Milli Parkta Elektrik, Doğalgaz, Su ve Altyapı Tesisi İzni Nasıl Alınır? 2873 m.8 | 2026
Korunan bir alandan enerji hattı geçirmek, trafo kurmak, içme suyu hattı döşemek veya haberleşme altyapısı oluşturmak sıradan bir imar ve ruhsat süreci değildir. Milli park ve tabiat parklarında 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu özel izin rejimi kurar. 19 Mart 2026’da yürürlüğe giren 7576 sayılı Kanun, m.8’e yeni fıkralar ekleyerek bu izinlerin hangi şartlarla verilebileceğini açıklaştırmıştır.
Bu rehber; elektrik, doğalgaz, petrol, su, termal su, atık su, haberleşme ve ulaşım altyapısına ilişkin 2026 sonrası izin rejimini, kamu yararı ve zaruret şartlarını, plan uyumunu, izin bedelini, acil içme suyu tesisleri için getirilen istisnayı ve izin dışı kullanımın hukuki risklerini doğrudan 2873 m.8’e dayanarak açıklar.
- 2873 m.8 2026’da nasıl değişti?
- Hangi altyapı tesisleri için izin verilebilir?
- Planlara uygunluk şartı ne anlama gelir?
- Kamu yararı ve zaruret birlikte mi aranır?
- İzin hangi makam tarafından verilir?
- İzin bedeli ne zaman alınmaz?
- Acil içme suyu tesislerinde plan şartı aranır mı?
- İzin amacı dışında kullanılırsa ne olur?
- İzin verilmezse hangi hukuki yol kullanılabilir?
- Sık sorulan sorular
2873 m.8 2026’da Nasıl Değişti?
7576 sayılı Kanunun 5. maddesi, Milli Parklar Kanunu m.8’de hem kurumsal ifadeleri güncelledi hem de altyapı ve tesis izinleri için yeni fıkralar ekledi. Güncel düzenleme, korunan alanın yönetimi için gerekli olan ve yalnızca korunan alana hizmet veren tesisler ile üçüncü kişilerin altyapı ihtiyaçları arasında açık ayrım yapmaktadır.
Birinci grupta, korunan alanın yönetimi için gerekli ve yalnızca korunan alana hizmet veren tesisler bulunur. Kanun, bu tesislere yönelik izinlerden bedel alınmayacağını açıkça düzenler. İkinci grupta ise gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri lehine verilebilecek; ulaşım, enerji, petrol-doğalgaz, haberleşme, su ve diğer altyapı yatırımlarına ilişkin izinler yer alır. Bu ikinci grup için plan uyumu, kamu yararı, zaruret ve bedel şartları öngörülmüştür.
Bu ayrım, “kamuya yararlı bir tesis olduğu için otomatik olarak ücretsiz izin verilir” düşüncesini ortadan kaldırır. Tesisin yalnızca korunan alan yönetimine hizmet edip etmediği, yatırımın kimin lehine olduğu ve m.8’deki özel koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca incelenmelidir.
Hangi Altyapı Tesisleri İçin İzin Verilebilir?
2873 m.8’de 2026 itibarıyla örnekler kanun düzeyinde sayılmıştır. Bunlar; ulaşım, elektrik iletim ve nakil hattı, petrol ve doğalgaz iletim hattı, trafo, haberleşme, su, termal su, atık su, altyapı ve bunlarla ilgili yapı ve tesislerdir.
Kanun “altyapı ve bunlarla ilgili yapı ve tesisler” ifadesini de kullandığı için, yalnızca listede yazılı ana hatlar değil, bu altyapının işlevini yerine getirmesi için gerekli bağlantılı yapı ve tesisler de izin değerlendirmesine konu olabilir. Bununla birlikte her yardımcı yapının otomatik olarak izin kapsamında sayılacağı sonucu çıkarılamaz; projenin teknik niteliği ve m.8’deki şartlarla bağlantısı somutlaştırılmalıdır.
İzin mekanizması yalnızca milli park ve tabiat parklarında düzenlenmiştir. Taşınmazın başka bir koruma statüsünde olması halinde uygulanacak özel hükümler ayrıca kontrol edilmelidir. Bu nedenle projeye başlanmadan önce alanın resmi statüsü, sınırı ve yürürlükteki planları belirlenmelidir.
Planlara Uygunluk Şartı Nedir?
2873 m.8, altyapı izinleri için ilk şart olarak planlara uygunluğu öngörür. Milli Parklar Kanunu m.4 uyarınca milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce hazırlanır veya hazırlattırılır ve yürürlüğe konulur.
Milli park ve tabiat parklarında iskân ve yapılaşmaya konu olacak yerlerin imar planları da gelişme planı hüküm ve kararlarına uygun olmak zorundadır. Dolayısıyla yalnızca belediye imar planında hattın veya yapının gösterilmiş olması, Milli Parklar Kanunu bakımından tek başına yeterli değildir. Korunan alan planlarıyla uyum ayrıca aranır.
İzin dosyasında güzergâh, koordinatlar, tesis alanı, bağlantı noktaları ve varsa servis yolları gibi unsurların planlarla karşılaştırılması gerekir. Projenin bir kısmının korunan alan sınırı içinde, bir kısmının dışında kalması halinde hangi bölümün 2873 m.8 iznine tabi olduğu teknik verilerle ayrıştırılmalıdır.
Kamu Yararı ve Zaruret Birlikte mi Aranır?
Evet. Kanun, “planlarına uygun olması, kamu yararı ve zaruret olması halinde” izin verilebileceğini düzenler. Buradaki bağlaç yapısı, plan uyumu yanında kamu yararı ve zaruret koşullarının da birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Kamu yararı, projenin yalnızca yatırımcı açısından ekonomik fayda sağlaması anlamına gelmez. Projenin toplum açısından hizmet ihtiyacına cevap vermesi, altyapı gerekliliği ve korunan alan üzerindeki etkisi birlikte ele alınır. Zaruret ise yatırımın korunan alandan geçirilmesinin veya burada kurulmasının gerçekten gerekli olup olmadığına ilişkin daha sıkı bir değerlendirme gerektirir.
Bu nedenle alternatif güzergâhın veya alanın bulunup bulunmadığı, korunan alanda daha az etki yaratacak teknik çözümün mümkün olup olmadığı, projenin kapsamının ihtiyaçtan fazla tutulup tutulmadığı gibi veriler izin dosyasında önem taşır. “Kamu hizmeti” niteliği tek başına m.8’deki zaruret şartını ortadan kaldırmaz.
İzin Hangi Makam Tarafından Verilir?
2873 m.8’in güncel metni, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri lehine verilecek izinlerin bedeli karşılığında Tarım ve Orman Bakanlığınca verilebileceğini düzenler. Kanunda “verilebilir” ifadesi kullanılmıştır; dolayısıyla şartların varlığı izin talep eden bakımından otomatik ve koşulsuz bir ruhsat hakkı doğurmaz.
İzin işlemlerinin usul ve esasları Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Başvuruda yürürlükteki ikincil düzenlemelerin ve istenen teknik belgelerin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Başka idari makamlardan alınması gereken ruhsat, ÇED kararı, enerji piyasası izni, belediye veya il özel idaresi işlemi varsa bunların bulunması 2873 m.8 izninin yerine geçmez. Her mevzuatın öngördüğü izin kendi hukuki alanında değerlendirilir.
İzin Bedeli Ne Zaman Alınmaz?
Kanun burada açık bir istisna koymuştur: korunan alanın yönetimi için gerekli olan ve sadece korunan alana hizmet veren tesislere yönelik izinlerden bedel alınmaz. İki şart birlikte aranır. Tesis korunan alan yönetimi için gerekli olmalı ve yalnızca korunan alana hizmet vermelidir.
Örneğin genel şebekeye hizmet veren geniş kapsamlı bir altyapının korunan alandan geçmesi ile yalnızca korunan alanın ziyaretçi yönetimine veya kendi hizmet birimlerine yönelik bir tesis aynı hukuki kategori değildir. Bedelsizlik istisnasının uygulanabilmesi için tesisin kullanım amacı ve hizmet alanı belgelenmelidir.
Gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi lehine verilen m.8 kapsamındaki altyapı izinlerinde ise kanun “bedeli mukabilinde” ifadesini kullanır. Bedelin hesaplanması ve tahsili ikincil düzenlemeler çerçevesinde yürütülür.
Acil İçme Suyu Tesislerinde Plan Şartı Aranır mı?
2026 değişikliği içme suyu bakımından özel ve dar bir istisna getirmiştir. İçme suyu temini açısından yapımı aciliyet gösteren ve kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arz eden tesisler için uzun devreli gelişme planı veya gelişme planı şartı aranmaz.
Bu istisna her su projesi için uygulanmaz. Kanun aynı anda üç unsur ister: tesis içme suyu teminine yönelik olmalı, yapımı aciliyet göstermeli ve kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin zorunluluk taşımalıdır. Bu koşullar bulunmadan sıradan bir proje “acil içme suyu” adı altında plan şartının dışında bırakılamaz.
Kanun ayrıca ilgili kurumların görüşlerinin alınmasını öngörür. Tesis tamamlandıktan sonra da plansız bırakılmaz; yapılan tesisler uzun devreli gelişme planlarına veya gelişme planlarına işlenir. Bu nedenle istisna, planlama sisteminden kalıcı muafiyet değil, acil kamu ihtiyacına yönelik sınırlı bir kolaylıktır.
Verilen İzin Amacı Dışında Kullanılabilir mi?
Hayır. 2873 m.8, verilen izinlerin amacı dışında kullanılamayacağını açıkça düzenler. Örneğin belirli bir enerji hattı, su iletim tesisi veya haberleşme altyapısı için verilen izin, izin alanının farklı ticari yapılaşmaya veya başka bir kullanım biçimine dönüştürülmesine dayanak yapılamaz.
İzin koşullarına aykırı kullanım tespit edildiğinde idarenin denetim ve yaptırım yetkileri gündeme gelir. Yapılan fiil ayrıca 2873 m.14 veya m.15’teki yasaklara giriyorsa ceza ve yıkım hükümleri de somut olaya göre incelenebilir. Bu nedenle izin belgesinin sınırları, proje eki, koordinatlar ve teknik şartlar uygulamada esas alınmalıdır.
Korunan alandaki izinsiz yapı ve tesislerin 2026 sonrası akıbeti için 2873 m.15 yıkım rehberimize; yasak faaliyetlerin ceza boyutu için 2873 m.21 ceza rehberimize bakılabilir.
İzin Verilmezse veya İzin İptal Edilirse Ne Yapılır?
İzin talebinin reddi, iznin geri alınması veya izin koşullarına ilişkin işlem idari işlem niteliğindedir. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka uygunluğu idari yargıda denetlenebilir. Dava süresi, işlemin tebliğ tarihi ve varsa özel düzenleme somut dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.
Dava dilekçesinde yalnızca yatırımın maliyeti veya önemine dayanmak yeterli değildir. Plan uyumu, kamu yararı ve zaruret koşullarını gösteren teknik raporlar, alternatif güzergâh çalışmaları, ilgili kurum görüşleri, proje paftaları ve idarenin ret gerekçesi birlikte değerlendirilmelidir.
İşlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğacağı ve açık hukuka aykırılık bulunduğu ileri sürülüyorsa İYUK m.27 kapsamında yürütmenin durdurulması talebi ayrıca gündeme gelebilir. Bu konuda yürütmenin durdurulması şartları başlıklı rehberimiz incelenebilir.
Başvuru Dosyasında Bulunması Gereken Temel Teknik Veriler
Kanun bütün belge listesini tek tek saymaz; ayrıntılar ikincil düzenlemelerde ve idari uygulamada belirlenir. Bununla birlikte m.8’deki kanuni şartların ispatı bakımından projenin açık teknik tanımı zorunludur. Güzergâh koordinatları, korunan alan sınırıyla çakışma haritası, tesisin kapladığı alan, alternatif güzergâh incelemesi, plan kararlarıyla uyum ve proje gerekçesi başvurunun çekirdeğini oluşturur.
Kamu yararı ve zaruret iddiası teknik ve idari belgelerle desteklenmelidir. Alternatiflerin neden yeterli olmadığı, seçilen güzergâhın doğal değerler üzerindeki etkisinin nasıl azaltılacağı ve rehabilitasyon/koruma önlemleri somutlaştırılmalıdır. Eksik veya genel ifadeli başvuru, idarenin m.8 koşullarını sağlıklı değerlendirmesini güçleştirir.
Resmî Kaynaklar
- TBMM – 7576 sayılı Kanun tam metni
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu
- Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
Sık Sorulan Sorular
1. Milli parkta elektrik hattı geçirilebilir mi?
Evet; ancak 2873 m.8’deki plan uyumu, kamu yararı ve zaruret şartları sağlanmalı ve Bakanlık izni alınmalıdır.
2. Doğalgaz hattı için de aynı izin gerekir mi?
Evet. Petrol ve doğalgaz iletim hatları m.8’de açıkça sayılmıştır.
3. Trafo kurulabilir mi?
Trafo da izin verilebilecek tesisler arasında sayılmıştır. Plan uyumu, kamu yararı, zaruret ve izin şartları geçerlidir.
4. Haberleşme altyapısı m.8 kapsamında mıdır?
Evet. Haberleşme altyapısı kanunda açıkça sayılmıştır.
5. Özel şirket lehine izin verilebilir mi?
Evet. Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri lehine, kanuni koşullar sağlanırsa bedeli karşılığında Bakanlıkça izin verilebilir.
6. Her altyapı izni ücretli midir?
Hayır. Korunan alan yönetimi için gerekli ve sadece korunan alana hizmet veren tesislerin izinlerinden bedel alınmaz.
7. Acil içme suyu hattında gelişme planı şartı var mı?
Yapımı acil, kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin zorunlu içme suyu tesislerinde uzun devreli gelişme planı/gelişme planı şartı aranmaz; ilgili kurum görüşleri alınır ve tesis sonradan plana işlenir.
8. Belediye ruhsatı m.8 izninin yerine geçer mi?
Hayır. Başka mevzuat kapsamında alınan ruhsat veya izin, Milli Parklar Kanunu m.8’deki özel izin rejiminin yerine geçmez.
9. Verilen izin başka amaçla kullanılabilir mi?
Hayır. Kanun açık biçimde izinlerin amacı dışında kullanılamayacağını düzenler.
10. Ret kararına karşı dava açılabilir mi?
İzin reddi bir idari işlem olarak hukuka uygunluk denetimine tabidir. Dava süresi ve görevli mahkeme somut işleme göre belirlenir.
Sonuç
2026 değişikliğiyle 2873 m.8, milli park ve tabiat parklarındaki altyapı izinlerini ayrıntılı bir kanuni çerçeveye bağladı. Elektrik, doğalgaz, petrol, trafo, haberleşme, su, termal su, atık su ve ulaşım gibi altyapı projeleri için planlara uygunluk, kamu yararı ve zaruret birlikte değerlendirilir; gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişileri lehine izin bedeli karşılığında Bakanlıkça verilebilir.
Acil içme suyu tesisleri için getirilen plan istisnası dar kapsamlıdır ve aciliyet ile vazgeçilmez kesin zorunluluk şartlarına bağlıdır. İzin amacı dışında kullanım yasaktır. Bu nedenle proje geliştirme aşamasında korunan alan statüsü, planlar, alternatif güzergâhlar ve izin dosyası birlikte hazırlanmalıdır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
Son güncelleme: 16 Eylül 2026. İçerik 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu m.4 ve m.8 ile 7576 sayılı Kanunun yürürlükteki hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
