İngiltere Bona Vacantia Türkiye’deki Miras Evi İçin Geçerli mi? MÖHUK 20/3 ve TMK 594

Kısa özet

1. Bona vacantia nedir; kişisel miras ile şirket malı aynı şey midir?

Bona vacantia Latinceden gelen, sahipsiz kalan malvarlığını ifade eden bir kavramdır. İngiltere ve Galler’de Government Legal Department bünyesindeki Bona Vacantia Division (BVD), vasiyetname bırakmadan ve hak sahibi yakını belirlenmeden ölen kişilerin belirli terekeleriyle ilgilenir. Aynı bölüm, sicilden silinmiş şirketlerin sahipsiz kalan varlıklarıyla da ilgilendiği için iki hukuki süreci birbirinden ayırmak gerekir. Bu incelemenin konusu, İngiltere’de ölen gerçek kişinin Türkiye’de bıraktığı taşınmazdır; İngiliz şirketin malvarlığının tasfiyesi değildir.

Bir kişinin İngiliz makamları bakımından mirasçısız görünmesi, o kişinin Türkiye’de hiçbir mirasçı bırakmadığını ispatlamaz. İngiliz sisteminde tanınan akrabalık sırası, Türk hukukunda kan hısımlığının tespiti, evlat edinme, eşin statüsü ve ölüme bağlı tasarrufların etkisi farklı ölçütlere dayanabilir. Bu nedenle “BVD’ye intikal etti” ibaresinden doğrudan “Türkiye’de malik artık Crown’dur” sonucu çıkarılması hatalıdır. İlk iş, malın nerede bulunduğunun ve ölenin hangi vatandaşlığa sahip olduğunun somutlaştırılmasıdır.

2. İngiltere ve Galler’de Administration of Estates Act 1925 s.46

Administration of Estates Act 1925’in 46. maddesi, vasiyetsiz ölen kişinin terekesinin hangi yakınlara hangi öncelikle yöneltileceğini düzenler. Maddenin 46(1)(vi) hükmü, önceki bentlere göre mutlak hak sahibi olacak kimse bulunmadığında kalan terekenin durumuna ilişkin özel bona vacantia sonucunu gösterir. Bu hükümde şartlara göre Crown, Duchy of Lancaster veya Duke of Cornwall ayrımı yapılır. Her dosyada doğrudan aynı devlet birimine başvurulacağını varsaymak doğru değildir.

İngiliz hukukuna göre kişinin eşi veya civil partner statüsündeki kişi, çocukları, bunların altsoyu ve diğer hısımlarının sıralaması araştırılmadan söz konusu son aşamaya geçilmez. Ayrıca bir vasiyetnamenin mevcut olup olmadığı, vasiyetnamenin geçerliliği, mirasçılardan birinin ölene göre hayatta kalıp kalmadığı ve temsil yoluyla hak sahipliğinin doğup doğmadığı kontrol edilir. Bunlar yalnız İngiliz idari dosyasının değil, Türk miras dosyasında yapılacak karşılaştırmanın da başlangıç verileridir.

3. BVD’nin miras listesi tapu belgesi yerine geçer mi?

GOV.UK tarafından yayımlanan unclaimed estates list, BVD’ye bildirilen ve henüz talep edilmemiş terekeleri araştırmaya yarar. Listenin konusu, İngiltere ve Galler’deki idari incelemedir. Listede bir adın bulunması, Türkiye’deki taşınmazın kayıt malikinin kimliğinin veya Türk mirasçılık sıfatının yargısal olarak belirlendiğini göstermez. Aynı ad ve soyadı taşıyan kişilerin bulunabilmesi nedeniyle kimlik kontrolü özellikle önemlidir.

Türk tapu sicilinde ölen kişinin malik görünmeye devam etmesi ile İngiliz BVD dosyasının açık olması farklı hukuki durumlardır. Tapuda değişiklik için Türk hukukunun mirasın kazanılmasına ve sicil işlemlerine dair hükümleri, gerekli resmî belgeler ve gerekirse mahkeme kararı incelenmelidir. BVD kaydının ekran görüntüsüyle tapuda miras intikali veya mülkiyet devri talep etmek yeterli hukuki temel sağlamaz. Aynı şekilde İngiltere’deki listenin sonradan değişmesi, Türk tapu sicilini kendiliğinden yenilemez.

4. MÖHUK m.20/1: Türk taşınmazı için Türk hukukunun önceliği

5718 sayılı MÖHUK m.20/1’in ilk cümlesi, mirasın ölenin millî hukukuna tâbi olduğunu bildirir. Aynı fıkranın ikinci cümlesi açık bir özel kural getirir: Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Bu iki cümle birlikte okunmalıdır. İngiliz vatandaşı bir kişinin Londra’daki banka hesabıyla Mersin’deki konutunun tabi olabileceği hukuk aynı kabul edilemez. Türk vatandaşı kişinin İngiltere’de ikamet etmesi de tek başına bir İngiliz miras hukuku seçimi oluşturmaz.

Taşınmazın bulunduğu ülke, kanunlar ihtilafı analizinde somut belirleyicidir. Bu nedenle dosyada önce tapu kayıtlarıyla parsel, bağımsız bölüm, hisse oranı ve kayıt malikinin tam kimliği doğrulanır. İkamet adresi, banka hesabının açıldığı ülke veya ölüm belgesinin İngiltere’den alınması, Türkiye’deki taşınmaz için 20/1’in açık hükmünü ortadan kaldırmaz. Mirasçılığın niteliği ile tescile yönelik aynî işlem arasında ayrıca MÖHUK m.21’in taşınmaz üzerindeki aynî haklara ilişkin kuralı değerlendirilir.

5. MÖHUK m.20/2 ve m.20/3 birlikte nasıl uygulanır?

MÖHUK m.20/2, mirasın açılması sebeplerine, iktisabına ve taksimine ilişkin hükümleri terekenin bulunduğu ülke hukukuna bağlar. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, Türkiye’de bulunan mirasçısız terekenin Devlete kalacağını açıkça belirtir. Dolayısıyla İngiltere’de uygulanan bona vacantia idaresiyle Türkiye’deki mirasçısız malvarlığının hukuki kaderi, tek bir ülkenin idari kaydıyla topluca çözülemez. Mallar ve hukuki sorular ayrı ayrı belirlenir.

Buradaki “mirasçısız” nitelemesi araştırma yapılmaksızın kullanılmamalıdır. İngiltere’de bulunan uzak akrabanın İngiliz hukukuna göre mirasçı olup olmaması, Türkiye’deki taşınmaz bakımından mutlaka aynı sonucu doğurmaz. MÖHUK m.20/3’ün Devlet lehine sonucu ancak bu mallar açısından gerçekten mirasçı bulunmadığı, başka hak sahibinin bulunmadığı ve ilgili usul tamamlandığı ölçüde tartışılabilir. Resmî kurumların ve tapu müdürlüğünün işlemleri, tespit edilen olgulara ve hukuki dayanağa göre ilerler.

6. Türkiye’de mirasçı sırasını belirleyen TMK m.495–501

Türk Medenî Kanunu mirasçılığı zümre sistemiyle düzenler. TMK m.495 altsoyun, m.496 ana-baba zümresinin, m.497 büyükana-büyükbaba zümresinin mirasçılığını ele alır. TMK m.499 sağ kalan eşin birlikte bulunduğu zümreye göre payını düzenler. Bu maddelerdeki temsil ve zümre geçişi, yalnız birinci derece akrabaların sorgulanmasının yeterli olmadığını gösterir. Mirasçının yurt dışında yaşaması veya aileyle bağlantısını uzun süredir sürdürmemesi, kanuni mirasçılık sıfatını tek başına yok etmez.

TMK m.501, mirasçı bırakmadan ölen kimsenin mirasının Devlete geçmesini düzenler. Fakat bu hükme dayanmak için yalnızca “yakın aile bireyi bulunamadı” tespiti yapılamaz. Üçüncü zümreye kadar akrabalık araştırması, evlat edinme, eşin medeni hâli ve nüfus kayıtlarındaki kopukluklar incelenmelidir. Yabancı belgeler, kişinin Türkiye’de farklı adla kayıtlı olması ve ölüm tarihinden önce veya sonra ölen akrabalar gibi unsurlar sonuç üzerinde etkili olabilir. Bir akraba listesi, hukuken kesin mirasçılık belgesi yerine geçmez.

7. Çifte vatandaşlık ve Türkiye’de yaşayan uzak akrabanın durumu

Mirasbırakan hem Türk hem Britanya vatandaşıysa, uygulanacak hukukun belirlenmesinde MÖHUK m.4’ün birden fazla vatandaşlığa dair kuralları göz önüne alınır. Özellikle Türk vatandaşlığı da mevcut olan kişinin millî hukukunun belirlenmesi, sırf İngiltere pasaportuyla işlem yapılması gibi basit bir tercih değildir. Bununla birlikte Türkiye’deki taşınmaz için m.20/1’deki açık Türk hukuku kuralı ayrıca uygulanır.

Soybağının Türkiye nüfus kayıtlarında açık görünmediği durumlarda doğum, evlilik ve ölüm kayıtlarının zincir hâlinde incelenmesi gerekir. Örneğin İngiliz BVD dosyasındaki kişiyle Türkiye’deki tapu malikinin adının aynı olması yeterli değildir; doğum tarihi, anne-baba adları, kayıt düzeltmeleri, önceki soyadları ve evlilikler karşılaştırılmalıdır. Yabancı belgeye apostil veya tercüme eklenmesi onun içerdiği soybağı iddiasını her durumda maddi anlamda kesin ispat edilmiş hâle getirmez. Sahihlik, ilişki ve uygulanacak hukuk ayrı denetim konularıdır.

8. TMK m.594: bilinmeyen mirasçı için iki ilan ve bir yıl

TMK m.594, mirasbırakanın mirasçısının bulunup bulunmadığı veya mirasçıların tamamının bilinmediği hâller için özel usul getirir. Sulh hâkimi uygun araçlarla ve bir ay ara ile iki defa ilan yaparak hak sahiplerini, son ilandan başlayarak en geç bir yıl içinde mirasçılık sıfatlarını bildirmeye çağırır. Bu hükmün amacı, araştırılmamış mirasçıyı idari varsayımla yok saymak değil, iddia sahiplerine haklarını açıklama imkânı sağlamaktır.

İlan süresinde kimse başvurmaz ve hâkim de hiçbir mirasçı tespit edemezse, miras sebebiyle istihkak davası açma hakkı saklı kalmak üzere miras Devlete geçer. Son cümledeki saklı tutma özellikle önemlidir: Devlete geçişi mutlak, tartışılmaz ve sonradan hiçbir talebe izin vermeyen bir sonuç gibi sunmak kanun metniyle bağdaşmaz. Uygulamada ilan tarihlerinin, tebligat ve ilan dosyasının, başvuruların ve mahkemenin hangi araştırmaları yaptığının görülmesi gerekir. İngiliz BVD dosyasındaki ilanlar Türk TMK m.594 ilanlarının yerine otomatik olarak geçmez.

9. İngiltere’de varis bulunduğu hâlde Türkiye’de nasıl ispatlanır?

GOV.UK rehberi, BVD nezdindeki bir tereke için hak iddia eden kişiden aile ağacını ve bunu destekleyen resmî doğum, evlilik ve ölüm belgelerini istemektedir. Başvuru sahibinin kişisel kimlik belgesi, aradaki her kuşağın kurulması ve varsa önceki adların açıklanması önem taşır. İngiltere’de hak sahipliğini göstermek üzere hazırlanan soy kütüğü, Türkiye’deki başvuruya da olgusal veri sağlar; ancak Türk mahkemesinin Türk hukuku uyarınca yapacağı mirasçılık tespitini ortadan kaldırmaz.

Türk miras dosyasında TMK m.598 uyarınca mirasçılık belgesi, dayanak aile kayıtları ve yabancı resmî belgeler birlikte incelenir. Bir yabancı mahkeme ya da makam belgesi, taşıdığı hukuki nitelik bakımından açıkça adlandırılmalıdır: ölüm kaydı mı, idare yetkisi mi, soybağı belgesi mi, yoksa miras payını belirleyen karar mı? Bu belgeleri aynı başlık altında “İngiliz veraset ilamı” diye toplamak, somut evin tapu intikali bakımından yanlış işleme yol açabilir.

10. Vasiyetname, executor ve Letters of Administration ayrımı

Bona vacantia tartışmasının ön koşullarından biri, geçerli ve etkili bir vasiyetnamenin bulunup bulunmadığıdır. Vasiyetname bulunduğunda İngiltere’de executor veya probate süreçlerinin hangi hakları verdiği, Türkiye’de ise MÖHUK m.20/4 ve m.20/5’in ölüme bağlı tasarruf şekli ve ehliyeti açısından ne öngördüğü ayrı değerlendirilmelidir. Bu maddelerden hareketle her İngiliz vasiyetnamesinin Türkiye’de doğrudan tapu devri sağladığı sonucu çıkarılamaz.

Grant of Probate veya Letters of Administration, İngiltere’de terekeyi yöneten kişinin statüsüne dair önemli belgeler olabilir. Buna karşılık Türkiye’deki taşınmazın malikinin kim olacağı, Türk miras hukuku ve aynî hak kurallarıyla araştırılır. Bir executor’un İngiltere’de idare yetkisi bulunması, Türk tapu müdürlüğünde kendi adına taşınmaz satışı yapmaya kanunen otomatik yetkili olduğu anlamına gelmez. Bu ayrım daha önceki Letters of Administration incelemesinde belge türleri itibarıyla işlenmiştir; burada farklı soru, gerçek mirasçının hiç bulunmamasının sonuçlarıdır.

11. Türkiye’deki evin tapu sicili nasıl korunur?

Ölen kişinin Türkiye’deki evi halen kendi adına kayıtlıysa, malın üçüncü kişiler tarafından kullanımı, vergileri, ortak giderleri ve hukuken korunması konuları gündeme gelebilir. Mirasçı bilinmeyen tereke bakımından TMK m.589 ve devamında yer alan terekeyi koruma tedbirleri somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Hak sahibi olup olmadığı kesinleşmemiş bir kişinin sırf fiilî anahtar kontrolüne dayanarak ev satışı veya kiraya verilmesi işlemi yapması ciddi ihtilaf doğurabilir.

Güncel tapu kaydı; cins, bağımsız bölüm, arsa payı, ipotek, haciz, şerh ve hisse oranlarıyla birlikte araştırılmalıdır. Bir kişi evin malikiyken aynı zamanda başka mallar üzerinde sınırlı aynî hak sahibi olabilir; her kaydın niteliği ayrı tespit edilir. MÖHUK m.21, taşınmaz üzerindeki mülkiyet ve diğer aynî haklar için malın bulunduğu yer hukukunu esas alır. Bu yüzden İngiltere’de verilen bir idari yazının Türkiye’de aynî hak doğurduğu varsayımı yerine, tescilin hangi Türk hukuki işleme dayanacağı sorulmalıdır.

12. Mirasçı çıkmadan devlet adına tescil yapılabilir mi?

Türk hukukunda devletin mirasçılığına ulaşma yolu, “üç ay aranıp bulunamadı” gibi genel bir pratik süreyle belirlenmez. TMK m.594’te mirasçıların bilinmemesi için açık ilan ve çağrı usulü öngörülmüştür. TMK m.501 ise mirasçı bırakmadan ölen kişinin mirasının Devlete geçeceğini söyler. Önce hangi koşulun gerçekleştiği, hangi belgelerin araştırıldığı ve hangi hukuki işlemin yapıldığı ortaya konulmalıdır.

İngiltere’deki BVD kayıtlarını bir tapu müdürlüğüne sunarak İngiliz Crown lehine veya doğrudan Türk Hazinesi lehine kendiliğinden tescil istemek, araştırma ve usul şartlarını atlayan yaklaşım olur. Devlete intikal iddiasında nüfus, ölüm, vasiyetname, tereke ve varsa mahkeme dosyalarının birlikte değerlendirilmesi gerekir. Devletin mirasçılığı ile sahipsiz mala başka bir özel hukuk işleminden doğan mülkiyet kazanımı karıştırılmamalıdır. Bu ayrım, sonradan ortaya çıkan akrabanın başvuracağı dava yolunun belirlenmesinde de önemlidir.

13. İngiltere’de mirasçının geç çıkması: BVD süreleri Türk davalarını bitirir mi?

GOV.UK’nin 12 Mart 2026 tarihinde güncellenen rehberine göre BVD idaresindeki terekeler bakımından hak iddiası genel olarak idarenin tamamlanmasından itibaren on iki yıl içinde kabul edilir; tamamen belgelenmiş bazı başvurular ölümden itibaren otuz yıla kadar değerlendirmeye alınabilir. BVD, otuz yılın ardından gelen başvuruları kabul etmediğini açıklamaktadır. Bu süreler İngiliz BVD başvurusuyla ilgilidir; Türkiye’de açılacak miras sebebiyle istihkak veya tapu davasının sürelerini doğrudan belirlemez.

Türk hukukundaki süreler, davanın türü, hakka dayanak olgular ve kanuni hükümlerden hareketle ayrıca hesaplanmalıdır. TMK m.594 son fıkrasında miras sebebiyle istihkak davası hakkını saklı tutar; bu, tüm olası uyuşmazlıklar için süresiz ve her koşulda başarılı dava hakkı verildiği anlamına gelmez. İngiliz idaresinin talebi reddetmesi de Türk mirasçılık tespitinin kesin olarak olumsuz olacağına dair bağlayıcı hüküm değildir. Takvim hazırlanırken İngiltere ve Türkiye süreçleri birbirine karıştırılmamalıdır.

14. İngiliz dosyasında hak sahibi bulununca Türk tapusu kendiliğinden değişir mi?

BVD’nin bir akrabanın talebini kabul etmesi, kimlik ve akrabalık bağının İngiliz idare incelemesinde değerlendirildiğini gösterir. Bu sonuç, Türkiye’de mirasçılık belgesi için güçlü bir araştırma ipucu olabilir; ancak Türk hukukuna göre mirasçı sırası, vasiyetname, mirasın reddi ve taşınmazın yerel hukuku yine ayrı incelenir. Aynı kişinin iki ülkede farklı taşınır ve taşınmaz unsurları bakımından farklı hukuki işlemler yapmak zorunda kalması bu nedenle mümkündür.

Örneğin İngiltere’de banka bakiyesi için hak sahibi olan kişinin Türkiye’deki evdeki payı, varsayılan bir eşit oranla hesaplanamaz. Türk Medenî Kanunu’ndaki eşin birlikte mirasçılığı, zümreye göre paylar ve diğer mirasçılık sebepleri değerlendirilir. Başvuru sahibine kesin pay taahhüdünde bulunmadan önce resmî kimlik ve nüfus kayıtları ile varsa vasiyetname getirilmelidir. Tapu müdürlüğünün işlemi için istenen belgeler güncel uygulamaya göre ayrıca kontrol edilmelidir.

15. İngiltere’de ölümü bildirmek ve Türkiye’de kimliği doğrulamak

İngiltere ölüm belgesi, kişinin ölümü ile tarih ve kimlik bilgileri bakımından başlangıç delilidir. Bununla birlikte İngiltere’de düzenlenmiş belgenin Türkiye’deki nüfus kaydına bağlanabilmesi için tam ad, önceki soyadları, doğum yeri, tarih ve anne-baba bilgileri karşılaştırılmalıdır. İki ülkenin belge sistemleri farklı olduğu için belgenin adının Türkçe tercümesi, onun Türk nüfus kaydında karşılığı bulunduğu anlamına gelmez.

Ölümün Türkiye’de tescili ayrı idari işlem olabilir. Tescilin tamamlanmış olması, yasal mirasçıların kendiliğinden tespit edildiği veya tapu kaydının mutlaka intikal ettirildiği anlamına gelmez. Nüfus kaydı ile malik kaydı çakışıyorsa önce kimlik zinciri kurulmalıdır. Bir kayıtta William olarak, başka kayıtta Veli olarak görünen kişinin aynı kişi olup olmadığı sırf yakınların anlatımıyla değil, belgeler ve gerekiyorsa mahkeme kararıyla çözülür. Yanlış kişiye ait BVD listesi üzerinden Türk tapu işlemi yapılmaması için bu aşama kritiktir.

16. Mirasçısız sanılan terekede borçlar ve alacaklılar

Tereke yalnız ev ve banka hesabından oluşmaz; vergi borcu, ipotek, kira, aidat, kredi ve üçüncü kişilerin alacakları da incelenmelidir. İngiltere BVD sürecinde tereke yöneticisinin alacaklılarla ilişkisi kendi hukukuna tabidir. Türkiye’deki gayrimenkul üzerindeki ipotek veya haczin hukuki durumu ise Türk aynî ve takip hukuku çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. İngiltere’de bir mirasçının bulunmaması, Türkiye’de kayıtlı alacak ve rehin haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Mirasın reddi, resmî tasfiye veya mirasçının sorumluluğuna ilişkin Türk hükümleriyle İngiltere’deki personal representative görevleri birbirinin aynısı değildir. Terekenin aktif ve pasifini gösteren liste hazırlanmadan “Devlet aldıysa borçların tamamı silindi” veya “evdeki her masrafı talep eden akraba öder” sonucuna gidilemez. Alacaklıların icra ya da dava yolu, talebin dayanağı ve muhatap sıfatı belirlenerek seçilir. Trustee Act s.27 ilanı yazısı farklı olarak İngiliz alacaklı ilanının Türk miras borcuna etkisini ele almaktadır.

17. Dava ve yetki: MÖHUK m.43 ne zaman önem taşır?

Yabancılık unsuru içeren miras uyuşmazlığında uygulanacak maddi hukukla Türk mahkemesinin milletlerarası yetkisi aynı konu değildir. MÖHUK m.43, mirasa ilişkin davalar bakımından ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesini; son yerleşim yeri Türkiye’de değilse terekeye dahil malların bulunduğu yer mahkemesini gösterir. Somut talebin hukuki niteliği ayrıca belirlenir: mirasçılık belgesi, terekeyi koruma önlemi, miras sebebiyle istihkak veya tapu kaydına ilişkin uyuşmazlık aynı davanın otomatik alt başlıkları değildir.

Doğru usul, önce taşınmazın bulunduğu yeri ve talebin hangi hakka dayandığını tespit ederek başvuru yolunu seçmektir. Dilekçeye İngiliz BVD listesi eklemek dava açmak için tek başına yeterli delil değildir. Özellikle TMK m.594 süreci işletildiyse ilanların birer sureti, dosyanın nasıl sonuçlandığı ve sonradan ortaya çıkan mirasçının dayandığı soybağı belgeleri istenmelidir. Türk usulünde taraf ve talep sıfatı yanlış kurulduğunda esasa girilmeden sonuç alınamaması riski vardır.

18. Delil dosyası: İngiliz ve Türk kayıtları nasıl birleştirilir?

İyi hazırlanmış dosya, kişi kimliği, aile ilişkisi, terekenin kapsamı ve yabancı idari işlem olmak üzere dört ayrı belge kümesi içerir. Kimlik bölümünde pasaport, Türk nüfus kaydı ve varsa vatandaşlık kayıtları; aile ilişkisi bölümünde çok kuşaklı doğum, evlilik, evlat edinme ve ölüm belgeleri bulunur. Tereke bölümünde taşınmazın tapu bilgileri, mülkiyet payları, ipotek ve haciz kayıtları; yabancı işlem bölümünde ise BVD yazışmaları, liste kaydı, probate sorgusu, vasiyetname veya Letters of Administration belgesi yer alır.

Belge üzerinde apostil olup olmadığını ve Türkçe tercüme gerekliliğini kontrol etmek, belgeyi hangi kuruma sunacağınıza bağlı teknik bir hazırlıktır. Apostil yabancı resmi imza ve sıfatın doğrulanmasına hizmet eder; bir mirasçılık iddiasının bütün maddi unsurlarını kendiliğinden doğrulamaz. İngiliz BVD’nin kamuya açık listesi ile doğrudan ilgili dosya için düzenlediği imzalı yazı da aynı delil ağırlığına sahip kabul edilmemelidir. Belge tarihi ve ilgili kişinin açık kimliği dilekçede belirtilmelidir.

19. Somut örnekler: aynı ölüm, iki ülke, farklı soru

Örnek A: Londra’da yaşayan bir kişi vasiyetsiz ölmüş, BVD listesine alınmış ve Mersin’de ev bırakmış olsun. Akrabalık araştırması yapılmadan bu ev için İngiliz Crown adına tescil yapılacağı söylenemez. MÖHUK m.20/1, m.20/3 ve TMK m.594–501 değerlendirilir. İngiliz listesi Türk mirasçı tespitini ikame etmez.

Örnek B: Aynı kişi İngiltere’de belirli yakınlara ulaşılmadığı için listelenmiş, yıllar sonra Türkiye’de yaşayan bir akraba ortaya çıkmış olsun. Bu kişinin hak sahipliği yalnız listede yer almamasına göre değil, TMK’daki mirasçı sırasına, soybağına ve gerekli usule göre saptanır. Türk tapusunda başka bir kişiye veya Devlete intikal yapılmışsa hakka uygun dava yolu değerlendirilir.

Örnek C: Ölen kişi İngiliz vatandaşıdır fakat Türkiye’de sadece banka mevduatı bulunmaktadır. Taşınmaz için m.20/1’in özel kuralıyla taşınır mirası bakımından gündeme gelebilecek hukuk aynı biçimde uygulanamaz; m.20’nin bütün fıkraları ve olaya özgü bağlantı noktaları incelenir. Her üç örnek de hukukî ayırım göstermek içindir, somut dosya hakkında hüküm veya kesin sonuç değildir.

20. Başvuru planı ve resmî kaynaklar

Öncelikle İngiltere’de kişinin death certificate kaydı, probate sorgusu ve varsa BVD dosya numarası temin edilmelidir. Sonra Türkiye’de tapu kaydı, nüfus kayıt zinciri, ölüm tescili ve akrabalık belgeleri ayrı dosyalanır. Ardından MÖHUK m.20/1–3 ve TMK m.495–501, m.594, m.598 bakımından mirasçılık tablosu hazırlanır. Gerekli görülürse mirasçılık tespiti veya koruma tedbirine ilişkin başvuru yapılır; İngiltere’deki işlemle Türkiye’deki işlem arasında açık bir yetki ve belge kontrolü kurulur.

Bu plan İngiliz BVD listesiyle probate caveat kaydını karıştırmamalıdır: biri sahipsiz olduğu değerlendirilen terekelerin idaresi, diğeri probate işlemlerindeki itiraz mekanizmasıyla ilgilidir. Ayrıca IHT400 ve Türk veraset vergisi farklı beyan yükümlülüklerini inceler. Türk hukukundaki uygulanacak hukuk konusu için MÖHUK m.20 genel incelemesine başvurulabilir; burada odak yalnız mirasçısız terekedir.

Resmî dayanaklar: TBMM 5718 sayılı MÖHUK kabul metni (güncel değişiklikler ayrıca izlenmelidir); TBMM 4721 sayılı TMK kabul metni; Administration of Estates Act 1925, s.46; GOV.UK BVD mirasçı başvuru rehberi (12 Mart 2026 güncellemesi); Government Legal Department / BVD.