Mukayeseli Keşif Dilekçesi: Tapu Planı ve Fiilî Sınır

Bu örnek, mevcut dava dosyasına sunulan delil ve inceleme talebidir. Başlı başına tapu iptal davası, kadastro teknik hata düzeltme başvurusu veya komşuya gönderilen ihtar değildir. Dilekçenin amacı, kimin haklı olduğunu bilirkişiye kararlaştırmak değil, çekişmeli sınırın teknik durumunu mahkemenin değerlendireceği açıklıkta ortaya koymaktır. Hukuki sonuç ve uyuşmazlığın çözümü mahkemeye aittir.

Mukayeseli keşfin kanuni dayanağı

HMK m.288, hâkimin uyuşmazlık konusunu bulunduğu yerde veya mahkemede bizzat incelemesine ilişkin keşif kurumunu düzenler. Aynı madde, gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurulmasını da kapsar. Mukayeseli keşif, bu incelemenin somut dosyada birden fazla kaydı veya fiziksel sınırı karşılaştıracak biçimde yürütülmesini anlatan uygulama terimidir. Kanunda ayrıca bu adla düzenlenmiş bağımsız bir dava türü yoktur. Dilekçede kurumun adıyla yetinilmez; hangi iki durumun hangi yöntemle karşılaştırılacağı açıklanır.

HMK m.290/1 uyarınca keşfin yeri, kapsamı ve zamanını mahkeme belirler. Bu nedenle taraf, keşif ekibine doğrudan yeni görev vermez. İlgili parseller, çekişmeli sınır bölümü, getirtilmesi istenen kayıtlar ve teknik sorular mahkemeye sunulur. Mahkemenin ara kararı, keşifte yapılacak işlemin çerçevesini oluşturur. Dilekçenin sonuç bölümündeki somut istem ile gerekçedeki karşılaştırma aynı kapsamı taşımalıdır.

TMK 719 kapsamında plan ile arazi işaretinin karşılaştırılması

TMK m.719, taşınmaz sınırlarının tapu planları ve arazi üzerindeki sınır işaretleriyle belirlendiğini düzenler. Plan ile arazi işareti uyuşmadığında esas alınan sınır, kanundaki istisna saklı olmak üzere plandaki sınırdır. Yetkili makamlarca heyelan bölgesi olduğu belirlenen yöreler için aynı maddede özel istisna bulunur. Bu nedenle çitin uzun süredir aynı yerde durduğunu belirtmek, resmî planın araziye uygulanması ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Dilekçede fiilî işaretin niteliği açık yazılır: beton duvar, tel çit, taş sırası, hendek veya ağaç hattı. Bu işaretin ne zaman yapıldığı hakkında gerçek bilgi ve belge varsa ayrıca belirtilir. İşaretin yaşı ile plan sınırının konumu farklı ispat konularıdır. Hiç ölçüm yapılmadan belirli bir metrekare elatma bulunduğu kesin teknik sonuç gibi yazılmaz. Ölçümden beklenen, çekişmeli bölümün yerinin ve büyüklüğünün resmî kayıtlarla karşılaştırılarak belirlenmesidir.

Bu dilekçenin kullanılacağı dosya ve aşama

Örnek, devam eden davada aynı sınır hattı üzerinde ileri sürülmüş iddia ve savunmalar için hazırlanmıştır. Tapu kaydındaki hak sahipliği, taşınmazın fiziksel sınırı ve fiilî kullanım birbirinden ayrılır. Dava yalnız bir parselin kuzey hattındaki müdahaleye ilişkinse komşu parsellerin tamamı için genel mülkiyet araştırması istenmez. İncelenmesi gereken komşu parsel, çekişmeli hattın diğer tarafını oluşturması nedeniyle talepte gösterilir.

HMK m.288/2, keşif kararının sözlü yargılamaya kadar taraf talebiyle veya resen alınmasını düzenler. Bununla birlikte bu düzenleme, delillerin gösterilmesi ve sunulması hakkındaki usul kurallarını ortadan kaldırmaz. Dilekçe hazırlanırken dava dilekçesi, cevap, ön inceleme tutanağı ve mevcut delil kararları birlikte okunur. Sonradan ileri sürülen yeni bir vakıa, yalnız keşif yöntemi değiştiriliyormuş gibi dosyaya eklenmez.

Mukayeseli keşif dilekçesi için gerekli resmî kayıtlar

İncelemenin başlangıç verisi, uyuşmazlık konusu parsellerin güncel tapu ve kadastro bilgileridir. Ada ve parsel numarası, il, ilçe ve mahalle adıyla birlikte yazılır. Eski kayıtlar kullanılıyorsa eski numara ile bugünkü numara arasındaki bağlantıyı gösteren işlem belgesi istenir. İfraz, tevhit veya başka teknik işlem geçiren parselin eski planıyla bugünkü numarasını bağlantı kurmadan yan yana koymak karşılaştırmayı eksik bırakır.

Dosyanın ihtiyacına göre kadastro paftası, ölçü krokisi, koordinat bilgileri, tescile dayanak teknik belgeler ve ilgili değişiklik kayıtları mahkeme aracılığıyla getirtilir. Her belge için kayıt sahibi kurum ve istenen parseller belirtilir. Her davada bütün tarihî arşivin getirtilmesi zorunlu değildir. Gerekçe, belirli bir değişikliğin veya ölçümün sınırın araziye uygulanması bakımından neden gerekli olduğunu açıklamalıdır. Eksik olduğu bilinmeyen bir belge, kurumun elinde kesin varmış gibi adlandırılmaz.

Mukayeseli keşif dilekçesi ekinde fotoğraf ve özel ölçüm

Tarafın çektiği fotoğraflar mevcut çit veya duvarın görünümünü ve çevreyle ilişkisini destekler. Fotoğrafın çekildiği tarih, yön ve gösterdiği bölüm açıklanır. Fotoğraf üzerine sonradan çizilen bir hat, resmî sınır verisi olarak sunulmaz. İlgili belge yalnız özel işaretleme içeriyorsa bu durum açıkça belirtilir. Kamuya açık parsel sorgu ekranından alınmış görüntü de resmî teknik verinin mahkemeye getirtilmesi ve uygulanması işleminin yerine tek başına geçirilmez.

Özel ölçüm veya uzman çalışması sunulmuşsa yapan kişinin kimliği, rapor tarihi, kullanılan kayıt ve ölçüm yöntemi gösterilir. Rapordaki sonuç tarafın dayandığı teknik görüş olarak açıklanır. Mahkemece görevlendirilmiş bilirkişi raporuyla aynı sıfat verilmez. İki çalışma farklı başlangıç kaydı kullanıyorsa uyuşmazlık önce bu kayıt farkı üzerinden anlatılır. Sadece sonuç rakamlarının farklı olması, hangi yöntemin denetlenmesi gerektiğini açıklamaya yetmez.

Mukayeseli keşif dilekçesi için teknik bilirkişi soruları

HMK m.266, hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişiye başvurulmasını düzenler. Sınırın araziye uygulanması talebinde görev, ilgili teknik uzmanlıkla eşleştirilir. Dilekçede harita ve kadastro incelemesi gerektiren noktalar belirtilir. Her taşınmaz dosyasına aynı uzman listesini eklemek yerine hangi ölçümün hangi teknik bilgiyi gerektirdiği anlatılır. Bir yapı unsurunun niteliği de tartışılıyorsa bu ayrı uzmanlık ihtiyacı gerekçelendirilir.

Sorular somut olmalıdır: Resmî plan hangi kayıt ve teknik verilere dayanarak araziye uygulanmıştır? Uygulanan hat ile mevcut duvarın konumu hangi noktalar arasında farklıdır? Farklı alanın yüzölçümü nedir? Kullanılan veriler arasında dönüşüm veya eski-yeni parsel bağlantısı kurulmuş mudur? Ölçüm noktaları kroki üzerinde gösterilmiş midir? Buna karşılık davalının haksız olup olmadığı, davanın kabul edilip edilmeyeceği veya hangi tarafın mülkiyet hakkının üstün olduğu bilirkişiye çözdürülecek teknik soru değildir.

Karşılaştırma krokisinde istenecek açıklık

Dilekçede, resmî planın araziye uygulanan hattı ile fiilî çit veya duvarın farklı işaretlerle gösterilmesi istenir. Krokinin açıklaması, kullanılan işaretlerin neyi temsil ettiğini göstermelidir. İncelenen parsellerin numarası, yön bilgisi ve çekişmeli bölümün noktaları okunur olmalıdır. Sadece renk kullanılmışsa siyah beyaz çıktıda da hatların ayırt edilmesini sağlayan işaretleme önerilir. Bu, kanunda tek tek sayılmış zorunlu grafik standardı değil, raporun denetlenmesini sağlayan somut bir istemdir.

İki hat arasında alan hesaplanmışsa alanın hangi noktalarla kapatıldığı belirtilir. Arazide görülen her duvarın tamamı uyuşmazlık konusu değildir. Talep edilen karşılaştırma dosyadaki çekişmeli hatla sınırlanır. Raporda birden fazla bölüm bulunuyorsa her bölümün parsel ve nokta bağlantısı ayrı gösterilir. Mahkemenin ve tarafların ölçüm sonucunu aynı fiziksel yere bağlayabilmesi, yalnız toplam metrekare yazılmasından daha açıklayıcıdır.

Keşif günü yapılacak işlemler ve tutanak

HMK m.290/2, keşif sırasında yapılan işlemlerin ve beyanların tutanağa geçirilmesini; hâkimin keşif konusu ve mahalle ilişkin gözlemlerinin yazılmasını düzenler. Plan, çizim ve fotoğraf gibi belgeler de tutanağa eklenir. Taraf, keşif günü çekişmeli hattı dosyadaki tanımla ilişkilendirerek gösterir. Hangi duvarın veya sınır noktasının incelendiği konusunda fark varsa beyanının kayda geçirilmesini ister. Teknik sonucu keşif ekibinin yerine ilan etmez.

HMK m.291 kapsamında taraflar ve üçüncü kişiler keşif kararının gereğine uymak ve incelemeyi engelleyici davranışlardan kaçınmak zorundadır. Kapalı alan, anahtar veya erişim gerektiren bölüm varsa durum mahkemeye önceden bildirilir. Dilekçe, başvurana komşu taşınmaza tek başına girme veya çiti kaldırma yetkisi vermez. İnceleme mahkemenin belirlediği kapsam ve usulle yürütülür. Keşfin taraflar gelmediğinde yapılmasına ilişkin HMK m.290/1 kuralı da dikkate alınır.

Delil avansı ve kesin süre takibi

HMK m.324 uyarınca taraf, ikamesini istediği delil için mahkemece belirlenen avansı verilen kesin süre içinde yatırır. Aynı delili tarafların birlikte istemesi halinde giderin paylaşımına ilişkin düzenleme uygulanır. Avans yükümlülüğü yerine getirilmediğinde diğer tarafın yatırması ve bunun da gerçekleşmemesinin sonucu aynı maddede açıklanır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlere ilişkin hükümler ayrıca saklıdır.

Mukayeseli keşif için bütün dosyalara uygulanacak sabit bir ücret yazılmaz. Mahkemenin belirlediği avans, görevlendirme kapsamı ve ilgili tarifeler esas alınır. Makbuzun dosya numarası, tutarı ve tarihi kontrol edilir. Ödemenin başka bir dosyaya yapılması veya yalnız harç ödenmiş olması, delil avansının doğru dosyaya yatırıldığını göstermez. Verilen kesin sürenin başlangıcı ve son günü ara karar ile tebligat üzerinden takip edilir.

Mukayeseli keşif dilekçesi örneği

Aşağıdaki metin mevcut dava dosyasında tarafın delil incelemesi talebine göre düzenlenir. Köşeli parantezli alanlar gerçek dosya bilgileriyle doldurulur. Kayıtların bir bölümü zaten dosyadaysa tekrar getirtilmesi istenmek yerine evrak numarası belirtilir. Dilekçede mevcut olmayan bir eski ölçüm, yapılmamış keşif veya doğrulanmamış alan hesabı varmış gibi kullanılmaz. Sunulacak nüsha, başvuranın taraf sıfatıyla ve dosyanın bulunduğu mahkemeyle uyumlu olmalıdır.

[YER] [NUMARA] [MAHKEME TÜRÜ] MAHKEMESİNE

ESAS NO: [Yıl/Esas]
TALEP EDEN: [Davacı veya davalı adı/unvanı]
VEKİLİ: [Varsa vekil adı ve adresi]
KARŞI TARAF: [Dosya kaydındaki adı/unvanı]

KONU: [İl, ilçe, mahalle, ada ve parsel] bilgileriyle tanımlanan taşınmazların [yön/nokta bilgisi] sınır hattında tapu planı ile fiilî sınır işaretinin yerinde uygulanarak karşılaştırılması için mukayeseli keşif ve teknik inceleme talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Dosyada uyuşmazlık konusu olan sınır hattı [çekişmeli bölümün tanımı]dır. Dava ve cevap dilekçelerinin [sayfa/paragraf] bölümlerinde bu hatta ilişkin [dosyada gerçekten ileri sürülen vakıa] açıklanmıştır.

2. Arazide bulunan sınır işareti [duvar/çit/diğer işaret ve fiziksel konumu]dır. Dayandığım plan veya kayıt [kurumu, tarihi ve belge bilgisi] olup dosyadaki evrak numarası [numara]dır. Henüz resmî plana göre doğrulanmış bir alan hesabı bulunmadığından ölçüm sonucunun yerinde incelemeyle belirlenmesini istiyorum. [Son cümleyi gerçek dosya durumuna göre düzenleyin.]

3. İnceleme için gerekli [belirli pafta, koordinat, ölçü krokisi ve varsa eski-yeni parsel bağlantı kaydı] belgelerinin [ilgili kurum]dan getirtilmesini talep ediyorum. Dosyada bulunan [evrak numarası] kayıtlarının bilirkişiye tevdi edilmesini istiyorum.

4. İlgili teknik uzmanlıkta bilirkişi yardımıyla resmî planın araziye uygulanmasını, fiilî sınır işaretinin ayrıca ölçülmesini ve iki hattın aynı açıklamalı kroki üzerinde gösterilmesini talep ediyorum. Fark saptandığında bunun hangi noktalar arasında bulunduğu, dayanak kayıtları ve hesaplanan yüzölçümü raporda açıklanmalıdır. Hukuki değerlendirme mahkemeye aittir.

HUKUKİ NEDENLER: HMK m.266, 288, 289, 290, 291 ve 324; TMK m.719 ve ilgili hükümler.

DELİLLER: [Güncel tapu kayıtları], [ilgili kadastro ve ölçüm belgeleri], [dosya evrak numaraları], [tarihi ve yönü açıklanan fotoğraflar], [varsa özel teknik rapor] ve mevcut dosya kapsamı.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıdaki nedenlerle, uyuşmazlık konusu sınır hattına ilişkin gerekli resmî teknik kayıtların getirtilmesine; mahkemenizin belirleyeceği kapsamda ilgili teknik bilirkişi yardımıyla mukayeseli keşif yapılmasına; resmî planın uygulanması ve fiilî sınır işaretinin karşılaştırılması sonuçlarının açıklamalı kroki ve denetlenebilir raporla dosyaya sunulmasına; gereken delil avansının ve yatırılacağı sürenin belirlenmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

[Tarih]
[Talep eden veya vekili]
[Ad soyad ve imza]

EKLER: [Sunulan belgelerin sıra numaralı listesi]

Mukayeseli keşif dilekçesi sonrası rapor kontrolü

Raporun önce görevlendirme kararındaki sorulara cevap verip vermediği incelenir. Resmî plan uygulanmış mı, fiilî işaret ayrı ölçülmüş mü, iki hat aynı kroki üzerinde karşılaştırılmış mı? Eski parsel kaydı kullanıldıysa güncel kayıtla bağlantısı kurulmuş mu? Belge eksikliği açıkça belirtilmiş mi? Bu sorulara verilen cevaplar rapordaki teknik tespitin denetlenmesini sağlar. Hâkimin keşif tutanağındaki gözlemleri ile bilirkişi krokisi de aynı fiziksel bölüme ilişkin olmalıdır.

HMK m.281 kapsamındaki eksiklik giderme, açıklama veya yeni bilirkişi istemi raporun tebliğine bağlı süreler gözetilerek sunulur. İlk fıkrada iki haftalık süre düzenlenmiştir; aynı fıkradaki koşullar gerçekleştiğinde süresi içinde başvuruyla bir defaya mahsus en fazla iki haftalık ek süre verilmesi mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır. İlk keşif talebi, sonraki rapora karşı kullanılacak süreyi koruyan genel bir itiraz değildir. Yeni raporun tebliğ kaydı ayrıca izlenir.

Raporda ölçüm veya kayıt uygulaması eksik kaldığında bilirkişi raporunun tamamlattırılması dilekçesi ilgili süre ve somut eksiklikle birlikte hazırlanır.

Bu örneğin diğer başvurulardan ayrıldığı noktalar

Yanlış parselin keşif yeri olarak yazılması, mevcut keşif kararının hangi taşınmaz için verildiğine ilişkin ayrı sorundur. Ara kararda bir fiziksel bölümün eksik bırakılması ise keşfin kapsamıyla ilgilidir. Buradaki dilekçe, doğru parseller üzerinde resmî plan ile arazi işaretinin teknik karşılaştırmasını ister. Bu ayrım, aynı olayı farklı başlıklarla tekrar eden başvurular yerine dosyanın gerçekten eksik kalan işlemine yönelmeyi sağlar.

Kadastro teknik hata düzeltmesi veya tapu iptal ve tescil talebi düşünülüyorsa ilgili işlemin hukuki yolu ayrıca belirlenir. Mukayeseli keşif sonucunda fark görülmesi tek başına tapu kaydını değiştirmez. Örneği, farklı bir dava türünün görev, yetki veya süre şartlarını atlamak için kullanmayın. Devam eden davada teknik tespit talebi ile yeni bir maddi hak talebi, mahkemeden beklenen sonuç yönünden birbirinden farklıdır.

İlgili aşamalar için ilk keşif talebi, keşif yerindeki yanlış parselin düzeltilmesi ve mevcut keşif kapsamının tamamlanması örnekleri incelenir. Her başvuru dosyanın kendi eksik işlemine göre seçilir.

Mersin ve yurt dışındaki maliklerin dosya hazırlığı

Mersin'deki veya Türkiye'nin başka bir yerindeki taşınmaz için dilekçe, dosyaya bakan gerçek mahkemeye hitaben hazırlanır. Ofisin bulunduğu şehir, dava dosyasının görev ve yetki kurallarını değiştirmez. HMK m.289 keşfin davaya bakan mahkemece yapılmasını, yargı çevresi dışında kalan keşif konularında istinabeyi ve büyükşehir sınırları içindeki özel düzenlemeyi içerir. Keşif organizasyonu bu kurallar ve mahkemenin kararı üzerinden takip edilir.

Yurt dışında yaşayan malik bakımından pasaport veya yabancı adres bilgisi sınır ölçümünün teknik verisi değildir. Esas olan doğru parsel kayıtları, dosya evrakı ve temsil ilişkisidir. Vekille takipte vekâletnamenin kapsamı ve dosyaya sunulma durumu kontrol edilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi Mersin'dedir. Türkiye genelindeki dosyaların takibi, dosyanın görev ve yetki kuralları çerçevesinde Mersin'den koordine edilir. Başka şehirde şube bulunduğu izlenimi verilmez.

Davanın kurulmasına ilişkin ayrı aşamalar sınır uyuşmazlığında elatmanın önlenmesi rehberinde; keşfin başka yargı çevresinde yürütülmesi ise istinabe yoluyla keşif örneğinde açıklanır.

Düzenlenebilir Word dilekçesini indirin

Mukayeseli keşif dilekçesi Word indir. İki sayfalık dosyanın ilk sayfası mahkemeye sunulacak form, ikinci sayfası kayıt eşleştirme ve teknik soru hazırlığıdır. Hazırlık sayfasını sunulacak nüshadan ayırın. Dosya ve taraf bilgilerini gerçek kayıtlara göre doldurun; uygun olmayan açıklamaları çıkarın.

Resmî kanun kaynakları

Dayanaklar Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat portalındaki 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.266, 273, 279/4, 281, 288–291 ve 324 ile 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.719 üzerinden kontrol edilmiştir. İlk hazırlık kontrolü: 9 Ekim 2026. Bu örnek, gerçek dosyada bulunmayan bir Yargıtay kararı veya kesin dava sonucu iddiası içermez.

Sık sorulan sorular

Mukayeseli keşif dilekçesi nereye verilir?

Devam eden taşınmaz davasına bakan mahkemeye, gerçek esas numarası belirtilerek verilir. Mahkeme keşfin yerini, kapsamını ve zamanını belirler.

Mukayeseli keşif ayrı bir dava mıdır?

Bu örnek ayrı bir dava açmaz. Mevcut davada tapu planı ile fiilî sınırın karşılaştırılmasını isteyen delil incelemesi başvurusudur.

Tapu planı ile çit uyuşmazsa hangi sınır esas alınır?

TMK m.719 kapsamında esas olan plandaki sınırdır. Yetkili makamlarca heyelan bölgesi olarak belirlenen yörelere ilişkin kanuni istisna ayrıca incelenir.

Çitin çok eski olması teknik ölçümü gereksiz kılar mı?

Hayır. Çitin yaşı, resmî planın arazideki yerini tek başına belirlemez. Fiilî işaret ve plan sınırı ayrı veriler olarak karşılaştırılır.

Parsel sorgu ekran görüntüsü yeterli midir?

Ekran görüntüsü talebin yerini açıklamaya yardımcı olur. Resmî teknik kayıtların getirtilmesi ve araziye uygulanması işleminin yerine tek başına geçmez.

Bilirkişiden davanın kabulünü istemek doğru mu?

Hayır. Teknik bilirkişiden kayıt, ölçüm, hat farkı ve kroki hakkında açıklama istenir. Hukuki sonuç ve karar mahkemeye aittir.

Keşif masrafı için sabit ücret var mı?

Bu örnek bütün dosyalar için sabit ücret belirtmez. Mahkemenin belirlediği delil avansı ve verilen kesin süre takip edilir.

Keşif için komşunun duvarı kendiliğinden kaldırılır mı?

Hayır. Başvuru, tarafın kendiliğinden müdahalesine yetki vermez. Keşif mahkeme kararı ve belirlenen usul çerçevesinde yapılır.

Mukayeseli keşif raporu tapuyu değiştirir mi?

Rapor teknik tespit içerir. Tapu kaydı, raporun hazırlanmasıyla kendiliğinden değişmez; hukuki istem ve karar ayrıca değerlendirilir.

Word örneği aynen mahkemeye sunulur mu?

Dosya, mahkeme, parsel, taraf ve delil bilgileri gerçek kayıtlara göre doldurulur. Köşeli parantezler ve açıklama notları nihai nüshadan çıkarılır.

Yazar ve hukuki değerlendirme kapsamı

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri