Sigortasız Çalışma İçin Hizmet Tespit Davası Dilekçesi

Bu hizmet tespit dilekçesi hangi uyuşmazlık içindir?

Örneğin konusu, bir işveren yanında hizmet akdiyle gerçekleşen çalışmanın sigortalılık süresine yansıtılmasıdır. 5510 m.4/1-a, hizmet akdiyle bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların sigortalılığını düzenler; m.7/1-a sigorta hak ve yükümlülüklerinin çalışmaya başlanmasıyla doğduğunu belirtir. Dilekçede yalnız sigorta girişinin bulunmadığı söylenmez. Kimin yanında, nerede, hangi görevle ve hangi tarihler arasında fiilen çalışıldığı açıklanır. Sigortalılık şartları oluşmadan yalnız bir kayıt veya sözleşme üzerinden gerçekte yapılmamış çalışma talep edilmez.

Hiç bildirilmeyen dönem ile eksik gün bildirilen dönem ayrı gösterilmelidir. Birinci durumda belirli aylarda kayıt bulunmaması; ikinci durumda kayıtlı gün ile gerçek çalışma arasındaki fark uyuşmazlığın konusudur. İşe giriş bildirgesi bulunması, bütün sonraki günlerin doğru bildirildiğini tek başına göstermez. Aynı şekilde hizmet dökümündeki boşluk da tek başına fiilî çalışmayı kanıtlamaz. Gerçek çalışma ve eksik bildirim birlikte ortaya konur. Genel dava süreci hizmet tespit davası rehberinde açıklanmıştır; bu sayfa dilekçenin olay, delil ve sonuç bölümlerine odaklanır.

Ücret alacağı, kıdem tazminatı veya işe iade talebi bu formun sonuç kısmına kendiliğinden eklenmez. Bunlar farklı dava şartları ve ispat konuları taşıyabilir. Buradaki hizmet günü tespiti örneği, kayıtlı bütün günler doğru olduğu hâlde yalnız prime esas kazancın düşük gösterildiği ayrı uyuşmazlığın yerine de geçirilmez. Talebin türü baştan belirlenir; hizmet süresi ile kazanç tutarı aynı şeymiş gibi yazılmaz.

Davalı işveren ile SGK nasıl gösterilir?

7036 m.4/2 uyarınca hizmet akdine tabi çalışmalardan doğan zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti davası işveren aleyhine açılır. Mahkeme davayı SGK’ya resen ihbar eder. İhbar üzerine Kurum davalı yanında ferî müdahil olarak katılır; işveren başvurmasa bile kanun yoluna başvurabilir. Bu nedenle örnekte “davalı işveren” ve “ihbar edilecek kurum” ayrı alanlardır. SGK işverenle aynı unvan ve adres satırına birleştirilmez. Kurumun bu davadaki konumu, işçi ile işveren arasında düzenlenen bir belgeyle değiştirilemez.

Şirket işveren için tam ticaret unvanı ve adres; gerçek kişi işveren için ad, soyad ve adres kullanılır. İşyerinin tabela adı ile hukuken işveren olan kişi farklı olabilir. İşyeri sicil numarası, ticaret veya vergi kaydı ve ücret ödemesini yapan taraf karşılaştırılır. Davacı yalnız tanıdığı müdürü veya ustabaşını işveren kabul ederek taraf yazmamalıdır. İşveren değişikliği ya da farklı şirketlerde çalışma varsa her dönem ilgili işverenle eşleştirilir. Asıl işveren-alt işveren, devir veya kapanmış şirket bulunan dosyalarda taraf düzeni ayrıca kurulmalıdır; tek işverenli örnek bu ilişkileri kendiliğinden çözmez.

Görevli ve yetkili mahkeme başlığı

İş mahkemelerinin görevi 7036 m.5’te düzenlenir. İş mahkemesi kurulmamış yerde m.2/3 gereğince asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. m.6/1 uyarınca davalının dava tarihindeki yerleşim yeri veya işin ya da işlemin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin bugün yaşadığı şehir, sırf ikamet nedeniyle her hizmet tespit davasında yetkili kabul edilmez. Mahkeme başlığı çalışma yeri ve işverenin güncel yerleşim bilgisi üzerinden seçilir; eski işyeri adresiyle güncel merkez adresi ayrı kayıtlardan doğrulanır.

Beş yıllık süre dilekçede nasıl açıklanır?

5510 m.86/9, işverenin gerekli prim ve hizmet belgesini veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesini vermediği yahut çalışmanın Kurumca tespit edilemediği durumlarda, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurulmasını düzenler. Dilekçedeki süre açıklamasına çalışma dönemi, o dönemle ilgili bildirimlerin tarihleri ve dava açılma tarihi yazılır. “Sigortasız olduğumu yeni öğrendim” cümlesi kanundaki başlangıç tarihinin yerine konulamaz. İşverenin daha sonra verdiği söz veya SGK dökümünün yeni alınması da tek başına yeni beş yıllık süre oluşturmaz.

Kuruma yapılan bildirimin ve Kurumun tespitinin etkisi ayrıca incelenir. Dava konusu dönemi kapsayan işe giriş, prim-hizmet belgeleri ve denetim raporları dosyaya getirtilmelidir. Yalnız başka tarihe ilişkin işe giriş kaydı bulunması, bütün eski bildirimsiz dönemlerin süre dışında kaldığını kesin olarak söylemeye yetmez. Bildirimin kapsamı, çalışmanın devamı ve kesintiler açıklanır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2020/9977 E., 2021/9701 K. sayılı kararı, işe giriş bildirgesinden önce talep edilen dönemin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini somut dosya üzerinden gösterir. Bu karar, her işe giriş belgesinin bütün geçmiş dönemleri koruduğu şeklinde okunamaz.

Bu formda süreye ilişkin gerekçe için köşeli parantezli açıklama alanı bulunur. Alan, gerçekten mevcut bildirim ve tarih bilgileriyle tamamlanır. Hiç belge yokken “hak düşürücü süre uygulanmaz” ibaresi kullanılmaz. Bildirimli ve bildirimsiz dönemlerin ayrıntılı süre değerlendirmesi, aynı konudaki diğer içeriklere kopyalanacak standart bir cümle değildir. 5510 öncesi çalışma dönemleri bakımından dönemin kanuni düzenlemesi ve geçiş hükümleri de ayrı incelenir; 2008 öncesindeki her dönem doğrudan güncel m.86/9 kapsamındaymış gibi sunulmaz.

Ön başvuru ve arabuluculuk

7036 m.4/1, hizmet akdine tabi çalışmadan kaynaklanan zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebini SGK’ya zorunlu ön başvurudan açıkça ayırır. Bu dava için Kurumun cevap vermesini beklemek dava açmanın ön şartı değildir. SGK’ya yapılan ihbar veya şikâyetle mahkemede hizmet tespit davası açılması farklı işlemlerdir. Yalnız Kuruma dilekçe teslim edilmiş olması, mahkemede dava açıldığı anlamına gelmez.

7036 m.3/1’in dava şartı arabuluculuk düzenlemesi işçi veya işveren alacağı, tazminatı ve işe iade istemlerini konu alır. Burada ele alınan hizmet süresi tespiti bu istemlerden değildir. İşçi aynı olaydan doğan ücret veya tazminat için ayrıca dava açacaksa o talebin şartları ayrı incelenir. İşçilik alacağı için alınmış arabuluculuk son tutanağı da hizmet tespit davası açılmasının yerine geçmez.

Çalışma dönemi ve eksik günler nasıl yazılır?

Açıklamalar işe başlama tarihi, işin sona erdiği veya sürdüğü tarih, işyerinin açık adresi ve yapılan görevle başlar. Çalışma kesintili, mevsimlik veya kısmi süreliyse bu özellik açıkça belirtilir. Fiilî çalışma ile çalışılmayan dönemler tek bir kesintisiz süre gibi birleştirilmez. İşçinin aynı tarihte başka işyerinden bildirimi bulunuyorsa bu kayıt da açıklanır. Mahkemeye sunulan dönem listesi, bütün kayıtlar görülmeden oluşturulmuş yaklaşık gün toplamına dayandırılmaz.

Her uyuşmazlık ayı için gerçek çalışma iddiası, SGK’da görünen gün ve istenen fark karşılaştırılır. Eksik gün nedeninin işveren tarafından nasıl bildirildiği araştırılır. 5510 m.86/4 ve 5, otuz günden az çalışma bildiriminin neden ve belgelerini düzenler. Bu sebeple “her ay otuz gün” talebi, tam süreli ve kesintisiz çalışma açıklanmadan otomatik yazılmaz. Ücretsiz izin, kısmi süreli çalışma veya farklı bir eksik gün kaydı varsa o kaydın neden doğru olmadığı somut olayla gösterilir.

Davacı dilekçede bildirilmiş günleri ikinci kez sigortasız gün olarak istememelidir. Aynı ayda hiç bildirilmeyen dönemle başka işverenin bildirdiği dönem ayrılır. SGK sicil numarası ve işyeri kodu doğru alınır; sadece işyerinin herkesçe bilinen adıyla kayıt talep etmek araştırmayı zorlaştırır. İşyeri adresi zaman içinde değişmişse dava konusu dönemdeki adres ayrıca belirtilir. Üretim yeri, şube ve şirket merkezi farklı ise kişinin fiilen çalıştığı yer açıklamada açıkça yer alır.

Gün tespiti ile prime esas kazanç talebinin farkı

5510 m.86/9 mahkeme kararındaki aylık kazanç toplamları ve prim ödeme günlerinin dikkate alınmasını düzenler. Kazanç hesabının kapsamı m.80’de belirlenir. Bir çalışanın hesabına yatırılan her para, açıklanmaksızın aynı ayın prime esas ücretine çevrilemez; ödemenin niteliği ve ilgili dönemi gösterilir. Net ödeme ile brüt kazanç da aynı tutar gibi yazılmaz. Dilekçede ayrı bir yüksek kazanç tespiti istemi kurulacaksa miktar, ay ve bu tutarı destekleyen deliller ayrıca somutlaştırılmalıdır.

Bu sayfadaki Word, hizmet günlerinin tespiti için hazırlanmıştır. Ayrı kazanç uyuşmazlığı bulunduğunda sonuç kısmındaki genel kayıt talebi, istenen yüksek ücretin yerine geçmez. HMK m.200’deki senetle ispat kuralı ile m.202’deki delil başlangıcı düzenlemesi ücretin ispatı bakımından göz önüne alınır. Fiilî çalışmayı bilen tanığın bulunması, her ücret miktarının aynı yöntemle kesin olarak kanıtlandığı anlamına gelmez. Banka, bordro, ödeme makbuzu ve muhasebe kayıtları hangi ayı ve hangi ödemeyi gösterdiklerine göre incelenir.

Hizmet tespit dilekçesinde delil planı

HMK m.119/1-f ve m.194, her vakıanın hangi delille ispatlanacağını açıkça göstermeyi gerektirir. “Her türlü yasal delil” cümlesi işin başlangıcını, çalışma düzenini ve eksik bildirim aylarını açıklamaz. SGK hizmet dökümü hangi bildirimin eksik olduğunu; vardiya veya puantaj hangi günlerde işte bulunulduğunu; ödeme kaydı hangi tarihte ücret ilişkisi bulunduğunu gösterebilir. Belgeler kendi ispat konusu üzerinden sunulur. Tek bir ödeme belgesinden, belge kapsamını aşan yıllarca kesintisiz çalışma sonucu çıkarılmaz.

İşverenin personel dosyası, bordro, puantaj, işyeri giriş ve görev kayıtları için dönem belirtilerek celp talebi kurulur. SGK’dan işe giriş ve çıkış belgeleri, prim-hizmet kayıtları, işyeri sicil dosyası ve varsa ilgili denetim belgeleri istenir. Davacının elinde olmayan belge için “ekte” denmez; belgenin bulunduğu kurum ve bulunmasını sağlayacak bilgiler açıklanır. 7036 m.7/1 uyarınca basit yargılama usulü uygulanır; HMK m.318 delillerin dilekçelerle bildirilmesini ve mevcut belgelerin eklenmesini düzenler.

Tanık listesi nasıl hazırlanır?

Tanığın adı, ulaşılabilir adresi, hangi işyerinde ve hangi tarihlerde bulunduğu belirtilir. Aynı işyerinde çalışan tanık ile komşu işyeri tanığı kişinin işini farklı gözlemlerle bilebilir. Bir tanığın yalnız son ayı bilmesi, ilk yıllardaki çalışmayı da doğrudan bildiği anlamına gelmez. Her tanık için gözlem dönemi ve ispat konusu yazılır. Aile veya arkadaşlık ilişkisi, kişinin işi gerçekten nasıl gördüğünün açıklanmasının yerine geçirilmez.

Hizmet tespitinin kamu düzenine ilişkin niteliği sebebiyle mahkemenin resen araştırma yükümlülüğü bulunur. Bu durum davacının hiçbir tarih ve delil belirtmeden dava açabileceği anlamına gelmez. Adalet Bakanlığı içtihat sistemindeki hizmet tespiti kararı, tanıkların uyuşmazlık dönemindeki işyeri bağlantısının ve anlatımlarının diğer kayıtlarla karşılaştırılmasını vurgular. İşyeri kapasitesi, faaliyetin niteliği ve çalışma düzeni de araştırmanın konusudur. Tanık anlatımındaki çelişki, yalnız fazla sayıda tanık listelenerek giderilmiş sayılmaz.

Mesaj, fotoğraf veya e-posta varsa kayıt tarihi, gönderen, içerik ve çalışma dönemiyle ilişkisi belirtilir. Kırpılmış bir ekran görüntüsü bütün konuşmanın yerini tutmaz. Belgenin aslı veya doğrulanabilir kaydı saklanır; metin üzerinde olayın anlamını değiştiren düzenleme yapılmaz. Dava konusu olmayan üçüncü kişilerin özel verileri gereksiz biçimde eklenmez. Delil başka dosyada ise mahkeme ve esas numarasıyla celbi istenir; önceki işçilik davasında kabul edilen bütün tespitlerin bu davada hiçbir araştırma yapılmadan aynı sonuca yol açacağı söylenmez.

Dilekçenin mahkemeye verilmesi ve kayıt kontrolü

HMK m.118 gereğince dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Adliyede dava açma işlemi veya kullanılabilir yetkili UYAP dava açma işlemi tamamlanır; kayıt tarihi, mahkeme ve esas bilgisi doğrulanır. SGK’ya KEP gönderilmesi, işverene ihtar çekilmesi ya da postaya dilekçe verilmesi mahkemenin dava kaydıyla eş tutulamaz. Süre bakımından belge üzerindeki hazırlama veya imza tarihi değil, kanundaki dava açılma ölçütü esas alınır.

Dilekçenin mahkeme adı, taraf bilgileri, vakıaları, delilleri, hukuki nedenleri, açık talebi ve imzası HMK m.119’a göre kontrol edilir. Vekil yalnız gerçekten vekâlet ilişkisi varsa gösterilir. Örnek metinde hiçbir avukatın imzası, gerçek vekilliği veya elektronik imza tamamlandığı ileri sürülmez. Davacı bizzat başvuruyorsa kendi sıfatıyla imzalar. Eklere numara verilir; dosyaya sunulmayan belgeler ek listesinde varmış gibi gösterilmez.

Mahkemenin ara kararları ve tebligatları sonrasında istenen açıklama veya belge süreleri ayrıca takip edilir. SGK’ya ihbar talebi sonuç kısmında açıkça bulunur; Kurumun dosyaya katılımı izlenir. Tanık veya kayıt celbi yapılmadığında hangi talebin karşılanmadığı belirtilir. Hükümde tespit edilen işveren, dönem, gün ve kazanç bilgileri talep ve delillerle karşılaştırılır. 7036 m.4/2, Kurumun kararı kesinleşmesinden sonra uygulamasını düzenler; ilk derece kararının verilmesi ile hemen ve kesin olarak bütün SGK kayıtlarının değiştiği kabul edilmez.

Hizmet Tespit Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular