Kambiyo Senedine Özgü Ödeme Emri Gelirse Kaç Gün İçinde İtiraz Edilir? İİK 168 Güncel 2026
Kısa ve net cevap: İcra ve İflas Kanunu m.168 uyarınca bono, poliçe veya çek gibi kambiyo senedine dayalı özel haciz yolunda borçluya kambiyo senetlerine mahsus ödeme emri tebliğ edilir. Borçlu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürecekse veya borcun bulunmadığı, sona erdiği, ertelendiği, zamanaşımına uğradığı ya da yetki itirazı gibi kambiyo takibine özgü itirazlarını ileri sürecekse tebliğden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine başvurmalıdır. Ödeme emrindeki borç ve takip giderlerinin ödenmesi için temel süre 10 gündür. Genel ilamsız icra takibindeki “7 gün içinde icra dairesine itiraz” sistemi kambiyo takibinde uygulanmaz. İtirazın etkisi de genel haciz yolundan farklıdır; kambiyo itirazı kural olarak satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz.
Güncellik: Rehber 13 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan İİK m.167–170/a ve Türk Ticaret Kanununun bono, poliçe ve çek hükümleri esas alınarak yeniden kontrol edilmiştir.
Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu Nedir?
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu, alacaklının elinde kanunun kambiyo senedi olarak kabul ettiği ve takip hakkı veren bir çek, bono veya poliçe bulunduğunda kullanabildiği özel icra yoludur. Senedin şeklen kambiyo niteliği taşıması ve takip alacaklısının senede göre hak sahibi olması gerekir. İcra müdürü takip talebi üzerine senedin kambiyo senedi olup olmadığını ve alacaklının takip hakkını ilk aşamada inceler.
Bu takip yolu genel ilamsız icradan daha kısa itiraz süreleri içerir. Bunun nedeni kambiyo senedinin sıkı şekil şartlarına tabi ve tedavül kabiliyeti yüksek bir ticari belge olmasıdır. Kanun buna karşılık borçluya icra mahkemesinde hızlı ve özel itiraz yolları tanır.
Borçlu ödeme emrini aldığında ilk iş senedin suretini, vade, düzenleme tarihi, lehtar, ciro zinciri, tutar, imza ve varsa protesto/ibraz kayıtlarıyla birlikte incelemelidir. Beş günlük süre çok kısa olduğu için senet incelemesi son güne bırakılmamalıdır.
Hangi Belgeler Kambiyo Takibine Konulabilir?
İİK m.167 kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunu çek, poliçe ve emre muharrer senet yani bono için düzenler. Her “senet”, yazılı borç ikrarı veya sözleşme kambiyo senedi değildir. Belgenin Türk Ticaret Kanununda ilgili senet türü için aranan zorunlu unsurları taşıması gerekir.
Bonoda bono veya emre yazılı senet ibaresi, kayıtsız şartsız belirli bedeli ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, düzenleme tarihi/yeri ve düzenleyenin imzası gibi unsurlar; çekte çek ibaresi, kayıtsız şartsız havale, muhatap banka, ödeme yeri, düzenleme tarihi/yeri ve düzenleyenin imzası gibi şekil unsurları incelenir. Kanunun eksik unsur için öngördüğü tamamlayıcı hükümler saklıdır.
Belge kambiyo niteliği taşımıyorsa alacaklı genel haciz yoluna veya varsa ilamlı takibe başvurabilir; fakat kambiyo senetlerine özgü kısa ve güçlü takip yolunu kullanamaz. Borçlu bu sorunu İİK 170/a çerçevesinde şikâyet konusu yapabilir.
Kambiyo Ödeme Emrine İtiraz Süresi Neden 5 Gündür?
İİK m.168 ödeme emrinde borçluya, senetteki imzaya veya borcun esasına ilişkin itirazlarını beş gün içinde icra mahkemesine bildirmesini emreder. Süre ödeme emrinin hukuken tebliğ edildiği tarihten hesaplanır. Tebliğ günü süreye dahil edilmez; son gün genel usul kurallarına göre belirlenir.
Elektronik tebligata tabi şirket veya avukatta UETS’ye ulaşan elektronik tebligat, 7201 sayılı Kanun m.7/a uyarınca elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. Borçlunun mesajı daha erken açması bu kanuni tebliğ tarihini değiştirmez.
Usulsüz fizikî tebligatta Tebligat Kanunu m.32 öğrenme tarihi sistemi gündeme gelir. Borçlu tebligatı geç öğrendiğini ileri sürecekse öğrenme tarihini somut ve tutarlı delille açıklamalıdır.
Kambiyo Borcu Kaç Gün İçinde Ödenmelidir?
Ödeme emri borçluya borç ve takip giderlerini 10 gün içinde ödemesini bildirir. Bu süre, beş günlük itiraz süresinden ayrıdır. Borçlu “10 günlük ödeme sürem var, itirazı da 10. güne kadar yapabilirim” diye düşünürse itiraz hakkını kaçırır.
Ödeme icra dosyasına yapılır. Alacaklıya haricen ödeme yapılacaksa icra dosyasının kapanma, harç ve fer’ileri bakımından ayrıca işlem yapılmalıdır. Yalnız alacaklı hesabına para göndermek dosyadaki bütün takip giderlerini ve haciz işlemlerini kendiliğinden sona erdirmez.
Borcun bir kısmı kabul edilip bir kısmına itiraz edilecekse ödeme ve itiraz tutarları açıkça ayrılır. Borçlu itiraz etmediği kısmı ödeme planına dahil ederken itiraz ettiği kısmın sebebini icra mahkemesine sunar.
Kambiyo Takibinde Borca İtiraz Hangi Sebeplerle Yapılır?
Borçlu borcun hiç doğmadığını, ödendiğini, ibra edildiğini, ertelendiğini, takas edildiğini, zamanaşımına uğradığını veya takip alacaklısına karşı başka bir sona erme/itiraz sebebi bulunduğunu ileri sürebilir. Kambiyo hukukunda şahsi defiler ile senetten anlaşılan mutlak defilerin kime karşı ileri sürülebileceği TTK hükümlerine göre farklılık gösterebilir.
İcra mahkemesi İİK 169/a çerçevesinde borca itirazı kanunun öngördüğü belge ve ispat rejimiyle inceler. Genel mahkemede geniş tanık ve her türlü delille yürüyen alacak davasıyla aynı ispat sistemi uygulanmaz. Borçlunun ödeme belgesi, alacaklı imzalı makbuz, resmi veya imzası ikrar edilmiş belge gibi güçlü yazılı delilleri önemlidir.
Senet ciro edilmişse borçlunun ilk lehtarla arasındaki sözleşmesel itirazı hamile karşı ileri sürüp süremeyeceği iyiniyet ve kambiyo defileri sistemine göre ayrıca değerlendirilir.
Senetteki İmza Borçluya Ait Değilse Ne Yapılır?
İmza borçluya ait değilse bu husus açıkça ve ayrıca imzaya itiraz olarak ileri sürülmelidir. İİK m.168 ve m.170 sistemi, kambiyo takibinde imzaya itirazı beş günlük süreye bağlar. Borçlu yalnız “borcum yoktur” derse imza inkârını ayrıca ileri sürmüş sayılmayabilir.
İcra mahkemesi imza incelemesinde mukayese imzaları, resmi belgeler ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi kullanır. Borçlunun bankadaki imza sirküleri, noter belgesi veya başka resmi örnekleri karşılaştırmaya esas olabilir.
Tüzel kişi adına atılan imzada imzanın kime ait olduğu yanında imzalayan kişinin temsil yetkisi de ayrı konudur. İmza gerçek olsa bile yetkisiz temsil iddiası senet ve şirket kayıtları üzerinden değerlendirilir.
Kambiyo Takibinde Yetki İtirazı Nereye Yapılır?
Kambiyo takibinde yetki itirazı da ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş günlük özel süre içinde icra mahkemesine yapılır. Genel ilamsız icradaki gibi yalnız icra dairesine verilen borca itiraz dilekçesi yeterli değildir.
Yetkili icra dairesi HMK’nın genel yetki hükümleri, senedin ödeme yeri ve kambiyo hukukunun ilgili hükümleri birlikte uygulanarak belirlenir. Sözleşmede veya senette geçerli yetki kaydı varsa tacirler arasındaki yetki sözleşmesi şartları ayrıca incelenir.
Yetki itirazında yalnız “Mersin yetkisizdir” demek yerine yetkili olduğu ileri sürülen icra dairesi açıkça gösterilmelidir. Takibin tarafları ve senedin ödeme/düzenleme bilgileri dilekçede gerekçelendirilir.
Kambiyo Takibine İtiraz Takibi Durdurur mu?
Kambiyo takibinde itiraz, genel ilamsız icradaki İİK m.66 sistemi gibi takibi otomatik olarak bütünüyle durdurmaz. İİK 169 ve devamı uyarınca itirazın satış dışındaki takip işlemlerine etkisi sınırlıdır; icra mahkemesi kanundaki şartlar varsa geçici veya kesin durdurma kararı verebilir.
Bu nedenle borçlu beş günlük itirazı yaptıktan sonra “dosya artık tamamen durdu” varsayımıyla UYAP’ı takip etmeyi bırakamaz. Haciz talebi, banka işlemleri veya diğer cebri icra aşamaları dosyada görülebilir. İcra mahkemesinden takip durdurma kararı verilmişse bu kararın icra dosyasına işlendiği kontrol edilir.
Satış aşamasının yürütülmesi bakımından kanunun özel durdurma etkisi vardır. Ancak her işlem için mahkeme kararının kapsamı ayrıca okunmalıdır.
Neden Genel İcra Takibindeki 7 Günlük İtiraz Süresi Uygulanmaz?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi kural olarak yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo senetlerine özgü takip ise İİK’nın ayrı bölümünde daha kısa beş günlük icra mahkemesi başvurusu öngörür.
Borçluya gelen belgenin başlığında “Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile Yapılacak Takipte Ödeme Emri” veya buna karşılık gelen takip türü yer alır. Dosya kodu ve ekindeki senet de takip türünü gösterir.
Yanlış süreye güvenmek hak kaybı doğurur. Tebligat geldiğinde önce takip türü belirlenmeli, sonra itiraz merci ve süresi hesaplanmalıdır.
Kambiyo Ödeme Emri Geldiğinde 14 Maddelik Kontrol
- Tebliğ tarihini belirleyin.
- Beş günlük itiraz son gününü hesaplayın.
- On günlük ödeme son gününü ayrıca yazın.
- Takip dayanağı senedin aslını/suretini inceleyin.
- Belgenin çek, bono veya poliçe şekil şartlarını taşıyıp taşımadığını kontrol edin.
- Vade ve muacceliyet tarihini belirleyin.
- Takip alacaklısının lehtar/ciro zincirindeki hakkını inceleyin.
- İmzanın size/şirkete ait olup olmadığını kontrol edin.
- Temsil yetkisi iddiası varsa imza tarihindeki ticaret sicilini alın.
- Borç ödenmişse makbuz ve banka dekontlarını hazırlayın.
- Zamanaşımı defisi varsa senet türüne göre TTK sürelerini hesaplayın.
- İcra dairesinin yetkisini kontrol edin.
- İtirazın takip üzerindeki etkisini ve durdurma talebini ayrıca değerlendirin.
- UYAP’ta haciz ve sonraki takip işlemlerini günlük izleyin.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
İİK m.168 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de ticari bono, çek veya şirket borçlarına dayalı kambiyo takiplerinde özellikle UETS tebligatı nedeniyle beş günlük süre hızlı işlemektedir. Şirketin tebligat birimi, muhasebe ve hukuk departmanı gelen ödeme emrini aynı gün incelemelidir.
Yurt dışında yaşayan gerçek kişi veya şirket yetkilisi için Türkiye’deki usulüne uygun vekil ve tebligat durumu ayrıca değerlendirilir. Senet Türkiye’de düzenlenmiş veya ödeme yeri Türkiye ise milletlerarası unsura rağmen Türk icra yetkisi somut bağlara göre doğabilir.
İlgili Rehberler
- İİK 89 Haciz İhbarnameleri
- Satış İsteme Süresi
- İcra Masrafı Hesaplama
- Genel İcra İtirazının Etkisi
- Mevzuat Bilgi Sistemi – İİK
İİK 168 Ödeme Emrindeki 5 Gün ve 10 Gün Neden Ayrı Hesaplanır?
Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme emri, borçluya yalnız borcu bildirmez; ödeme ve başvuru sürelerini de aynı belgede gösterir. Borçlu takip konusu borcu ödemek için kanundaki on günlük süreyi, borca veya imzaya ilişkin icra mahkemesi başvuruları için ise beş günlük özel süreleri ayrı ayrı takip etmelidir. “Ödeme için on gün var, itirazı da onuncu gün yaparım” yaklaşımı hak kaybına yol açar.
Dosya takviminde ödeme emrinin hukuki tebliğ tarihi ilk satıra yazılmalı, beş günlük başvuru son günü ve on günlük ödeme son günü ayrı sütunlarda gösterilmelidir. Tebligat usulsüzse önce Tebligat Kanunu hükümlerine göre geçerli tebliğ veya öğrenme tarihi belirlenmelidir. Son günün tatile rastlaması gibi süre hesabı sorunları da ilgili usul hükümlerine göre ayrıca kontrol edilir.
Ödeme Emri Gelince İlk Olarak Senedin Hangi Kısımları İncelenir?
Borçlu yalnız takipte yazan toplam tutara bakmamalıdır. Takip dayanağı çek, bono veya poliçenin türü; düzenleme ve vade tarihleri; bedel; düzenleyen, lehtar ve cirantalar; imzalar; ciro zinciri ve takip alacaklısının hamil sıfatı incelenmelidir. Senedin kambiyo vasfında olmadığı iddiası varsa İİK m.170/a; imza inkârı varsa m.170; borcun ödendiği veya ertelendiği iddiası varsa m.169/a kapsamında farklı başvuru sebepleri doğar.
Takip talebindeki anapara, işlemiş faiz, komisyon veya diğer fer’iler de senet ve kanuni dayanakla karşılaştırılmalıdır. Senet bedelinden fazla anapara isteniyor veya ödeme daha önce yapılmışsa tutar itirazı ayrıca somutlaştırılır.
İcra Mahkemesine Başvuru ile Alacaklıya İhtar Göndermek Aynı Şey Değildir
Borçlu alacaklıya “borcum yok” veya “imza benim değil” şeklinde noter ihtarı gönderebilir; ancak bu bildirim kanunun icra mahkemesine süresinde başvuru şartını yerine getirmez. Aynı şekilde savcılığa sahtecilik şikâyeti veya bankaya yapılan itiraz da İİK 168 ödeme emrine karşı yapılması gereken icra hukuku başvurusunun yerine geçmez.
Başvuru dilekçesinde hangi takip işleminin ve hangi borç kaleminin tartışıldığı açık yazılmalı, senet örneği ve ödeme emri eklenmelidir. Birden fazla hukuki sebep varsa her biri ayrı başlıkta gösterilmelidir.
Kambiyo Ödeme Emri Dosyasında 8 Belgeli İlk Kontrol
- Ödeme emrinin tam örneğini alın.
- Hukuki tebliğ tarihini doğrulayın.
- Senet aslının ve ön-arka yüzünün dosyada olup olmadığını kontrol edin.
- Beş günlük itiraz/şikâyet son gününü hesaplayın.
- On günlük ödeme süresini ayrıca yazın.
- İmza itirazı varsa açıkça belirtin.
- Ödeme, ibra veya imhal belgesini dosyaya ekleyin.
- Takip alacaklısının ciro zinciri ve hamil sıfatını kontrol edin.
Net sonuç: İİK 168 ödeme emrinde tek bir süre yoktur. Borçlu, beş günlük başvuru süreleri ile on günlük ödeme süresini birbirinden ayırmalı ve her savunmayı doğru İİK maddesine göre kurmalıdır.
Ödeme Emrindeki Borçlu ve Senet Bilgileri de Denetlenmelidir
Ödeme emrinde borçlunun adı/unvanı, takip dayanağı senet, vade ve talep edilen tutar senetle uyumlu olmalıdır. Şirket veya gerçek kişi adı yanlış yazılmışsa, aynı unvanlı farklı tüzel kişi varsa ya da takip senette borçlu görünmeyen kişiye yöneltilmişse bu husus başvuru sebebi olarak ayrıca değerlendirilir.
Takip dosyasındaki taraf bilgileri MERSİS, ticaret sicili veya nüfus kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır.
Bu karşılaştırma yapılmadan süreye bağlı başvuru tamamlanmış sayılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1. Kambiyo ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
Borca veya imzaya itiraz için tebliğden itibaren beş gündür.
2. Borcu ödeme süresi kaç gündür?
Ödeme emrine göre temel ödeme süresi on gündür.
3. İtiraz nereye yapılır?
İcra mahkemesine yapılır.
4. Genel icradaki 7 günlük itiraz burada geçerli mi?
Hayır. Kambiyo takibinin özel beş günlük sistemi uygulanır.
5. İmza bana ait değilse ne yazmalıyım?
Beş gün içinde açıkça imzaya itiraz etmelisiniz.
6. Borç ödendiyse ne yapılır?
Ödeme belgesiyle İİK 169/a çerçevesinde beş günlük borca itiraz yolu değerlendirilir.
7. Yetki itirazı da beş gün mü?
Evet. Kambiyo takibindeki yetki itirazı da özel süreye tabidir.
8. İtiraz takip işlemlerini otomatik tamamen durdurur mu?
Hayır. Kambiyo takibinde itirazın etkisi genel ilamsız icradan farklıdır; mahkeme kararı ve özel hükümler uygulanır.
9. Belge kambiyo senedi değilse ne yapılır?
İİK 170/a kapsamında kambiyo takip hakkının bulunmadığına ilişkin şikâyet değerlendirilir.
10. Tebligat usulsüzse süre ne zaman başlar?
Tebligat Kanunu m.32’deki öğrenme tarihi ve somut tebligat işlemi incelenir.
İçerik İİK m.168 ve devamının güncel beş günlük itiraz, on günlük ödeme sistemi esas alınarak hazırlanmış; genel ilamsız icradaki yedi günlük sistemden ayrılmış ve doğrulanmamış yargı kararı kullanılmamıştır.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
