Güvence Hesabı Hangi Zararları Karşılar? Başvuru Şartları ve Belgeler

Kısa cevap: Güvence Hesabı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14’te sınırlı olarak sayılan hâllerde devreye girer. Tespit edilemeyen, zorunlu sigortasız veya işleteni sorumlu olmayan çalıntı/gasp edilmiş aracın neden olduğu olaylarda sakatlık ve ölüm zararlarını kaza tarihindeki zorunlu sigorta limiti ve kusur oranı içinde karşılar. Araç hasarı yalnız sigortacının bütün branş ruhsatlarının sürekli iptali veya iflası hâlinde Hesap kapsamındadır.

Güvence Hesabının kanuni kapsamı

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14 ve Güvence Hesabı Yönetmeliği uyarınca Hesabın ödeme yaptığı hâller şunlardır:

1. Sigortalı tespit edilemiyorsa: Kişiye gelen bedensel zararlar ödenir.
2. Zorunlu sigorta yaptırılmamışsa: Sigortasız aracın üçüncü kişide oluşturduğu bedensel zararlar ödenir.
3. Sigortacının bütün branş ruhsatları sürekli iptal edilmiş veya sigortacı iflas etmişse: Sigortacının ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar ödenir.
4. Araç çalınmış veya gasp edilmişse: Karayolları Trafik Kanunu m.107 gereğince işletenin sorumlu tutulmadığı hâlde üçüncü kişiye gelen bedensel zararlar ödenir.
5. Yeşil Kart uygulamasında: Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun yapacağı ve Kanunda Hesaba yüklenen ödemeler karşılanır.

Bu liste genişletilemez. Hesabın sorumluluğu, zarar veren kişinin bütün borcu değil; ilgili zorunlu sigortanın kaza tarihindeki kapsamı ve limiti kadardır. Sigortasız araçla ilgili tazminat başvurusunda, kaza tarihinde geçerli poliçe bulunmadığını gösteren SBM kaydı dosyaya eklenir.

Karşılanmayan zararlar ve istisnalar

Güvence Hesabının resmî başvuru sistemi bedensel zarar bakımından iki dosya türü kabul eder: sürekli sakatlık tazminatı ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı. maluliyet raporunun kaza tarihindeki mevzuata uygun olması gerekir. Trafik kazası nedeniyle sağlık kuruluşlarınca sunulan tedavi hizmet bedelleri, KTK m.98 gereğince SGK tarafından karşılanır. Destekten yoksun kalma hesabında mirasçılık değil, fiilî veya kanuni destek ilişkisi ispatlanır.

Tazminat hesabı, kusur ve çoklu başvuru

Ödeme tutarı üç aşamada belirlenir: önce gerçek sakatlık veya destek zararı aktüeryal olarak hesaplanır; sonra zarar görenin kusuru uygulanır; en son kaza tarihinde yürürlükte olan kişi ve olay başına zorunlu sigorta limiti kontrol edilir. Limit, otomatik ödeme miktarı değildir. Hesaplanan zarar limitten düşükse gerçek zarar; yüksekse limit ödenir.

Aynı olayda birden fazla zarar görenin tazminat alacakları olay başına limiti aşarsa Yönetmelik m.18 uygulanır. Her talep, olay limiti ÷ bütün tazminat alacakları toplamı oranında indirilir. Bu nedenle tek bir hak sahibine kişi başı limitin tamamı, diğer hak sahipleri hesaba katılmadan ödenmez.

Ödeme yapan Güvence Hesabı zararın nihai borçlusu hâline gelmez. Yönetmelik m.16 uyarınca ödediği tutarı işleten, sürücü, sorumlu sigortacı, sigortacının iflas masası ve diğer sorumlulardan geri ister.

Başvuru sırası ve zorunlu belgeler

1. Kapsam sebebini belgeleyin: Kaza/kolluk tutanağı, ifade, plaka araştırması, SBM poliçe sorgusu veya sigortacı hakkında iflas/ruhsat kararı eklenir.
2. Kusuru ispatlayın: Kaza tespit tutanağı, ceza soruşturması evrakı, bilirkişi raporu, görüntü ve tanık bilgileri sunulur.
3. Zarar türüne uygun dosya kurun: Sakatlıkta kaza tarihindeki mevzuata göre sağlık kurulu raporu; ölümde ölüm belgesi, veraset ilamı, nüfus kaydı ve destek gelir belgeleri kullanılır.
4. Doğru başvuru merciini seçin: Sigortasız, tespit edilemeyen, çalıntı/gasp edilmiş araç ve iflas eden sigortacı dosyasında başvuru Güvence Hesabına yapılır. Bütün branş ruhsatları sürekli iptal edilen sigortacı dosyasında başvuru sigorta şirketine yapılır; şirket hasar dosyasını Güvence Hesabına gönderir. Talep tutarı, kusur hesabı, limit ve banka bilgisi ayrı gösterilir; teslim kaydı saklanır.

Sürekli sakatlık dosyası

Kaza tutanağı ve ifadeler; kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporu; epikriz, adli muayene ve tetkikler; güncel SGK hizmet dökümü ve gelir belgesi sunulur. Rapor tarihi değil, kazanın tarihi hangi sağlık mevzuatının uygulanacağını belirler.

Destekten yoksun kalma dosyası

Kaza evrakına ek olarak veraset ilamı, ölüm belgesi, ölü muayene/otopsi raporu, anne-baba bilgisini gösteren vukuatlı nüfus kayıt örneği ve desteğin kaza tarihindeki gelir belgesi sunulur. bedensel zarar başvurusunda talep kalemleri ile deliller birebir eşleştirilir.

Başvuru süresi, Sigorta Tahkimi ve dava

Karayolları Trafik Kanunu m.109 uyarınca talep, hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden başlayarak on yıl içinde ileri sürülür. Fiil daha uzun ceza zamanaşımını gerektiren bir suç oluşturuyorsa bu uzun süre maddi tazminat istemine de uygulanır. Süre incelemesi için trafik kazası tazminatında zamanaşımı rehberi kullanılabilir.

Tahkimden önce, kapsam sebebine göre Güvence Hesabına; bütün branş ruhsatları sürekli iptal edilen sigortacı dosyasında ise sigorta şirketine belgeli başvuru yapılır. Talep tamamen veya kısmen reddedilmişse ret yazısı; başvurunun muhatabı başvurudan itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemişse teslim belgesi Sigorta Tahkim Komisyonuna sunulur. Sigorta Tahkim başvuru dilekçesinde sakatlık veya destek hesabı rakamsal olarak gösterilir.

Dava yolu seçilirse para alacağına ilişkin dava şartı arabuluculuk tamamlanır; Güvence Hesabına karşı tazminat davası Asliye Ticaret Mahkemesinde açılır. Tahkim başvurusu için dava şartı arabuluculuk aranmaz.

Resmî kaynaklar

• Güvence Hesabı – Kapsam, istisna, süre ve rücu
• Güvence Hesabı – Başvuruda istenen belgeler
• Güvence Hesabı – Kaza tarihine göre teminat limitleri
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
• Sigorta Tahkim Komisyonu

Sık sorulan sorular

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgidir. Kaza tarihi, sigorta sorgusu, kusur ve sağlık belgeleri incelenmeden başvurunun kapsamı ve tutarı belirlenmez.