Pert Araç Bedeli Nasıl Belirlenir? Kasko ve Rayiç Değer İtirazı

Kısa cevap: Kasko Genel Şartları B.3.3.2.2’ye göre araç ancak onarım masrafı hasar tarihindeki rayiç değeri aşıyor ve eksper raporu aracın onarım kabul etmez hâle geldiğini belirliyorsa tam hasarlı sayılır. İki şart birlikte gerçekleşmelidir. Hasarlı araç sigortalıda kalırsa tazminat, rayiç değerden garantili sovtaj değeri ve poliçedeki geçerli muafiyet düşülerek hesaplanır.

Tam hasar ve ağır hasar ayrımı

Gündelik dilde kullanılan “pert” sözcüğü tek başına hukuki ölçüt değildir. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.2.2 iki ayrı işlem öngörür:

• Tam hasar: Onarım masrafı aracın riziko tarihindeki değerini aşar ve eksper raporu aracın onarım kabul etmez hâle geldiğini tespit eder. Ödeme için hurda tescil belgesi sunulur.
• Ağır hasar: Araç eksperce ağır hasarlı olarak belirlenmiş ve onarımı mümkün bulunmuşsa, onarım masrafı rayici aşsın veya aşmasın, ödeme için “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sunulur. Her onarılabilir hasar ağır hasar değildir; Genel Şartlar ağır hasar için sabit bir yüzde eşiği koymaz.

Bu nedenle yalnız “onarım oranı yüzde 70’i geçti” veya “hava yastıkları açıldı” denilerek tam hasar sonucu kurulmaz. Bağlayıcı inceleme; onarım bedeli, hasar tarihindeki rayiç ve onarım kabul etmezlik tespitini birlikte içerir. Araç sicilindeki engel nedeniyle hurda veya çekme belgesi alınamıyorsa Genel Şartlardaki mahkemece belirlenen ödeme mahalline tevdi usulü uygulanır.

Rayiç değer ve sovtaj hesabı

Genel Şartlar B.3.3.1.1 uyarınca tazminat hesabının başlangıcı aracın hasarın gerçekleştiği andaki rayiç değeridir. Rayiç referansı veya belirleme yöntemi poliçede somut biçimde yazmalıdır. Emsal seçiminde marka, model, model yılı, donanım paketi, kilometre, kullanım biçimi, bakım ve önceki hasar kayıtları eşleştirilir. İlan fiyatları tek başına gerçekleşmiş satış fiyatı değildir; farklı kaynaklardan doğrulanabilir emsaller ve gerektiğinde bağımsız ekspertiz kullanılır.

Sigortalının onayıyla araç hasarlı hâliyle kendisinde bırakılırsa sigortacı bildirdiği sovtaj tutarını bir ay garanti eder. Bu süre içinde bildirilen bedelden alıcı bulunamaması sigortalıya yüklenemez. Rayiç karşılaştırmasında eksik paket, yanlış kilometre veya eski tarihli emsal kullanılmışsa yazılı itirazda her fark tablo hâlinde gösterilir. Kasko ödemesi yapılmaması veya eksik ödeme rehberi başvuru sırasını; araç hasar farkı tazminatı rehberi ise onarım uyuşmazlığını ayrıca açıklar.

İhbar, belge ve ödeme süreleri

Eksik belge savunmasının denetlenebilmesi için başvuru ek listesi, e-posta teslim kaydı, kargo alındısı veya evrak numarası saklanır. Sigortacı poliçede yazılı olmayan ek belgeleri ihbardan itibaren üç iş günü içinde bildirmelidir. Geç ihbar otomatik ret sebebi değildir; yükümlülük ihlali zarar miktarını artırmışsa sigortacının indirimi, artış ile kusurun ağırlığıyla sınırlıdır.

Düşük teklif, Sigorta Tahkimi ve dava yolu

1. Eksper raporunu ve hesap dökümünü isteyin. Onarım listesi, rayiç emsalleri, sovtaj teklifinin sahibi ve teklif tarihi dosyada bulunmalıdır.
2. Sigortacıya yazılı itiraz gönderin. Talep edilen ek bedeli rakamsal olarak gösterin; karşı emsalleri ve bağımsız ekspertizi ekleyin.
3. Uyuşmazlık yolunu doğru seçin. Kasko şirketi tahkim sistemine üyeyse şirket başvurusundan sonra Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yapılır. Tahkim seçeneği dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.

Aracı ticari veya mesleki olmayan amaçla edinen sigortalının kasko uyuşmazlığı tüketici işlemidir. 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlık Tüketici Hakem Heyetine götürülür; 186.000 TL ve üzerindeki talepte tüketici dava şartı arabuluculuğundan sonra Tüketici Mahkemesinde dava açılır. Poliçe ticari veya mesleki amaçlı araca ilişkinse para alacağı için ticari dava şartı arabuluculuğundan sonra Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.

Türk Ticaret Kanunu m.1420 gereğince sözleşmeden doğan istemler alacağın muacceliyetinden itibaren iki yılda; kasko tazminatı istemleri her hâlde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar. Başvuru sırasında bu iki süreden önce dolacak olan esas alınır.

İspat için belge kontrol listesi

• Kasko poliçesi, özel şartlar, zeyiller ve muafiyet kaydı
• Hasar ihbar numarası ve teslim edilen belgelerin tarihli listesi
• Kaza tespit tutanağı, fotoğraf, video ve servis kabul kaydı
• Eksper raporu; parça, işçilik ve onarım bedeli dökümü
• Hasar tarihine ait karşılaştırılabilir emsal kayıtları ve bağımsız ekspertiz
• Sovtaj teklifleri, teklif sahibinin bilgisi ve bir aylık garanti bildirimi
• Hurda tescil veya “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi
• Ödeme teklifi, mutabakat, ibra ve devir belgeleri

İbraname imzalanmadan önce bedel, sovtaj, aracın teslimi ve bakiye talep hakkı ayrı ayrı okunur. Türk Ticaret Kanunu m.1423 ve emredici hükümlere aykırı standart kayıtlar otomatik olarak geçerli sayılmaz; belgenin metni ve imza koşulları somut olarak denetlenir.

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

• SEDDK – Sigortacılık Genel Şartları
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
• Ticaret Bakanlığı – 2026 Tüketici Hakem Heyeti sınırı
• Sigorta Tahkim Komisyonu
• Araç değer kaybı eksik ödeme itirazı

Sık sorulan sorular

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgidir. Poliçe, eksper raporu, tescil kaydı ve tebligatlar incelenmeden somut dosyanın sonucu belirlenmez.