Latin Alfabesi Dışındaki Marka Başvurusunda Latin Harfli Karşılık Zorunlu mu? (2026)
Kısa ve net cevap: Evet. Marka örneğinde Latin alfabesi dışında harf veya karakterler bulunuyorsa, Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.5 uyarınca bu unsurların Latin alfabesindeki karşılığı başvuru formunda belirtilmelidir. Yönetmelik m.8/5, Latin harfli karşılığın eksik olması hâlinde TÜRKPATENT’in eksikliğin giderilmesi için iki aylık süre vermesini öngörür. Bu eksikliğin giderilmesi başvuru tarihini değiştirmez; ancak süresinde tamamlanmayan eksiklik başvurunun işlemden kaldırılması sonucunu doğurur.
Hukuki dayanak hangi maddelerdir?
Yabancı alfabeli markalarda iki ayrı düzenleme birlikte uygulanır. SMK m.4, kelimeler, harfler ve diğer işaretlerin marka olabileceğini düzenler ve marka korumasını yalnızca Latin alfabesine özgü işaretlerle sınırlandırmaz. Başvuru formunun içeriğini düzenleyen Uygulama Yönetmeliği m.5 ise marka örneğinde Latin alfabesi dışında unsur bulunması hâlinde Latin alfabesindeki karşılığın formda belirtilmesini ister.
Eksikliğin sonucu Yönetmelik m.8/5’te düzenlenmiştir. TÜRKPATENT, Latin harfli karşılığın bulunmadığını tespit ederse iki aylık tamamlama süresi verir. Bu süre içinde gerekli bilginin sunulması başvuru tarihini geriye veya ileriye taşımaz; başvuru tarihi ilk başvurunun diğer zorunlu unsurlarıyla korunur.
“Latin alfabesindeki karşılık” ne anlama gelir?
Bu yükümlülük, marka örneğindeki Latin dışı karakterlerin sicilde okunabilir ve araştırılabilir biçimde tanımlanmasını sağlar. Arap, Kiril, Çin, Japon, Kore, Gürcü, Ermeni veya başka yazı sistemlerinde bulunan kelime veya harflerin Latin karakterleriyle ifade edilen karşılığı başvuruda gösterilir.
Karşılık belirtilirken markanın görseli değiştirilmez. Başvuru sahibinin tescil etmek istediği marka örneği hangi yazı sistemindeyse o örnek sicilde korunmaya devam eder. Latin harfli gösterim, marka örneğinin yerine geçen yeni bir kelime markası değildir; başvurunun anlaşılması ve kayıt sisteminin sağlıklı işlemesi için ek bilgidir.
Transliterasyon ile tercüme aynı şey midir?
Hayır. Latin harfli karşılığın gösterilmesi, işaretin anlamının Türkçeye çevrilmesiyle aynı işlem değildir. Transliterasyon, yazı sistemini değiştirerek sözcüğün ses veya harf karşılığını Latin karakterlerle göstermeye yöneliktir. Tercüme ise sözcüğün başka dildeki anlamını aktarır.
Başvuruda gerekli olan bilginin niteliği doğru belirlenmelidir. İşaretin Latin harfli karşılığı ile Türkçe anlamı farklı bilgiler olabilir. TÜRKPATENT tarafından ayrıca anlam veya açıklama istenen durumlarda bu bilgi dosyanın niteliğine göre sunulur; fakat Yönetmelik m.5’teki Latin harfli karşılık yükümlülüğü yalnızca anlam çevirisi yapılarak yerine getirilmiş sayılmaz.
Arapça marka başvurusunda ne yapılmalıdır?
Arap alfabesiyle yazılmış kelime veya harflerden oluşan marka örneği başvuruya görsel olarak eklenir ve başvuru formunda Latin alfabesindeki karşılığı belirtilir. Görsel örnek, Latin harfli karşılık nedeniyle değiştirilmez. Koruma, sicildeki marka örneği ve başvuruda belirtilen mal-hizmetlerle birlikte değerlendirilir.
Arapça işaretin birden fazla Latinleştirme biçimi bulunuyorsa başvuruda kullanılacak karşılık, markanın gerçek okunuşunu ve ticari kullanımını tutarlı biçimde yansıtmalıdır. Sonradan farklı bir yazım biçimine geçmek yerine başvuru öncesinde marka sahibinin kullandığı standardın kesinleştirilmesi gerekir.
Kiril alfabesiyle yazılan markalarda kural değişir mi?
Hayır. Yönetmelik m.5 belirli bir yabancı alfabeyi hedeflemez. Marka örneği Latin alfabesi dışında karakter içeriyorsa Latin alfabesindeki karşılık formda yer alır. Rusça, Ukraynaca, Bulgarca, Sırpça veya Kiril kullanan diğer dillerdeki marka örneklerinde de aynı başvuru tekniği uygulanır.
Kiril alfabesindeki görsel işaret ile Latin harfli karşılık birbirine bağlanmalı; başvuru sahibi hangi işaret için hak istediğini belirsiz bırakmamalıdır. Ticari kullanımda Latin versiyon da bağımsız marka olarak kullanılıyorsa bunun ayrıca tescil edilmesi gerekip gerekmediği ayrı değerlendirilmelidir.
Çin, Japon veya Kore karakterlerinde hangi sorunlar ortaya çıkar?
Karakter tabanlı yazı sistemlerinde Latinleştirme ve anlam aktarımı birbirinden özellikle ayrılmalıdır. Tek bir karakter veya karakter grubu, hem ses hem anlam bakımından farklı şekillerde açıklanabilir. Başvuru formunda markanın Latin harfli karşılığı açık biçimde belirtilmeli ve işaretin görseliyle çelişen açıklama yapılmamalıdır.
İşaretin farklı okunuşları bulunuyorsa marka sahibinin ticari kullanımda benimsediği biçim ve ilgili dil standardı esas alınarak tutarlı dosya hazırlanmalıdır. Belirsizliğin sonradan TÜRKPATENT yazışmasıyla çözülmesine güvenmek yerine başvuru öncesi dil kontrolü yapılmalıdır.
Latin karşılık eksikse TÜRKPATENT ne yapar?
Yönetmelik m.8/5 uyarınca bu eksiklik doğrudan başvurunun reddiyle sonuçlandırılmaz; başvuru sahibine eksikliği gidermesi için iki aylık süre verilir. Sürenin başlangıcı Kurum bildirimi ve tebligat sistemi üzerinden takip edilmelidir. Başvuru sahibi, istenen Latin harfli karşılığı süresi içinde sunmalıdır.
Eksiklik süresinin verilmesi başvuru sahibine sınırsız düzeltme hakkı tanımaz. Kurumun istediği bilgi tam ve doğru biçimde sunulmalı; yeni bir işaret yaratacak değişiklik yapılmamalıdır. Sürenin kaçırılması işlemden kaldırma sonucuna yol açar.
İki aylık tamamlama başvuru tarihini değiştirir mi?
Hayır. Yönetmelik m.8/5’teki Latin harfli karşılık eksikliği, m.8/3’teki başvuru tarihini oluşturan çekirdek unsurlardan farklıdır. Latin karşılık süresinde tamamlandığında ilk başvuru tarihi korunur. Bu ayrım, marka başvurularında öncelik sırası bakımından önemlidir.
Başvuru tarihini değiştiren eksiklikler ile tarihi etkilemeyen biçimsel eksiklikler karıştırılmamalıdır. Marka örneği, başvuru sahibi bilgisi veya mal-hizmet listesi gibi çekirdek unsurların eksikliği farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle TÜRKPATENT eksiklik yazısında belirtilen hukuki dayanak dosya bazında kontrol edilmelidir.
Latin karşılık eklemek marka örneğini değiştirir mi?
Hayır. Latin harfli karşılık, sicildeki yabancı alfabeli işaretin yerine yeni marka örneği olarak geçmez. Marka örneğinin kendisi başvuruda nasıl sunulduysa koruma onun üzerinden belirlenir. Latin karşılık tanımlayıcı bilgidir.
Başvuru sahibi, Latin karşılığı fırsat bilerek işaretin kelime yapısını, grafik düzenini veya anlamını değiştiremez. Yönetmelik m.21’deki düzeltme hükümleri de marka örneğinin esaslı biçimde değiştirilmesine izin vermez. Koruma konusunu değiştiren müdahale yeni başvuru gerektirebilir.
Yabancı alfabeli marka ile Latin harfli marka aynı hak mıdır?
Bir markanın Arapça, Kirilce veya başka yazı sistemindeki versiyonu ile Latin harfli versiyonu her durumda tek tescilin otomatik olarak kapsadığı aynı işaret değildir. Benzerlik ve koruma kapsamı marka hukukunun genel ölçütleriyle değerlendirilir. Başvuruda Latin karşılığın yazılması, Latin harfli versiyonu bağımsız marka örneği olarak tescil etmez.
İşletme her iki versiyonu da piyasada bağımsız ve yoğun biçimde kullanıyorsa portföy stratejisinde iki işaret için ayrı tescil gerekip gerekmediği incelenmelidir. Bu yaklaşım, kullanım ispatı ve ihlal takibinde sicil ile fiilî kullanım arasındaki farkı azaltır.
Mal ve hizmet sınıfları yabancı alfabeli markada nasıl belirlenir?
Markanın hangi alfabede yazıldığı Nice sınıflandırmasını değiştirmez. SMK m.11 ve Yönetmelik m.9 uyarınca mal ve hizmetler sınıf numarası ve açık listeyle belirlenir. Başvurunun koruma kapsamı yabancı yazı sisteminden değil, sicildeki işaret ile seçilen mal-hizmetlerin birlikte değerlendirilmesinden doğar.
Sınıf seçimi için Marka Sınıfları ve Nice Sınıflandırması rehberimiz kullanılabilir. Genel ve belirsiz mal-hizmet terimleri ayrıca Yönetmelik m.9’daki açıklama sürecine tabidir.
Yabancı kelimenin anlamı mutlak ret incelemesinde önem taşır mı?
Evet. İşaretin yabancı dilde olması, SMK m.5’teki mutlak ret nedenlerinin uygulanmasını engellemez. Kelimenin ilgili tüketici kesimi tarafından anlaşılması, mal veya hizmetin niteliğini, türünü, kalitesini veya başka özelliğini doğrudan tanımlaması hâlinde ayırt edicilik ve tanımlayıcılık incelemesi yapılır.
TÜRKPATENT yalnızca karakter biçimine bakmaz. İşaretin anlamı ve ilgili pazar bağlamı da tescil edilebilirlik değerlendirmesinde önem taşır. Genel çerçeve için SMK m.5 Mutlak Ret Nedenleri rehberi incelenebilir.
Önceki markalar yabancı alfabeli başvuruyu etkiler mi?
Evet. SMK m.6 kapsamındaki nispi ret nedenleri, işaretlerin yazı sistemi farklı olsa da uygulanır. Önceki Latin harfli marka ile yeni yabancı alfabeli işaretin okunuş, anlam veya genel izlenim bakımından benzerliği somut dosyada değerlendirilebilir. Aynı şekilde önceki yabancı alfabeli marka da yeni Latin harfli başvuruya karşı ileri sürülebilir.
Başvuru öncesi araştırma yalnızca birebir karakter eşleşmesine indirgenmemelidir. Latin karşılık, okunuş, anlam ve ilgili mal-hizmetler birlikte analiz edilmelidir. SMK m.6 Nispi Ret Nedenleri rehberi bu incelemenin kanuni çerçevesini açıklar.
Madrid sistemiyle gelen uluslararası başvurularda neden dil kontrolü gerekir?
Türkiye’ye uluslararası tescil sistemi üzerinden yöneltilen markalarda da ulusal inceleme sırasında işaretin sicilde anlaşılır olması ve ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması gerekir. Yabancı alfabeli marka örneğinin Latin harfli karşılığı, Türkiye’deki inceleme ve araştırma süreçlerinde önem taşır.
Uluslararası marka başvurusunun genel çerçevesi için Madrid Protokolü ile Uluslararası Marka Tescili rehberimiz kullanılabilir. Uluslararası kayıt, Türkiye’deki mutlak ve nispi ret incelemesini ortadan kaldırmaz.
Vekil aracılığıyla başvuruda dil bilgisini kim kontrol etmelidir?
Marka vekili veya başvuru sahibinin temsilcisi, dosyada sunulan Latin karşılığın marka sahibinin gerçek ticari kullanımını yansıttığını teyit etmelidir. Çeviri hizmeti alınmışsa dil uzmanının verdiği karşılık başvuru örneğiyle çapraz kontrol edilmelidir. Yalnızca otomatik transliterasyon aracına güvenmek, özellikle çok anlamlı veya farklı romanizasyon standartları bulunan dillerde risk yaratır.
Başvuru sahibinin onayı dosyada korunmalı; marka portföyündeki diğer ülkelerde kullanılan Latinleştirme biçimleriyle tutarlılık sağlanmalıdır. Farklı ülkelerde farklı karşılık kullanılması ileride marka portföyünün yönetimini zorlaştırabilir.
Tescil sonrası kullanımda hangi versiyon kullanılmalıdır?
SMK m.9’daki ciddi kullanım yükümlülüğü açısından tescilli marka ile fiilen kullanılan işaret arasındaki bağ önemlidir. Yabancı alfabeli marka tescilli olup piyasada yalnızca Latin harfli versiyon kullanılıyorsa, kullanımın tescilli markanın ayırt edici karakterini değiştirip değiştirmediği somut dosyada değerlendirilir.
Marka sahibi her iki versiyonu da düzenli kullanıyorsa tescil portföyünü bu kullanıma göre planlamalıdır. Kullanım zorunluluğu hakkında Marka Kullanma Zorunluluğu ve 5 Yıl Kuralı rehberimiz ayrıntılı bilgi içerir.
Başvuru öncesi kontrol listesi
- Marka örneğinde Latin dışı karakter bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
- Latin alfabesindeki karşılık başvuru formuna yazılmalıdır.
- Transliterasyon ile Türkçe anlam birbirine karıştırılmamalıdır.
- Marka örneği Latin karşılık eklenirken değiştirilmemelidir.
- Mal-hizmet sınıfları Nice sistemine göre hazırlanmalıdır.
- Yabancı kelimenin anlamı SMK m.5 açısından incelenmelidir.
- Önceki markalar okunuş ve anlam benzerliği yönünden araştırılmalıdır.
- TÜRKPATENT iki aylık eksiklik süresi verirse süre tebliğden itibaren dosya bazında takip edilmelidir.
Resmî kaynaklar
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Uygulama Yönetmeliğinin güncel metni için TÜRKPATENT Mevzuat sayfası; elektronik başvuru ve duyurular için Türk Patent ve Marka Kurumu kullanılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Arapça marka Türkiye’de tescil edilebilir mi?
Evet. SMK m.4 yabancı alfabeli işaretleri yasaklamaz; tescil şartlarının tamamı uygulanır.
Latin harfli karşılık zorunlu mudur?
Latin alfabesi dışındaki unsurlar için Yönetmelik m.5 uyarınca Latin alfabesindeki karşılık belirtilmelidir.
Eksiklik süresi kaç aydır?
Yönetmelik m.8/5 uyarınca iki aydır.
Eksik Latin karşılık sonradan tamamlanırsa başvuru tarihi değişir mi?
Hayır. Bu eksikliğin süresinde giderilmesi başvuru tarihini değiştirmez.
Latin karşılık Türkçe tercüme midir?
Hayır. Latin harfli gösterim ile anlam tercümesi farklı bilgilerdir.
Latin karşılık yeni marka örneği oluşturur mu?
Hayır. Sicildeki asıl marka örneğinin yerine geçmez.
Kiril alfabesi için de aynı kural geçerli mi?
Evet. Yönetmelik bütün Latin dışı yazı sistemleri bakımından uygulanır.
Yabancı kelimenin anlamı ret nedeni olabilir mi?
Evet. SMK m.5 kapsamındaki tanımlayıcılık ve ayırt edicilik incelemesi yabancı kelimeler için de yapılır.
Latin harfli versiyon ayrıca tescil edilmeli mi?
Her iki versiyon bağımsız ticari işaret olarak kullanılıyorsa ayrı tescil ihtiyacı marka portföyü bakımından değerlendirilmelidir.
Süre geçirilirse ne olur?
Yönetmelik m.8/5 kapsamındaki eksiklik süresinde giderilmezse başvuru işlemden kaldırılır.
Sonuç
Latin alfabesi dışındaki marka işaretlerinde temel kural açıktır: marka örneği yabancı yazı sistemiyle korunabilir; ancak Yönetmelik m.5 uyarınca Latin alfabesindeki karşılığı başvuru formunda gösterilmelidir. Eksiklik varsa Yönetmelik m.8/5 uyarınca iki ay içinde tamamlanır ve bu tamamlama başvuru tarihini değiştirmez. Doğru transliterasyon, mutlak ve nispi ret incelemesi, sınıf seçimi ve fiilî kullanımın tescille uyumu birlikte yönetilmelidir.
Latinleştirme standardı marka portföyünde nasıl sabitlenmelidir?
Bir yabancı alfabeli marka birden fazla ülkede tescil edilecekse Latinleştirme biçiminin portföy genelinde tutarlı tutulması önemlidir. Aynı kelimenin farklı başvurularda farklı Latin harfleriyle yazılması, araştırma, izleme, lisans, devir ve kullanım ispatı dosyalarında karışıklık yaratabilir. Marka sahibi ticari kullanımdaki resmi Latin karşılığı belirlemeli ve Türkiye başvurusunda bu standardı kullanmalıdır. Dilbilimsel olarak birden fazla doğru karşılık bulunabilen markalarda tercih edilen sistem dosyaya kaydedilmeli; sonraki başvurular, alan adları ve şirket içi marka kılavuzlarında aynı biçim sürdürülmelidir.
Yabancı alfabeli markada arama ve izleme nasıl yapılmalıdır?
Marka araştırması yalnızca sicildeki yabancı karakterlerin birebir eşleşmesini aramakla sınırlanmamalıdır. Aynı kelimenin Latin karşılığı, farklı romanizasyonları, okunuş benzerlikleri ve anlamı da araştırma planına eklenmelidir. Sonraki marka izleme sistemlerinde de hem asıl yazı sistemi hem Latin karşılık izlenmelidir. Aksi halde Latin harflerle yapılmış ve okunuş bakımından yakın bir yeni başvuru gözden kaçabilir. Özellikle Türkiye’de ilgili tüketici kesiminin yabancı karakterleri nasıl okuyacağı, karıştırılma ihtimali analizinde önem taşır. Bu nedenle başvuru dosyasındaki Latin karşılık, yalnızca form şartı değil sonraki marka izleme stratejisinin de temel verisidir.
Latin karşılığın hatalı yazılması hangi sorunları doğurur?
Hatalı Latin karşılık, marka örneğini otomatik olarak değiştirmez; ancak sicilin araştırılabilirliğini ve dosyanın tutarlılığını zedeler. Hata başvuru aşamasında fark edilirse maddi hatanın niteliğine göre düzeltme istenebilir; fakat koruma konusunu veya işaretin kimliğini değiştirecek müdahale basit düzeltme sayılamaz. Hatanın tescil sonrasına taşınması, lisans sözleşmeleri, devir belgeleri ve uluslararası portföy kayıtlarında farklı yazımlara yol açabilir. Bu nedenle Latin karşılık başvuru gönderilmeden önce marka sahibi ve gerekli ise yetkin dil uzmanı tarafından kontrol edilmelidir.
Yabancı alfabeli markada delil dosyası nasıl tutulmalıdır?
Marka hem yabancı alfabeyle hem Latin harfli biçimde kullanılıyorsa reklam, fatura, katalog, ambalaj, internet sitesi ve sosyal medya kayıtları ayrı klasörlenmelidir. Hangi versiyonun hangi tarihte ve hangi mal veya hizmet için kullanıldığı anlaşılır olmalıdır. Tescilli işaret yabancı alfabeli olduğu hâlde ticari kullanımın zamanla tamamen Latin versiyona kayması, SMK m.9’daki ciddi kullanım değerlendirmesinde özel önem taşır. Marka sahibi tescilli işareti portföyde pasif bırakmamalı, fiilî kullanım değiştiğinde yeni başvuru ihtiyacını değerlendirmelidir.
Başvuru sahibinin son kontrolü
Gönderimden önce marka örneği ile Latin karşılık yan yana kontrol edilmeli, yazımın ticari kullanım ve diğer ülke tescilleriyle uyumu doğrulanmalı, mal-hizmet listesi ve başvuru sahibi bilgileri de aynı dosyada kesinleştirilmelidir. Bu kontrol, iki aylık tamamlama süresine ihtiyaç duyulmasını önler ve sicilde tek, tutarlı marka kimliği oluşturur.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 17 Eylül 2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.4, m.5, m.6, m.9 ve m.11 ile Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.5, m.8, m.9 ve m.21 esas alınarak kontrol edilmiştir. Yazar ve inceleyen: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
