Çalışan Temsilcisi Kaç Kişi Olmalı? 6331 m.20 ve 2026 Sayı Tablosu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.20 uyarınca işveren, çalışan sayısına göre çalışan temsilcisi görevlendirmek zorundadır. 2–50 çalışan bulunan işyerlerinde 1, 51–100 çalışan için 2, 101–500 için 3, 501–1000 için 4, 1001–2000 için 5, 2001 ve üzeri çalışan bulunan işyerlerinde 6 çalışan temsilcisi görevlendirilir. Birden fazla temsilci varsa baş temsilci, temsilciler arasında yapılacak seçimle belirlenir.
Çalışan temsilcisinin kanuni dayanağı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 20. maddesi, işyerindeki İSG sürecine çalışanların katılımını sağlamak amacıyla çalışan temsilciliği kurumunu düzenler. Çalışan temsilcisi, iş sağlığı ve güvenliği konularında çalışanları temsil eder; tehlike kaynağının yok edilmesi veya riskin azaltılması için işverene öneride bulunabilir ve gerekli tedbirlerin alınmasını isteyebilir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Bu görev, sendika temsilciliğiyle aynı şey değildir. Yetkili sendika bulunan işyerlerinde sendika temsilcileri mevzuattaki koşullarla çalışan temsilcisi olarak da görev yapabilir; fakat 6331 m.20’nin amacı doğrudan iş sağlığı ve güvenliği katılımını güvence altına almaktır.
Çalışan sayısına göre temsilci sayısı
Kanundaki sayı sistemi nettir. 2–50 çalışan için 1 temsilci, 51–100 için 2 temsilci, 101–500 için 3 temsilci, 501–1000 için 4 temsilci, 1001–2000 için 5 temsilci ve 2001 ve üzeri için 6 temsilci gerekir. Çalışan sayısı yeni bir dilime geçtiğinde işveren temsilci sayısını güncellemelidir.
2 ile 50 çalışan arasında kaç temsilci gerekir?
İşyerinde 2 ile 50 arasında çalışan varsa en az 1 çalışan temsilcisi görevlendirilir. On, yirmi veya kırk dokuz çalışan bulunması bu sayıyı değiştirmez; bu aralıkta kanuni sayı birdir.
51 ile 100 çalışan arasında kaç temsilci gerekir?
51 ile 100 arasında çalışan bulunan işyerlerinde 2 çalışan temsilcisi gerekir. Birden fazla temsilcinin bulunduğu bu durumda baş temsilci, çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.
101 ile 500 çalışan arasında kaç temsilci gerekir?
101 ile 500 çalışan arasında 3 çalışan temsilcisi görevlendirilir. Özellikle farklı bölüm, vardiya veya üretim alanları bulunan işyerlerinde temsilcilerin çalışan gruplarına erişebilir olması önemlidir.
501 ile 1000 çalışan arasında kaç temsilci gerekir?
Bu aralıkta 4 çalışan temsilcisi gerekir. Büyük işyerlerinde yalnız sayı şartını tamamlamak yeterli değildir; temsilcilerin farklı birimlerdeki risklere erişebilmesi ve çalışanların İSG geri bildirimlerini toplayabilmesi gerekir.
1001 ile 2000 çalışan arasında kaç temsilci gerekir?
1001 ile 2000 çalışan arasında 5 çalışan temsilcisi görevlendirilir. İşyerinde çok sayıda bölüm veya vardiya varsa temsilcilik yapısının iş sağlığı ve güvenliği iletişimini gerçekten sağlayacak biçimde işletilmesi gerekir.
2001 ve üzeri çalışan bulunan işyerinde kaç temsilci gerekir?
2001 ve üzeri çalışan bulunan işyerlerinde 6 çalışan temsilcisi görevlendirilir. Kanundaki sayı tablosunun en üst dilimi budur.
Bir çalışanı olan işyerinde ne olur?
6331 m.20’deki sayı tablosu iki ile elli çalışan arasında bir temsilciyle başlar. Tek çalışan bulunan işyerinde tablo doğrudan temsilci sayısı belirlemez. Bununla birlikte işverenin risk değerlendirmesi, bilgilendirme, eğitim, sağlık gözetimi ve çalışan katılımına ilişkin diğer yükümlülükleri devam eder.
Çalışan temsilcisi nasıl belirlenir?
Kanunun temel yaklaşımı seçimdir. Çalışanlar arasında yapılacak seçimle temsilci belirlenir. Seçimle belirlenemediği durumlarda mevzuattaki usule göre atama yöntemi uygulanır. İşveren, çalışanların temsilci seçim hakkını etkisiz hâle getirecek keyfî bir sistem kurmamalıdır.
Çalışan temsilcisinin niteliği, adaylık ve seçim usulü Çalışan Temsilcisinin Nitelikleri ve Seçilme Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ kapsamında uygulanır. Seçim sürecinin tutanak altına alınması, adaylık ve sonuç bilgilerinin saklanması ispat bakımından önemlidir.
Sendika temsilcisi çalışan temsilcisi olabilir mi?
İşyerinde yetkili sendika bulunması hâlinde işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak da görev yapar. Bu durumda 6331’in çalışan temsilciliği sistemi ile sendikal temsil arasında bağlantı kurulur. İşyerindeki temsilci sayısı ve görev dağılımı kanun ve ilgili tebliğle birlikte değerlendirilir.
Baş temsilci nasıl belirlenir?
Birden fazla çalışan temsilcisinin bulunduğu işyerinde baş temsilci, temsilciler arasında yapılacak seçimle belirlenir. İşverenin doğrudan kendi tercih ettiği kişiyi “baş temsilci” ilan etmesi kanundaki katılımcı yapının amacıyla bağdaşmaz.
Çalışan temsilcisinin görevleri
Çalışan temsilcisi iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına katılır, çalışmaları izler, tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan riskin azaltılması için işverene öneride bulunur ve tedbir alınmasını isteyebilir. Çalışanların İSG konusundaki görüşlerini işverene taşır.
Temsilci, iş güvenliği uzmanının veya işyeri hekiminin yerine geçmez. Teknik uzmanlık ve sağlık gözetimi profesyonellerin görevidir; çalışan temsilcisinin temel işlevi çalışan katılımını ve geri bildirimini sağlamaktır.
Risk değerlendirmesi ekibinde çalışan temsilcisi bulunur mu?
Evet. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca çalışan temsilcileri risk değerlendirmesi ekibinde yer alır. Böylece sahadaki fiilî çalışma koşulları ve çalışanların karşılaştığı riskler değerlendirme sürecine taşınır.
Risk değerlendirmesinin çalışan temsilcisinden tamamen habersiz hazırlanması ekip sisteminin amacına aykırıdır. Temsilci, çalışanlardan gelen ramak kala, ekipman arızası, ergonomi veya organizasyon sorunlarını ekibe aktarabilir.
Çalışan temsilcisinin görüşü hangi konularda alınır?
6331 m.18 çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımının sağlanmasını ayrıca düzenler. Koruyucu önlemler, iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin görevlendirilmesi, eğitimlerin planlanması ve çalışanları etkileyen İSG konularında temsilcilerin görüşleri dikkate alınır. Görüş almak, alınan her öneriyi aynen kabul etmek anlamına gelmez; işveren değerlendirmeyi yapmalı ve kanuni tedbirleri uygulamalıdır.
Temsilci tehlikeli işi durdurabilir mi?
Çalışan temsilcisi tek başına işyerinde genel iş durdurma kararı veren makam değildir. Ancak tehlike kaynağının yok edilmesini veya riskin azaltılmasını işverenden isteyebilir. Ciddi ve yakın tehlike söz konusuysa 6331 m.13’teki kurul veya işveren başvurusu ve çalışmaktan kaçınma sistemi uygulanır. Kanuni işin durdurulması mekanizması ise 6331 m.25 ve ilgili yönetmelikte düzenlenmiştir.
Çalışan temsilcisinin hakları kısıtlanabilir mi?
Kanun, çalışan temsilcisinin görevini yürütmesi nedeniyle haklarının kısıtlanamayacağını güvence altına alır. Temsilcinin İSG tehlikesini bildirmesi, tedbir istemesi veya çalışanların görüşünü iletmesi nedeniyle ücret, görev veya çalışma koşullarında cezalandırıcı işlem yapılması kanunun koruyucu amacıyla bağdaşmaz.
Temsilciye zaman ve imkân sağlanmalı mı?
Evet. Çalışan temsilcisinin görevini yerine getirebilmesi için gerekli imkânlar sağlanmalıdır. İşveren, temsilciliği yalnız kâğıt üzerindeki isim listesine dönüştüremez. Temsilcinin çalışanlarla iletişim kurması, İSG toplantılarına katılması ve görev alanıyla ilgili bilgiye erişmesi fiilen mümkün olmalıdır.
Vardiyalı işyerinde temsilcilik nasıl yürütülür?
Kanun sayı hesabını çalışan sayısı üzerinden kurar. Ancak üç vardiyalı veya farklı saha ve bölümlere ayrılmış işyerinde temsilcilerin erişilebilirliği önemlidir. Temsilcilerin dağılımı, işyerindeki riskler ve çalışan grupları gözetilerek planlanmalıdır. Bütün temsilcilerin yalnız gündüz vardiyasında bulunması gece çalışanların geri bildirimlerinin sisteme ulaşmasını zorlaştırabilir.
Alt işveren çalışanlarının temsilciliği
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde her işveren kendi çalışanlarına yönelik yükümlülüklerini yerine getirir. Aynı işyerindeki ortak risklerde işverenler koordinasyon sağlamak zorundadır. İş sağlığı ve güvenliği kurulu ve temsil süreçleri, işyerinin organizasyon yapısına göre ilgili mevzuatla birlikte yürütülür.
Çalışan sayısı nasıl izlenmelidir?
Temsilci sayısı işyerindeki çalışan sayısına göre belirlenir. İşveren personel kayıtlarını doğru tutmalı ve çalışan sayısı yeni dilime ulaştığında temsilci sayısını güncellemelidir. Kısmi süreli veya farklı statüde çalışanların durumu 6331’in çalışan tanımı ve ilgili tebliğ dikkate alınarak değerlendirilir.
Çırak ve stajyerler 6331 kapsamında mıdır?
6331 sayılı Kanun, kanundaki istisnalar dışında çırak ve stajyerleri de iş sağlığı ve güvenliği koruması içine alır. İşveren sırf kişinin stajyer olduğunu söyleyerek eğitim, bilgilendirme ve işyerindeki koruyucu tedbirleri uygulamaktan kaçınamaz.
Çalışan temsilcisi ile İSG kurulu aynı şey mi?
Hayır. Çalışan temsilcisi m.20’de, iş sağlığı ve güvenliği kurulu ise m.22’de düzenlenir. Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurul oluşturulması gerekir. Çalışan temsilcisi ise kanundaki çalışan sayısı tablosuna göre ayrı bir katılım mekanizmasıdır.
İşverenin sık yaptığı hatalar
- Çalışan sayısı arttığı hâlde temsilci sayısını güncellememek.
- Seçim yapılabilecek durumda doğrudan işverenin istediği kişiyi belirlemek.
- Temsilciyi yalnız evrak üzerinde göstermek.
- Risk değerlendirmesi sürecine temsilciyi katmamak.
- Temsilcinin bildirdiği tehlikeleri kayıt altına almamak.
- Temsilciye çalışanlarla iletişim için fiilî imkân vermemek.
- Çalışan temsilcisi ile İSG kurulunu birbirine karıştırmak.
Mersin’de uygulama
Mersin’de liman, lojistik, serbest bölge, fabrika ve büyük depo işletmelerinde çalışan sayısı yüksek olduğundan temsilci sayısının doğru belirlenmesi ve farklı vardiya veya bölümlerin sisteme katılması önemlidir. Küçük hizmet ve büro işyerlerinde de m.20’deki sayı tablosu dikkate alınmalıdır.
İlgili içerikler
- İSG eğitimi kaç saat?
- Çalışanları bilgilendirme yükümlülüğü
- Risk değerlendirmesi
- Ciddi ve yakın tehlikede çalışmaktan kaçınma
Sık Sorulan Sorular
20 çalışanlı işyerinde kaç temsilci gerekir?
1 çalışan temsilcisi gerekir.
75 çalışanlı işyerinde kaç temsilci gerekir?
2 çalışan temsilcisi gerekir.
300 çalışanlı işyerinde kaç temsilci gerekir?
3 çalışan temsilcisi gerekir.
700 çalışanlı işyerinde kaç temsilci gerekir?
4 çalışan temsilcisi gerekir.
1500 çalışanlı işyerinde kaç temsilci gerekir?
5 çalışan temsilcisi gerekir.
2500 çalışanlı işyerinde kaç temsilci gerekir?
6 çalışan temsilcisi gerekir.
Baş temsilciyi işveren mi seçer?
Hayır. Birden fazla temsilci varsa baş temsilci çalışan temsilcileri arasında yapılacak seçimle belirlenir.
Çalışan temsilcisi risk değerlendirmesine katılır mı?
Evet. Risk değerlendirmesi ekibinde yer alır.
Temsilci İSG uzmanının yerine geçer mi?
Hayır. Görevleri farklıdır.
Temsilcilik görevi nedeniyle hakları kısıtlanabilir mi?
Hayır. Temsilcinin görevini yürütmesi nedeniyle hakları kısıtlanamaz.
Çalışan temsilcisi seçim süreci nasıl belgelenmelidir?
Temsilci seçiminde şeffaflık, çalışan katılımının gerçek olduğunu gösterir. İşveren seçim tarihini ve yöntemini çalışanlara duyurmalı, adaylık imkânını mevzuata uygun biçimde sağlamalı ve oy verme sonucunu tutanak altına almalıdır. Adaylar, kullanılan oy sayısı, geçerli oylar ve seçilen kişi veya kişiler kayıt altına alınmalıdır. Seçim yapılamadığı için atama yoluna gidilmişse, seçim yapılamama nedeni ve atama işlemi de belgelenmelidir.
Bu kayıtlar yalnız denetim için değil, işyerinde çalışanların temsilcinin kim olduğunu bilmesi için de önemlidir. Seçim sonucu görünür biçimde duyurulmalı, yeni işe başlayan çalışanların da temsilciye nasıl ulaşacağı açıklanmalıdır.
Çalışan temsilcisi hangi bilgilere erişebilmelidir?
Temsilcinin görevini yapabilmesi için işyerindeki riskler ve alınan önlemler hakkında yeterli bilgiye erişmesi gerekir. Risk değerlendirmesi sonuçları, iş kazası ve ramak kala verileri, çalışanları etkileyen yeni ekipman veya proses değişiklikleri ve acil durum düzenlemeleri temsilcilik göreviyle bağlantılı bilgilerdir. Sağlık verileri gibi gizli kişisel bilgiler ise yalnız yetki ve gereklilik ölçüsünde korunmalıdır.
Temsilciye yalnız sonuç bildirimi yapmak yerine, çalışanları etkileyen önemli İSG kararlarından önce görüş alma mekanizması kurulması 6331 m.18’deki katılım ilkesini güçlendirir.
Temsilci iş kazası incelemesine katılabilir mi?
İş kazası sonrasında olayın nedenlerinin araştırılması, benzer kazaların önlenmesi ve çalışan görüşlerinin alınması bakımından çalışan temsilcisinin katkısı önemlidir. Temsilci kazanın meydana geldiği iş akışına ilişkin çalışan gözlemlerini, daha önce yapılmış tehlike bildirimlerini ve sahadaki uygulama sorunlarını işverene veya İSG ekibine aktarabilir.
Temsilcinin görevi kusur tayini yapmak değildir. Kusur ve hukuki sorumluluk ayrı incelemelerin konusudur. Temsilcinin rolü, önleyici tedbirlerin geliştirilmesine çalışan perspektifi kazandırmaktır.
Ramak kala bildirimlerinde temsilcinin rolü
Ramak kala olaylar yaralanmayla sonuçlanmadığı için bazen çalışanlar tarafından bildirilmez. Oysa bu olaylar yaklaşan kazanın önemli işaretleridir. Çalışan temsilcisi, çalışanları bildirim yapmaya teşvik edebilir ve tekrarlayan olayları işverene taşıyabilir. İşveren bildirim yapan çalışanlara karşı olumsuz tutum geliştirmemeli; bildirim kültürünü güvenli çalışma sisteminin parçası hâline getirmelidir.
Çalışan temsilcisi ve İSG kurulu arasındaki çalışma düzeni
İSG kurulu bulunan işyerlerinde çalışan temsilcisi kurul çalışmalarıyla yakın ilişki içindedir. Çalışanlardan gelen risk ve önerilerin kurul gündemine taşınması, kurul kararlarının çalışanlara açıklanması ve sahadaki uygulamanın izlenmesi temsilcilik sisteminin etkinliğini artırır. Kurul bulunmayan işyerlerinde ise temsilci doğrudan işverenle İSG iletişiminin temel kanallarından biridir.
Kurulun varlığı temsilci ihtiyacını ortadan kaldırmaz; temsilcinin bulunması da kurul kurulması gereken işyerinde m.22 yükümlülüğünü kaldırmaz. İki kurum farklı işlevleri olan tamamlayıcı yapılardır.
Temsilcinin görev süresinde işten ayrılması hâlinde ne yapılır?
Seçilmiş temsilcinin işten ayrılması, uzun süreli görev yapamayacak hâle gelmesi veya temsilcilik şartlarını kaybetmesi durumunda işyerinde temsil boşluğu bırakılmamalıdır. İlgili tebliğdeki usul çerçevesinde yeni temsilci belirleme işlemi yürütülmeli ve çalışanlara duyurulmalıdır. İşveren, eski çalışanın adını listede tutarak yükümlülüğün sürdüğünü varsayamaz.
Farklı işyeri veya şubelerde temsilci hesabı
Çalışan temsilciliği hesabında işyeri kavramı ve çalışanların hangi işyeri organizasyonuna bağlı olduğu önemlidir. Aynı işverenin farklı illerde veya ayrı işyeri kayıtlarında faaliyet gösteren birimleri bakımından çalışan sayısı ve temsilcilik yükümlülüğü hukuki organizasyona göre belirlenmelidir. Sırf aynı ticaret unvanına sahip olunması bütün işyerlerinin tek işyeri olduğu anlamına gelmez.
Özellikle çok şubeli yapılarda SGK işyeri kayıtları, fiilî yönetim ve iş organizasyonu birlikte incelenmeli; her işyerinde çalışanların İSG katılımının fiilen sağlandığından emin olunmalıdır.
Temsilcinin önerisine işveren cevap vermeli midir?
6331 m.20 çalışan temsilcisine tehlike kaynağının yok edilmesi veya riskin azaltılması için işverene öneride bulunma ve tedbir isteme hakkı verir. Bu sistemin etkili olabilmesi için taleplerin kayıt altına alınması ve işveren tarafından değerlendirilmesi gerekir. Tehlike gerçekten mevcutsa uygun teknik veya organizasyonel tedbir uygulanmalıdır. Talebin reddedilmesi hâlinde de kararın dayanağının açıklanması, sonraki denetim ve uyuşmazlıklarda işyerinin İSG karar sürecinin izlenebilirliğini sağlar.
Temsilci tarafından aynı tehlikenin tekrar tekrar bildirilmesi, risk değerlendirmesi ve saha denetiminin yetersiz kaldığına işaret edebilir. İşveren yalnız bildirimi kapatmak yerine kök nedeni araştırmalıdır. Gerekli durumda ekipman, iş organizasyonu, eğitim, bakım planı veya çalışma yönteminde değişiklik yapılmalı; alınan tedbirin riski gerçekten azaltıp azaltmadığı temsilci ve ilgili çalışanlardan alınan geri bildirimlerle yeniden kontrol edilmelidir. Bu sonuçlar sonraki risk değerlendirmesi ve kurul çalışmalarına da aktarılmalıdır.
İşveren için çalışan temsilciliği kontrol listesi
- Güncel çalışan sayısını belirleyin ve m.20 tablosundaki doğru temsilci sayısını uygulayın.
- Seçim duyurusu, adaylık ve oy sonuçlarını yazılı kayıt altına alın.
- Birden fazla temsilci varsa baş temsilciyi temsilcilerin kendi seçimiyle belirleyin.
- Temsilcilere risk değerlendirmesi ve çalışan görüşleri için çalışma imkânı sağlayın.
- Temsilciyi risk değerlendirmesi ekibine katın.
- Tehlike ve tedbir taleplerini kayıt altına alıp sonuçlandırın.
- Temsilcilik görevi nedeniyle hak kısıtlaması yapmayın.
- Temsilci işten ayrıldığında boşluğu gecikmeden doldurun.
- Kurul bulunan işyerlerinde temsilcilik ve kurul mekanizmasını birlikte işletin.
Bu içerik 11 Eylül 2026 tarihinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.20, m.18 ve Çalışan Temsilcisinin Nitelikleri ve Seçilme Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ esas alınarak hazırlanmıştır. Çalışan sayısı tablosu güncel kanun metnine göre verilmiştir.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu
Resmî kaynaklar: Mevzuat Bilgi Sistemi · ÇSGB İSG Genel Müdürlüğü
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
