İşyeri Sendika Temsilcisi Kaç Kişi Olur? 6356 m.27 ve 2026 Sayı Tablosu

İşyeri sendika temsilcisinin kanuni dayanağı nedir?

İşyeri sendika temsilciliği 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 27. maddesinde düzenlenir. Bu temsilcilik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndaki “çalışan temsilcisi” ile aynı kurum değildir. 6356’daki temsilci sendikal örgütlenme ve toplu iş ilişkileri kapsamında görev yapar; 6331’deki çalışan temsilcisi ise iş sağlığı ve güvenliği katılımını sağlar.

İşyeri sendika temsilcisini atama yetkisi, toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendikaya aittir. Her sendikanın işyerinde 6356 m.27 anlamında temsilci atama hakkı yoktur. Önce toplu iş sözleşmesi yetkisinin kesinleşmesi gerekir.

İşyeri sendika temsilcisini kim atar?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel SSS açıklamasına göre toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendika işyeri sendika temsilcisini atamaya yetkilidir. Temsilci, işyerinde çalışan sendika üyeleri arasından seçilerek atanır.

Atamanın sendika tüzüğündeki yetkili organ tarafından yapılması ve işverene bildirilmesi gerekir. Temsilcilik sıfatının başlangıcı, yapılan atama ve bildirim kayıtlarıyla açık olmalıdır.

50’ye kadar işçi varsa kaç temsilci atanır?

İşyerindeki işçi sayısı 50’ye kadar ise sendika bir işyeri sendika temsilcisi atayabilir. İşçi sayısının 10, 20 veya 49 olması bu üst sınırı değiştirmez. Bu dilimde temsilci sayısı birdir.

51 ile 100 işçi arasında kaç temsilci atanır?

İşyerinde 51 ile 100 arasında işçi varsa en çok iki işyeri sendika temsilcisi atanabilir. Kanun “en çok” ifadesini kullanır; bu nedenle yetkili sendika işyerinin ihtiyacına göre iki temsilciye kadar atama yapabilir.

101 ile 500 işçi arasında kaç temsilci atanır?

101 ile 500 çalışan arasında en çok üç işyeri sendika temsilcisi atanabilir. İşyerinde farklı bölümler ve vardiyalar varsa sendika temsilcileri bunlara erişimi sağlayacak biçimde görevlendirebilir.

501 ile 1000 işçi arasında kaç temsilci atanır?

501 ile 1000 arasında işçi bulunan işyerinde en çok dört işyeri sendika temsilcisi atanabilir. Büyük işyerlerinde temsilcilerin üretim, depo, bakım, idari birimler ve vardiyalar arasında etkin iletişim kurabilmesi önemlidir.

1001 ile 2000 işçi arasında kaç temsilci atanır?

1001 ile 2000 arasında işçi bulunan işyerinde en çok altı işyeri sendika temsilcisi atanabilir. Bu sayı 6331’deki çalışan temsilcisi sayısıyla karıştırılmamalıdır. İki kanunun sayı tabloları farklıdır.

2000’den fazla işçi varsa kaç temsilci atanır?

2000’den fazla işçi bulunan işyerinde en çok sekiz işyeri sendika temsilcisi atanabilir. Bakanlığın güncel açıklaması bu üst sınırı açıkça belirtmektedir.

Baş temsilci nasıl belirlenir?

Birden fazla işyeri sendika temsilcisi atanmışsa sendika temsilcilerden birini baş temsilci olarak görevlendirebilir. Baş temsilci, sendika ile işveren arasındaki iletişimin düzenli yürütülmesinde ve temsilciler arasındaki koordinasyonda görev alır.

Baş temsilci sıfatı, diğer temsilcilerin kanundan doğan görevlerini ortadan kaldırmaz. İşyerindeki sendikal faaliyet, işçi sayısı ve organizasyon yapısına göre görev dağılımı yapılır.

İşyeri sendika temsilcisinin görevleri nelerdir?

6356 m.27’ye göre temsilciler işçilerin dileklerini dinlemek ve şikâyetlerini çözümlemek, işçi ile işveren arasındaki iş birliği ve çalışma ahengini sağlamak, işçilerin hak ve çıkarlarını gözetmek ve iş kanunları ile toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmakla görevlidir.

Temsilci işveren adına yönetim yetkisi kullanmaz. İşçilerden gelen sorunları sendikal ve toplu iş ilişkileri çerçevesinde takip eder.

Temsilci çalışma saatleri içinde görev yapabilir mi?

Kanun, işyeri sendika temsilcilerinin görevlerini işyerindeki işlerini aksatmamak ve iş disiplinine aykırı olmamak şartıyla yerine getireceğini düzenler. İşveren de temsilcilerin görevlerini hızlı ve etkili biçimde yapmaları için gerekli kolaylığı sağlamalıdır.

Temsilcilik faaliyeti ile üretim ve iş organizasyonu arasında makul denge kurulmalıdır. İşveren temsilcilik görevini fiilen imkânsız hâle getiremez; temsilci de görevini iş disiplinini ortadan kaldıracak biçimde kullanamaz.

Temsilciye işyerinde yer tahsis edilmek zorunda mı?

Kanun işverene temsilcilerin görevlerini hızlı ve etkili biçimde yapabilmeleri için gerekli kolaylıkları sağlama yükümlülüğü getirir. Somut işyerinde toplantı alanı, iletişim imkânı, duyuru yöntemi ve çalışanlarla görüşme düzeni bu yükümlülük kapsamında değerlendirilir.

Her işyerinde aynı fiziksel ofis tahsisi zorunlu sonucu çıkarılamaz; ancak temsilcilik görevinin fiilen yürütülebileceği uygun imkân sağlanmalıdır.

Temsilci sendika üyesi olmak zorunda mı?

Evet. 6356 m.27, temsilcinin işyerinde çalışan sendika üyeleri arasından atanmasını öngörür. Sendikaya üye olmayan bir çalışan m.27 anlamında o sendikanın işyeri sendika temsilcisi olarak atanamaz.

Yetkili olmayan sendika temsilci atayabilir mi?

6356 m.27 kapsamındaki işyeri sendika temsilcisini atama hakkı toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendikaya aittir. İşyerinde başka sendikaların üyeleri bulunması, bu sendikalara aynı statüde işyeri sendika temsilcisi atama hakkı vermez.

Diğer sendikaların örgütlenme ve sendikal faaliyet hakları ise Anayasa ve 6356’nın diğer hükümleri kapsamında korunur.

Temsilci sayısı işyerindeki toplam işçiye göre mi hesaplanır?

Kanundaki sayı tablosu işyerindeki işçi sayısını esas alır. Yalnız yetkili sendikanın üye sayısına göre temsilci üst sınırı belirlenmez. Örneğin 600 işçinin çalıştığı işyerinde sendika üye sayısı 400 olsa dahi işyeri toplam işçi sayısı tablosundaki 501-1000 dilimi dikkate alınır.

Vardiyalı işyerinde temsilci dağılımı nasıl yapılır?

Kanun temsilci sayısını belirlerken vardiya başına sabit sayı öngörmez. Ancak temsilcilerin işyerindeki çalışanlara ulaşabilmesi gerekir. Üç vardiyalı ve geniş sahalı bir fabrikada bütün temsilcilerin yalnız tek vardiyada bulunması temsil işlevini zayıflatabilir.

Yetkili sendika atama yaparken bölüm, vardiya ve işyeri coğrafyasını dikkate alabilir.

İşyeri sendika temsilcisi ile çalışan temsilcisi arasındaki fark

İşyeri sendika temsilcisi 6356 m.27’ye göre yetkili sendika tarafından atanır ve sendikal/toplu iş ilişkilerinde görev yapar. Çalışan temsilcisi ise 6331 m.20’ye göre çalışan sayısına bağlı olarak iş sağlığı ve güvenliği konularında çalışanları temsil eder.

Sayı tabloları da farklıdır. 6331’de 2001 ve üzeri çalışan için altı çalışan temsilcisi gerekirken, 6356’da 2000’den fazla işçi için en çok sekiz işyeri sendika temsilcisi atanabilir.

İşyeri sendika temsilcisinin iş güvencesi var mı?

Evet. 6356 m.24 işyeri sendika temsilcisinin özel güvencesini düzenler. İşveren temsilcinin iş sözleşmesini haklı neden olmadıkça ve nedeni yazılı olarak açık ve kesin biçimde belirtmedikçe feshedemez. Feshe karşı özel dava yolu ve kısa süreler vardır.

Bu özel güvence, sıradan sendika üyeliği korumasından daha güçlüdür. Ayrı bir içerikte m.24’ün şartları ayrıntılı incelenmelidir.

Temsilcinin görev yeri değiştirilebilir mi?

6356 m.24, işverenin işyeri sendika temsilcisinin yazılı rızası olmadıkça işyerini değiştiremeyeceğini veya işinde esaslı tarzda değişiklik yapamayacağını düzenler. Aksi hâlde değişiklik geçersiz sayılır.

Bu koruma temsilcilik görevini etkisiz hâle getirmek amacıyla yapılan nakil ve görev değişikliklerini önlemeyi amaçlar.

Temsilci ataması işverene nasıl bildirilmelidir?

Sendika atama kararını işverene açık ve ispatlanabilir biçimde bildirmelidir. Temsilcinin adı, görevi ve temsilcilik başlangıç tarihi tereddüt yaratmayacak şekilde kayıt altına alınmalıdır. Bu bildirim m.24’teki özel güvencenin uygulanması bakımından da önemlidir.

Temsilci işten ayrılırsa ne olur?

Temsilcinin iş sözleşmesi sona ererse veya sendika üyeliği biterse temsilcilik sıfatının devamı ilgili kanun ve sendika kararına göre değerlendirilir. Yetkili sendika boşalan temsilcilik için kanundaki sayı sınırları içinde yeni atama yapabilir.

Temsilci görevden alınabilir mi?

Temsilciyi atayan yetkili sendika, kendi tüzüğü ve karar süreçleri çerçevesinde temsilcilik görevlendirmesini değiştirebilir. İşveren tek taraflı olarak sendika adına temsilciyi görevden alamaz.

İşveren temsilciyle görüşmek zorunda mı?

Temsilcinin görevleri arasında işçilerin dilek ve şikâyetlerinin çözümü ile işçi-işveren iş birliğinin sağlanması bulunduğundan işveren temsilcilik mekanizmasını işlevsiz bırakmamalıdır. Gerekli kolaylığın sağlanması yükümlülüğü etkili iletişim kanalı kurulmasını gerektirir.

Temsilciye ayrımcılık yapılabilir mi?

Hayır. Temsilcilik görevi nedeniyle olumsuz işlem yapılamaz. M.24 özel temsilci güvencesi, m.25 sendika özgürlüğü güvencesi ve genel eşit davranma kuralları birlikte uygulanır. Temsilciye görev nedeniyle ücret düşürme, cezalandırıcı vardiya veya haksız fesih uygulanması hukuki sonuç doğurur.

Temsilci sayısı artınca yeni atama ne zaman yapılmalıdır?

İşyerindeki işçi sayısı m.27’deki bir üst dilime geçtiğinde sendika temsilci sayısını yeni üst sınıra göre yeniden değerlendirebilir. Kanun bu sayıları zorunlu asgari sayı değil, atanabilecek azami temsilci sayısı olarak düzenler. Örneğin 95 işçili işyerinde en çok iki temsilci varken işçi sayısı 130’a çıktığında üst sınır üçe yükselir. Yetkili sendika işyerinin ihtiyacına göre üçüncü temsilciyi atayabilir ve işverene bildirir.

İşçi sayısının geçici dalgalandığı işyerlerinde, özellikle mevsimlik veya proje bazlı çalışmada, fiilî çalışan sayısı ve işyeri organizasyonu düzenli izlenmelidir. Temsilcilik kaydının yıllarca eski personel sayısına göre bırakılması iletişim sorunlarına yol açar.

Temsilci sayısı azalınca mevcut temsilcilerin durumu

İşçi sayısı daha düşük bir dilime indiğinde yeni atama ve temsil düzeni m.27’deki azami sayı ile uyumlu hâle getirilmelidir. Sendika kendi tüzüğü ve görevden alma/atama yetkisi çerçevesinde temsilci yapılanmasını günceller. İşveren tek başına “çalışan azaldı” gerekçesiyle belirli temsilcinin sendikal görevini sona erdiremez.

Alt işveren işçilerinin temsilciliği nasıl değerlendirilir?

Asıl işveren ile alt işveren hukuken ayrı işverenlerdir. Hangi sendikanın hangi işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yetkisine sahip olduğu, işkolu tespiti, SGK işyeri yapısı ve alt işveren ilişkisinin geçerliliği temsilcilik bakımından belirleyicidir. Asıl işverenin yetkili sendika temsilcisi, ayrı bir alt işverenin işçileri bakımından otomatik olarak m.27 temsilcisi sıfatı kazanmaz.

Alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğu iddiası varsa işverenlik yapısı ayrıca incelenir. Temsilci sayısı hesabı yapılmadan önce hangi çalışanların hangi işverene ve hangi işyerine bağlı olduğu netleştirilmelidir.

Temsilci işçilerin kişisel başvurularını takip edebilir mi?

M.27 temsilcinin işçilerin dileklerini dinleme ve şikâyetlerini çözümleme görevini açıkça sayar. Ücret bordrosu, vardiya, izin, toplu iş sözleşmesi uygulaması, disiplin işlemi veya çalışma koşullarıyla ilgili sorunlar temsilciye iletilebilir. Temsilci işçi adına mahkeme kararı vermez; işverenle iletişim kurarak sorunun işyeri içinde çözülmesine yardımcı olur ve gerektiğinde sendikanın hukuk birimine aktarır.

Temsilci toplu iş sözleşmesinin uygulanmasını denetler mi?

Temsilcinin temel görevlerinden biri toplu iş sözleşmesinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmaktır. Zam, ikramiye, sosyal yardım, vardiya primi, izin veya diğer TİS hükümleri işyerinde yanlış uygulanıyorsa temsilci sendikaya ve işverene durumu bildirebilir. Bu görev, sendikanın taraf sıfatından doğan denetim yetkisinin işyerindeki günlük temas ayağını oluşturur.

Uygulama uyuşmazlığında TİS metni, bordrolar ve işveren kayıtları birlikte incelenir. Temsilcinin yaptığı bildirimler daha sonra ortaya çıkan alacak uyuşmazlığında olay kronolojisini gösterebilir.

Temsilcilik faaliyeti için işveren hangi kolaylıkları sağlamalıdır?

Kanunun “gerekli kolaylık” ifadesi işyerinin büyüklüğü, temsilci sayısı ve çalışma düzenine göre somutlaşır. Temsilcinin çalışanlarla makul biçimde görüşebilmesi, sendika ile iletişim kurabilmesi, işyerindeki duyuruları çalışanlara iletebilmesi ve işverenle gerekli toplantılara katılabilmesi engellenmemelidir. Bu kolaylık işin tamamen bırakılması anlamına gelmez; temsilcilik görevi ile işin devamı birlikte yürütülür.

İşveren temsilciyi sürekli ulaşılmaz bir bölüme göndermek, bütün görüşme taleplerini reddetmek veya sendikal iletişimi fiilen yasaklamak yoluyla m.27 görevlerini anlamsız hâle getiremez.

Temsilcilik kayıtlarının saklanması neden önemlidir?

Sendikanın atama yazısı, baş temsilci bildirimi, işverenin tebellüğ kaydı, görev değişiklikleri ve temsilcinin işverene yaptığı yazılı başvurular düzenli saklanmalıdır. Temsilcilik güvencesine ilişkin bir fesih veya görev yeri uyuşmazlığında temsilcilik başlangıç tarihi ve işverenin bu sıfattan ne zaman haberdar olduğu önem taşır. Kayıtların dağınık olması hem sendika hem işveren bakımından gereksiz ispat tartışması yaratır. Elektronik kayıtla birlikte imzalı tebliğ belgelerinin de muhafaza edilmesi sağlıklı uygulamadır. Temsilci değiştiğinde eski ve yeni görevlendirme tarihleri birbirine karıştırılmamalı, güncel temsilci listesi çalışanlara ve ilgili yöneticilere açık biçimde ve gecikmeden duyurulmalıdır. Bu kayıt güncelliği, temsilcilik güvencesinin doğru kişiye doğru dönemde eksiksiz biçimde uygulanmasını sağlar.

İşveren için temsilcilik kontrol listesi

• Yetkili sendikanın kesinleşmiş yetkisini ve atama yazısını kaydedin.
• Temsilci sayısının m.27 üst sınırını aşmadığını kontrol edin.
• Temsilcilik görevini yapması için makul kolaylık sağlayın.
• Temsilcinin yazılı rızası olmadan esaslı görev/işyeri değişikliği yapmayın.
• Fesihte m.24’ün özel güvencesini dikkate alın.
• Temsilcilik nedeniyle ayrımcı ücret, vardiya veya disiplin işlemi uygulamayın.

Sendika açısından atama kontrol listesi

• Toplu iş sözleşmesi yetkisinin kesinleştiğini kontrol edin.
• Temsilciyi işyerinde çalışan üyeler arasından seçin.
• İşçi sayısına göre doğru üst sınırı uygulayın.
• Birden fazla temsilci varsa baş temsilciyi belirleyin.
• Atamayı işverene yazılı ve ispatlanabilir biçimde bildirin.
• Vardiya ve bölüm dağılımını çalışanlara erişim sağlayacak biçimde planlayın.

Mersin’de işyeri sendika temsilciliği

Mersin’de liman, lojistik, sanayi, belediye hizmetleri, enerji ve gıda işyerlerinde yüksek çalışan sayıları nedeniyle m.27’deki temsilci sayısı tablosu sık uygulanır. Büyük işyerlerinde vardiya ve saha dağılımı temsilcilerin çalışanlara fiilen ulaşmasını sağlayacak biçimde düzenlenmelidir.

İşveren ile sendika arasındaki yazılı temsilcilik kayıtlarının düzenli tutulması, görev ve güvence uyuşmazlıklarını azaltır.

İlgili içerikler

• Sendikaya nasıl üye olunur?
• Sendikal tazminat ne kadar?
• Sendika aidatı
• 6331 çalışan temsilcisi kaç kişi?

Sık Sorulan Sorular

50 işçili işyerinde kaç sendika temsilcisi olur?

En çok bir temsilci atanır.

75 işçili işyerinde kaç temsilci olur?

En çok iki temsilci atanabilir.

300 işçili işyerinde kaç temsilci olur?

En çok üç temsilci atanabilir.

800 işçili işyerinde kaç temsilci olur?

En çok dört temsilci atanabilir.

1500 işçili işyerinde kaç temsilci olur?

En çok altı temsilci atanabilir.

2500 işçili işyerinde kaç temsilci olur?

En çok sekiz temsilci atanabilir.

Temsilciyi işveren mi seçer?

Hayır. Yetkisi kesinleşen sendika kendi üyeleri arasından atar.

Temsilci sendika üyesi olmak zorunda mı?

Evet. İşyerinde çalışan sendika üyeleri arasından atanır.

Çalışan temsilcisiyle aynı kişi midir?

Hayır. 6331 çalışan temsilciliği farklı bir kurumdur.

Temsilcinin özel iş güvencesi var mı?

Evet. 6356 m.24 özel fesih ve görev değişikliği güvencesi düzenler.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →