Kanada Boşanma Kararı Türkiye’de Nüfusa Nasıl İşlenir? 5490 m.27/A | 2026

5490 m.27/A Kanada Boşanma Kararında Hangi İşlemi Sağlar?

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A, yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararların belirli şartlarla Türk aile kütüğüne tesciline imkân verir. Düzenlemenin amacı yabancı ülkede hukuken sona ermiş evliliğin, şartları bulunduğunda ayrıca uzun bir tanıma davası açılmadan nüfus kaydına işlenebilmesidir.

Kanada bakımından ilk şart kararın Kanada hukukuna göre yetkili adlî veya idarî makam tarafından verilmiş olmasıdır. İkinci şart kararın usulen kesinleşmesidir. Üçüncü temel denetim hükmün Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmamasıdır. Uygulamada komisyon ayrıca kararla ilgili Türkiye’de açılmış ve hâlen devam eden bir dava bulunup bulunmadığını kontrol eder.

İdarî tescil, yabancı boşanma kararının bütün fer’î hükümlerine Türkiye’de icra kabiliyeti kazandıran bir tenfiz kararı değildir. İşlemin konusu aile kütüğündeki medeni hâl kaydının düzeltilmesidir. Bu nedenle Kanada kararının içeriğinde çocuk, nafaka veya para borcu varsa her hüküm ayrı hukukî sonuç bakımından incelenir.

Kanada’da Boşanmak Türkiye’deki Nüfus Kaydını Otomatik Değiştirir mi?

Hayır. Kanada’da boşanma kararı kesinleşmiş olsa bile Türk nüfus kaydı kendiliğinden güncellenmez. Türkiye’de kişi evli görünmeye devam ediyorsa 5490 m.27/A kapsamında idarî tescil veya şartları oluşmadığında MÖHUK uyarınca tanıma yolu işletilir.

Bu fark özellikle yeniden evlenme, miras, eşe bağlı sosyal güvenlik işlemleri, soyadı, malvarlığı, banka ve tapu işlemlerinde önemlidir. Kanada’da boşanmış olmak ile Türkiye aile kütüğünde boşanmanın işlenmiş olması iki ayrı kayıt sistemidir. Türk makamları nüfus kaydını Türk mevzuatında öngörülen usulle değiştirir.

Başvuru tamamlandığında aile kütüğüne tescil edilen boşanmanın tarihi yabancı kararın kesinleşme tarihidir. Kararın verildiği gün ile kesinleşme günü farklıysa nüfus kaydında esas alınan tarih kesinleşme tarihidir.

Kanada Boşanma Kararı İçin Başvuru Nereye Yapılır?

Yabancı kararların aile kütüğüne tescili başvuruları Türkiye’de il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerine, yurt dışında ise kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliklerine yapılır. Kanada’da verilmiş karar için Kanada’daki yetkili Türk dış temsilciliği üzerinden başvuru yapılabilir.

Taraflar başvuruyu bizzat yapabileceği gibi kanunî temsilci veya vekil aracılığıyla da yapabilir. Vekâletname yalnız genel temsil ifadesiyle bırakılmaz; yabancı boşanma kararının 5490 m.27/A kapsamında aile kütüğüne tescili işlemini kapsayacak açık yetki içermelidir.

Türkiye’de işlem yapılacaksa başvuru il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğü seviyesinde yürütülür. İlçe nüfus müdürlüğüne sıradan medeni hâl bildirimi gibi bırakılan eksik dosya yerine, m.27/A prosedürüne göre komisyon incelemesine sunulacak belge seti hazırlanır.

Tarafların Aynı Anda Birlikte Başvurması Şart mı?

Hayır. Yönetmelik m.6/1 uyarınca tarafların yetkili merci huzurunda aynı anda birlikte hazır bulunmaları zorunlu değildir. İki tarafın başvurusunun gerektiği hâllerde başvurular ayrı zamanlarda yapılabilir; ancak iki müracaat tarihi arasındaki süre 90 günü geçemez. Bu süre yabancı boşanma kararının kesinleşme tarihinden başlamaz; Yönetmelik m.7/4’te eksik belgelerin tamamlanması için verilen ayrı 90 günlük süreyle de karıştırılmamalıdır. 5490 m.27/A ve Yönetmelik m.6/2 kapsamında tek taraflı başvurunun kabul edildiği hâller ayrıca değerlendirilir.

Bu düzenleme, örneğin taraflardan birinin Toronto’da, diğerinin İstanbul’da yaşadığı durumda önemlidir. Farklı yerlerde yaşamak, ayrı müracaatların farklı başvuru makamlarına yapılabileceği anlamına gelmez; Dışişleri Bakanlığının konsolosluk açıklamasına göre başvurular aynı yetkili makama yapılmalıdır. İki tarafın başvurusunun gerektiği hâllerde her iki tarafın da gerekli irade ve belge koşullarını usulüne uygun biçimde tamamlaması gerekir.

Başvurunun vekiller aracılığıyla yapılması da mümkündür. Ancak vekilin yetkisi yalnız “nüfus işlemleri” biçiminde belirsiz bırakılmamalı; yabancı boşanma kararının aile kütüğüne tescili işlemini açıkça kapsamalıdır.

Kanada Boşanma Kararında Tek Taraflı Başvuru Ne Zaman Kabul Edilir?

Nüfus mevzuatının güncel uygulama açıklaması, taraflardan birinin ölmüş veya yabancı olması hâlinde belirli durumlarda Türk vatandaşı olan diğer tarafın veya vekilinin tek taraflı başvurusunu kabul eder. Ölü tarafın kanunî yararı bulunan mirasçılarının tespit edilememesi; yabancı tarafın ikamet adresinin tespit edilememesi veya kendisine ulaşılamaması; yabancı tarafın başvuruyu kabul etmemesi ya da kasıtlı olarak kaçınması bu kapsamdadır.

Bu hüküm, Kanada vatandaşı eski eşin Türkiye’deki nüfus tescili başvurusuna katılmaması durumunda doğrudan önem taşır. Tek taraflı başvuruda yabancılık, ulaşılamama veya katılmama durumunu gösteren dosya belgeleri sunulur. İdarî merci, şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini belgeler üzerinden değerlendirir.

Buna karşılık NVI uygulama açıklaması, taraflardan birinin veya her ikisinin doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybetmiş ve Mavi Kart hamili olması hâlinde bu özel tek taraflı başvuru yolunun kabul edilmediğini belirtir. Mavi Kart dosyaları bu nedenle yabancı uyruklu eş senaryosuyla aynı kabul edilmez.

Kanada Boşanma Kararının Tescili İçin Hangi Belgeler Hazırlanır?

Temel belge, Kanada’daki yetkili makamın verdiği boşanma kararıdır. Kararın aslı veya usulüne uygun onaylanmış örneği ile kararın Kanada hukukuna göre kesinleştiğini gösteren belge birlikte hazırlanır. Kararın yalnız verildiği tarihi gösteren nüsha, kesinleşmeyi tek başına ispatlamıyorsa ayrıca kesinleşme belgesi alınır.

5490 m.27/A başvurusunda usulüne göre onaylanmış yabancı kararın aslı, noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış yahut yetkili makamca apostil edilmiş Türkçe tercümesi, tarafların kimlik veya pasaport belgeleri ve vekille başvuruda fotoğraflı özel vekâletname temel evrak grubunu oluşturur. Taraflardan biri yabancıysa yabancı kimlik veya pasaportun usulüne uygun Türkçe tercümesi de belge setine eklenir.

Dosyada ayrıca Türkiye’de aynı yabancı karar hakkında daha önce verilmiş ret kararı veya devam eden dava bulunup bulunmadığı denetlenir. Karar metnindeki ad-soyadı, doğum tarihi ve evlilik bilgileri Türk nüfus kaydıyla eşleştirilir. Kanada belgesindeki isim ile Türk kaydındaki isim farklıysa aynı kişiye aitliği gösteren ek belgeler sunulur.

Kanada’da eyaletlere göre karar belgesinin adı ve kesinleşmeyi gösteren kayıt biçimi farklı olabilir. Türk makamı açısından belirleyici olan belgenin başlığı değil, boşanma kararının resmî örnek olması ve kesinleştiğinin açık biçimde belgelenmesidir. Bu nedenle yalnız çevrim içi dava ekranı çıktısı veya avukat yazısı resmî karar ve kesinleşme belgesinin yerine geçirilmez.

Kanada Boşanma Kararına Apostil Nasıl Uygulanır?

Kanada’da Apostil Sözleşmesi 11 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra Kanada kamu belgelerinin Türkiye gibi Apostil Sözleşmesine taraf ülkelerde kullanılmasında apostil sistemi uygulanır.

Apostili hangi Kanada makamının vereceği, belgenin nerede ve hangi makam tarafından düzenlendiğine göre değişir. Bazı belgelerde Global Affairs Canada, bazı eyalet veya bölge belgelerinde ise ilgili eyaletin yetkili makamı devrededir. Bu nedenle boşanma kararının verildiği eyalet ve belgenin düzenleyicisi belirlenmeden rastgele bir makamdan apostil istenmez.

Apostil Kanada kararının Türkiye’de kendiliğinden geçerli olduğu anlamına gelmez. Apostilin işlevi belgenin kaynağını ve resmî imza-mühür zincirini doğrulamaktır. Türkiye’deki aile kütüğüne tescil için ayrıca 5490 m.27/A ve Yönetmelikteki şartlar incelenir.

Karar ile kesinleşme belgesi ayrı belgeler olarak düzenlenmişse her birinin tasdik durumu ayrıca kontrol edilir. Türkçe tercüme de apostil metnini, kararın hüküm bölümünü ve kesinleşme kaydını eksiksiz kapsamalıdır. “Divorce effective date”, “final order” veya eyalete özgü benzer ifadelerin tercümede yanlış karşılanması boşanma tarihinin hatalı anlaşılmasına yol açabilir.

Nüfus Komisyonu Hangi Şartları İnceler?

İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerinde ve dış temsilciliklerde oluşturulan komisyonlar, yabancı kararın aile kütüğüne tescil edilip edilmeyeceğine karar verir. Komisyon özellikle kararın yabancı bir adlî veya idarî makamdan çıkmış olması, usulen kesinleşmiş bulunması, aynı kararla ilgili Türkiye’de açılmış ve hâlen devam eden dava bulunmaması ve hükmün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması şartlarını denetler.

Komisyon boşanma davasını yeniden görmez. Kanada makamının boşanma sebeplerini Türk Medenî Kanunu’na göre baştan yargılamaz. İnceleme, 5490 m.27/A ve Yönetmelikte öngörülen tescil şartlarının oluşup oluşmadığıyla sınırlıdır.

Belge eksikliği, kimlik eşleşmesinin sağlanamaması veya kararın kesinleşmesinin ispatlanamaması halinde başvuru tamamlanmadan tescil yapılmaz. Bu nedenle dosya, dış temsilcilik veya il müdürlüğüne sunulmadan önce karar, kesinleşme, apostil, tercüme ve kimlik zinciri tek dosyada kontrol edilir.

5490 m.27/A Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır?

Komisyon tarafından tescil talebi reddedilen yabancı kararların Türkiye’de tanınması 5718 sayılı MÖHUK hükümlerine göre yapılır. İdarî tescilin reddi yabancı boşanmanın Türkiye’de hiçbir şekilde tanınamayacağı anlamına gelmez; idarî yol kapanır ve mahkeme yoluna geçilir.

Tanıma davasında MÖHUK m.58 uygulanır. Yabancı kararın kesinleşmesi, Türk kamu düzeni, savunma hakkı ve diğer tanıma şartları mahkemece incelenir. Tanıma kararı kesinleştiğinde yabancı boşanmanın Türkiye’de kesin hüküm etkisi kabul edilir ve nüfus kaydı buna göre güncellenir.

İdarî tescil ile tanıma davası aynı işlem değildir. Birinci yol nüfus idaresi komisyonu önünde yürür; ikinci yol Türk mahkemesinde yargısal tanıma prosedürüdür. Dosyanın hangi aşamada olduğu net biçimde ayrılmalıdır.

Kanada Kararındaki Velayet, Nafaka ve Mal Rejimi Hükümleri de Tescille Geçerli Olur mu?

Hayır. 5490 m.27/A’nın idarî tescil mekanizması, evliliğin sona ermesi veya kanunda sayılan medeni hâl kararlarının aile kütüğüne işlenmesi içindir. Kanada boşanma kararındaki her fer’î hükme Türkiye’de icra kabiliyeti kazandırmaz.

Kanada kararında iştirak veya eş nafakası, maddi tazminat ya da başka bir para ödeme yükümlülüğü varsa Türkiye’de cebrî icra için MÖHUK m.50 ve devamındaki tenfiz hükümleri uygulanır. Velayet ve kişisel ilişki gibi çocukla ilgili hükümler bakımından kararın Türkiye’de kesin hüküm etkisi, çocuğun mutad meskeni, uygulanabilir milletlerarası sözleşmeler ve kamu düzeni denetimi ayrıca incelenir.

Mal rejimi tasfiyesi veya belirli malvarlığının devrine ilişkin hükümler de sırf boşanma nüfusa işlendi diye Türkiye’de otomatik uygulanmaz. Özellikle Türkiye’deki taşınmazlarla ilgili aynî hak uyuşmazlıklarında MÖHUK’un taşınmaz ve münhasır yetki kuralları ayrıca dikkate alınır.

Bu nedenle Kanada boşanma kararının tek belge içinde birden fazla hüküm içermesi, bütün hükümlerin aynı idarî tescil işlemiyle sonuç doğuracağı anlamına gelmez. Nüfus kaydına ilişkin bölüm 5490 m.27/A kapsamında; icra veya kesin hüküm etkisi istenen diğer bölümler kendi milletlerarası özel hukuk kurallarına göre ele alınır.

Türkiye Nüfusuna Hangi Boşanma Tarihi İşlenir?

Yabancı boşanma kararı 5490 m.27/A uyarınca aile kütüğüne tescil edildiğinde boşanma tarihi olarak yabancı kararın kesinleşme tarihi kayda alınır. Türk makamının tescil komisyonu karar tarihi boşanmanın başlangıç tarihi değildir.

Bu tarih, özellikle yeniden evlenme, kadın bakımından TMK’daki bekleme süresi, miras ve eş statüsüne bağlı diğer hukukî sonuçların zaman çizelgesinde önem taşır. Bu nedenle Kanada kararının kesinleşme belgesinde tarih açık ve tartışmasız olmalıdır.

Kararın verildiği tarih ile kesinleştiği tarih farklıysa nüfus işlemi için belirleyici tarih kesinleşme tarihidir. Tercümede “decision date” ile “effective/final date” kavramları karıştırılmamalıdır.

Kanada’dan Türkiye’de Tescil İçin Adım Adım İşlem Planı

1. Kanada’daki boşanma kararının yetkili makamdan verilmiş resmî örneğini alın.
2. Kararın Kanada hukukuna göre kesinleştiğini gösteren belgeyi temin edin.
3. Belgenin verildiği eyalet ve makamı belirleyerek doğru Kanada yetkili makamından apostil alın.
4. Karar, kesinleşme belgesi ve apostil bölümünün Türkçe tercümesini usulüne uygun biçimde hazırlayın.
5. Türk nüfus kaydı, kimlik veya pasaport ve varsa isim farklılığını açıklayan belgeleri ekleyin.
6. Vekille başvurulacaksa 5490 m.27/A tescilini açıkça kapsayan özel vekâletname hazırlayın.
7. Türkiye’de il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne veya Kanada’daki yetkili Türk dış temsilciliğine başvurun.
8. İki tarafın başvurusunun gerektiği hâllerde aynı yetkili makama yapılacak ayrı başvuruları, aralarındaki süre 90 günü geçmeyecek şekilde planlayın.
9. Tek taraflı başvuru gerekiyorsa ölüm, yabancılık, ulaşılamama veya başvurudan kaçınma şartlarını belgeleyin.
10. Komisyon ret kararı verirse MÖHUK m.58 uyarınca tanıma davasına geçin.
11. Kanada kararındaki nafaka, velayet veya mal rejimi hükümleri için ayrıca tanıma veya tenfiz gereğini inceleyin.

Kanada ve Türkiye Kayıtlarında İsim Farkı Varsa

Kanada’da evlilik veya boşanma sonrası soyadı kullanımının Türk aile kütüğündeki soyadıyla aynı olmaması başvuruyu kendiliğinden geçersiz kılmaz. Ancak yabancı kararın Türk nüfus kaydındaki kişi hakkında verildiği açıkça ispatlanmalıdır. Eski ve yeni pasaportlar, doğum belgesi, evlilik belgesi, Türk nüfus kayıt örneği ve Kanada kararındaki doğum bilgileri birlikte kullanılır.

Kararın taraflarından biri Kanada vatandaşıysa ve Türkiye’de hiç nüfus kaydı bulunmuyorsa yabancı tarafın pasaport veya resmî kimlik belgesi esas alınır. Belgenin Türkçe tercümesi dosyaya eklenir. Yabancı tarafın adındaki orta ad, tireli soyadı veya Latin harflerindeki farklılıklar dilekçede açıklanarak aynı kişinin söz konusu olduğu tereddütsüz gösterilir.

Kanada’dan Vekâletname ile Başvuru

Türkiye’deki avukat aracılığıyla idarî tescil başvurusu yapılacaksa vekâletnamenin yabancı boşanma kararının aile kütüğüne tescili işini açıkça kapsaması gerekir. Kanada’da Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname doğrudan Türkçe ve Türk makamlarınca kullanılabilir. Kanada noteri önünde düzenlenen belge kullanılacaksa tasdik, apostil ve Türkçe tercüme zinciri ayrıca tamamlanır.

Vekâletname ile başvuru, yabancı kararın kesinleşme ve apostil belgelerinin hazırlanması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Vekil yalnız başvuru ve takip işlemlerini yürütür; yabancı kararın hukukî niteliği ve kesinleşmesi resmî belgeyle ispatlanır.

İlgili Rehberler ve Resmî Kaynaklar

• Tanıma ve tenfiz nedir? 2026 rehberi
• MÖHUK 52: tanıma-tenfiz dilekçesi ve belgeler
• Yurt Dışındaki Müvekkiller için hukuk rehberleri
• Nüfus ve Vatandaşlık İşleri – Boşanma İşlemleri
• NVI – Yabancı kararların nüfus kütüğüne tescili yönetmeliği
• Kanada Hükûmeti – Türkiye’de Kanada belgeleri ve apostil

Sık Sorulan Sorular

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →