Kollektif Şirket Yılsonu Bilançosu Çıkarılması Talep Dilekçesi | TTK 228
Kollektif şirket yılsonu bilançosu çıkarılması talep dilekçesi, şirket ortağının TTK 228/1 uyarınca kanuna veya şirket sözleşmesine göre çıkarılması gereken ancak çıkarılmamış yılsonu bilançosunun hazırlanmasını istemesine yöneliktir. TTK 227/1, yönetici ortakların faaliyet dönemi sonunda finansal tabloları hazırlayıp imzalamasını ve ortaklar kurulunun onayına sunmasını düzenler. Talep somut faaliyet dönemi ve gerçek eksiklik üzerinden hazırlanır.
Bu örnek, faaliyeti devam eden ve tasfiyeye girmemiş kollektif şirkette mevcut ortağın yönetici ortaklara ilk yazılı başvurusudur. İlgili dönem sona ermiştir; bilanço çıkarılmamıştır. İstem, bilanço hazırlanması ve TTK 227 kapsamındaki onay sürecine sunulmasıdır. Hazırlanmış tabloya itiraz, belirlenmiş kârın tahsili veya tasfiye son bilançosuna dava aynı dilekçeye dönüştürülmez. Şirket türü ve dönemi gerçek kayıtla doğrulanır.
TTK 228/1 ortağa çıkarılmamış bilanço için istem hakkı verir
TTK 228/1 her ortağın şirketten faaliyet dönemi sonunda gerçekleşen kârdan payını ve hükümdeki diğer alacaklarını isteme hakkını düzenler. Aynı fıkrada kanuna veya şirket sözleşmesine göre yılsonu bilançosu çıkarılmamışsa çıkarılmasını isteme hakkı ayrıca bulunur. Bu içerik o belirli isteme odaklanır. Henüz bilanço çıkarılmadığı için herhangi bir kâr tutarı kesinleşmiş gibi sonuç bölümüne yazılmaz.
TTK 228/2, maddede ortağa tanınan hakları kaldıran veya daraltan sözleşme şartlarını geçersiz sayar. Şirket sözleşmesinde ortağın hiçbir şekilde bilanço isteyemeyeceği yazılması hakkın ortadan kalktığı şeklinde açıklanmaz. İlgili şartın gerçek metni incelenir. Maddenin koruması, şirket sözleşmesindeki bütün hükümlerin topluca geçersizliği diye genişletilmez. Talebin hangi kanuni hakla ilgili olduğu açık belirlenir.
TTK 227/1 yönetici ortakların dönem sonu finansal tablolarını, ticari defterlere ilişkin TTK 64–88 hükümlerine uygun hazırlayıp imzalamasını ve ortaklar kuruluna sunmasını öngörür. Dolayısıyla yalnız muhasebe programından imzasız bir bakiye listesi verilmesi bu organ sürecinin bütün aşamalarını tamamlamaz. Dilekçe hazırlanma, imza ve onaya sunulmayı ayrı belirtir. Ortakların onayı henüz verilmemişse onay varmış gibi gösterilmez.
Ortağın hakkı yönetime katılmasına bağlı değildir. TTK 225 ayrıca yönetim hakkı bulunmasa da şirket işlerinin gidişi hakkında bizzat bilgi edinme, belgeleri ve defterleri inceleme ve kendisi için hesap tablosu düzenleme hakkını tanır. Bu inceleme hakkı yöneticilerin bilanço hazırlama görevini pay sahibine aktarmaz. Ortağın kendi çalışmasıyla şirketin kanuni dönem sonu tablosu aynı belge yapılmaz.
Şirket türü, ortaklık kaydı ve dönem açık gösterilir
Kollektif şirketin tam unvanı, ticaret sicili kaydı ve mevcut ortakları belirlenir. Günlük dilde kullanılan şahıs şirketi ifadesiyle yetinilmez. Gerçek kişi tacirin işletmesi, adi ortaklık ve limited şirket bu örneğin muhatabı değildir. Kollektif şirketin tüzel kişiliği ve yönetici ortakları kayıtla eşleştirilir. Dilekçe şirket adına faaliyeti yürüten gerçek yönetici ortaklara yöneltilir.
Başvuru sahibinin ortaklığı şirket sözleşmesi ve güncel ortaklık kaydıyla gösterilir. Ayrılmış kişinin eski ortaklık belgesinden mevcut ortak sıfatı üretilmez. Ortaklık sıfatı ihtilaflı dosya bu örnekte tartışmasız kabul edilmez. Örnek, mevcut ortaklığı belirli olan kişinin ilk başvurusudur. Ortaklık yüzdesi veya sermaye miktarı, her ortağın m.228 kapsamındaki hakkına ek çoğunluk şartı olarak yazılmaz.
İstenen bilançonun faaliyet dönemi başlangıcı ve bitişi gerçek şirket kayıtlarından alınır. Takvim yılı ile özel faaliyet dönemi aynı değildir. Her şirketin dönemi mutlaka 31 Aralık’ta biter açıklaması kullanılmaz. Dönemin bittiği tarih, şirket sözleşmesi ve muhasebe kayıtlarıyla eşleştirilir. Birden çok dönem için başvuru yapılacaksa her dönem ayrı belirtilir; örnek tek belirli dönem içindir.
Devam eden yılın güncel finansal görünümünü öğrenme isteği, tamamlanmış faaliyet döneminin yılsonu bilançosunu istemekten farklıdır. Ara dönem verileri eski dönem bilançosu yerine geçirilmez. Bu ayrım, yanlış tarihli tablonun teslim edilmesini önler. Dilekçe, gerçek dönem kapanışıyla hazırlanması gereken bilanço arasındaki bağlantıyı açık yazar. Henüz bitmemiş dönem için tamamlanmış yılsonu eksikliği beyanı kurulmaz.
Bilanço çıkarılmadığı hangi kayıtlarla gösterilir?
Yönetici ortakların açıklamaları, şirket içi yazışmalar, toplantı kayıtları ve mevcut finansal belge listesi incelenir. Bilanço gerçekten hazırlanmamışsa bu durum somut biçimde belirtilir. Yalnız başvuru sahibinin bir nüshaya ulaşamamış olması, tablonun hiç hazırlanmadığıyla aynı değildir. Hazırlanmış fakat verilmemiş belge için başvuru amacı yeniden belirlenir. Bu örnekte çıkarılmamış bilanço olgusu esas alınmaktadır.
Gerçek yazışmanın tarihi ve cevabın içeriği dilekçeye aktarılır. Yönetici ortağın bilanço henüz çıkarılmadı açıklaması varsa ilgili belge referans verilir. Muhasebe hizmeti sağlayan kişinin işi bitirmediği bilgisiyle yöneticilerin kanuni görevlerinin ortadan kalktığı ileri sürülmez. Dönem ve eksiklik yönetici ortakların görevi kapsamında gösterilir. Başvuru sahibinin bilmediği iç işlemler kesin gerçekleşmiş olay gibi yazılmaz.
Kanuna veya şirket sözleşmesine göre hazırlanması gereken bilanço talebin konusudur. Şirket sözleşmesinin ilgili düzenlemesi varsa doğru madde numarası ve son metni eklenir. Sözleşmede yer almayan bir hazırlama tarihi uydurulmaz. TTK 227 ve 228’in kendi düzeni açık yazılır. Özel sözleşme hükmü kanuni hakkı kaldırmak için kullanılmışsa m.228/2 koruması ilgili şart üzerinden değerlendirilir.
| Kontrol | Gerçek belge | Başvurudaki sonuç |
|---|---|---|
| Şirket türü | Ticaret sicili ve şirket sözleşmesi | Kollektif şirket muhatabı |
| Ortaklık | Güncel ortaklık bilgisi | İstem sahibinin sıfatı |
| Dönem | Başlangıç ve bitiş kayıtları | Hangi bilanço istendiği |
| Eksiklik | Gerçek cevap veya belge listesi | Çıkarılmamış tablo olgusu |
| Yönetim | Yönetici ortakların kayıtları | Hazırlama ve imza görevi |
Hazırlanmış bilanço ile ortakların onayı farklı aşamalardır
TTK 227/1 uyarınca finansal tablolar ortakların çoğunluğunun onayıyla kesinleşir. Bu nedenle ilk dilekçede talebin hazırlanmış bir tablonun doğrudan kesinleştirilmesi olduğu yazılmaz. Yönetici ortaklar tabloyu hazırlar ve imzalar; ortaklar kuruluna onay için sunar. Başvuru sahibi, onay toplantısındaki değerlendirmesini gerçek tablo üzerinden yapar. Henüz görmediği bilançoyu peşinen onaylayan beyan eklemez.
TTK 226/1 her ortağa bir oy hakkı verir ve buna aykırı sözleşmeyi geçersiz sayar. Kollektif şirkette bu onay sürecinin çoğunluğu, anonim şirketteki pay adedine göre hesaplanan oy düzeniyle karıştırılmaz. Şirket sözleşmesi, somut toplantı ve ilgili özel hükümler birlikte okunur. İlk hazırlama istemi ortaklar kurulu kararı değildir; tek ortağın talebi bütün ortakların onayını yerine getirmez.
TTK 227/1 aynı toplantıda kâr dağıtımının da karara bağlanmasını düzenler; ikinci fıkrayı saklı tutar. Bu örnek bilanço hazırlanmasını istemektedir. Hazırlanmış tablo ve dağıtım kararı bulunmadan başvuru sahibinin alacağına hayalî bir tutar yazılmaz. Kâr ve zararın belirlenmesi içlerinden birine veya üçüncü kişiye bırakılmışsa m.227/2’nin ayrı düzeni ayrıca incelenir. İlk bilanço istemi bu işlemlerle tek talep yapılmaz.
Kollektif şirket yılsonu bilançosu çıkarılması dilekçesi örneği
Kollektif şirket yılsonu bilançosu istemini Word olarak indir. Gerçek dönem, ortaklık, yönetici ortaklar ve eksiklik belgesi doldurulur. Örnek aktif şirkette ilk hazırlama istemidir. Hazırlık sayfası çıkarılır; imzalı talep ve gerçek ekler teslim edilir.
[KOLLEKTİF ŞİRKETİN TAM UNVANI]
YÖNETİCİ ORTAKLARINA
TALEP EDEN ORTAK: [Ad soyad, ortaklık kaydı ve adres]
YÖNETİCİ ORTAKLAR: [Gerçek isimler ve görev kayıtları]
FAALİYET DÖNEMİ: [Başlangıç ve bitiş tarihi]
İLGİLİ KAYIT: [Bilanço eksikliğini gösteren gerçek kayıt]
KONU: TTK 228/1 uyarınca çıkarılmamış yılsonu bilançosunun hazırlanması ve TTK 227/1 kapsamındaki imza ve ortaklar kuruluna onay için sunum sürecinin yerine getirilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Şirketin mevcut ortağıyım. Ortaklık kaydım ve şirketin yönetici ortakları Ek-1’de gösterilmiştir. Şirket faaliyeti devam etmektedir; başvuru tasfiye bilançosuna ilişkin değildir.
2. [Başlangıç-bitiş] faaliyet dönemi sona ermiştir. Bu döneme ilişkin yılsonu bilançosu çıkarılmamıştır. Gerçek eksiklik [belge ve açıklama] ile gösterilmektedir; ilgili kayıt Ek-2’dedir.
3. TTK 227/1 yönetici ortakların dönem sonu finansal tablolarını kanuni defter hükümlerine uygun hazırlayıp imzalamasını ve ortaklar kuruluna sunmasını düzenler.
4. TTK 228/1, kanuna veya şirket sözleşmesine göre yılsonu bilançosu çıkarılmamışsa çıkarılmasını isteme hakkını her ortağa tanır. İlgili şirket sözleşmesi düzeni Ek-3’te gösterilmiştir.
5. Talebim belirtilen dönemin yılsonu bilançosunun hazırlanmasına ilişkindir. Henüz belirlenmemiş kâr tutarının kabulü veya hazırlanacak tablonun peşinen onayı niteliğinde değildir.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.227/1, 228/1 ve 2; ilgili şirket sözleşmesi hükmü.
SONUÇ VE TALEP: Belirtilen döneme ilişkin çıkarılmamış yılsonu bilançosunun kanuni kayıtlara uygun hazırlanmasını; TTK 227/1 uyarınca yönetici ortaklarca imzalanarak ortaklar kurulunun onayına sunulmasını; hazırlama ve sunum bilgilerinin [gerçek bildirim adresi] üzerinden tarafıma iletilmesini talep ederim. [Tarih]
Talep eden ortak
[Ad soyad ve imza]
EKLER: Ek-1 Şirket, ortaklık ve yönetici ortak kayıtları; Ek-2 belirtilen dönem bilançosunun çıkarılmadığını gösteren gerçek kayıtlar; Ek-3 şirket sözleşmesinin ilgili düzeni; Ek-4 dosyada mevcut faaliyet dönemi bilgileri.
Muhasebe verisi ile kanuni finansal tablo aynı belge değildir
Mizan, banka hareket listesi ve şirketin belirli alacak cetveli yılsonu bilançosuyla aynı belge değildir. Bilanço hazırlanmasında kayıtların dayanağı ve ilgili dönem bağlantısı kurulur. Bu yazı belirli bir yazılım çıktısını bütün şirketler için yeterli finansal tablo olarak ilan etmez. Dilekçede TTK 227’nin kanuni defter hükümlerine uygun hazırlama yükümlülüğü korunur. Yönetici imzası ve onaya sunum ayrıca izlenir.
Başvuru sahibinin muhasebeciyle yaptığı görüşme, şirket yönetici ortaklarına yöneltilmiş kanuni istemin teslim kaydı yerine geçirilmez. Muhasebe hizmeti sağlayan kişi hazırlık çalışmasında görev alsa da m.227/1’de belirtilen yönetici ortak sıfatı farklıdır. Görev belgeleri ve şirketin gerçek yönetim düzeni kontrol edilir. Hazırlama istemi, sorumlusu belli bir şirket başvurusu olarak kurulmalıdır.
Şirket kayıtlarında dönemler karışmışsa talep konusu dönem açık tutulur. Yeni döneme ait işlem listesi eski yılsonu bilançosu diye sunulmaz. Ödeme ve tahsilatın gerçek tarihleriyle dönem kapanışının bağlantısı muhasebe incelemesinde değerlendirilir. Ortak başvurusu, tablonun teknik içeriğini hayalî rakamlarla önceden doldurmaz. Eksik tabloyu hazırlama talebi ile rakamların doğruluğunu denetleme çalışması ayrı kayıtlardır.
Bilanço hazırlanırsa başvurunun karşılandığı nasıl anlaşılır?
Gelen belgenin şirket unvanı, faaliyet dönemi, tablo tarihi ve yönetici imzaları kontrol edilir. İstenen dönemle başka dönemin tablosu karıştırılmaz. Onaya sunumun gerçek toplantı ve kayıt bilgisi ayrıca alınır. Hazırlanma, teslim ve onay için farklı tarihler kullanılır. Yalnız taslak gönderilmişse taslak olgusu kaydedilir. Şirketin tabloyu kesinleştirdiği sonucuna mevcut belgeler görülmeden varılmaz.
Hazırlanmış bilançoda belirli hesaplara itiraz varsa hangi hesap ve kayıtla ilgili olduğu açıklanır. Bu durum, artık çıkarılmamış bilanço isteminin aynısı değildir. TTK 227’deki kârın kullanılması kararına ilişkin dava ve diğer talep koşulları ayrıca incelenir. İlk başvuru başka bir sürenin otomatik durduğu şeklinde sunulmaz. Devam eden uyuşmazlıkta gerçek karar tarihleri ayrı izlenir.
Şirket tasfiyeye girmişse tasfiye düzeni ve son bilanço hükümleri ayrı değerlendirilir. TTK 289’daki kollektif şirket son bilançosuna itiraz ile bu içerikteki faaliyet dönemi bilanço hazırlama istemi farklıdır. Mevcut tasfiye yazısının başlığı değiştirilerek aynı metin burada kullanılmaz. Talebin gerçek şirket aşaması, muhatabı ve sonuç istemi birbirini doğrulamalıdır.
Dilekçenin teslimi ve yazılı cevabın izlenmesi
Son imzalı metin ve gerçek ekleri birlikte teslim edilir. Elden teslimde alındı kaydı, diğer yazılı kanalda gerçek gönderim ve ulaşma bilgisi saklanır. Yönetici ortaklara sunulan son sürüm belirlenir. İlk taslakla son gönderilen metin aynı kabul edilmez. Gerçek cevap geldiğinde bilanço hazırlama, imza ve sunum bakımından hangi işlemin yapıldığı ayrı kayda geçirilir.
TTK 228 bu ilk başvuru için yedi, on beş veya otuz günlük değişmez cevap süresi düzenlemez. Böyle bir süre kanun maddesine dayanıyor gibi yazılmaz. Başvuru tarihi ve varsa şirketin açıkladığı gerçek hazırlama takvimi ayrı kaydedilir. İlgili sözleşme hükmü mevcutsa metni okunur. Cevapsızlık üzerine her olayda kendiliğinden aynı mahkeme sonucu doğacağı ileri sürülmez; somut dosya üzerinden sonraki hukuki talep belirlenir.
Şirketin cevabında hazırlanmış bilanço bulunduğu belirtilirse, belgenin gerçek adı ve dönemi istenir. İlk başvurudaki çıkarılmamış olgusu bu yeni kayıtla karşılaştırılır. Dönem doğru fakat belge imzasız taslaksa durum ayrı tutulur; başka dönemin imzalı tablosuysa talep edilen dönemin eksikliği devam eder. Değerlendirme yalnız dosya adına dayanmaz. Tablo başlığı, dönem bilgisi, imza ve sunum kayıtları aynı belge üzerinde kontrol edilir.
Yönetici ortaklara gönderilen ekler için belge listesi hazırlanır. Her ekte başvuruya dayanak olan bölüm belirlenir. İlgili sözleşmenin bütün metni mevcutsa son geçerli sürümü kullanılır; eski düzenleme güncel görev kaydı diye sunulmaz. Ekle teslim edilen gerçek yazışmanın tarihi korunur. Başvurunun sonuç kısmı bu kayıtlarla eşleşir. Bir yönetici ortağın cevabı geldiğinde cevabın kimin adına ve hangi yetkiyle verildiği de kayda alınır.
Sık sorulan sorular
Çıkarılmamış yılsonu bilançosunu isteme hakkı hangi hükme dayanır?
TTK 228/1’e dayanır. Yönetici ortakların hazırlama, imza ve onaya sunum görevi TTK 227/1’de düzenlenir.
Yönetim görevi olmayan ortak başvurabilir mi?
Evet. TTK 228 her ortağın hakkını düzenler. TTK 225 de yönetim görevi olmayan ortağın inceleme hakkını ayrıca korur.
Çoğunluk imzası ilk istem için zorunlu mudur?
TTK 228/1 her ortağa istem hakkı verir. İlk bilanço hazırlama istemi ortaklar kurulunun bilanço onayı değildir.
Her şirketin faaliyet dönemi 31 Aralık’ta mı biter?
Hayır. Gerçek faaliyet döneminin başlangıç ve bitişi şirket kayıtlarından alınır. Özel dönem takvim yılıyla karıştırılmaz.
Mizan gönderilmesi bütün aşamaları tamamlar mı?
Hayır. TTK 227/1 kanuni finansal tabloların hazırlanmasını, yönetici ortak imzalarını ve ortaklar kuruluna sunumu düzenler.
Bu dilekçe kâr tutarının kabulü müdür?
Hayır. Çıkarılmamış bilançonun hazırlanması istenir. Belirlenmemiş kâr tutarı kabul veya tahsil talebi olarak yazılmaz.
Hakkı kaldıran sözleşme şartı geçerli midir?
TTK 228/2 maddede tanınan hakları kaldıran veya daraltan sözleşme şartlarını geçersiz sayar. İlgili gerçek şart incelenir.
Tablo hangi aşamada kesinleşir?
TTK 227/1 finansal tabloların ortakların çoğunluğunun onayıyla kesinleşmesini düzenler. Hazırlama ile onay ayrıdır.
Bu örnek tasfiye son bilançosu için midir?
Hayır. Faaliyeti devam eden kollektif şirketin dönem sonu bilançosu içindir. Tasfiye son bilançosu ayrı düzenlenir.
TTK 228 sabit otuz günlük cevap süresi verir mi?
Hayır. İlk istem için böyle bir değişmez süre yazılmaz. Gerçek teslim ve cevap kayıtları saklanır.
Resmî kaynaklar ve ilgili site içerikleri
Dayanak Mevzuat Bilgi Sistemi Türk Ticaret Kanunu m.227 ve 228’dir. Ortağın ayrı inceleme hakkı m.225, oy düzeni m.226’da bulunur. Metin İstanbul Büyükşehir Belediyesi TTK PDF’sinden okunur. Ticaret Bakanlığının şirketler mevzuat dizini resmî erişim yoludur.
Defter düzeni için ticari defterler rehberi; farklı tasfiye aşaması için kollektif şirket son bilançosuna itiraz dilekçesi; şirket dosyası için şirketler hukuku incelemesi okunabilir. Bu içerik belirli dönemde çıkarılmamış faaliyet bilançosunun hazırlanması istemidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki kollektif şirket dosyalarında ortaklık, yönetim görevi, faaliyet dönemi ve bilanço eksikliği birlikte incelenir. İlk istem, kanuni hazırlama ve onay aşamalarına uygun düzenlenir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
