Hasta Tarafın Bulunduğu Yerde Yemin Ettirilmesi Dilekçesi | HMK 235
Kısa ve net cevap
Hasta tarafın bulunduğu yerde yemin ettirilmesi dilekçesi, kişinin hastalık veya engellilik nedeniyle mahkemeye gelememesini belgeleyerek HMK m.235’teki özel yöntemin uygulanmasını ister. Koşul gerçekleştiğinde yemini kişinin bulunduğu yerde hâkim yaptırır. Avukatın, noterin veya refakatçinin kişi yerine yemin etmesi istenmez. Dilekçe, sağlık mazeretiyle birlikte yer, gün, bildirim ve tutanak düzenini somutlaştırmalıdır.
Bu sayfadaki tam metin ve Word dosyası, devam eden hukuk davasında bizzat yemin edecek taraf için hazırlanmıştır. Tanığın dinlenmesi, vekilin genel duruşma mazereti veya yurt dışındaki kişiye istinabe işlemi aynı talep değildir. Başvurunun sunulması mevcut yemin davetiyesini kendiliğinden kaldırmaz; mazeret ve yerinde icra hakkında zamanında mahkeme kararı alınması takip edilmelidir.
1. Dilekçe, mahkemeye gelmeyi engelleyen sağlık durumu içindir
HMK m.235, yemin edecek kişinin mahkemeye gelemeyecek kadar hasta veya engelli olmasını arar. Her hastalık tanısı, otomatik yerinde yemin sebebi değildir. İlgili durumun bizzat mahkemeye ulaşmayı neden engellediği gösterilir. Geçici tedavi dönemi, hareket kısıtı veya başka belgeli engel ile yalnız uzaklık veya kişisel tercih aynı gerekçe olarak kullanılmamalıdır.
Dava dosyasında yemin konusu, muhatabı ve icra aşaması belirlenmiş olmalıdır. Bu dilekçe yeni bir yemin konusu oluşturmaz; mevcut işlemin uygun yerde gerçekleştirilmesini amaçlar. Hangi ara karara dayanıldığı, yemin edecek kişinin taraf sıfatı ve belirlenmiş gün açık yazılır. Henüz yemin teklifi dahi bulunmayan dosyada bu metin, teklif dilekçesinin yerine geçmez.
Genel kanuni açıklama için HMK 235 kapsamında mahkeme dışında yemin rehberi incelenebilir. Buradaki örnek, o genel açıklamadan farklı olarak sağlık belgesinin sunulması, erişim düzeni ve uygulanabilir ara karar istemlerini bir araya getirir. Başvuru yeni bir bağımsız dava değil, görülmekte olan dosyaya yöneltilen usul talebidir.
2. Raporun tanısı kadar işlevsel açıklaması da önemlidir
Belgede kişinin adı, düzenleyen sağlık kuruluşu, rapor tarihi ve numarası ile ilgili dönem görünmelidir. Mahkemeye gelişi engellediği ileri sürülen bölüm dilekçede açıkça gösterilir. Sadece engellilik oranını veya uzun bir hastalık adını yazmak, o gün mahkemeye neden gelinemediğini açıklamayabilir. Mahkemenin değerlendireceği somut bağlantı, sağlık kaydıyla kurulmalıdır.
Belgenin kapsamı yemin gününü karşılamalıdır. Aylar önce düzenlenmiş bir raporun hâlen geçerli kısıtlamayı gösterip göstermediği araştırılır. Devam eden tedavi veya yatış varsa güncel durum belgesi eklenir. Bir sağlık raporunun bütün ekleri ilgisiz kişisel bilgiler içeriyorsa, yalnız uyuşmazlık ve erişim ihtiyacıyla bağlantılı kısmın sunulması ve gerekli sınırlı sorgulamanın yapılması talep edilir.
Hekimden hukuki sonuç belirlemesi istenmez. Rapor kişinin durumunu, hareket ve ulaşım kısıtını açıklar; HMK m.235 koşulunun hukukî değerlendirmesini mahkeme yapar. Beyan verebilme konusunda ayrıca tıbbi tereddüt ortaya çıkarsa bunun açıklığa kavuşturulması gerekir. Fiziksel olarak adliyeye gidememek, kişinin bütün beyan yeteneğinin bulunmadığı anlamına gelmez.
3. Talep, yemin gününden önce karara bağlatılmalıdır
HMK m.235, bütün dosyalara uygulanan ayrı bir sabit başvuru günü sayısı koymaz. Bununla birlikte talebin yemin gününden önce sunulması; mazeret, yer ve gün hakkında karar verilmesine imkân sağlar. Dilekçenin dosyaya kaydedilmiş olması, mevcut çağrının iptal edildiği veya kişinin o güne ilişkin bütün yükümlülüklerinin kalktığı anlamında kullanılmamalıdır.
HMK m.229, geçerli özür olmaksızın çağrıya uymama veya kanunda belirtilen diğer davranışlara sonuç bağlar. Bu nedenle sağlık engelinin yalnız avukatın bilgisinde kalması yeterli değildir. Mahkemeye belgeli açıklama yapılmalı ve sonucun uygulanmaması istenmelidir. Dosyada mazeret hakkında verilen ara karar ayrıca kontrol edilir; cevap alınmadı diye kabul kararı varmış gibi hareket edilmez.
Davetiyenin içeriğinde bağımsız eksiklik varsa HMK 228 eksik yemin davetiyesi dilekçesi farklı talebi açıklar. Sağlık mazereti ile usulsüz çağrı aynı olay değildir. Her iki sorun varsa dilekçede dayanakları ayrı gösterilir; birini ileri sürmek diğerinin araştırılmasını gereksiz kılmaz.
4. Hâkimin işlemi yapacağı yer belirlenebilir olmalıdır
Hastane, bakım kuruluşu veya konutun açık adresi, bina, servis ve oda bilgisi yazılır. Kurum içinde erişim ve uygun zaman için kiminle yazışılabileceği belirtilir. Sağlık kuruluşunun güvenlik veya tıbbi erişim kısıtları varsa kurumdan açıklama istenmesi talep edilir. Tarafın kendi beyanıyla her ortamın yemin işlemine uygun olduğu ilan edilmemelidir.
Yerinde icra, yeminin hâkim tarafından yaptırılmasını ifade eder. Kurum çalışanının aldığı yazılı açıklamanın mahkemeye gönderilmesi, bu işlemin kendisi değildir. Hastanın refakatçisinin olayları anlatması da onun yerine taraf yemini sayılmaz. Dilekçede kullanılan fiil ve istemler, doğrudan tarafın beyanını ve yargısal işlemi korumalıdır.
5. Diğer tarafın hazır bulunma imkânı korunur
HMK m.235, isterlerse taraf vekilleriyle karşı tarafın işlem sırasında hazır bulunabileceğini açıkça düzenler. Bu nedenle mahkeme dışında yapılacak yemin, karşı taraftan gizli alınacak bir beyana dönüştürülemez. Gün, saat ve yerin bildirilmesi; katılımın sağlık ve erişim koşulları gözetilerek düzenlenmesi istenir. Kimlerin hazır bulunduğu tutanağa yazılmalıdır.
Karşı tarafın beyan alma yöntemine veya belgenin kapsamına ilişkin açıklaması da dosyada değerlendirilir. Sağlık mazeretine itiraz edilmesi, kişinin özel hayatının tamamının dosyaya açılmasını haklı kılan sınırsız bir talep değildir. Mahkeme, yemin işleminin yürütülmesi için gerekli bilgiyi istemelidir. Dilekçede geniş ve ilgisiz sağlık geçmişi yerine belirli işlevsel engel gösterilir.
6. Yer değişir; HMK 233 ve 238’in güvenceleri kalkmaz
Hâkim yemin konusunu, anlamını ve önemini açıklamalı; yalan yeminin sonuçlarına dikkat çekmeli ve kanuni yemin işlemini uygulamalıdır. Konunun yeterince açık bulunmaması hâlindeki itiraz, HMK m.233 kapsamında ele alınır. Hastanede bulunmak, genel bir doğru söylüyorum beyanının kanuni yeminin yerine geçirilmesine gerekçe değildir.
HMK m.238 gereğince beyan kaydedilir, tutanak içeriği kişinin huzurunda okunur, beyanında ısrar edip etmediği sorulur ve cevabı yazılır. Fiziksel hareket engelinin merasime etkisi varsa gerçek durum belgelenip tutanağa geçirilmelidir. İlgili inceleme için yemin tutanağının düzenlenmesi rehberi tamamlayıcıdır.
7. Hasta tarafın bulunduğu yerde yemin ettirilmesi: Tam dilekçe
Aşağıdaki metin Word dosyasındaki dilekçeyle aynıdır. Köşeli alanlar gerçek dosyadan doldurulmalı; gerçekleşmeyen iddialar ve kullanılmayan seçenekler çıkarılmalıdır. Örnek, vekille yürütülen dosya düzenindedir; vekilsiz sunumda sıfat, anlatım ve imza alanları buna göre değiştirilir.
[DAVANIN GÖRÜLDÜĞÜ MAHKEME] SAYIN HÂKİMLİĞİNE
DOSYA NO: [Yıl / esas numarası]
TALEPTE BULUNAN: [Davacı veya davalı sıfatı, adı soyadı, dosyadaki adresi]
VEKİLİ: Av. Halil BAKIRCI [Tebligat / UETS adresi]
KARŞI TARAF: [Adı soyadı veya unvanı, dosyadaki adresi]
KONU: Belgelenen sağlık engelinin kabulü; HMK m.235 uyarınca yeminin müvekkilin bulunduğu yerde icrası, gün ve yerin bildirilmesi ile HMK m.229 sonucunun uygulanmaması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Mahkemenizin [ara karar tarihi ve sıra numarası] tarihli ara kararıyla müvekkilin [yemine konu maddi vakıa; tarih, işlem ve tutar] hakkında bizzat yemin etmesi için [gün ve saat] belirlenmiştir. Ara karar ve yemin davetiyesi dosyadadır. Talebimiz yemin konusunu değiştirmek veya delilin değerlendirilmesini ertelemek değil, bu işlemin kanuni yöntemle tamamlanmasını sağlamaktır.
2. Müvekkil [mevcut hastane, bakım kuruluşu veya konutun açık adresi] adresinde bulunmaktadır. [Sağlık kuruluşu, rapor tarihi ve numarası] ile düzenlenen belgeye göre [yalnız raporda belirtilen, mahkemeye gelişi engelleyen işlevsel durum ve kapsadığı dönem] söz konusudur. Belgenin mahkemeye ulaşmaya ilişkin açıklaması [raporun ilgili bölümünün özeti] şeklindedir. Yemin günü bu dönem içindedir. Sağlık belgesi ve ilgili kayıtlar Ek-1’de sunulmuştur.
3. İleri sürdüğümüz engel yalnız bir tanı adından veya engellilik oranından ibaret değildir. Belgeyle açıklanan hareket, ulaşım veya tedavi kısıtının bizzat mahkemeye gelmeyi engellemesi nedeniyle yerinde yemin talep ediyoruz. Mahkemeniz ek açıklama gerekli görürse, ilgili sağlık kuruluşundan yalnız bu engelin niteliği, süresi ve işlemin bulunduğu yerde yapılmasına ilişkin tıbbi koşullar hakkında bilgi istenmesini talep ederiz. Uyuşmazlıkla ilgisiz sağlık geçmişinin tamamının getirtilmesini istemiyoruz.
4. HMK m.235, mahkemeye gelemeyecek kadar hasta veya engelli kişi bakımından hâkimin bulunduğu yerde yemin ettirmesini düzenler. Yeminin avukat, noter, refakatçi veya sağlık çalışanı önünde alınmasını talep etmiyoruz. Müvekkil adına başka kişinin yemin etmesini de istemiyoruz. Sağlık engelinin kabulüyle yemin işleminin bizzat müvekkilin katılımıyla ve hâkim tarafından yürütülmesi gerekir.
5. İşlemin yapılabileceği yerin açık adresi [adres, bina, servis veya oda bilgisi] olup, kurumsal erişim için [kuruluş birimi ve iletişim bilgisi] ile yazışma yapılabilir. Sağlık kuruluşunda bulunuluyorsa tıbben uygun gün ve saat ile mekâna erişim koşullarının kurumdan sorulmasını talep ederiz. Kişinin beyan vermesine ilişkin tıbbi bir tereddüt doğarsa, bunun ayrıca açıklığa kavuşturulması gerekir; dilekçemiz herhangi bir tıbbi yeterlik tespiti yerine geçmez.
6. HMK m.235 gereğince isterlerse taraf vekilleri ve karşı taraf da işlem sırasında hazır bulunabilir. Bu hakkın kullanılabilmesi için belirlenen gün, saat ve yerin taraflara bildirilmesini; erişim ve sağlık koşullarının katılımı sağlayacak biçimde düzenlenmesini istiyoruz. Talebimiz işlemin karşı taraftan habersiz veya savunma hakkını dışlayan biçimde yapılması değildir.
7. Yerinde icra, HMK m.233 ve m.238’deki güvenceleri kaldırmaz. Yeminin konusu, anlamı, önemi ve yalan yeminin sonuçları açıklanmalı; kanuni yemin işlemi uygulanmalı; beyan, okunma ve ısrar cevabı tutanağa geçirilmelidir. Fiziksel hareket engelinin ayağa kalkmaya etkisi varsa, bu durumun ayrıca belgelenip tutanağa yazılmasını; sağlık engelinin yeminden kaçınma gibi değerlendirilmemesini talep ederiz.
8. Mahkemeye bizzat gelememenin belgeli sebebi sunulduğundan HMK m.229’daki geçerli özür bulunmamasına bağlı sonucun uygulanmamasını istiyoruz. Bu dilekçenin verilmesini tek başına davetiyeyi kaldıran işlem saymıyoruz. Talebimizin belirlenen yemin gününden önce karara bağlanması; mevcut gün yerinde icraya elverişli değilse yeni gün, saat ve yerin açıkça belirlenmesi gereklidir.
HUKUKİ NEDENLER
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.27, 228, 229, 232, 233, 235 ve 238 ile ilgili diğer hükümler.
İNCELEME KAYITLARI VE EKLER
Ek-1: [Sağlık raporu; tarih, numara ve mahkemeye gelişi engelleyen bölüm]. Ek-2: [Yemin ara kararı ve davetiyesi; tebliğ kaydı]. Ek-3: [Bulunulan adres veya yatış durumunu gösteren belge]. Ek-4: [Varsa kurumun erişim ve uygun zaman yazısı]. Dosya içindeki tutanak ve tebligat kayıtlarına ayrıca dayanıyoruz. Henüz elde edilemeyen kurumsal bilgi için ilgili yere müzekkere yazılmasını talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle; belgeli sağlık engelinin değerlendirilerek müvekkilin mahkemeye gelememe mazeretinin kabulüne; HMK m.235 uyarınca yeminin bildirilen yerde hâkim tarafından icrasına; gerekirse ilgili kurumdan sınırlı kapsamda sağlık ve erişim bilgisi istenmesine; gün, saat ve yerin karşı taraf ile vekillere bildirilmesine; HMK m.233 ve m.238 işlemlerinin eksiksiz uygulanmasına; geçerli sağlık engeli nedeniyle HMK m.229’daki ikrar sonucunun uygulanmamasına ve talebin yemin gününden önce karara bağlanmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
[Sunum tarihi]
Talepte Bulunan [Davacı / Davalı] Vekili
Av. Halil BAKIRCI
[Islak imza / güvenli elektronik imza]
8. Word dosyası ve son doldurma kontrolü
Dosya iki sayfalık, düzenlenebilir bir dilekçedir. Mahkeme ve esas numarası mevcut dosyadan alınır. Yemin ara kararı, soruların konusu, davetiyenin tebliği ve sağlık belgesindeki dönem karşılaştırılır. Örnek içinde tutar, hasta adı veya uydurma mahkeme dosyası kullanılmamıştır; bu alanlar kullanıcının gerçek kayıtlarından doldurulmalıdır.
Sağlık belgesinde yer almayan tıbbi sonuç eklenmemelidir. Mahkemeye ulaşamama nedeni, belgenin ilgili bölümüne bağlı yazılır. Hastanın adresi değişmiş veya taburcu edilmişse güncel yer ayrıca bildirilir. Ek listesinde dosyada zaten bulunan evrak ile yeni sunulan belge ayrılır. Sunulmayan belge eklenmiş gibi gösterilmez; hangi kurumdan isteneceği belirtilir.
Sunulacak nüshada köşeli açıklamalar ve kullanılmayan seçenekler çıkarılır. İmza alanındaki yöntem, gerçek sunuma göre düzenlenir. Dosya güvenli elektronik imzayla imzalanmadıkça sadece imza seçeneğinin yazılı bulunması elektronik imza yerine geçmez. Word metninin açılması, doldurulması ve imzalı nihai nüshanın dosyaya kaydı ayrı işlemlerdir.
9. Başka ilde yemin ve iletişim desteği ayrı başlıklardır
Kişinin yalnız başka ilde yaşaması, HMK m.235’teki sağlık koşuluyla aynı değildir. HMK m.236, yargı çevresi dışında oturan kişinin yemini ve belirli koşullarda istinabeyi düzenler. Sağlık engeli de bulunan başka ildeki kişi bakımından usul, gerçek yer ve durum birlikte değerlendirilerek kurulmalıdır. Sadece uzaklık gerekçesiyle sağlık raporu varmış gibi dilekçe hazırlanmaz.
İşitme veya konuşma engeli nedeniyle iletişim yönteminin düzenlenmesi gerekiyorsa HMK m.234 ayrıca incelenir. Mahkemeye gelebilen kişinin işaret dili desteğine ihtiyacıyla mahkemeye hiç gelemeyen kişinin yerinde yemin talebi birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Konuyla bağlantılı işaret dili bilirkişisi dilekçesi farklı başvuru ihtiyacını ele alır.
10. Kabul kararından sonra işlem nasıl takip edilir?
Ara kararda yer, gün, saat ve kimlerin bilgilendirileceği kontrol edilir. Kuruma yazılacak yazı ile taraflara yapılacak bildirim aynı belge değildir. Sağlık koşulları nedeniyle gün değişirse bu değişikliğin bütün ilgililere ulaştırılması sağlanır. Önceden verilen mazeret kabulü, yeni tarihteki erişim koşullarının hiç kontrol edilmemesini haklı kılmaz.
İcra edilen yeminin tutanağında kimlik, yemin konusu, kanuni işlem, beyan ve ısrar cevabı incelenir. Eksik merasim iddiası varsa yemin işleminin yenilenmesi dilekçesi ayrı değerlendirilir. Yerinde yemin talebinin kabulü, tarafın bütün iddialarının veya davanın sonucunun peşinen kabul edildiği anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
Her sağlık raporu yerinde yemin için yeterli midir?
Rapor, ilgili tarihte mahkemeye gelişi engelleyen durumu açıklamalıdır. Yalnız tanı adı veya engellilik oranı, bu bağlantıyı her dosyada tek başına kurmaz.
Hasta kişinin yerine avukatı yemin edebilir mi?
Bu talep kişinin yerine avukatın yemin etmesini sağlamaz. HMK 235 kapsamında tarafın yemini, bulunduğu yerde hâkim tarafından yaptırılır.
Dilekçe verilince yemin davetiyesi kalkar mı?
Hayır. Dilekçenin sunulmasıyla mahkemenin mazeret ve yöntem hakkında karar vermesi farklıdır. Mevcut günün durumu ayrıca takip edilmelidir.
Karşı taraf yerinde yemine katılabilir mi?
HMK 235, isterlerse taraf vekilleri ve karşı tarafın hazır bulunmasına izin verir. Gün ve yerin bildirilmesi talep edilmelidir.
Yemin hastanede noter tarafından alınabilir mi?
HMK 235’teki yargısal işlem hâkim tarafından yürütülür. Noterlikte düzenlenen beyan, bu taraf yemininin yerine geçmez.
Başvuru için kanunda ayrı bir sabit gün sayısı var mı?
HMK 235 böyle bir sayı koymaz. Talebin yemin gününden önce karara bağlanmasına elverişli zamanda ve belgeleriyle sunulması gerekir.
Hastalık yemini tamamen ortadan kaldırır mı?
Mahkemeye gelememe, kanundaki koşullarda icra yerini değiştirir. Beyan verebilme veya başka usul engeli varsa ayrıca değerlendirilir.
Word dosyası hiçbir değişiklik yapılmadan sunulabilir mi?
Hayır. Mahkeme, taraf, ara karar, sağlık belgesi ve adres alanları gerçek dosyaya göre tamamlanıp kullanılmayan açıklamalar çıkarılmalıdır.
Resmî mevzuat ve kaynak kontrolü
Temel dayanak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.235; bağlantılı hükümler m.27, 228–229, 232–234 ve 238’dir. Adalet Bakanlığı HMK arşiv nüshasının ilgili sayfası ve TBMM kabul metni karşılaştırılmıştır. Kabul metni bütün sonraki değişiklikleri içermez; 235’in terminolojisindeki 6462 sayılı Kanun değişikliği gözetilmiştir.
Mersin ofisi ve Türkiye geneli dosya yönetimi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dava ve hukuki süreçler Mersin merkezli yönetilir. Bu dilekçe davanın görüldüğü mahkemeye sunulur; büro adresi dava mahkemesini veya yemin yerini kendiliğinden değiştirmez.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
