İrlanda–Türkiye Çifte Vergilendirme Anlaşması 2026: Yazılım, SaaS, Maaş ve Kira Geliri
Kısa ve net cevap: Türkiye ile İrlanda arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. İrlanda’da yaşayan gerçek kişi veya İrlanda şirketiyle işlem yapan Türk mükellef bakımından önce GVK m.3–7 veya KVK m.3 ile Türk iç hukukundaki statü belirlenir; ardından anlaşmanın ilgili gelir maddesi uygulanır. Gelir İdaresi Başkanlığının yazılım ödemelerine ilişkin resmi özelgesinde, üzerinde ek hak elde edilmeksizin standart programların satışında İrlanda mukimi firmanın kazancının anlaşmanın m.7 ticari kazanç hükmü kapsamında değerlendirileceği; Türkiye’de vergileme için İrlanda firmasının Türkiye’de işyeri bulunmasının gerektiği açıklanmıştır.
İrlanda’da Yaşayan Kişi Türkiye’de Vergi Mukimi midir?
İrlanda’da oturum izni veya çalışma hakkı bulunması Türkiye’deki vergi statüsünü otomatik değiştirmez. GVK m.3 Türkiye’de yerleşmiş gerçek kişileri dünya çapındaki gelirleri üzerinden tam mükellef kabul eder. GVK m.4, yerleşme ölçütünü ikametgâh ve bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturma üzerinden kurar; GVK m.5 geçici bulunma hâllerini ayırır. Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan kişi GVK m.6 gereğince yalnız Türkiye kaynaklı kazanç ve iratları üzerinden dar mükelleftir.
Dublin’de ailesi, sürekli konutu ve işi bulunan kişinin Türkiye’de yalnız bir taşınmazı olması ile İrlanda şirketinde çalışan ancak yılın büyük kısmını Türkiye’de geçirip işini Türkiye’den yapan kişinin durumu aynı değildir. Gelirin Türkiye kaynaklı sayılıp sayılmadığı GVK m.7’ye göre gelir türü bazında belirlenir. Türkiye’deki başlangıç statüsü için vergi mukimliği ve 183 gün kuralı rehberimiz kullanılabilir.
Her iki ülke aynı kişiyi mukim sayarsa anlaşmanın mukimlik çatışma kuralı uygulanır. Daimi mesken, kişisel ve ekonomik ilişkilerin merkezi ve mutat oturma yeri gibi bağlar değerlendirilir. Bu nedenle “İrlanda’da vergi numaram var” ya da “Türk vatandaşıyım” tek başına nihai sonucu belirlemez.
İrlanda’dan Yazılım ve SaaS Alımında Hangi Vergi Kuralı Uygulanır?
İrlanda, yazılım ve dijital hizmet şirketlerinin yoğun bulunduğu bir ülke olduğu için en sık hata, bütün teknoloji ödemelerini tek başlıkta “royalty” kabul etmektir. GİB’in İrlanda ve Hollanda mukimi firmalardan alınan yazılım ürünlerine ilişkin resmi özelgesi bu ayrımı netleştirir. Program üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmadan, programla ilgili ek fikri hak elde edilmeden ve aracı/satıcı konumunda işlem yapılması halinde İrlanda mukimi firmanın kazancı anlaşmanın m.7 ticari kazanç hükmü kapsamında değerlendirilebilir.
Bu durumda Türkiye’nin ticari kazancı vergileyebilmesi için İrlanda mukimi şirketin faaliyetini Türkiye’de bir işyeri vasıtasıyla yürütmesi gerekir. Sırf Türk şirketinin kredi kartıyla İrlanda firmasından yazılım satın alması veya programın internetten indirilmesi Türkiye’de işyeri oluşturmaz.
SaaS aboneliği ile fikri hak lisansı aynı değildir
Bulut tabanlı bir yazılıma belirli süre erişim sağlanması, kaynak kodu kullanma, çoğaltma, değiştirme veya alt lisans hakkı verilmemesi hâlinde sözleşmenin gerçek içeriği incelenir. Buna karşılık müşteriye yazılımın telif hakkının, çoğaltma yetkisinin, kaynak kod üzerinde geliştirme hakkının veya başka bir gayrimaddi hakkın devredilmesi royalty sınıflandırmasını gündeme getirir. Bir sözleşmede kullanıcı erişimi, bakım, danışmanlık ve lisans hakkı ayrı kalemlerse her kalem ayrı değerlendirilmelidir.
Vergi sınıflandırmasında “SaaS”, “subscription”, “license” veya “service” kelimeleri tek başına belirleyici değildir. İşletmenin gerçekte ne aldığı, hangi hakları kullanabildiği ve fikri mülkiyetin kime ait kaldığı sözleşme üzerinden tespit edilir.
İrlanda Şirketinin Türkiye’de İşyeri Olup Olmadığı Nasıl Belirlenir?
İrlanda şirketinin Türk müşterilere satış yapması tek başına Türkiye’de işyeri oluşturmaz. Anlaşmanın işyeri ve m.7 ticari kazanç hükümleri uygulanır. Sabit ofis, şube, yönetim yeri, sürekli personel veya şirket adına düzenli biçimde sözleşme kuran bağımlı temsilci gibi unsurlar değerlendirilir. Yabancı kurum bakımından KVK m.3, Türk iç hukukundaki dar mükellefiyetin temel hükmüdür.
İşyeri tespit edilirse Türkiye şirketin bütün dünya kazancını değil, Türkiye işyerine atfedilebilen kazancı vergileyebilir. Bu nedenle satış sözleşmelerinin nerede kurulduğu, müşteri ilişkilerinin kim tarafından yönetildiği, teknik ekibin hangi ülkede çalıştığı ve giderlerin hangi faaliyete ait olduğu belgelenmelidir.
İrlanda Mukiminin Türkiye’deki Taşınmaz ve Kira Geliri
Türkiye’de bulunan taşınmazın kira geliri üzerinde Türkiye’nin vergileme hakkı vardır. İrlanda’da yaşayan malikin Türkiye’deki konutunun kirasını Dublin hesabına alması bu sonucu değiştirmez. Dar mükellefin Türkiye’deki konut kirasında beyan ve istisna koşulları Türk iç hukukuna göre uygulanır. dar mükellef konut kirası rehberimiz pratik işlemleri açıklar.
Taşınmazın satılması halinde değer artış kazancı hükümleri uygulanır. GVK mükerrer m.80 ve devamı ile anlaşmanın ilgili hükmü birlikte değerlendirilir. Miras veya bağışla edinim için miras/bağışla edinilen taşınmazın satış vergisi rehberimiz ayrıca kontrol edilmelidir.
İrlanda Şirketinden Maaş Alıp Türkiye’den Uzaktan Çalışmak
İrlanda şirketinin bordrosunda bulunmak, ücretin yalnız İrlanda’da vergilendirileceği anlamına gelmez. Çalışmanın fiilen nerede yapıldığı, kişinin anlaşma mukimliği ve ücret hükümleri birlikte uygulanır. Türkiye’den tam zamanlı uzaktan çalışan kişi bakımından Türkiye’deki tam/dar mükellefiyet ve yabancı ücret rejimi ayrıca incelenir.
Geçici görevlendirmede kişinin hangi ülkede kaç gün çalıştığı, ücret maliyetinin kim tarafından taşındığı, Türkiye’de işyeri bulunup bulunmadığı ve işverenin kim olduğu belgelenir. İş sözleşmesi, uzaktan çalışma eki, bordrolar, pasaport hareketleri ve banka kayıtları birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Temettü, Faiz ve Gayrimaddi Hak Bedelleri
Türk şirketinin İrlanda mukimi ortağına temettü ödemesinde iç hukuk stopaj hükümleri ile anlaşmanın temettü maddesi birlikte uygulanır. Mukimlik belgesi ve gerçek lehdarlık koşulu kontrol edilir. Şirket kararları ve yurt dışına ödeme süreci için temettünün yurt dışına transferi rehberimiz tamamlayıcıdır.
Faiz ödemesinde borcun hukuki kaynağı, gerçek lehdar ve varsa Türkiye işyeri bağlantısı incelenir. Yazılım/telif/lisans ödemesinde ise m.7 ticari kazanç ile gayrimaddi hak maddesi arasındaki ayrım sözleşmenin gerçek ekonomik içeriğine göre yapılır. Standart yazılım satışına ilişkin GİB özelgesi, her yazılım ödemesinin otomatik olarak royalty sayılamayacağını gösteren önemli bir resmi uygulamadır.
İrlanda’da Ödenen Verginin Türkiye’de Mahsubu
Aynı gelir iki devletin vergileme alanına girerse anlaşmanın çifte vergiyi giderme hükmü ile Türk iç hukukundaki yabancı vergi kuralları uygulanır. Kurumlar bakımından KVK m.33, yabancı ülkede ödenen gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergilerin belirli şartlarla Türkiye’de mahsup edilmesini düzenler.
Mahsup için yabancı verginin aynı gelirle ilgili olması, gerçekten ödenmiş olması ve yetkili makam belgeleriyle tevsik edilmesi gerekir. Üst sınır hesabı yapılmadan yabancı verginin tamamı doğrudan Türk vergisinden düşülemez. KVK m.33 yabancı vergi mahsubu rehberimiz bu hesabı ayrıntılı açıklar.
İrlanda Mukimlik Belgesi Neden Gerekli?
GİB’in İrlanda bağlantılı uygulamasında anlaşma hükümlerinden yararlanacak kişi veya kurumun İrlanda’da tam mükellef olduğunu yetkili makamdan alınan mukimlik belgesiyle kanıtlaması gerekir. Belgenin aslı ve Türkçe tercümesi, Türk vergi idaresinin kabul ettiği tasdik usulüne uygun biçimde vergi sorumlusuna veya vergi dairesine sunulur.
İrlanda Companies Registration Office kaydı, VAT numarası, ticari fatura veya banka hesabı tek başına vergi mukimlik belgesi değildir. Bunlar şirketin ticari varlığını gösterebilir; ÇVÖA kapsamında mukimlik ayrı bir hukuki statüdür.
İrlanda’dan Türkiye’ye Para Transferi ve CRS
Para transferi, paranın hukuki kaynağından bağımsız bir vergi türü değildir. Ücret, temettü, yazılım geliri, satış bedeli, borç veya kişisel tasarruf farklı kurallara tabidir. yurt dışından Türkiye’ye para transferi rehberimiz kaynak ayrımını açıklar. Finansal hesapların otomatik bilgi değişimi ise CRS rehberimizde ele alınmıştır.
İrlanda Bağlantılı Beş Somut Senaryo
1. Türk şirketi İrlanda firmasından standart program satın alıp aynen müşterisine satıyor
Program üzerinde ek fikri hak elde edilmiyorsa GİB uygulamasına göre kazanç m.7 ticari kazanç kapsamında değerlendirilebilir. Türkiye’de işyeri yoksa İrlanda şirketinin ticari kazancının Türkiye’de vergilenmesi kural olarak söz konusu olmaz.
2. Türk şirketi kaynak kodu değiştirme ve çoğaltma hakkı alıyor
Bu durumda standart ürün satışından farklı olarak fikri hak devri incelenir; royalty/gayrimaddi hak maddesinin uygulanması gündeme gelir.
3. İrlanda şirketinin Türkiye’de sürekli satış ve teknik destek ekibi var
İşyeri testi yapılır. İşyeri oluşmuşsa Türkiye yalnız işyerine atfedilebilen ticari kazancı vergiler.
4. Dublin’de yaşayan kişi Türkiye’deki evini kiraya veriyor
Türkiye taşınmaz kirasını vergileyebilir. Kiranın İrlanda hesabına yatırılması kaynak devlet yetkisini kaldırmaz.
5. Türkiye’de yaşayan çalışan İrlanda teknoloji şirketinden maaş alıyor
Fiili çalışma yeri, mukimlik ve ücret hükmü birlikte uygulanır. İrlanda’da vergi kesilmişse çifte vergi giderim mekanizması ayrıca çalıştırılır.
8 Adımda Dosya Kontrolü
- Gelir türünü ve vergi yılını belirleyin.
- GVK m.3–7 veya KVK m.3 ile Türkiye statüsünü tespit edin.
- Çifte mukimlik varsa anlaşmanın mukimlik testini uygulayın.
- Yazılım işleminde standart satış–SaaS–lisans–telif ayrımını yapın.
- Şirket için Türkiye’de işyeri bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- İrlanda mukimlik belgesini temin edin.
- Yabancı vergi varsa mahsup belgelerini eşleştirin.
- Sözleşme, fatura, bordro, stopaj ve banka belgelerini saklayın.
Resmî Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı – İrlanda–Türkiye ÇVÖA ve yazılım özelgesi.
- Mevzuat Bilgi Sistemi – GVK, KVK ve Anayasa.
- Irish Revenue – İrlanda vergi idaresi.
Sık Sorulan Sorular
İrlanda–Türkiye ÇVÖA ne zamandan beri uygulanıyor?
GİB özelgesine göre 1 Ocak 2011’den itibaren uygulanmaktadır.
İrlanda’dan alınan her yazılım için royalty stopajı var mı?
Hayır. Standart programın ek fikri hak alınmadan satışında ticari kazanç hükmü uygulanabilir; lisans veya telif hakkı devri varsa sınıflandırma değişir.
İrlanda şirketinin Türkiye’de işyeri yoksa ticari kazancı Türkiye’de vergilenir mi?
Anlaşmanın m.7 hükmünde Türkiye’de vergileme için işyeri bağlantısı esastır.
İrlanda’da yaşamak Türkiye’deki kira vergisini kaldırır mı?
Hayır. Türkiye’de bulunan taşınmazın kira geliri üzerinde Türkiye’nin vergileme hakkı vardır.
Mukimlik belgesi neden gerekli?
ÇVÖA hükümlerinden yararlanma talebinde İrlanda vergi mukimliğinin yetkili makam belgesiyle ispatı gerekir.
İrlanda’dan Türkiye’ye para göndermek otomatik olarak gelir vergisi doğurur mu?
Hayır. Transfer edilen paranın ücret, temettü, satış bedeli, borç veya kişisel tasarruf gibi hukuki kaynağı belirlenir.
Sonuç
İrlanda–Türkiye vergi dosyalarında özellikle yazılım ve SaaS sözleşmelerinin gerçek ekonomik niteliği belirlenmeden stopaj sonucu kurulamaz. GİB’in resmi uygulaması, standart yazılım satışında m.7 ticari kazanç ve Türkiye’de işyeri testinin önemini açıkça göstermektedir. Bunun yanında kira, ücret, temettü ve yabancı vergi mahsubu kendi hükümlerine göre ayrı değerlendirilmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu | Mersin Avukat, İrlanda’da yaşayan müvekkillerin Türkiye’deki taşınmaz, şirket, vekâletname ve vergi bağlantılı hukuki işlemlerini Mersin’den Türkiye genelinde takip etmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
