borçlusunun gelir alacaklısına, taraflardan birinin veya üçüncü kişinin yaşamı boyunca belirli dönemsel edimlerde bulunmayı üstlendiği bir ilişki olarak tanımlar. Aksine açık bir hüküm bulunmadıkça gelirin, gelir alacaklısının ömrü boyunca kararlaştırıldığı kabul edilir. Gelir borçlusunun veya üçüncü kişinin ömrüne bağlı gelirde mirasçılara geçişe ilişkin aynı maddede özel hüküm bulunur.

Bu düzenleme, Fransız vente en viager’in dönemsel gelir unsurunu anlamak için karşılaştırma imkânı verir. Bununla birlikte TBK m.607’deki ömür boyu gelir sözleşmesi ile taşınmaz mülkiyetinin devri tek bir isimsiz işlem olarak değerlendirilmemelidir. Gelir vaadinin yazılı sözleşmeyle kurulması, eş zamanlı taşınmaz satımının resmî şekil ve tescil kurallarını ortadan kaldırmaz. Sözleşme tek bir işlemde her iki edimi de içeriyorsa şekil ve geçerlilik yönünden tamamı birlikte incelenmelidir.

TBK m.608–610: Gelirin şekli, ödeme takvimi ve devri ne anlama gelir?

TBK m.608, ömür boyu gelir sözleşmesinin geçerliliği için yazılı şekil şartını getirir. Bu hüküm yalnız gelir borcuna ilişkin sözleşmenin şekli açısından değerlendirilmelidir. Aynı sözleşme Türkiye’deki bir evin mülkiyetini devretme amacını da içeriyorsa TMK m.706 ile TBK m.237’deki resmî şekil ayrıca karşılanır. Dolayısıyla TBK m.608’in yazılı şekli, gayrimenkul satışındaki daha sıkı şeklin yerine geçirilmemelidir.

TBK m.609, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça gelirin altı ayda bir ve peşin ödenmesi kuralını düzenler. Fransız viager örneklerindeki aylık ödeme biçimi Türk hukukunda her işlemde kanuni varsayılan aralık değildir; tarafların hukuka uygun sözleşmesi incelenir. TBK m.610 ise aksine sözleşme yoksa gelir alacaklısının haklarını devredebilmesini düzenler. Bir başvuruda ödeme aralığı, endeksleme, alacaklının ölümü ve hakkın devri ayrı kalemler olarak yazılmalıdır.

TBK m.611–612: Ölünceye kadar bakma sözleşmesi viager ile aynı mıdır?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi TBK m.611’de ayrı bir sözleşme türü olarak düzenlenmiştir. Bu ilişkide bakım borçlusu karşı tarafa yalnız para ödemekle değil, ölünceye kadar bakıp gözetmekle yükümlüdür; bakım alacaklısı da malvarlığını veya bazı değerleri devretme borcu üstlenir. Sırf belirli dönemlerde para ödemeyi içeren bir viager taslağını otomatik ‘ölünceye kadar bakma’ diye nitelendirmek doğru değildir.

TBK m.612, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin şekline ilişkin miras sözleşmesi şeklini temel kural olarak arar; kanunda kurumlar bakımından özel istisna da vardır. Bu sözleşmede bakım yükümlülüğü, evde oturma, hastalık masrafları ve bakım hizmetinin kapsamı düzenlenebilir. Buna karşılık TBK m.607 ömür boyu gelir sözleşmesi dönemsel edim üzerine kurulur. Türkiye’deki müvekkilin amacı düzenli gelir elde etmek mi, bakım hizmeti görmek mi, yoksa taşınmazın kullanımını korumak mı soruları birbirine karıştırılmamalıdır.

Fransız Code civil m.1968, 1974 ve 1975 hangi durumları düzenler?

Fransız Code civil m.1968, rente viagère’nin para, menkul değer veya taşınmaz karşılığı kurulabileceğini belirtir. Code civil m.1974, ömür boyu gelir bağlanan kişinin sözleşme gününde zaten ölmüş olması hâlinde bu sözleşmenin sonuç doğurmayacağını düzenler. Code civil m.1975 ise ilgili kişinin sözleşme tarihinde mevcut ve ölümüne yol açan hastalığından yirmi gün içinde ölmesi hâli için ayrıca geçersizlik kuralı içerir.

Fransız kamu hizmeti portalının viager rehberi, bu ölüm riskinin belirsizliğinin Fransız viager yapısındaki önemini açıklar. Ancak bu kuralların kapsamı Fransız hukukuna tabi ilişki bakımından saptanır; Türkiye’deki tapunun devrinde doğrudan Türk şekil ve tescil hükümleri yerine geçmez. Türk hukukundaki sözleşme ve taşınmaz ilişkisi, kendi zorunlu hükümleri üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir. Benzer isimli sözleşmeler arasında otomatik eşitlik kurulması, özellikle miras ve satış bedeli uyuşmazlıklarında hataya neden olur.

Satıcının ölümü mülkiyeti ve kalan taksitleri nasıl etkiler?

Fransız vente en viager’de dönemsel ödemenin kimin ömrüne bağlandığı, ödemenin tek veya birden çok hak sahibi için kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı ve mirasçılara ilişkin hükümler önem taşır. Service-Public, birden çok gelir alacaklısı varsa ölüm sonrasında ödemenin sağ kalana tamamen devam etmesi veya belirli oranda azalması yönünde farklı sözleşme seçeneklerini açıklar. Bu nedenle her viager sözleşmesi için ‘satıcı ölünce tüm borçlar her durumda biter’ gibi bir sonuç çıkarılamaz.

Türkiye’deki taşınmaz üzerine kurulan anlaşmada mirasçının saklı payı, mülkiyetin devri, ödeme alacağı ve satıcının kişisel oturma hakkı birbirinden ayrı hukuki konulardır. Türk hukukuna göre tescil gerçekleşmişse mülkiyet devrinin ardından ölen kişinin mirasçıları hangi alacağı veya savunmayı devraldıklarını kendi mevzuatına göre değerlendirir. Tapu hâlen satıcı adına kayıtlıysa sözleşme ile mülkiyet arasında ayrı bir uyuşmazlık doğabilir. MÖHUK m.20 mirasa, m.21 ayni haklara ve m.25 taşınmaz sözleşmelerine ilişkin farklı bağlama kuralları getirir.

Bouquet ve dönemsel gelir hesaplanırken hangi belgeler gerekir?

Fransızca sözleşme örneklerinde bouquet ve rente viagère adıyla geçen tutarlar, işlemin gerçek ekonomik dengesini anlayabilmek için birlikte incelenir. Türkiye’deki ev açısından güncel piyasa değeri, yaş ve yaşam süresine ilişkin varsayımlar, taşınmazın mevcut kira getirisi, satıcının kullanım hakkı, dönemsel ödemenin hangi para birimiyle ve hangi hesap üzerinden yapılacağı açıkça gösterilmelidir. Bu hesaplar hukukî sözleşmenin yerine geçmez; tarafların mali yükümlülükleri anlamasına yardımcı olur.

Bir miktarın yalnız ‘peşinat’ olarak yazılması, kalan dönemsel edimlerin ifasının nasıl sağlanacağını belirlemez. Sözleşme dosyasında varsa banka teminatı, tapu üzerindeki güvence, alacağın muacceliyeti, faiz ve gecikmenin sonuçları ayrı düzenlenmelidir. Uygulanacak Türk hukukuna göre geçerli güvence tesis edilmeden Fransızca bir belgeye genel ‘teminatlıdır’ yazılması gerçek ayni teminat oluşturmaz. Peşin bedel ile kira, bakım bedeli ve yaşam boyu gelir aynı muhasebe kalemi gibi işlenmemelidir.

Aylık ödemeler aksarsa ev otomatik geri alınır mı?

Fransız viager işlemlerinde clause résolutoire gibi sözleşme hükümleri, ödeme yükümlülüğünün ihlali karşısında belirli sonuçlar doğurmak üzere kullanılabilir. Ancak bir Fransız sözleşmesindeki fesih hükmünün Türkiye’de tapu kaydını kendiliğinden sileceği varsayılamaz. Türkiye’deki taşınmaz üzerinde geçerli hukuki işlem, tescil ve varsa mahkeme veya icra prosedürü uygulanmalıdır.

Ödemeler aksadığında gelir alacaklısı için sözleşmedeki muacceliyet ve temerrüt koşulları, ihtar kayıtları, ödeme dekontları ve teminat hükümleri önem taşır. Alacak yalnızca para edimiyse Türk Borçlar Kanunu m.117’nin temerrüt düzenlemesi ayrıca incelenebilir. Fakat sözleşmenin karma niteliği, taşınmazın ayni hak kaydı ve özel hükümler göz ardı edilmemelidir. Uygulamada alıcının ne kadar ödeme yaptığı ve satıcının hangi edimleri aldığı açık hesap cetveliyle gösterilmelidir.

Satıcı için intifa veya oturma hakkı nasıl güvence altına alınabilir?

Türkiye’de taşınmaz devri gerçekleştirilirken satıcının hayatı boyunca taşınmazı kullanması hedefleniyorsa sözleşmede genel olarak ‘viager occupé’ yazılması yeterli güvence olarak görülmemelidir. Türk Medeni Kanunu’ndaki intifa ve oturma haklarının nitelikleri, kurulma usulleri ve tescil gereklilikleri ayrı değerlendirilir. İntifa hakkı sahibi, ilgili hukuki sınırlar içinde yararlanma ve gelir alma imkânına sahip olabilir; oturma hakkının içeriği daha farklıdır.

Satıcı evde yaşamaya devam edecekse elektrik-su giderleri, ortak giderler, esaslı onarım, kiraya verme, evin zarar görmesi ve üçüncü kişilerin hakkına etkiler sözleşmede açık gösterilmelidir. Tapuda hakkın hangi tür ve kapsamda kurulduğu sicille kontrol edilmelidir. Fransa usufruit ve nue-propriété rehberi burada düzenlenen kullanım hakkı ayrımını daha ayrıntılı ele alır.

Alıcı Fransız vatandaşıysa Türkiye’de taşınmaz edinme kısıtları var mı?

Fransa vatandaşı bir gerçek kişinin Türkiye’de taşınmaz edinmesi, 2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 kapsamında yabancı gerçek kişiye uygulanan kurallara tabidir. Fransız vatandaşlığının yanında başka bir vatandaşlığın bulunması, Mavi Kart durumu veya alıcının ayrı şirket olarak hareket etmesi dosyayı değiştirebilir. Yabancı gerçek kişi ile Fransa’da kurulu SCI veya diğer yabancı şirket aynı hukuki alıcı değildir.

Satış işleminin ekonomik modeli viager olarak adlandırılmış olsa bile alıcının gayrimenkul edinme ehliyeti ayrıca kontrol edilir. Taşınmazın yerinin ve yüzölçümünün ilgili mevzuata uygunluğu, varsa özel izinler, satıcı üzerindeki takyidatlar, alıcının kimliği ve temsil yetkisi işlemden önce değerlendirilmelidir. Sitedeki Fransa SCI şirketinin Türkiye’de gayrimenkul edinimi rehberi şirket adına işlem yapılması halinde ortaya çıkan ayrı sorunu ele alır.

Taraflar Fransa’dan gelmeden Türkiye’de tapu işlemi yapabilir mi?

Fransa’da yaşayan satıcı ve alıcı, Türkiye’deki tapu ve resmî sözleşme işlemlerini gerekli yetkiyi içeren vekâletnameyle yürütmeyi planlayabilir. Vekâletnamenin düzenlenme makamı, Türk makamlarınca kabul edilecek biçimi ve özel işlem yetkileri kontrol edilir. Belgede satış, intifa veya oturma hakkı kurulması gibi birbirinden farklı işlemler öngörülüyorsa temsil yetkisi bu sonuçları karşılayacak açıklıkta olmalıdır.

Fransız noterinin düzenlediği procuration authentique ile Türkiye’deki konsolosluk işlemleri aynı prosedür değildir. Her iki durumda da belgelerin Türkiye’de kullanımı için gereken resmî şekil, doğrulama ve tercüme şartları ayrıca incelenir. Vekâletnamenin bulunması, tarafların mülkiyet devrinin resmî şeklini veya tapu tescilini ortadan kaldırmaz. Konuyla bağlantılı Fransa noter vekâletnamesinin Türkiye tapusunda kullanımı rehberinden belge yönü kontrol edilebilir.

Fransız hukukundaki 20 günlük ölüm kuralı Türkiye’de doğrudan uygulanır mı?

Code civil m.1974 ve 1975 hükümleri, Fransız hukuku kapsamında belirli yaşam boyu gelir sözleşmelerinin geçerliliğini değerlendirir. Bunlardan m.1975’te yer alan yirmi günlük süre, her ölüm olayında uygulanacak genel bir bekleme veya miras tescil süresi değildir; sözleşme tarihinde mevcut hastalık ile bu hastalıktan yirmi gün içinde gerçekleşen ölüm bağlantısını düzenleyen belirli bir geçersizlik nedenidir.

Türkiye’deki taşınmazı konu alan bir taslakta ilgili Fransız hükmünü yalnız çevirerek tapu hukukunun temel bağlama kuralı yerine geçirmek doğru değildir. Türk kanunlar ihtilafı hükümleri ve yerel resmî şekil kuralları uygulanır. Satıcı hakkında sağlık durumu ve bakım gereksinimi gibi hassas bilgiler sözleşme dışı yayılmamalı, yalnız gerçekten gerekli ve hukuka uygun verilerle işlem yapılmalıdır. Bu ayrım hukuki incelemenin ötesinde kişisel veri koruması bakımından da önemlidir.

Fransa–Türkiye viager dosyası için hangi işlem sırası izlenmeli?

İlk adım taşınmazın hangi ülkede bulunduğunu ve malik ile alıcının kimliğini belirlemektir. İkinci adım, taşınmazın tapu sicili, takyidatları ve kullanım durumunu incelemektir. Üçüncü adım, tarafların yalnız yaşam boyu para ödemesi mi, bakım hizmeti mi, yoksa karma bir edim mi tasarladıklarını açıkça tespit etmektir. Dördüncü adım, MÖHUK m.21 ve 25 ile Türk Borçlar Kanunu m.607–612 ve resmî şekil hükümlerinin birlikte değerlendirilmesidir.

Beşinci adım, peşin ve dönemsel ödeme planını ve varsa teminat ile şahsi veya ayni kullanım haklarını tasarlamaktır. Altıncı adım, Türkiye’de geçerli resmî sözleşme ve tescil süreçlerini yürütmektir. Son adımda tapu kaydı, ödeme kayıtları ve ilgili resmî belgeler kontrol edilmelidir. Somut dosyada alıcının Fransız veya Türk vatandaşlığı, mülkiyetin ortaklığı, mirasçıların durumu ve işlemin vergisel sonuçları ayrıca önem taşır.

Fransa’daki viager örneğini Türkiye’ye uygularken en sık yapılan hatalar

Birinci hata Fransız noterde hazırlanan satış belgesinin Türkiye tapusunu otomatik değiştirdiğini düşünmektir. İkinci hata TBK m.608’deki yazılı şeklin Türk taşınmaz satımındaki resmî şekle denk olduğunu varsaymaktır. Üçüncü hata viager occupé ile intifa ve oturma hakkını birbirine karıştırmaktır. Dördüncü hata peşin bouquet tutarıyla dönemsel gelir borcunu aynı tarihte ve aynı koşulda muaccel saymaktır. Beşinci hata Fransız Code civil m.1975’teki özel yirmi günlük düzenlemeyi Türkiye’deki bütün yaşam boyu işlemler için evrensel kural olarak sunmaktır.

Altıncı hata ölünceye kadar bakım sözleşmesi ile ömür boyu gelir sözleşmesinin yükümlülüklerini ayırmamaktır. Yedinci hata yabancı gerçek kişi ve yabancı şirketin tapu edinim koşullarını eşitlemektir. Sekizinci hata alıcının ödeme gecikmesinin tapu iptalini otomatik doğuracağını varsaymaktır. Dokuzuncu hata Türk tapu kaydı kontrol edilmeden yüksek peşinat göndermektir. Onuncu hata miras, mal rejimi ve vergi sonuçlarının işlemden önce değerlendirilmemesidir.

Sıkça sorulan sorular

Fransa’da yapılan vente en viager Türkiye’deki daireyi devreder mi?

Yalnız Fransız noter belgesiyle Türkiye’deki taşınmaz mülkiyeti kendiliğinden devredilmiş olmaz. MÖHUK m.21 ve 25 ile TMK m.705–706 ve TBK m.237 hükümleri uygulanır.

Viager’deki bouquet zorunlu peşinat mıdır?

Fransız Service-Public açıklamasına göre bouquet peşin tutardır, ancak viager sözleşmesinin her türünde zorunlu unsur değildir.

Rente viagère aylık mı ödenmelidir?

Fransız modelde farklı ödeme aralıkları sözleşmeyle belirlenebilir. Türk TBK m.609, aksi sözleşmeyle kararlaştırılmadıkça altı ayda bir peşin ödeme öngörür.

Viager occupé Türkiye’de intifa hakkına eşit midir?

Hayır. Fransız sözleşmenin içeriği ve Türkiye’de kurulacak intifa veya oturma hakkının şekli ve tapu tescili ayrı değerlendirilir.

TBK 608 yazılı sözleşme varsa tapu da devredilir mi?

Hayır. TBK m.608 gelir sözleşmesinin yazılı şeklini düzenler; taşınmazın mülkiyet devri bakımından TMK m.706 ve TBK m.237 gereklidir.

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi viager ile aynı şey mi?

Hayır. TBK m.611 bakım ve gözetim edimini düzenler; TBK m.607 ise dönemsel ömür boyu gelir edimine odaklanır.

Fransız satıcı ölünce tüm hakları otomatik ortadan kalkar mı?

Hangi hakkın kimin ömrüne bağlandığı, sağ kalan hak sahibi ve Türk/Fransız hukuki sınıflandırması belirlenmeden genel sonuç çıkarılamaz.

Fransız Code civil 1975’teki 20 gün hangi olaya ilişkindir?

Sözleşme anındaki hastalık nedeniyle ilgili kişinin yirmi gün içinde ölmesi hâli için özel geçersizlik düzenlemesidir; genel miras bekleme süresi değildir.

Fransız alıcı Türkiye’de taşınmaz alırken Tapu Kanunu 35 uygulanır mı?

Yabancı gerçek kişi veya tüzel kişinin niteliğine göre Tapu Kanunu m.35 ve varsa diğer edinim kısıtları kontrol edilir.

Viager sözleşmesinde taksit ödenmezse tapu otomatik geri döner mi?

Hayır. Sözleşme, temerrüt, güvence, hukuki işlem ve tescil şartları Türk hukukuna göre ayrı incelenir.

Fransa’daki noter vekâletnamesi Türkiye’de tapu devri için yeterli midir?

Vekâletname yetkiyi gösterebilir; resmî şekil, tasdik/tercüme ve tapu tescilinin yerini kendiliğinden almaz.

Fransa’dan Türkiye’ye gelmeden hukuki inceleme ve tapu takibi yapılır mı?

Uygun temsil belgeleri ve işlemin niteliğine göre Türkiye’deki avukat ve yetkili makamlar aracılığıyla birçok işlem koordine edilebilir.

Resmî mevzuat ve doğrulama kaynakları

Fransa’daki kişiler için Türkiye’de tapu ve sözleşme incelemesi

Türkiye’deki taşınmaza ilişkin Fransız viager taslağının hukuki niteliği, peşin tutar, dönemsel gelir, satıcının kullanım hakkı, tapuda tescil ve temsil yetkisi birlikte incelenmelidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin ve İstanbul ofisleri üzerinden Türkiye’deki uyuşmazlıkları değerlendirmektedir; Fransa’da ayrı bir fiziksel ofisi bulunmamaktadır. İletişim sayfası üzerinden veya +90 552 224 43 66 telefonuyla görüşme talep edilebilir. İletişim kurulması tek başına vekâlet ilişkisi ya da dosya kabulü oluşturmaz.

Yazar: Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu sicil 3472. Mevzuat kontrol tarihi: 1 Kasım 2026. Fransız viager kavramlarının Türk hukuku bakımından doğrudan eşdeğerli olmadığı, taşınmazın Türkiye’de bulunması nedeniyle kanunlar ihtilafı ve tapu usulünün ayrı değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınmalıdır.

Ofislerimiz – Mersin ve İstanbul

Mersin ofisi: İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak Profit İş Merkezi No 23 Kat 3 Daire 14 Akdeniz Mersin

İstanbul ofisi: Maslak Ahi Evran Caddesi Polaris Plaza No 21 Kat 9 Sarıyer İstanbul

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

    İSTANBUL · MERSİN · ÇEVRİM İÇİ

    Hukuki görüşme talebi

    Konunuzu kısaca paylaşın. Görüşme için tercih ettiğiniz ofisi veya çevrim içi seçeneğini belirtebilirsiniz.

    * İşaretli alanlar zorunludur.




    Mesaj uzunluğu0 / 1000

    Kalan karakter: 1000Boşluklar dahildir.Sınıra yaklaşıyorsunuz.1.000 karakter sınırına ulaştınız.

    Kimlik numarası, banka bilgisi veya hassas belge paylaşmayın. KVKK Aydınlatma Metni

    İlk iletişim tek başına avukatlık ilişkisi kurmaz ve yasal süreleri durdurmaz. Acil süreli konularda telefonla ulaşın.

    Bu Yazıyla İlgili Soru Sor

    Gerçek sorular yönetici incelemesinden sonra anonim olarak yayımlanabilir. İsim, telefon, kimlik numarası, dosya numarası veya özel bilgi paylaşmayın. Bu alan hukuki danışmanlık değildir.

    Gizlilik ve KVKK bilgilendirmesi

    Telefon WhatsApp