Kısa cevap: Zarar gören, zorunlu trafik sigortacısına dava veya Sigorta Tahkimi öncesinde KTK m. 97 uyarınca yazılı başvuru yapar. Sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa yargı ya da tahkim yolu açılır. Ayrı olarak KTK m. 99, gerekli belgeler teslim edildikten sonra poliçe limiti içindeki tutarın sekiz iş günü içinde ödenmesini emreder. On beş günlük dava şartı ile sekiz iş günlük ödeme süresi birbirinden farklıdır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Uygulamada en sık hata, maddi olay ile başvuru yolunun birbirine karıştırılmasıdır. Bu nedenle bedeni zarar sigorta başvurusu başlığında sonuç; aşağıdaki kanun hükümleri, süre ve belgeler üzerinden belirlenir.
Trafik Kazasında Bedeni Zarar Sigorta Başvurusu Nasıl Yapılır?
TBK m. 54 uyarınca bedensel zarar; tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıp ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıptır. Ölüm hâlinde cenaze gideri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi ile çalışma gücü kaybı ve desteğini yitirenlerin zararları TBK m. 53 kapsamında ayrı ayrı hesaplanır. Başvuruda “bütün zararlarım” denilmesi yerine geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri, ekonomik gelecek kaybı ve ölümde destekten yoksun kalma talepleri somutlaştırılır.
KTK m. 98 kapsamındaki trafik kazasına bağlı sağlık hizmet bedelleri, kişinin sosyal güvencesi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Bu nedenle SGK kapsamındaki hastane ve tedavi bedeli trafik sigortacısından ikinci kez istenemez. SGK kapsamı dışında kalan, kazayla illiyetli ve belgeli zorunlu giderler ile geçici iş göremezlik ve bakıcı zararları ayrı hukuki kalemlerdir.
KTK m. 90’ın güncel metninde zorunlu sigorta tazminatlarının Kanundaki usul ve esaslara tabi olduğu; Kanunda düzenlenmeyen konularda TBK’nın haksız fiil hükümlerinin uygulanacağı yazılıdır. Anayasa Mahkemesinin 29 Aralık 2022 tarihli E.2021/82, K.2022/167 sayılı iptal kararından sonra yalnız genel şartlara dayanılarak kanundaki gerçek zarar ilkesi daraltılamaz.
Kanuni dayanaklar
| Mevzuat | Madde | Bağlayıcı kural |
|---|---|---|
| 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu | m. 97 | Zarar gören, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunur. |
| 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu | m. 97 ve 99 | Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava/tahkim yolu açılır; gerekli belgeler teslim edilmişse teminat içindeki tutar sekiz iş günü içinde ödenir. |
| 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu | m. 54-55 | Bedensel zarar kalemleri ve hesap ilkeleri düzenlenir; tazminat zarar görenin gerçek zararına göre belirlenir. |
bedeni zarar sigorta başvurusu değerlendirmesinde tablodaki hükümler birlikte uygulanır. Özel hüküm bulunan yerde genel hükme göre değil, özel düzenlemenin kapsam ve şartlarına göre işlem yapılır. Süre hesabında karar, tebliğ, öğrenme, teslim veya ihlal tarihi birbirinin yerine kullanılamaz; başlangıç anı ilgili maddede gösterilen olaya göre belirlenir.
Şartlar ve sonuçları
1. KTK m. 97 ön başvurusu dava şartıdır
Başvuru, kaza tarihindeki sigortacıya teslim edildiğini kanıtlayan KEP, iadeli taahhütlü posta, kayıtlı elektronik form veya evrak numarasıyla yapılır. Başvuru hiç yapılmadan sigortacıya karşı açılan dava, dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddedilir.
2. Her zarar kalemi ayrı ispatlanır
Geçici ve sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri, ekonomik gelecek kaybı ve destekten yoksun kalma aynı kalem değildir. Her biri için tıbbi dönem, gelir, destek ilişkisi ve hesap yöntemi gösterilir.
3. Sağlık raporu kaza tarihindeki mevzuata uygun olmalıdır
Rapor; yetkili kurul, stabilizasyon tarihi, kazayla illiyet, arıza oranı ve uygulanmış cetvel maddelerini içermelidir. Salt engelli kimlik kartı veya tek hekim raporu sürekli iş göremezlik hesabının yerine geçmez.
4. Gelir gerçek delille saptanır
Ücret bordrosu, SGK hizmet dökümü, vergi kaydı ve meslek odası verileri önceliklidir. Belgelenemeyen gelir otomatik olarak iddia edilen tutardan kabul edilmez; uygulamada asgari ücret veya emsal kazanç araştırması esas alınır.
5. Kusur, limit ve müterafik kusur ayrı uygulanır
Sigortacı, işletenin hukuki sorumluluğunu kaza tarihindeki kişi başı teminat limiti içinde üstlenir. Zarar görenin kazaya veya zararın artmasına etkili kusuru TBK m. 52 kapsamında indirime yol açar; emniyet kemeri/kask iddiası somut illiyet kurulmadan otomatik indirim nedeni değildir.
Adım adım başvuru ve takip yolu
- 1. adım — Sigortacıyı belirleyin: Kaza tarihindeki zorunlu trafik poliçesini SBM kaydından doğrulayın. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 2. adım — Sağlık dosyasını tamamlayın: Epikriz, rapor, reçete, istirahat ve maluliyet kayıtlarını kronolojik hazırlayın. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 3. adım — Gelir ve zarar hesabı oluşturun: Çalışma durumu, kazanç, iyileşme süresi ve maluliyet oranını hesap raporuna işleyin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 4. adım — Yazılı ön başvuru yapın: Talep kalemleri, tutar veya hesap yöntemi, banka bilgisi ve ek listesini sigortacıya iletin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
- 5. adım — Cevabı ve süreyi denetleyin: Ödeme veya ret yazısını inceleyerek bakiye için tahkim ya da dava yoluna başvurun. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
bedeni zarar sigorta başvurusu başvurusunda olay özeti, hukuki neden, deliller ve talep sonucu ayrı başlıklarla yazılır. Birbiriyle çelişen talepler açıklanmadan aynı metne eklenmez. Harç, gider avansı veya zorunlu ön başvuru bulunuyorsa işlem açılmadan önce tamamlanır. Elektronik başvuruda gönderim makbuzu; fizikî başvuruda evrak kayıt numarası alınır.
Belge ve delil kontrol listesi
- Kaza tespit ve kusur belgeleri: Bu belge bedeni zarar sigorta başvurusu bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Zorunlu trafik poliçesi: Bu belge bedeni zarar sigorta başvurusu bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Epikriz, istirahat ve maluliyet raporları: Bu belge bedeni zarar sigorta başvurusu bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Gelir ve SGK kayıtları: Bu belge bedeni zarar sigorta başvurusu bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
- Banka bilgisi ve sigortacı başvuru makbuzu: Bu belge bedeni zarar sigorta başvurusu bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
bedeni zarar sigorta başvurusu için hazırlanan delil listesi yalnızca belge adlarından oluşmamalıdır. Her delilin hangi vakıayı ispatladığı gösterilir. Kişisel veri içeren belgelerde uyuşmazlıkla ilgisiz bilgiler ölçülülük ilkesi gereği kapatılır; belgenin ispat gücünü ortadan kaldıracak değişiklik yapılmaz.
Süre, görev ve yetki
Cevap ve ödeme: KTK m. 97’deki 15 günlük süre, sigortacıya başvurunun ulaştığı günün ertesinden hesaplanır. Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava ya da tahkim açılır. KTK m. 99’daki sekiz iş günlük ödeme süresi ise gerekli belgelerin teslimiyle başlar; eksik belge istemi zararla ilgili, gerekli ve somut olmalıdır.
Zamanaşımı: KTK m. 109 uyarınca maddi tazminat talepleri zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa bu daha uzun süre maddi tazminata da uygulanır.
Merci: Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruda dava şartı arabuluculuk aranmaz. Sigortacıya karşı para alacağı davası açılacaksa KTK m. 97 başvurusundan sonra TTK m. 5/A uyarınca ticari dava şartı arabuluculuk tamamlanır ve asliye ticaret mahkemesine başvurulur. Yalnız sürücü veya işletene yöneltilen haksız fiil davasında görev, taraf ve işletme sıfatına göre genel mahkeme kurallarıyla belirlenir.
Yetki: KTK m. 110 uyarınca sigortacının merkezinin veya şubesinin, poliçeyi yapan acentenin ya da kazanın meydana geldiği yer mahkemesi yetkilidir; HMK’daki diğer kesin olmayan yetki seçenekleri de saklıdır. Sigortacı eksik ödeme yaparsa alınan para gerçek zarardan mahsup edilir; bakiye istemi açıkça korunur ve geniş ibra metni hesap görülmeden imzalanmaz.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- 1. hata: Ön başvuru yapmadan dava açmak.
- 2. hata: Bütün bedeni zararları tek kalemde istemek.
- 3. hata: Yetkisiz sağlık raporuna dayanmak.
- 4. hata: Gelir belgesi sunmamak.
- 5. hata: Teminat limiti ve kusur oranını hesaba katmamak.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Bu yazıdaki maddi hukuk kuralları Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de yapılacak adliye, idare, tapu, tüketici, sigorta veya şirket işlemlerinde de aynı kanuni şartlar geçerlidir. Yerel uygulama yalnızca yetkili birim, dosya tevzii, randevu ve fizikî teslim adımlarını etkiler; kanunda yazılı süreyi veya hakkın kapsamını değiştirmez. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; yetki ve usul kuralları çerçevesinde Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Mevzuatın güncel metni ve başvuru ekranı için resmî bağlantılar kullanılmalıdır:
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu – güncel metin
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – m. 53-55
- Anayasa Mahkemesi E. 2021/82, K. 2022/167
- SEDDK – Sigorta Genel Şartları
- Sigorta Tahkim Komisyonu
- Güvence Hesabı
Konuyu sitenin mevcut içerikleriyle birlikte incelemek için:
- Kusur oranına itiraz
- Araç değer kaybı
- Kasko ödeme yapmıyorsa
- Destekten yoksun kalma tazminatı
Trafik Kazasında Bedeni Zarar Sigorta Başvurusu Nasıl Yapılır? İçin Hukuki Değerlendirme
bedeni zarar sigorta başvurusu bakımından kanuni şartlar, süreler, görevli ve yetkili merci ile hukuka uygun deliller somut belgeler üzerinden birlikte incelenmelidir. Genel bilgi, dosyaya özgü hukuki değerlendirmenin yerine geçmez.
Hukuki Değerlendirme Talep Edin →Sık sorulan sorular
Trafik sigortacısına başvurmadan dava açılır mı?
Hayır. KTK m. 97 uyarınca sigortacıya yazılı ön başvuru yapılması dava şartıdır. Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez veya cevabı talebi karşılamazsa dava ya da Sigorta Tahkimi yolu açılır.
Sekiz iş günü ile 15 gün arasındaki fark nedir?
Sekiz iş günü, gerekli belgeler teslim edildikten sonra KTK m. 99’daki ödeme süresidir. On beş gün ise KTK m. 97’deki dava/tahkim yoluna geçebilmek için sigortacının cevap süresidir.
Bedensel zarar kapsamında hangi kalemler istenir?
TBK m. 54 gereğince tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması; ölümde TBK m. 53 gereğince cenaze, ölüm öncesi zararlar ve destekten yoksun kalma talep edilir.
Trafik kazası hastane giderlerini kim öder?
KTK m. 98 kapsamındaki trafik kazasına bağlı sağlık hizmet bedellerini, kişinin sosyal güvencesine bakılmaksızın SGK karşılar. SGK dışındaki kazayla illiyetli zorunlu giderler ayrıca belgelenir.
Sigorta şirketi manevi tazminat öder mi?
Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı teminat altına almaz. Manevi tazminat sürücü ve işletene; poliçede ayrıca manevi tazminat teminatı varsa o ihtiyari sigortacıya yöneltilir.
Sürekli iş göremezlik için hangi rapor gerekir?
Kaza tarihindeki mevzuata uygun yetkili sağlık kurulundan; stabilizasyonu, kazayla illiyeti, arıza oranını ve kullanılan cetvel maddelerini gösteren gerekçeli rapor gerekir. Tek hekim raporu yeterli değildir.
Trafik kazası tazminatında gelir nasıl ispatlanır?
Bordro, SGK hizmet dökümü, banka kaydı, vergi kaydı ve meslek odası verileri kullanılır. Belgesiz gelir iddia edilen rakamdan kabul edilmez; asgari ücret veya emsal kazanç araştırması uygulanır.
Bedensel zarar talebinde zamanaşımı kaç yıldır?
KTK m. 109 uyarınca öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde kazadan itibaren on yıldır. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi suçsa bu uzun süre maddi tazminat talebine de uygulanır.
Sigorta şirketine karşı dava açmadan arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Sigortacıya karşı parasal ticari dava için KTK m. 97 başvurusundan sonra TTK m. 5/A uyarınca dava şartı arabuluculuk tamamlanır. Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunda arabuluculuk aranmaz.
Trafik sigortası davasında hangi mahkeme yetkilidir?
Sigortacıya karşı görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. KTK m. 110 uyarınca sigortacının merkez veya şubesinin, poliçeyi yapan acentenin ya da kazanın olduğu yer mahkemesinde dava açılabilir.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgidir. Somut dosyada sözleşme, tebligat, karar ve deliller incelenmeden süre veya talep sonucu belirlenmemelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Yazar ve Hukuki İnceleme
Bu içerik Trafik Kazasında Bedeni Zarar Sigorta Başvurusu Nasıl Yapılır? konusu bakımından Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış; Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.
- Hazırlayan
- Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
- İnceleyen
- Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
- Hukuk alanı
- Trafik ve Sigorta Hukuku
- Son kontrol
İçerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın sonucu; belgeler, yürürlükteki mevzuat ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.