İnternet Hızı Düşükse Cayma Bedelsiz Fesih Yapılır mı? BTK 2026

“100 Mbps internet aldım ama 30-40 Mbps görüyorum; taahhüdüm olduğu için ayrılamıyorum” sorunu sabit internet aboneliklerinde en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biridir. Hukuken yalnız reklamdaki paket adı değil, abonelik sözleşmesinde yazan adrese dayalı internet hızı ve BTK’nın resmi ölçüm prosedürü belirleyicidir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Bu rehber 11 Eylül 2026 tarihi itibarıyla 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği ve İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği’nin adrese dayalı internet hızı hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. XDSL’de %75, fiber/kabloda %85 sınırı, en az 10 ölçüm, 15 günlük başvuru, ISS’nin bir aylık süresi, cayma bedelsiz fesih ve BTK şikâyet yolu açıklanmaktadır.

İnternet Hızı Düşükse Cayma Bedelsiz Fesih Hakkı Var mı?

BTK kriterleri sağlanmıyorsa evet. Elektronik haberleşme mevzuatında sabit internet hizmeti için adrese dayalı hız kavramı oluşturulmuştur. İşletmeci abonelik sözleşmesinde ilgili adreste sağlayacağı hızı taahhüt eder.

Bu hızın altına düşüldüğünde doğrudan tek bir hız testi ekran görüntüsüyle fesih yapılmaz. BTK’nın belirlediği resmi ölçüm süreci izlenir; sonuç adrese dayalı hızın altında kalırsa işletmeciye süresinde başvuru yapılır ve işletmeciye doğrulama/giderme için bir ay tanınır.

İşletmeci hızı sağlayamaz veya kendi ölçümünü bir ay içinde yapmazsa Tüketici Hakları Yönetmeliğindeki cayma bedelsiz fesih hükmü uygulanır. Bu süreç internet sağlayıcısının keyfi müşteri memnuniyeti kampanyası değil, düzenleyici mevzuattan doğan haktır.

XDSL ve FTTC İnternette Yüzde 75 Sınırı Nedir?

İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği m.15’e göre abonelik sözleşmesinde belirtilen adrese dayalı internet hızı, XDSL ve FTTC bağlantılarında duyurulan bağlantı hızının %75’inden düşük olamaz.

Örneğin teknik olarak 100 Mbps olarak duyurulan XDSL/FTTC bağlantı için sözleşmedeki adrese dayalı hız en az 75 Mbps olmalıdır. Bu hesap, abonenin her saniye 75 Mbps görmek zorunda olduğu anlamına gelmez; hukuki değerlendirme BTK’nın adrese dayalı hız ve ölçüm metoduna göre yapılır.

Pakette “100 Mbps’ye kadar” ifadesi bulunması işletmeciyi sınırsız şekilde düşük hız sunma hakkına sahip kılmaz. Sözleşmede ilgili adres için belirlenen hız esas alınır.

Fiber ve Kablo İnternette Yüzde 85 Sınırı Nedir?

Fiber optik bağlantılar (FTTB, FTTH ve FTTR) ile HFC tabanlı kablo internet için adrese dayalı hız, duyurulan bağlantı hızının %85’inden düşük olamaz.

Örneğin 100 Mbps fiber tarifede sözleşmede gösterilecek adrese dayalı hız en az 85 Mbps; 1000 Mbps bağlantıda en az 850 Mbps olmalıdır. Ancak son kullanıcı cihazı, kablosuz bağlantı veya ev içi ağ kaynaklı sınırlamalar resmi değerlendirmede ayrıca ayrılır.

BTK’nın %75 ve %85 oranları, teknolojiler arasındaki teknik farklar dikkate alınarak düzenlenmiştir. Bu nedenle fiber abonelikte XDSL oranını kullanmak doğru değildir.

Adrese Dayalı İnternet Hızı Nedir?

Adrese dayalı internet hızı, işletmecinin belirli abonelik adresinde sağlayacağını sözleşmede taahhüt ettiği erişim hızıdır. Paket reklamındaki teorik azami hızdan farklıdır. Aynı 100 Mbps paket, farklı altyapı adreslerinde farklı teknik kapasite gösterebilir.

İşletmeci abonelik kurulurken o adreste sunulabilecek azami hızı ve mevzuattaki asgari kriterleri dikkate alarak sözleşme özetinde bilgi vermelidir. Abone yalnız reklam banner’ına değil sözleşme/taahhüt özetindeki hıza bakmalıdır.

Taşınma veya altyapı değişimi hâlinde yeni adresin durumu ayrıca değerlendirilir. İnternet nakli için farklı cayma kuralları bulunur; hız uyuşmazlığıyla aynı süreç değildir.

BTK Hız Ölçümü Nasıl Yapılır?

Tebliğ m.15, abonenin Kurum tarafından belirlenen hız ölçüm aracıyla veri aktarım hızını ölçebilmesini düzenler. Ölçüm süreci abonenin aracı etkinleştirmesiyle başlar ve sonraki ölçümler otomatik şekilde yapılır.

En az 10 ölçüm yapılması esastır. Ölçümler farklı zamanlarda alınır ve sonuç bu ölçümlerin ortalaması üzerinden hesaplanır. En az 10 ölçüm üç gün boyunca tamamlanamazsa ölçüm başarısız sayılır ve yeni ölçüm süreci başlatılabilir.

Bu sistem tek seferlik hız testi dalgalanmalarının hukuki sonuç doğurmasını önler. Bir dakikalık yoğunluk veya Wi-Fi problemi yerine farklı zamanlardaki ortalama performans ölçülür.

Düşük Hız Sonucundan Sonra 15 Gün İçinde Ne Yapılmalı?

BTK ölçüm sonucunun adrese dayalı internet hızından düşük çıkması hâlinde abone, ölçüm sonucu ile 15 gün içinde internet servis sağlayıcısına başvurabilir. Bu süre doğrudan Tebliğ m.15’te yer alır.

Başvuru mümkünse işletmecinin kayıtlı elektronik şikâyet kanalı, online işlem merkezi veya ispatlanabilir yazılı yöntem üzerinden yapılmalıdır. Çağrı merkeziyle sözlü görüşme yapılmışsa arıza/şikâyet kayıt numarası alınmalıdır.

Başvuruda abonelik numarası, adrese dayalı hız, BTK ölçüm sonucu ve “hız kriterinin sağlanması; sağlanamıyorsa mevzuat uyarınca cayma bedelsiz fesih” talebi açıkça yazılmalıdır.

İnternet Sağlayıcısının Bir Aylık Süresi Nedir?

Abonenin başvuru tarihinden itibaren internet servis sağlayıcısı bir ay içinde abone modeminden veri aktarım hızını ölçebilir. Kendi ölçümünde hız adrese dayalı hızın altında değilse sonucu aboneye raporlar.

İşletmeci bir ay içinde ölçüm yapmazsa abonenin BTK ölçüm sonucu geçerli kabul edilir. İşletmeci ölçüm yapar fakat adrese dayalı hızı yine sağlayamazsa da Tüketici Hakları Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Bu nedenle sağlayıcının aylarca “altyapı çalışması devam ediyor” diyerek süreci belirsiz bırakması düzenlemedeki bir aylık mekanizmayla bağdaşmaz.

Cayma Bedelsiz Fesih Hangi Şartlarda Yapılır?

Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliğinin taahhütlü abonelik hükümleri uyarınca, BTK tarafından belirlenen adrese dayalı internet hizmet kalitesi kriterleri sağlanamıyorsa abone cihazın kalan bedeli hariç herhangi bir cayma bedeli ödemeden taahhütlü aboneliği feshedebilir.

Şartlar özetle şöyledir:

1. Sözleşmedeki adrese dayalı hız belirlenir.
2. BTK ölçüm aracıyla gerekli ölçümler tamamlanır.
3. Ortalama hız adrese dayalı hızın altında çıkar.
4. Sonuçla 15 gün içinde ISS’ye başvurulur.
5. ISS bir ay içinde hızı sağlayamaz veya kendi ölçümünü yapmaz.
6. Abone mevzuattaki cayma bedelsiz fesih hakkını kullanır.

Bu süreç tamamlanmadan yalnız üçüncü taraf hız testiyle fesih yapmak uyuşmazlık riskini artırır.

Modem veya Cihaz Bedeli Yine Ödenir mi?

Evet, cihazın kalan bedeli istisnadır. Tüketici Hakları Yönetmeliği, hız kriteri sağlanmadığı için cayma bedelsiz fesihte cihazın kalan bedelinin abone tarafından ödenebileceğini açıkça korur.

Örneğin 24 ay taksitli modem alınmış ve 10 ayı ödenmişse kalan cihaz taksitleri, hizmetin cayma bedeliyle aynı şey değildir. İşletmeci cihazın abonede kaldığı durumlarda kalan cihaz bedelini talep edebilir.

Buna karşılık “indirim iadesi”, “taahhüt bozma cezası” veya kalan hizmet aylarının toplamı gibi cayma kalemleri hız kriteri nedeniyle yapılan mevzuata uygun fesihte istenemez.

Wi-Fi Üzerinden Yapılan Hız Testi Yeterli mi?

Hukuki sonuç bakımından BTK’nın belirlediği ölçüm yöntemi esas alınır. Wi-Fi hızını modem mesafesi, duvarlar, kanal yoğunluğu, cihazın kablosuz standardı ve aynı anda bağlı cihazlar etkileyebilir.

Bu nedenle telefonla rastgele bir hız testi uygulamasından alınan düşük sonuç, tek başına cayma bedelsiz fesih hakkını ispatlamaz. Resmi ölçüm aracının öngördüğü teknik koşullara uyulmalıdır.

İşletmeci de “Wi-Fi her zaman değişir” diyerek BTK ölçüm sonucunu yok sayamaz. Düzenlemedeki adrese dayalı hız prosedürü iki taraf için de objektif ölçüm mekanizmasıdır.

ISS Başvuruyu Reddederse BTK’ya Nasıl Şikâyet Edilir?

BTK Tüketici Şikâyet Bildirim Sistemi üzerinden işletmeci hakkında elektronik şikâyet oluşturulabilir. BTK’nın sistem açıklamasına göre şikâyet işletmeciye iletilir ve işletmecinin genel olarak 10 iş günü içinde elektronik ortamda cevap vermesi beklenir.

Şikâyete sözleşme özeti, adrese dayalı hız bilgisi, BTK ölçüm sonucu, ISS’ye yapılan başvuru ve işletmeci cevabı eklenmelidir. “İnternet yavaş” şeklindeki soyut şikâyet yerine ölçüm tarihleri ve mevzuat maddesi yazılmalıdır.

BTK şikâyeti idari denetim yoludur; tüketicinin parasal iade ve tazminat talepleri için 6502 sayılı Kanun kapsamındaki hakem heyeti/mahkeme yolu ayrıca kullanılabilir.

Haksız Cayma Bedeli Fatura Edilirse Ne Yapılır?

Abone, yukarıdaki prosedürü tamamlayıp cayma bedelsiz fesih hakkını kullanmasına rağmen faturaya cayma bedeli yansıtılırsa önce işletmeciye yazılı itiraz etmelidir. Fatura kalemleri ve cihaz bedeli ile hizmet cayma bedeli ayrıştırılmalıdır.

İşletmeci düzeltme yapmazsa BTK şikâyet yolu yanında uyuşmazlığın parasal değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine başvurulabilir. Başvuru tarihinde yürürlükte olan yıllık parasal sınır esas alınır.

Haksız tahsilat yapılmışsa iade talebine ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiz ve diğer zararlar somut olaya göre ayrıca değerlendirilebilir.

Pratik Örnekler

Örnek 1: 100 Mbps FTTH fiber paketinde adrese dayalı hız 85 Mbps olarak sözleşmeye yazılmıştır. BTK resmi ölçüm ortalaması 52 Mbps çıkar. Abone 15 gün içinde başvurur; ISS bir ay içinde 85 Mbps’yi sağlayamaz. Abone cihazın kalan bedeli dışında cayma bedelsiz fesih yapabilir.

Örnek 2: 100 Mbps XDSL tarifede adrese dayalı hız 75 Mbps’dir. Telefon üzerinden tek testte 40 Mbps görülür fakat BTK resmi ölçümü yapılmaz. Bu tek ekran görüntüsü düzenlemedeki otomatik fesih prosedürünü tamamlamaz.

Örnek 3: Hız kriteri sağlanmaz, abonelik feshedilir; modem taksitinin 6 ayı kalmıştır. İşletmeci 6 aylık modem bedelini isteyebilir, ancak hizmete ilişkin taahhüt bozma bedelini isteyemez.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

BTK’nın sabit internet hizmet kalitesi kuralları Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar, Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur ve diğer ilçelerdeki XDSL, fiber ve kablo internet aboneliklerinde aynı %75/%85 adrese dayalı hız kriterleri geçerlidir.

Mersin’de altyapı kaynaklı sürekli hız sorunu yaşayan abone, yalnız saha ekibinin sözlü açıklamasına dayanmak yerine BTK ölçüm prosedürünü işletmeli ve süreleri yazılı olarak takip etmelidir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin’deki fiziksel ofisinden elektronik haberleşme ve tüketici uyuşmazlıklarının hukuki incelemesini yürütmektedir.

Sık Sorulan Sorular

İnternet hızım düşükse cayma bedelsiz iptal edebilir miyim?

BTK adrese dayalı hız kriterleri resmi ölçüm ve başvuru prosedürü sonunda sağlanmıyorsa cihazın kalan bedeli hariç cayma bedelsiz fesih yapılabilir.

100 Mbps internette en az kaç Mbps verilmek zorunda?

Adrese dayalı hız XDSL/FTTC için duyurulan hızın en az %75’i, fiber ve kablo için en az %85’i olmalıdır.

Fiber 100 Mbps pakette sınır kaç?

Fiber optik bağlantıda adrese dayalı hız 100 Mbps’nin %85’i olan 85 Mbps’den düşük olamaz.

VDSL 100 Mbps pakette sınır kaç?

XDSL/FTTC grubunda adrese dayalı hız duyurulan 100 Mbps’nin %75’i olan 75 Mbps’den düşük olamaz.

Kaç hız testi yapmak gerekir?

BTK düzenlemesine göre en az 10 ölçüm yapılması esastır ve sonuç farklı zamanlarda alınan ölçümlerin ortalamasıdır.

Düşük hız sonucuyla kaç gün içinde başvurmalıyım?

Ölçüm sonucu adrese dayalı hızın altındaysa 15 gün içinde ISS’ye başvurulabilir.

ISS’nin sorunu çözmek için süresi kaç?

Başvurudan itibaren bir ay içinde kendi ölçümünü yapıp adrese dayalı hızı sağlaması gerekir; aksi durumda fesih hükümleri uygulanır.

Cayma bedelsiz fesihte modem parası ödenir mi?

Cihazın kalan bedeli istisnadır ve aboneden talep edilebilir.

Speedtest ekran görüntüsü yeterli mi?

Tek bir üçüncü taraf hız testi düzenlemedeki resmi ölçüm prosedürünün yerine geçmez; BTK’nın belirlediği ölçüm yöntemi kullanılmalıdır.

ISS cayma bedeli çıkarırsa nereye başvurabilirim?

BTK Tüketici Şikâyet Sistemi ve parasal uyuşmazlığa göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi kullanılabilir.

İlgili İçerikler

• İnternet Nakli ve Cayma Bedeli
• İnternet Aboneliği Fesih Dilekçesi Örneği
• Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu

Resmî Kaynaklar

• BTK Tüketici Sitesi – İnternet Hizmetleri
• BTK – İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmet Kalitesi Düzenlemeleri
• BTK Tüketici Şikâyet Bildirim Sistemi

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →