Komisyoncuya Malları Sigortalatma Talimat Dilekçesi

Komisyoncuya malları sigortalatma talimat dilekçesi, vekâlet verenin komisyon işi konusu belirli mallar için sigorta yaptırılmasını açıkça istediği yazıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.533/2, vekâlet verenin talimatı olmadıkça komisyoncunun sözleşme konusu şeyleri sigorta ettirmekle yükümlü olmadığını düzenler. Başvuru bu talimatı belirli mal, süre ve teminat kapsamında somutlaştırır; mevcut olmayan poliçeyi yapılmış gibi göstermez.

Talimatın yerine getirilmesi ve sonucunun bildirilmesi ayrı aşamalardır. M.533/1 komisyoncunun yaptığı iş hakkında bilgi vermesini ve özellikle talimatın yerine getirildiğini hemen bildirmesini düzenler. Aşağıdaki Word dosyasında sigortalatma talimatı ile mal, teminat ve poliçe kontrol çizelgeleri bulunur. Riskler ve gider sınırı dosyanın gerçek ihtiyacıyla doldurulur. Kanunda bulunmayan otomatik bütün riskler teminatı veya sabit sigorta primi oluşturulmaz.

TBK 533/2: sigortalatma için talimatın önemi

Kanun, yalnız malın komisyoncunun elinde bulunmasına bağlı genel sigortalatma yükümlülüğü kurmaz. Vekâlet verenin talimatı aranır. Bu nedenle sigorta istendiği gerçek metinde açık yazılır. Genel koruma beklentisi ile belirli sigorta yaptırma talimatı birbirine karıştırılmaz. Malın hangi işlem sırasında ve hangi kapsamda sigortalatılacağı kaynak eklerle gösterilir. Önceki sözleşmede mevcut talimat varsa o kayıt da dosyada tutulur.

Bu içerik, komisyoncuya ileriye yönelik talimat verilmesine odaklanır. Geçmiş olayda verilmiş talimatın ihlal edildiği veya bütün zararın gerçekleştiği iddiası aynı örneğe eklenmez. Kanundaki talimat şartı olayın gerçek tarihleriyle birlikte ele alınır. Sonradan düzenlenen yazı, önceki hasardan önce verilmiş gibi gösterilemez. Talimatın düzenlenme ve ulaşma tarihi kendi gerçek kaydında bulunur.

Genel açıklamalar için komisyoncunun bildirme ve sigortalama borcu rehberi okunabilir. Buradaki örnek, belirli mal listesinin sigortalatılması için doğrudan komisyoncuya gönderilir. Sigortacıya tazminat başvurusu veya sigorta tahkim dilekçesi değildir. Muhtapla istenen işlem doğru eşleştirilir; yalnız ortak sigorta kelimesi farklı başvuruları aynı yapmaz.

Komisyon ilişkisi ve talimatın muhatabı

TBK 532’de komisyoncu, kendi adına ve vekâlet veren hesabına kıymetli evrak veya taşınırların alım ya da satımını üstlenir. Aynı madde komisyon bölümündeki özel hükümler saklı kalmak üzere vekâlet hükümlerinin uygulanmasını düzenler. Talimatın başlangıcında komisyon sözleşmesi, belirli işlem ve vekâlet verenin sıfatı gösterilir. Malın yalnız depolanması veya taşınması aynı ilişki diye adlandırılmaz.

İlişkinin unsurları için TBK 532 alım satım komisyonculuğu açıklaması incelenebilir. Muhatap komisyoncunun gerçek unvanı ve bildirim adresidir. Sigorta işlemi hakkında görüşme yapan çalışan, sözleşmenin tarafı yerine geçirilmez. Talimat temsilci tarafından veriliyorsa vekâlet veren ile imzalayan ayrılır. Temsil yetkisi ve mal üzerindeki ilgili sıfat gerçek belgelerden gösterilir.

Aynı işletmeyle başka işler de yürütülüyorsa talimatın hangi komisyon dosyasına ait olduğu belirtilir. Tek bir sevkiyat için verilen talimat bütün geçmiş veya gelecek mal partilerinin sigortalanacağı açıklamasına dönüştürülmez. Sürekli kapsam gerçekten kararlaştırılmışsa bunun başlangıç ve sınır kayıtları gösterilir. Talimattaki işlem referansı, mal listesindeki ve teslim belgesindeki referansla aynı dosyaya bağlanmalıdır.

Sigortalatılacak mal listesinin hazırlanması

Malın türü, miktarı, parti veya ayırt edici numarası çizelgede bulunur. Listenin hangi tarihli teslim kaydına dayandığı yazılır. Aynı malların iki farklı belgede görünmesi iki kat miktar gibi hesaplanmaz. Depolar arası hareket yeni mal üretimi sayılmaz. Bir kısmı satılmış veya geri alınmış malın güncel durumu ayrı gösterilir. Talimatın konusu hâlen ilgili işlemde bulunan gerçek miktar olmalıdır.

Birbirinden farklı mal grupları aynı genel başlık altında belirsiz bırakılmaz. Değer, bulunduğu yer ve işlenme aşaması birbirinden ayrılır. Yalnız kolinin dış etiketinden içinde bulunmayan miktar üretilmez. Malın hasarlı veya eksik olduğunu gösteren gerçek kayıt varsa saklanır; sağlam ve tam miktar gibi sunulmaz. Talimat dosyası mevcut durumun doğru açıklamasını taşımalıdır.

Ek listenin son sürümü numaralandırılır. Sonradan eklenen parti için mevcut talimatın kapsamı incelenir ve gerçek yeni açıklama hazırlanır. Malın kaydında farklı kod kullanılmışsa eski ve yeni kodun bağlantısı gösterilir. Bir ürün adının değişmesi aynı fizikî malın iki ayrı kalem olarak sigortalatılacağı anlamına gelmez. Başvurunun ekleri bu kimlik bağlantısını anlaşılır biçimde korur.

Bulunulan yer, işlem aşaması ve süre

İstenen kapsamın hangi yerde ve hangi işlem aşamasında uygulanacağı açık yazılır. Depoda bulunan mal ile taşıma hâlindeki malın gerçek durumları ayrılır. Talimatta tek yer gösterilmişse başka yerdeki bütün malların da aynı kapsamda olduğu varsayılmaz. Mal taşınmışsa gerçek yeni konum ve tarih kaydedilir. Gönderilmesi planlanan mal, fiilen yola çıkmış gibi anlatılmaz.

Süre alanında başlangıç ve bitişin gerçek dayanağı belirtilir. Kanun m.533 bütün komisyon işlerinde otomatik bir yıllık poliçe yapılmasını düzenlemez. Talimattaki süre dosyanın gerçek ihtiyaç ve anlaşmasıyla belirlenir. Tarihler, sigortalatılması istenen aşamayla uyumlu olmalıdır. Önceki talimatın bitmiş süresi sonradan yeni tarih eklenerek hiç kesilmemiş gibi gösterilmez.

Talimat tarihi ile sigorta işleminin gerçekleşme tarihi aynı olay değildir. Komisyoncu talimatı aldığında sürecin hangi noktada olduğu açıklanır. Henüz poliçe düzenlenmemişse teminat sağlanmış gibi işlem kaydı tutulmaz. Başlangıç tarihine ilişkin gerçek sigorta kaydı ayrıca okunur. Talimatın gönderilmiş olması tek başına sigortacının bütün istenen koşulları kabul ettiğini gösteren belge değildir.

Teminat kapsamı ve poliçede karşılaştırılacak alanlar

Vekâlet verenin sigortalatılmasını istediği riskler açık yazılır. Belirsiz bütün riskler ifadesi, somut kapsamın yerine geçirilmez. İstenen tutar, mal değeri ve bunların gerçek hesap kaynağı belirtilir. Talimat sigortacının kabul ettiği poliçe değildir; talep edilen koşullar gerçekleşen belgeyle ayrıca karşılaştırılır. Poliçe adı tek başına bütün istenen risklerin bulunduğunu kanıtlayan açıklama olarak kullanılmaz.

Poliçedeki konu, süre, yer, tutar ve kapsam talimat listesiyle eşleştirilir. Farklı isimli mal veya farklı tarihli dönem görülüyorsa bu fark kaydedilir. Muafiyet ve kapsam dışında bırakılan kayıtlar dosyada bulunan metinden alınır. Talimatın amacı bu gerçek farklılıkları görünür tutmaktır. Görülmemiş özel şartların hangi sonucu doğurduğu uydurulmaz. Başvuruda istenen teminatla karşılanan kapsam ayrı sütunlarda gösterilir.

Talep edilen kapsam teklif aşamasında karşılanmıyorsa komisyoncudan gerçek farkın açıklanması istenir. Eksik teminatın varlığı gizlenerek talimat bütünüyle yerine getirilmiş sayılmaz. Yeni bir kapsam kararı gerekiyorsa gerçek yazışma korunur. Komisyoncuya verilen talimat, vekâlet verenin baştan bilmediği bütün istisnaları kabul ettiği genel onay metni hâline getirilmez. İstenen iş ve gerçekleşen belge arasındaki bağ açık kalır.

Prim, gider sınırı ve avans kaydı

TBK 538, komisyoncunun vekâlet veren yararına yaptığı giderleri ve ödediği paraları düzenler. Sigorta işleminin gerçek gideri kendi poliçe ve ödeme belgeleriyle açıklanır. Talimata uygun gider kaydı, olağan komisyon ücretinden ayrı tutulur. Gider düzeninin ayrıntısı için komisyoncunun giderleri isteme hakkı rehberi kullanılabilir. Görülmemiş prim tutarı kesin masraf diye yazılmaz.

Talimat belirli gider sınırı içeriyorsa bunun gerçek tutarı ve kapsamı açıklanır. Komisyoncuya sınırsız prim gideri yapma izni verildiği varsayılmaz. Teklif, kararlaştırılmış sınırı aşıyorsa mevcut fark bildirilir. Daha önce verilen avans gerçek ödeme kaydıyla gösterilir. Avansın tamamı başka işler için kullanılmışsa bu talimat bakımından kullanılabilir para gibi sunulmaz. Gider hesabının ödeme kaynağı doğru kalemde bulunmalıdır.

Poliçe priminin belgedeki tutarıyla gerçekten ödenen miktar ayrı izlenir. Ödeme takvimi varsa ilgili gerçek kayıt alınır. Tek bir dekontta başka poliçelerin ödemesi de bulunuyorsa dağılım açıklanır. Aynı prim gideri hem komisyon hesabına hem ayrı genel masraf toplamına eklenerek iki kez istenmez. Çalışan ücreti veya ilgili olmayan işletme gideri poliçe primi diye adlandırılmaz.

TBK 505: talimata uygun ifa ve kanuni istisna

TBK 532’deki bağlantıyla vekâlet hükümleri uygulanırken m.505’in açık talimata uygun ifa düzeni de dikkate alınır. Vekil açık talimata uymakla yükümlüdür. Ancak izin alma imkânı bulunmayan ve durum bilinseydi vekâlet verenin de izin vereceğinin açık olduğu hâllerde talimattan ayrılma düzenlenmiştir. Bu iki koşul atlanarak komisyoncunun her durumda istediği poliçeyi seçebildiği söylenmez.

İstisnaya ilişkin olay ileri sürülüyorsa gerçek koşullar ve hangi talimattan ne ölçüde ayrılındığı açıklanır. Yalnız işin acil olduğunu söylemek, m.505’in iki koşulunun bütününü yazılı kayıttan çıkarmaya yetmez. Maddenin diğer durumlara ilişkin zarar ve ifa düzeni de kendi koşulunda okunur. Bu talimat örneği, kanuni istisnaları yok sayan mutlak ifade veya belgesiz zarar kararı içermez.

Komisyoncuya sigortalatma talimat dilekçesi örneği

Word sigortalatma talimatını ve mal-poliçe çizelgesini indirin. Mal listesi, süre, kapsam ve gerçek gider düzeni eklerle tamamlanır. Poliçe yapılmış olduğu alanı, henüz gerçekleşmemiş işlem için doldurulmaz.

Talimat yerine getirildiğinde hemen bildirim

M.533/1 talimatın yerine getirildiğinin hemen bildirilmesini düzenler. Kanunda bu bildirim için bütün olaylarda aynı üç veya yedi günlük süre bulunmaz. Komisyoncu, yaptığı işlemin gerçek sonucunu açıklamalıdır. Bildirimde hangi mal listesi ve hangi talimat sürümünün uygulandığı belirtilir. Sadece sigorta var cümlesiyle işlem kimliği, dönem ve kapsam kaydı birbirinin yerine geçirilemez.

İşlemin sonucu ile prim ödemesinin durumu farklı kayıtlar olarak izlenir. Poliçe örneği, gerçek ödeme belgesi ve kapsam açıklaması dosyalanır. Vekâlet verenin aldığı sonuç bildirimi, daha önce verilmemiş geniş teminat talimatı gibi sunulmaz. Gelen belgelerde fark varsa ilgili alan açık sorulur. Tamamlanan işlem, teklif ve devam eden görüşme kendi gerçek aşamasıyla adlandırılır.

Sigortalatma ile malı koruma borcunun ayrılması

Sigorta yapılması, malın gerçek durumuna ilişkin diğer görevleri ortadan kaldıran açıklama değildir. TBK 534, satılmak üzere gönderilen eşya açıkça ayıplıysa taşıyıcıya karşı hakların korunması için gereken işlemleri, zarar tespitini, mümkün ölçüde koruma ve vekâlet verene hemen bilgi verilmesini düzenler. Aynı madde kısa sürede bozulabilecek eşya için ayrıca satış düzeni içerir. Sigorta talimatının bulunması bu farklı görevlerin yerine getirildiği anlamına gelmez. Mevcut ayıp veya olay kaydı kendi gerçek niteliğinde incelenir.

Bu nedenle talimatın ekindeki mal durumu listesi yalnız değer toplamı değildir. Mevcut belgede görünen ayıp, eksiklik veya işlem aşaması da doğru kaydedilir. Vekâlet verenin sigorta istemesi, önceden oluşmuş bütün olayları gelecekteki teminat kapsamına taşıyan belge gibi kullanılmaz. Daha önce yapılmış koruma veya bildirim işlemi varsa tarih ve kaynağı ayrıca gösterilir. Poliçe kontrolü ile komisyoncunun mal üzerindeki gerçek işlem dosyası birbirinin yerine geçirilmez.

Değişiklik, yenileme ve son kontrol

Malın miktarı, yeri veya işlem süresi değiştiğinde yeni durum kaydedilir. Önceki poliçenin bunu karşıladığı görülmeden bütün değişikliklerin otomatik teminat altında olduğu söylenmez. Yeni talimat veya kapsam açıklaması varsa gerçek tarihi ve sürümü korunur. Eski kayıt silinmez; hangi alanın hangi belgeyle değiştiği gösterilir. Yenileme yapılması planı ile gerçekleşmiş yenileme aynı işlem değildir.

Başvuru gönderilmeden önce muhatap, mal listesi, süre ve gider kaydı aynı ek diziniyle karşılaştırılır. Talimatın son metni ve ulaşma kaydı saklanır. Önceki sözleşme veya poliçe hükmünün tam metni bulunmuyorsa boşluk yorumla tamamlanmaz. Gerçekte gönderilmiş belge ile başvuranın hazırladığı çalışma özeti farklı niteliğiyle belirtilir. Sonraki ihtilafta dosya, talimatın kapsamını ve gerçekleşen işin hangi bölümünü karşıladığını gösterebilmelidir.

Sık sorulan sorular

1. Komisyoncuya sigortalatma talimatı hangi maddeye dayanır?

TBK 533/2, talimat bulunmadıkça genel sigortalatma yükümlülüğü olmadığını düzenler. Belirli talimat bu işlem için açık verilir.

2. Mal komisyoncudaysa otomatik sigorta gerekir mi?

M.533/2 böyle otomatik kural kurmaz. Mevcut sözleşme ve gerçek talimat kaydı incelenir.

3. Talimat sigortacıya mı gönderilir?

Bu örnek sözleşmedeki komisyoncuya sigorta yaptırması için yöneliktir. Sigortacıya hasar başvurusu ayrı işlemdir.

4. Tek poliçe adı bütün risklerin karşılandığını gösterir mi?

İstenen kapsam gerçekleşen belgenin konu, süre, yer ve teminat kayıtlarıyla karşılaştırılır. Yalnız isim bütün kapsamı açıklamaz.

5. Talimat sonucu ne zaman bildirilir?

TBK 533/1 talimatın yerine getirildiğinin hemen bildirilmesini düzenler. Sabit yedi günlük süre eklenmez.

6. Sigorta gideri hangi hesapta gösterilir?

TBK 538’in gider düzeni ve gerçek talimat-ödeme kaynaklarıyla ayrı gösterilir. Olağan komisyon ücretiyle birleştirilmez.

7. Verilen avans poliçe yapıldığını gösterir mi?

Avans ödemesi ile gerçekleşen sigorta işlemi farklıdır. Gerçek poliçe ve ilgili ödeme kaydı ayrıca alınır.

8. Komisyoncu talimattan her zaman serbestçe ayrılır mı?

TBK 505 açık talimata uyma borcunu ve izin alma imkânsızlığıyla açık varsayılan izin koşullarındaki istisnayı düzenler.

9. Sonradan yazılan talimat geçmiş tarihe alınır mı?

Gerçek düzenlenme ve ulaşma tarihleri korunur. Sonraki metin geçmiş hasardan önce verilmiş gibi gösterilmez.

10. Tek parti talimatı diğer bütün malları kapsar mı?

Talimatın gerçek kapsamı belirlenir. Bir parti için verilen açıklama bütün diğer işlemlere otomatik taşınmaz.

Resmî kaynaklar ve kapsam

Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.533; ilgili m.532, 534, 505 ve 538. Kabul edilen metin için TBMM resmî kanun kaynağı kullanılır. Hazırlama tarihi 30 Eylül 2026. İçerik komisyon işi konusu belirli mallar için açık sigortalatma talimatına yöneliktir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Türkiye genelindeki dosyaları Mersin’den yürütür. Akdeniz/Mersin ofis konumu görüşme adresini gösterir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Komisyoncuya Malları Sigortalatma Talimat Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular