Kıyı Kenar Çizgisine Nasıl İtiraz Edilir? 1 Ay Askı, 15 Gün İnceleme ve Bakanlık Kararı | 2026

Kıyı kenar çizgisi bir parselin yapılaşma hakkını, sahil şeridi sınırını, ruhsatlandırmayı ve bazı hâllerde özel mülkiyet iddiasını doğrudan etkiler. Çizginin birkaç metre yanlış geçirildiği iddiası bile taşınmazın tamamının veya önemli bir bölümünün kıyı rejimine girmesine, yapı yaklaşma sınırının değişmesine ya da tapu uyuşmazlığına yol açabilir. Bu nedenle itiraz, yalnız “çizgi yanlış” biçiminde genel bir dilekçe verilerek değil; harita, koordinat ve kıyının doğal özellikleri üzerinden teknik olarak kurulmalıdır.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Bu rehber 3621 sayılı Kıyı Kanunu m.4, m.5 ve m.9 ile Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi esas alınarak; askı ilanı, itiraz mercii, 15 günlük komisyon incelemesi, Bakanlık kararı, çizginin hangi sınırlı hâllerde değiştirilebileceği ve idari dava yolunun nasıl ayrılması gerektiğini açıklamaktadır.

1. Kim itiraz edebilir?
2. İtiraz nereye yapılır?
3. Bir aylık askı ilanı ne anlama gelir?
4. 15 günlük komisyon incelemesi
5. Bakanlık kararı
6. Hangi belgeler ve teknik deliller sunulmalı?
7. Onaylı çizgi hangi hâllerde değiştirilebilir?
8. İtiraz ve idari dava süresi
9. Tapu uyuşmazlığıyla ilişkisi
10. Adım adım kontrol listesi
11. Sık sorulan sorular

Kıyı Kenar Çizgisine Kim İtiraz Edebilir?

Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ve Bakanlığın güncel uygulama açıklamaları, kamu kurum ve kuruluşları ile “ilgililerin” kıyı kenar çizgisine itiraz edebileceğini kabul eder. İlgili kavramı yalnız tapu malikiyle sınırlı değildir; çizginin hukuki durumunu doğrudan etkilediği taşınmaz üzerinde ayni veya kişisel hakkı bulunan kişiler ile somut ve meşru menfaati etkilenenler de dosyanın niteliğine göre başvuru yapabilir.

Tapu malikinin başvuruda ada, parsel, pafta ve mümkünse koordinat bilgilerini açıkça yazması gerekir. Şirket adına başvuruluyorsa temsil yetkisini gösteren belgeler, vekil aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname dosyaya eklenmelidir. İtirazın hangi paftadaki hangi bölüm için yapıldığı belirsiz bırakılmamalıdır.

Komşu parseldeki kıyı kenar çizgisinin kendi taşınmazına etkisi bulunduğunu ileri süren kişi bakımından da menfaat bağlantısı somutlaştırılmalıdır. Yalnız genel kıyı politikası hakkında görüş bildiren dilekçe ile belirli bir pafta veya koordinata yönelik teknik itiraz aynı hukuki işlevi görmez.

Kıyı Kenar Çizgisine İtiraz Nereye Yapılır?

İtiraz doğrudan belediye meclisine veya tapu müdürlüğüne değil, valiliğe yapılır. Uygulamada başvuru ilgili ilin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü üzerinden yürütülür. Bakanlığın Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü de güncel SSS bölümünde itirazların valiliğe yapılacağını açıkça belirtmektedir.

Dilekçenin evrak kayıt numarası ve tarihi saklanmalıdır. KEP üzerinden gönderim yapılıyorsa gönderim ve teslim kayıtları, fizikî başvuruda ise evrak kayıt alındısı dosyada tutulmalıdır. İtirazın süresi veya sonradan açılacak davanın başlangıcı tartışıldığında başvurunun tarihi önem taşıyabilir.

Başvuru dilekçesinde talep açık olmalıdır. Örneğin “F24-c-03-a-2-b paftasında 123 ada 4 parselin kuzey sınırından geçen onaylı kıyı kenar çizgisinin, ekteki jeomorfoloji raporu ve koordinat karşılaştırması uyarınca yeniden incelenmesi ve Yönetmelik m.9 kapsamında düzeltilmesi” biçiminde somut bir istem kurulmalıdır.

Bir Aylık Askı İlanı Ne Anlama Gelir?

Yürürlüğe giren kıyı kenar çizgisi, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerce; bu sınırlar dışında valiliklerce belirlenen ilan yerlerinde bir ay süreyle ilan edilir. Güncel Bakanlık il müdürlüğü ilanlarında da onay tarihinden sonra paftaların bir aylık askıya çıkarıldığı açıkça görülmektedir.

Askı süresi, ilgilinin onaylı paftayı incelemesi, kendi kadastro parseliyle çakıştırması ve teknik itirazını hazırlaması için en güvenli dönemdir. Bakanlığın güncel SSS açıklaması itirazın ilan süresi içinde veya dışında yapılabileceğini ifade etse de, bir malikin askı ilanını gördüğü hâlde işlemi süresiz biçimde bekletmesi dava hakları açısından doğru değildir.

Çünkü “idari itirazın kabul edilebilir olması” ile “idari dava açma süresinin korunması” farklı konulardır. Bakanlığın teknik itirazı ilan dışında da inceleyebilmesi, 2577 sayılı Kanundaki dava sürelerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

İtiraz Komisyonca Kaç Günde İncelenir?

Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.9 uyarınca itiraz, Kıyı Kenar Çizgisi Tespit Komisyonunca 15 gün içinde incelenir. Komisyon yalnız dilekçedeki hukuki ifadeleri değil, çizginin teknik dayanağını değerlendirmelidir. Gerekli görülürse arazi, hâlihazır harita, kıyı jeomorfolojisi, su hareketleri, pafta kenarlaşması ve önceki onaylar karşılaştırılır.

Komisyon inceleme sonucunu ve gerekçeli görüşünü rapora bağlar. Bu rapor doğrudan son karar değildir. Rapor, değerlendirilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Bu nedenle başvurucu yalnız il müdürlüğünün “uygun/uygun değil” şeklindeki ara yazısına bakmamalı; Bakanlık sonucunu ve varsa düzeltilmiş paftayı da takip etmelidir.

Komisyonun 15 günlük inceleme süresi, her durumda Bakanlığın aynı 15 gün içinde nihai karar vereceği anlamına gelmez. Yönetmelikte 15 günlük süre komisyon incelemesine ilişkindir. Bakanlık incelemesinin ayrıca dosyanın teknik kapsamına göre yürütülmesi gerekir.

Bakanlık İtiraz Hakkında Nasıl Karar Verir?

Komisyonun gerekçeli görüşü Bakanlığa ulaştıktan sonra Bakanlık, itirazı ve raporu birlikte değerlendirir. İtiraz reddedilebilir veya çizginin düzeltilmesine karar verilebilir. Düzeltme kararı verilirse yeni tespit, onay ve ilan işlemleri Yönetmelikteki usule göre yürütülür.

Bakanlık kararının gerekçesi özellikle teknik uyuşmazlıklarda önemlidir. İtirazda sunulan jeolojik-jeomorfolojik rapor, hava fotoğrafı veya koordinat uyuşmazlığı değerlendirilmeden soyut ret verilmesi idari yargıda hukuka uygunluk denetimine konu olabilir.

Onaylı çizginin hangi tarihte ve hangi Bakanlık oluru ile kesinleştiği, itiraz üzerine yeni bir karar verilip verilmediği ve pafta revizyon tarihinin ne olduğu dosyada açık biçimde tutulmalıdır. Bir taşınmaza ilişkin farklı tarihlerde iki pafta bulunuyorsa yürürlükteki pafta karıştırılmamalıdır.

Kıyı Kenar Çizgisi İtirazında Hangi Belgeler Sunulmalıdır?

İtiraz, teknik bir sınır tespitine yöneldiği için yalnız tapu fotokopisi çoğu dosyada yeterli değildir. En azından güncel tapu kaydı, kadastro çapı, onaylı kıyı kenar çizgisi paftası ve itiraz edilen koordinatların gösterimi birlikte sunulmalıdır.

Uyuşmazlığın niteliğine göre şu belgeler belirleyici olabilir:

• 1/1000 ölçekli onaylı hâlihazır harita ve kıyı kenar çizgisi paftası,
• kadastro paftası ve aplikasyon krokisi,
• eski ve güncel ortofoto/hava fotoğrafları,
• jeoloji veya jeomorfoloji uzman raporu,
• falez, kumul, sazlık, bataklık ve doğal kıyı morfolojisini gösteren saha verileri,
• göl ve akarsularda ilgili su kotu ve DSİ verileri,
• önceki kıyı kenar çizgisi onayları ve kenar paftalar,
• mahkeme kararı varsa kesinleşme/uygulama belgeleri.

Çizginin hatalı olduğu iddiası, “deniz eskiden daha uzaktaydı” biçimindeki tanık anlatımına bırakılamaz. Kıyı Kanunu m.4’teki doğal sınır tanımı teknik verilerle ilişkilendirilmelidir.

Kıyı kenar çizgisinin ilk tespit sürecini ayrıntılı incelemek için kıyı kenar çizgisi tespit rehberimize bakabilirsiniz.

Onaylı Kıyı Kenar Çizgisi Hangi Hâllerde Değiştirilebilir?

Onaylı kıyı kenar çizgisi, malik istediği için veya yeni imar beklentisi oluştuğu için değiştirilemez. Uygulama Yönetmeliği m.9 değişiklik sebeplerini sınırlar. Bakanlığın güncel açıklamasına göre çizgi şu hâllerde değiştirilebilir:

1. kıyı kenar çizgisinin suya düşmesi,
2. mükerrer kıyı kenar çizgisinin bulunması,
3. kıyı kenar çizgilerinin kenarlaşmaması,
4. yargı organlarınca çizginin iptal edilmesi veya ikinci bir kıyı kenar çizgisinin tespit edilmesi,
5. daha önce kıyı özelliği göstermediği hâlde malzeme alımı sonucu oluşan ve deniz, göl veya akarsuyla doğrudan bağlantılı olmadığı belirlenen su alanları nedeniyle hatalı şekilde kıyıda bırakılan alanların bulunması.

Bu sebepler dışında onaylı çizginin değiştirilmesi mümkün değildir. Bu sınırlama, kıyı alanının kamu yararı ve Anayasa m.43’teki özel statüsünün bir sonucudur.

İtiraz Yapmak İdari Dava Süresini Nasıl Etkiler?

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa 60 gündür. Kıyı kenar çizgisi uyuşmazlığında sürenin hangi tarihten başlayacağı; işlemin ilanı, tebliği, öğrenilmesi ve çizginin kişiye karşı bir uygulama işlemiyle somutlaşması gibi unsurlara göre dosya bazında belirlenir.

İYUK m.11, ilgilinin idari dava açmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan; üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilmesini düzenler. Kanuna uygun m.11 başvurusu dava açma süresi içinde yapılırsa işlemeye başlamış olan dava süresi durur. Talep reddedilir veya kanundaki cevap süresi içinde cevap verilmezse kalan süre yeniden işlemeye başlar.

Her teknik kıyı kenar çizgisi itirazının otomatik biçimde İYUK m.11 sonucu doğurduğu varsayılmamalıdır. Dilekçenin talep içeriği, başvurulan makam, başvuru tarihi ve dava konusu yapılacak işlem birlikte incelenmelidir. Bu nedenle dava ihtimali bulunan dosyada yalnız Bakanlık teknik itirazının sonucunu beklemek yerine idari dava süresi ayrıca hesaplanmalıdır.

Kıyı Kenar Çizgisi İtirazı Tapu Sorununu Otomatik Çözer mi?

Hayır. Kıyı kenar çizgisi idari ve teknik sınırdır; tapu kaydının hukuki kaderi ayrı yargısal değerlendirme gerektirebilir. Anayasa m.43 ve 3621 m.5 uyarınca kıyılar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bir özel mülkiyet tapusunun onaylı kıyı alanıyla çakışması hâlinde Hazine tarafından tapu iptali ve tescil uyuşmazlığı doğabilir.

Çizgiye yapılan teknik itiraz kabul edilip pafta düzeltilirse tapu uyuşmazlığının maddi temeli değişebilir; ancak mevcut bir tapu davası kendiliğinden ortadan kalkmaz. Tersine, kesinleşmiş yargı kararı da Yönetmelik m.9’da çizginin değiştirilebildiği hâllerden biri olabilir.

Kıyıdaki yapı, duvar veya özel kullanım kaynaklı uyuşmazlıklarda ayrıca 3621 m.6 kıyıda engel yasağı ve genel bölgesel çerçeve için Mersin Kıyı Kanunu yapı-yıkım rehberi incelenebilir.

Kıyı Kenar Çizgisine İtiraz İçin 12 Adımlı Kontrol Listesi

1. Onaylı kıyı kenar çizgisi paftasını ve onay tarihini temin edin.
2. İlan/askı başlangıç ve bitiş tarihini kaydedin.
3. Güncel tapu kaydı ve kadastro çapını alın.
4. Parsel ile KKÇ paftasını aynı koordinat sisteminde çakıştırın.
5. İtiraz edilen nokta veya hattı koordinatlarıyla işaretleyin.
6. Hangi Yönetmelik m.9 değişiklik sebebine dayanıldığını açıkça belirtin.
7. Jeolojik-jeomorfolojik gerekçeyi uzman verisiyle destekleyin.
8. Eski hava fotoğrafları ve önceki paftaları karşılaştırın.
9. Valiliğe yazılı ve kayıtlı başvuru yapın.
10. 15 günlük komisyon incelemesi sonrasında Bakanlığa gönderilen raporu takip edin.
11. Bakanlığın nihai kararını ve varsa yeni paftanın ilanını temin edin.
12. İdari dava süresini itiraz sürecinden ayrı olarak İYUK m.7 ve m.11’e göre hesaplayın.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve 2577 sayılı İYUK
• Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü – kıyı kenar çizgisi SSS ve güncel uygulama
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı – tespit, onay ve itiraz işlemleri
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Kıyı Kenar Çizgisine İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kıyı kenar çizgisine itiraz süresi kaç gündür?

Onaylı çizgi bir ay askıda ilan edilir. Bakanlığın güncel açıklaması ilgililerin ilan süresi içinde veya dışında da valiliğe teknik itiraz yapabileceğini belirtmektedir. İdari dava süresi ise bu teknik itirazdan ayrı olarak İYUK’a göre hesaplanır.

İtiraz belediyeye mi yapılır?

Hayır. Kıyı kenar çizgisi itirazı valiliğe yapılır; uygulamada İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü üzerinden işleme alınır.

Komisyon itirazı kaç günde inceler?

Uygulama Yönetmeliği m.9’a göre Kıyı Kenar Çizgisi Tespit Komisyonu itirazı 15 gün içinde inceler.

Komisyon kararı kesin midir?

Hayır. Komisyon gerekçeli raporunu Bakanlığa gönderir; itirazı Bakanlık inceleyip karara bağlar.

Onaylı çizgi sırf tapu sahibi istediği için değişir mi?

Hayır. Yönetmelik m.9 çizginin değiştirilebileceği sebepleri sınırlı saymıştır. Ekonomik beklenti veya yapılaşma isteği tek başına değişiklik nedeni değildir.

Çizgi suya düşmüşse değiştirilebilir mi?

Evet. Onaylı kıyı kenar çizgisinin suya düşmesi, Yönetmelik m.9’da açık değişiklik sebeplerinden biridir.

İki farklı onaylı kıyı kenar çizgisi varsa ne olur?

Mükerrer çizgi bulunması veya yargı kararıyla ikinci bir çizgi tespit edilmesi, mevzuatta yeniden değerlendirme ve değişiklik sebebi olarak düzenlenmiştir.

İtiraz dilekçesine ekspertiz raporu şart mı?

Her dosyada kanuni zorunluluk olarak tek tip ekspertiz raporu aranmaz; ancak teknik sınır uyuşmazlığında jeoloji, jeomorfoloji, harita ve koordinat verisi sunulması itirazın somutlaştırılması açısından önemlidir.

İtiraz yapınca 60 günlük dava süresi otomatik durur mu?

Hayır. Dava süresinin durması İYUK m.11’in şartlarına bağlıdır. Başvurunun içeriği, makamı ve tarihi ayrıca değerlendirilmelidir.

Kıyı kenar çizgisi itirazıyla tapu iptal davası sona erer mi?

Hayır. İdari çizgi işlemi ile adli yargıdaki tapu uyuşmazlığı farklı hukuki süreçlerdir. Birindeki karar diğerinin maddi temelini etkileyebilir ancak dava kendiliğinden sona ermez.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →