İşe İade Davası Açma Süresi ve Şartları
İşe iade davası açma süresi: İşe iade için işçi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açar. İşyerinde en az otuz işçi, işçide en az altı ay kıdem ve belirsiz süreli sözleşme şarttır; yer altı işçisinde altı ay aranmaz.
İşe İade Davası Açma Süresi ve Şartları: net cevap ve hukuki ayrımlar
İşe iade süreci kısa ve birbirine bağlı sürelerden oluşur. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalı; anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır.
Belirsiz süreli sözleşme, en az altı aylık kıdem, işyerinde otuz veya daha fazla işçi ve işveren vekili istisnası gibi iş güvencesi şartları aranır. İşveren feshin geçerli nedenini ve usulünü ispatlamalıdır. Kesinleşen işe iade kararı sonrası işçinin on iş günü içinde işe başlamak için başvurması gerekir.
İşçi fesih tebliğini saklamalı; işveren geçerli neden, savunma ve fesihte son çare ilkesini dosya kayıtlarıyla göstermelidir.
İşe İade Davası Açma Süresi ve Şartları için uygulanacak kanun maddeleri
Madde 18 – Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
Net anlamı: Belirsiz süreli sözleşme, kural olarak en az altı aylık kıdem ve en az otuz işçi şartı aranır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde altı aylık kıdem şartı yoktur. Otuz işçi hesabında aynı işverenin aynı işkolundaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısı dikkate alınır. Kanundaki işveren vekili istisnası ayrıca değerlendirilir.
Madde 20 – (Değişik birinci fıkra: 12/10/2017-7036/11 md.) İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır.
Net anlamı: Bir ay içinde arabulucu; son tutanaktan sonra iki hafta içinde dava.
Arabuluculuk bir aylık sürede başlar
Doğrudan dava açmak dava şartı eksikliği yaratır.
Otuz işçi hesabı işletme yapısına göre yapılır
Aynı işverenin işyerleri ve işkolu bağlantısı incelenebilir.
Altı aylık kıdem şartı vardır
Kanundaki istisnalar ve çalışma süresi hesabı ayrıca incelenir.
Fesih yazılı ve açık olmalıdır
Geçerli neden sonradan tamamen değiştirilemez.
Karar sonrası işe başvuru zorunludur
On iş günlük sürede ciddi ve samimi başvuru yapılmalıdır.
İşe iadede dört ayrı süre: başlangıç ve yapılacak işlem
| Aşama | Süre | Başlangıç | İşlem |
|---|---|---|---|
| Arabulucuya başvuru | 1 ay | Fesih bildiriminin tebliği | İşe iade talebiyle başvuru; başvuru kaydını saklama. |
| Anlaşmama sonrası dava | 2 hafta | Son tutanağın düzenlendiği tarih | İş mahkemesinde dava; son tutanağın eklenmesi. |
| İşçinin işe dönüş başvurusu | 10 iş günü | Kesinleşen kararın tebliği | İşverene işe başlamak için ciddi ve samimi başvuru. |
| İşverenin işe başlatması | 1 ay | İşçinin işe başlama başvurusu | İşe başlatma veya başlatmamanın kanuni sonuçları. |
Bir ay her durumda 30 gün değildir. İki haftalık dava süresi de on iş günlük işe dönüş süresiyle aynı değildir. Tebliğ şekli, son gün ve tatil kuralları ayrıca kontrol edilir; tablo kişiye özel son gün hesabının yerine geçmez.
İhbar süresinin bitmesini beklemeli misiniz?
Kanun arabuluculuk süresini fesih bildiriminin tebliğine bağlar. Çalışma ileriki tarihte sona erecek olsa bile sırf ihbar süresinin veya SGK çıkış işleminin bitmesini beklemek hak kaybına yol açabilir. Fesih bildirimi, teslim kaydı ve varsa elektronik tebligat belgesi birlikte incelenmelidir.
Arabulucuya gitmeden doğrudan dava açıldıysa
İş Kanunu m.20’de bu duruma özgü yol vardır: arabulucuya başvurmadan dava açıldığı için verilen usulden ret kararının kesinleşip resen tebliğinden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir. Bu, her gecikmeyi gideren genel ek süre değildir; ilk başvurunun zamanı ve ret nedeni ayrıca incelenir. Normal yol, bir ay içinde doğrudan arabulucuya başvurmaktır.
İşe başlatmada anlaşma sağlanırsa
İşe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının parasal miktarı ile işe başlatılmama hâlindeki tazminatın parasal miktarı belirlenmelidir. İş Kanunu m.21 bunlar belirlenmezse anlaşma sağlanamamış sayılacağını düzenler. Yalnız “işe dönüşte anlaşıldı” ifadesiyle yetinilmemelidir.
İşe İade Davası Açma Süresi ve Şartları için belgeler, örnekler ve kritik hatalar
| Belge veya kayıt | Kanıtladığı husus |
|---|---|
| Fesih bildirimi | Neden ve tebliğ tarihi |
| İş sözleşmesi | Süre ve görev |
| SGK dökümü | Kıdem |
| İşyeri çalışan kayıtları | Otuz işçi şartı |
| Arabuluculuk son tutanağı | Dava şartı ve süre |
| İşe başlatma başvurusu | Karar sonrası irade |
Performans feshi
Olay: İşveren düşük performans gerekçesi göstermiştir.
Hukuki sonuç: Objektif kriter, savunma, eğitim ve son çare ilkesi incelenir.
Şube küçülmesi
Olay: İşveren organizasyonel nedenle fesih yapmıştır.
Hukuki sonuç: İşletmesel kararın tutarlılığı ve başka pozisyon olanağı araştırılır.
Arabuluculuk geç başvurusu
Olay: İşçi fesih tebliğinden bir aydan sonra başvurmuştur.
Hukuki sonuç: Hak düşürücü sürenin sonucu ve tebliğ tartışması incelenir.
Kaçınılması gereken hatalar
- Bir aylık arabuluculuk süresini kaçırmak
- Otuz işçi hesabını yalnız tek şubeye göre yapmak
- Son tutanak sonrası iki haftayı gözden kaçırmak
- İşe dönüş başvurusunu sözlü yapmak
- Fesih belgesini almamak
- Yalnız tazminat isteyip işe iade talebini belirsiz bırakmak
Üç örnekte işe iade şartlarının kontrolü
Tek şubede 18, diğer şubede 17 işçi
Aynı işverene ait aynı işkolundaki iki işyerinde toplam 35 işçi varsa yalnız ilk şubedeki 18 kişiye bakılarak otuz işçi koşulu yok sayılamaz. Aynı marka altında çalışmak ise tek başına aynı işveren anlamına gelmez. İşveren kimliği, işkolu ve fesih sırasındaki kayıtlar doğrulanmalıdır.
Unvanı “müdür” olan çalışan
Unvan tek başına iş güvencesi dışında kalmayı göstermez. İş Kanunu m.18’in son fıkrasında işletmenin tamamını yöneten işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin tamamını yöneten ve işe alma/işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri için ayrı koşullar vardır. Görev tanımı, fiilî yönetim yetkisi ve imza/işe alım kayıtları birlikte değerlendirilir.
Süre dolmadan belge toplamaya çalışan işçi
Çalışan sayısı veya performans ölçümlerine ilişkin bütün belgelerin henüz elde olmaması, bir aylık başvuru süresini geçirmeyi güvenli kılmaz. Mevcut fesih belgesi ve çalışma bilgileriyle talep açıkça belirtilir; işveren veya kurum elindeki kayıtların araştırılması ayrıca istenir.
Örnekler açıklama amaçlıdır; gerçek müvekkil dosyası veya kesin sonuç olarak sunulmaz.
Feshin geçerli nedenini kim ispatlar?
İş Kanunu m.20 uyarınca geçerli nedeni işveren ispatlar. İşçi feshin başka bir nedene dayandığını ileri sürüyorsa bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. İş güvencesi kapsamı, süre, fesih usulü ve gerekçe ayrı incelenir; yalnız çıkış kodundan davanın sonucu çıkarılamaz.
Dava kazanılınca ödeme kendiliğinden yapılır mı?
Karar tek başına süreci bitirmez. Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurulmalıdır. Başvurunun içeriği, tarihi ve muhataba ulaştığı ispatlanabilir olmalıdır; noter tek olası yol değildir. Süresinde başvurulmazsa fesih geçerli sayılır ve işveren yalnız bunun sonuçlarından sorumlu olur.
Süresinde başvuruya rağmen bir ay içinde işe başlatmama hâlinde, genel düzenlemede mahkemenin belirlediği dört–sekiz aylık ücret tutarında tazminat gündeme gelir. En çok dört aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar ayrı kalemdir; dava boyunca sınırsız aylık ödeme anlamına gelmez. Mahkeme bu tutarları dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler. Özel iş güvencesi hükümleri ve mahsuplar ayrıca incelenir.
Hangi mahkeme ve kanun yolu?
İş mahkemesi; bulunmayan yerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görevlidir. 7036 sayılı Kanun m.6’da davalının dava tarihindeki yerleşim yeri ile işin veya işlemin yapıldığı yer esas alınır. İşe iade kararının istinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi kesin karar verir; olağan temyiz yolu açık değildir. Güncel düzenleme her dosya için “iki ayda biter” garantisi vermez; yargılama ivedilikle yürütülür.
Belge hazırlığında işe iade dava dilekçesi; karar sonrasında işe başlatma başvuru örneği incelenebilir. Örnekler dosyaya uyarlanmalı ve süreyi uzattıkları varsayılmamalıdır.
İşe iade süresi ve şartları hakkında 12 soru
İşe iade için önce dava mı, arabuluculuk mu?
Normal yol, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmaktır. Anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki haftalık dava süresi başlar.
Bir aylık süre 30 gün olarak mı hesaplanır?
Hayır. Bir ay her durumda 30 günle aynı değildir. Tebliğ kaydı, takvim ve son günün tatile rastlaması ayrıca kontrol edilir.
İhbar süresinin bitmesini beklemeli miyim?
Kanun başlangıcı fesih bildiriminin tebliğine bağlar. İhbar süresinin bitmesini veya SGK çıkışını beklemek süre kaybına yol açabilir.
Arabuluculuk sonrası iki hafta hangi tarihte başlar?
Anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği tarihte; size gönderilme veya dosyaya kaydedilme tarihiyle karıştırılmamalıdır.
Her işçi işe iade davası açabilir mi?
Genel koşullar arasında belirsiz süreli sözleşme, kural olarak en az altı ay kıdem ve otuz işçi eşiği vardır. Yer altı işçileri için kıdem istisnası, işveren vekili kapsamı ve özel hükümler ayrıca incelenir.
Otuz işçi yalnız çalıştığım şubede mi aranır?
Aynı işverenin aynı işkolundaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısı dikkate alınır. Aynı marka veya şirketler grubu görünümü tek başına aynı işveren anlamına gelmez.
Müdür unvanı işe iade hakkını kaldırır mı?
Tek başına kaldırmaz. Kanundaki işveren vekili istisnası için fiilî yönetim konumu ve ilgili yetkiler değerlendirilir.
Arabulucuya başvurmadan dava açtıysam ne olur?
Bu nedenle usulden ret verilirse İş Kanunu m.20’de, kesinleşen ret kararının resen tebliğinden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvuru olanağı vardır. Bu bütün gecikmeler için genel ek süre değildir.
Kesinleşen karardan sonra işverene ne zaman başvurulur?
Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde. Başvuru samimi olmalı; içeriği, zamanı ve muhataba ulaştığı ispatlanabilmelidir.
İşveren ne kadar sürede işe başlatmalıdır?
İşçinin işe başlama başvurusu üzerine bir ay içinde. Başlatmama hâlinde karar ve kanundaki parasal sonuçlar değerlendirilir.
Boşta geçen süre ücreti dava boyunca her ay ödenir mi?
Genel düzenlemede en çok dört aylık ücret ve diğer haklar söz konusudur. Bu kalem dört–sekiz aylık işe başlatmama tazminatından ayrıdır.
İşe iade davası kesin olarak iki ayda biter mi?
Hayır. Güncel düzenleme ivedilikle sonuçlandırılmasını öngörür; her dosya için iki aylık bitiş garantisi vermez. İstinafta bölge adliye mahkemesi kesin karar verir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî Kaynaklar
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.