Pazaryeri Satıcıyı Kampanyaya Katılmaya Zorlayabilir mi?
Hukuki dayanak: 6563 Ek m.1 ve Yönetmelik m.11/2-b
Elektronik ticaret pazar yerinde platform ile satıcı arasındaki ticari ilişki 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir. Pazaryeri elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, platformda mal veya hizmet satan işletme ise elektronik ticaret hizmet sağlayıcıdır.
6563 Ek m.1 haksız ticari uygulamayı yasaklar. Pazaryerinin satıcının ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, makul karar verme yeteneğini azaltan veya satıcıyı normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmaya zorlayan davranışları kanuni denetime girer. Yönetmelik m.11/2 ise bazı fiilleri doğrudan “her durumda haksız ticari uygulama” sayar.
m.11/2-b hükmü açıktır: pazaryeri tarafından satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dâhil satıcının kampanyalı mal veya hizmet satışına zorlanması her durumda haksız ticari uygulamadır. Bu hüküm, platformun yüksek trafik veya görünürlük sağladığı gerekçesiyle kampanyaya katılımı zorunlu hâle getirmesine izin vermez.
Kural, kampanyaları yasaklamaz. Yasaklanan davranış zorlamadır. Satıcı indirimli satış, kupon, ücretsiz teslimat, reklam, görünürlük veya başka kampanya modeline kendi ticari kararıyla katılır. Katılımın gerçek iradeye dayanması, fiyat ve maliyet bilgilerinin önceden görülmesi ve kampanyaya girmeyen satıcının cezalandırılmaması gerekir.
Pazaryerinde kampanyaya zorlama hangi davranışlarla ortaya çıkar?
Kampanyaya zorlama yalnız “bu kampanyaya katılmak zorundasınız” şeklindeki açık mesajla gerçekleşmez. Platformun uyguladığı ekonomik veya teknik baskı, satıcının makul karar verme yeteneğini ortadan kaldırıyorsa işlem sonuç üzerinden incelenir. Yönetmelik m.11/2-b doğrudan kampanyalı satışa zorlama fiilini yasakladığı için platformun kullandığı teknik etiket sonucu değiştirmez.
Satıcı kampanyayı reddettiği için hesabının kısıtlanması, mağaza fonksiyonlarının kapatılması, sipariş alma imkânının azaltılması veya kampanyaya girmediği gerekçesiyle nesnel dayanak bulunmadan cezalandırılması, haksız ticari uygulama denetimine girer. Sıralama bakımından ayrıca m.11/2-e’deki nesnel ölçüt şartı dikkate alınır.
Platformun “kampanyaya katılmayan satıcılar satışa devam edemez” şeklindeki genel politikası da m.11/2-b ile bağdaşmaz. Kampanyalı satış, normal aracılık hizmetine erişimin zorunlu koşuluna dönüştürülemez. Satıcı, aracılık sözleşmesindeki olağan satış hizmetinden kampanyaya girmediği için mahrum bırakılamaz.
Buna karşılık satıcı belirli kampanyaya açıkça katılmışsa kampanya süresince önceden kabul ettiği şartlara uyar. Katılım kaydı, kampanya metni, indirim oranı, maliyet paylaşımı ve başlangıç-bitiş zamanı somut olarak incelenir. Gönüllü katılım ile sonradan şartların tek taraflı ağırlaştırılması birbirinden ayrılır.
Pazaryeri satıcının satış fiyatını tek taraflı değiştirebilir mi?
Yönetmelik m.11/2-b, satış fiyatında tek taraflı değişikliği kampanyaya zorlama örneği olarak açıkça sayar. Satıcının ürünü 1.000 TL olarak belirlediği bir durumda platform, satıcının açık kampanya onayı olmadan fiyatı 900 TL’ye indirip indirim maliyetini satıcıya yükleyemez. Fiyat değişikliği kampanyanın parçasıysa satıcının bu modele katılımı önceden kayıt altına alınmalıdır.
Platformun kendi bütçesinden tüketiciye kupon vermesi ile satıcının satış fiyatını düşürmesi aynı işlem değildir. Kupon maliyetini platform karşılıyor ve satıcı hakedişi sözleşmedeki satış bedeli üzerinden korunuyorsa satıcının fiyatının tek taraflı düşürülmesi sonucu doğmaz. Buna karşılık kupon veya indirim satıcı hakedişinden mahsup ediliyorsa satıcının kampanya kabulü ve maliyet paylaşımı açıkça gösterilmelidir.
Fiyatın panelde değişmesi ile hakedişteki ekonomik sonuç birlikte incelenir. Görünen tüketici fiyatı düşürülmüş fakat fark platform tarafından finanse edilmişse satıcının bedeli etkilenmez. Fark satıcıya yüklenmişse kampanya katılımı ve sözleşme dayanağı aranır.
Gönüllü kampanya katılımı nasıl ispatlanır?
Gönüllü katılımın en güçlü kaydı, dâhili iletişim sistemi veya satıcı panelindeki kampanya kabul işlemidir. Satıcı hangi kampanyaya, hangi tarihler arasında, hangi indirim oranı ve maliyet paylaşımıyla katıldığını görebilmelidir. Önceden işaretlenmiş kutu, belirsiz genel onay veya sözleşmenin içine gizlenmiş sınırsız kampanya yetkisi, somut kampanya şartlarının yerine geçmez.
Kampanya değiştiriliyorsa yeni koşullar satıcıya açıkça gösterilir. Örneğin indirim oranı yüzde 10’dan yüzde 20’ye çıkıyor veya satıcı katkı payı değişiyorsa ilk kabul kaydı yeni koşulların otomatik onayı sayılmaz. Yeni ekonomik yük açık şekilde bildirilir ve ilgili mevzuat ile sözleşme kuralları çerçevesinde kabul süreci yürütülür.
Satıcı kampanyadan çıkma talebi verdiğinde başvuru tarih-saatini saklamalıdır. Platformun kampanya sayfası, çıkış butonu, dâhili iletişim talebi ve son hakediş raporu birlikte arşivlenir. Böylece çıkıştan sonra devam eden indirim veya kesinti somutlaştırılır.
2026 yemek siparişi Genelgesi restoranlar için ne getirdi?
Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü 13 Mart 2026 tarihinde Hizmet Bedellerinin Şeffaflığının Sağlanması Hakkında Genelgeyi yayımladı. Genelge yemek sipariş pazar yerlerinde hizmet bedellerinin şeffaflaştırılmasının yanında restoranların kampanya, indirim, reklam ve benzeri uygulamalara katılımını gönüllülük esasına bağladı.
Ticaret Bakanlığının 13 Nisan 2026 tarihli açıklamasında kampanyaya katılmayan restoranlara herhangi bir yaptırım uygulanmayacağı açıkça belirtildi. Ek hizmetler işletmenin onayına bağlıdır ve verilen onay geri alınır. Platform, kampanya kapsamında gerçekten ek hizmet sunuyorsa hizmet ve bedel kampanya katılımından önce restorana gösterilir.
Herhangi bir ek hizmet sunulmadan yalnız kampanyaya katılım gerekçesiyle ayrıca ücret talep edilmesi de Genelgede yasaklanmıştır. Böylece kampanyaya zorlama yasağı ile hizmet bedeli şeffaflığı aynı işlem akışında birleşir.
Resmî kaynaklar: 13 Mart 2026 Genelge duyurusu ve 13 Nisan 2026 Ticaret Bakanlığı açıklaması.
| Uygulama | Hukuki kontrol |
|---|---|
| Satıcının finanse ettiği indirim | Satıcının kampanyaya katılımı ve üstleneceği indirim/maliyet önceden açık biçimde kayda bağlanır. |
| Platformun kendi bütçesinden kupon | Satıcının satış bedeli ve hakedişi azaltılmıyorsa satıcının fiyatının tek taraflı düşürülmesinden ayrılır; hakediş raporu üzerinden doğrulanır. |
| Ortak finanse edilen kampanya | Platform ve satıcı katkı payları, kampanya süresi ve ürün kapsamı katılımdan önce görünür olmalıdır. |
| Yemek siparişi platformunda kampanya/reklam ek hizmeti | 2026 Genelgesi kapsamında katılım gönüllüdür; kampanyaya katılmayan işletmeye bu nedenle yaptırım uygulanamaz ve ek hizmet işletmenin onayına dayanır. |
Kampanya maliyeti hakedişten nasıl kesilir?
Satıcı kampanyaya gönüllü katılmışsa maliyet paylaşımı önceden açık olmalıdır. İndirim tutarının ne kadarını platformun, ne kadarını satıcının karşılayacağı; ek reklam veya görünürlük hizmeti varsa ücretin tutarı veya oranı; kampanya süresi ve kapsamı kayıt altında tutulur.
Hakediş raporunda kampanya kesintisi sipariş bazında kontrol edilir. Brüt satış, normal komisyon, kampanya indirimi, platform katkısı, satıcı katkısı, varsa ek hizmet bedeli ve net hakediş ayrı satırlarda gösterilmelidir. Satıcı toplam kesinti yerine her kalemin sözleşme ve kampanya kabul kaydıyla bağlantısını kurar.
Kampanya kabulünde bulunmayan ücret veya oran sonradan hakedişe yansıtılmışsa m.11/2-d’deki hizmet bedeli kuralları da ayrıca incelenir. Böylece kampanyaya zorlama ile sözleşmesiz ücret kesintisi birbirinden ayrılır; her fiil kendi maddesi üzerinden değerlendirilir.
Kampanyaya zorlama uyuşmazlığında hangi deliller saklanmalıdır?
- İşlem tarihinde geçerli aracılık sözleşmesi ve ekleri.
- Kampanya daveti ve kampanya şartları.
- Katılım kabul veya ret kaydı.
- Kampanyadan çıkış talebi.
- Ürün fiyatının kampanya öncesi ve kampanya sırasındaki panel kayıtları.
- Sipariş ve hakediş raporları.
- İndirim maliyetinin platform/satıcı paylaşımını gösteren kayıt.
- Satıcıyı kampanyaya yönelten veya zorlayan mesajlar.
- Kampanyayı reddettikten sonra gerçekleşen kısıtlama veya sıralama değişiklikleri.
- Dâhili iletişim sistemi başvuru numaraları ve cevaplar.
Deliller tarih sırasına konulmalıdır. Yalnız kampanya ekranı değil, kampanya öncesi ve sonrası ekonomik sonuç karşılaştırılır. Satış fiyatı değişmişse ürünün önceki fiyatı, değişiklik zamanı ve kim tarafından yapılan işlem olduğu platform kaydıyla gösterilir. Hakediş etkilenmişse banka ödemesi ve sipariş raporu birlikte kullanılır.
Satıcı kampanyaya zorlanırsa ne yapmalıdır?
İlk aşamada dâhili iletişim sistemi üzerinden kayıtlı itiraz yapılır. Başvuruda Yönetmelik m.11/2-b açıkça gösterilir. Satıcının kampanyaya katılmadığı veya kampanyadan çıktığı tarih, platformun uyguladığı işlem ve ekonomik sonuç ayrı ayrı yazılır. Satış fiyatı tek taraflı değiştirilmişse ürün kodu, eski fiyat, yeni fiyat ve hakediş etkisi eklenir.
6563 kapsamındaki idari yükümlülüklerin denetimi Ticaret Bakanlığının görev alanındadır. Haksız ticari uygulama iddiası idari denetime konu edilir. Satıcının hakediş alacağı, sözleşmenin ifası, zarar veya ihtiyati tedbir talebi özel hukuk yollarında ayrıca yürütülür.
Taraflar tacir ve uyuşmazlık ticari nitelikteyse görev, yetki, ticari defter delili ve dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanır. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat taleplerinde TTK m.5/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk yerine getirilir.
Yönetmeliğin resmî metni için 29 Aralık 2022 tarihli ve 32058 sayılı Resmî Gazete ile Ticaret Bakanlığı güncel elektronik ticaret mevzuatı esas alınmalıdır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
m.11/2-b Türkiye genelinde uygulanır. Satıcı Mersin’de, pazaryeri başka bir ilde olsa da kampanyaya zorlama yasağı değişmez. Mersin bağlantısı görev, yetki, delil ve temsil düzenini etkiler.
Mersin’de faaliyet gösteren restoran, perakendeci, üretici veya başka e-ticaret satıcısı kampanya dönemlerinde ürün fiyatı ve hakediş raporlarını düzenli arşivlemelidir. Özellikle yoğun kampanya günlerinde fiyat ve kesinti değişiklikleri kısa sürede çok sayıda siparişi etkilediğinden dönemsel hesap yapılır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezli olarak elektronik ticaret ve ticari sözleşme uyuşmazlıklarında kampanya kabulü, fiyat değişikliği, hakediş kesintisi ve platform kısıtlamalarını birlikte inceler; Türkiye genelindeki dosyalar ilgili görev ve yetki kuralları çerçevesinde takip edilir.
İlgili içerikler
- Pazaryeri Sözleşmede Yazmayan Ücret Kesebilir mi?
- Yemek Sipariş Pazaryeri Hizmet Bedelleri
- Pazaryeri Satıcı Hesabı Hangi Şartlarda Kapatılabilir?
- Pazaryeri Askı Kararı Kaç İş Gününde Bildirilir?
Kampanyaya Zorlama Hangi Uygulamalarla Ortaya Çıkabilir?
Elektronik ticaret mevzuatında satıcının kampanyaya katılım iradesi serbest olmalıdır. Pazaryeri; satıcının açık onayı olmadan indirim oranı tanımlamak, kampanyaya katılmayan satıcının ürününü görünürlükte düşürmek, hakedişi geciktirmek, hesabı kısıtlamak veya başka bir ekonomik baskı uygulamak suretiyle kampanya katılımını fiilen zorunlu hâle getiremez. Değerlendirmede yalnız sözleşme metni değil, satıcı panelindeki kampanya ekranları, bildirimler ve kampanya dışı bırakmanın sonuçları birlikte incelenir.
Satıcının önceden verdiği genel bir “kampanyalara katılım” onayı da sınırsız yetki değildir. Hangi kampanyanın hangi indirim oranıyla, hangi ürünler ve hangi dönem için uygulanacağı belirli olmalıdır. Platform satıcının satış fiyatını tek taraflı olarak aşağı çekiyor veya satıcıya sonradan maliyet yüklüyorsa işlemin sözleşme ve Yönetmelik dayanağı ayrıca kontrol edilir.
Satıcı Kampanyaya Katılmadığında Sıralama Düşürülebilir mi?
Kampanyaya katılmama kararının karşılığı olarak satıcının sıralamada dezavantajlı hâle getirilmesi haksız ticari uygulama niteliğinde değerlendirilebilir. Bununla birlikte objektif ve önceden açıklanmış sıralama parametrelerinin kampanya dönemindeki fiyat veya dönüşüm verilerinden etkilenmesi ayrı bir konudur. Yasaklanan husus, satıcının serbest tercihine karşı cezalandırıcı veya baskı amacı taşıyan müdahaledir. Sıralama kuralları için pazaryeri sıralama rehberi incelenebilir.
Kampanya Uyuşmazlığında Hangi Kayıtlar Saklanmalıdır?
Satıcı kampanya davetini, kampanya şartlarını, onay veya ret ekranını, ürün bazında uygulanacak indirim oranını, platform katkısını, satıcı katkısını, kampanya öncesi ve sonrası fiyatları ve hakediş hesaplarını saklamalıdır. Platformun kampanyaya katılmama nedeniyle hesabı kısıtladığı veya görünürlüğü değiştirdiği iddia ediliyorsa ilgili sistem mesajları ve performans verileri tarih sırasıyla arşivlenmelidir.
Aracılık sözleşmesinde kampanya ve ücret hükümlerinin nasıl yazılması gerektiği için aracılık sözleşmesi rehberi, sözleşmede bulunmayan kesintiler için hakediş kesintisi rehberi, satıcı başvurusuna cevap süresi için 15 günlük cevap kuralı birlikte incelenebilir.
Platform Kampanyayı Otomatik Uyguladıysa Satıcı Ne Yapmalıdır?
Satıcı, dahili iletişim sistemi üzerinden kampanyaya açık onay vermediğini, hangi ürünlerin hangi oranla indirildiğini ve ortaya çıkan mali sonucu somut olarak bildirmelidir. Ekran görüntüleri, ürün listeleri ve hakediş hesapları eklenmelidir. Platformdan kampanya katılım kaydının ve onayın hangi tarih-saatte hangi kullanıcı hesabından verildiğinin açıklanması istenebilir. Böylece sistem hatası, yetkisiz kullanıcı işlemi ve platformun tek taraflı müdahalesi birbirinden ayrılır.
İndirimli Satış Mevzuatıyla İlişki
Kampanya katılımının serbestliği ile tüketiciye gösterilen indirimli fiyatın hukuka uygunluğu ayrı konulardır. Satıcı kampanyaya gönüllü katılmış olsa bile indirim öncesi fiyat, reklam ve fiyat etiketi kuralları tüketici mevzuatına uygun olmalıdır. Platformun kampanya arayüzü satıcıyı tüketiciye karşı mevzuata aykırı fiyat göstermeye zorlayamaz. Satıcı kendi ürün bilgilerinin doğruluğunu ve kampanya sırasında tüketiciye gösterilen fiyatın kaydını ayrıca kontrol etmelidir.
Mersin ve Türkiye Geneli Uygulaması
Bu kurallar Türkiye genelindeki elektronik ticaret pazaryerleri ve satıcılar bakımından uygulanır. Mersin’deki bir satıcının İstanbul merkezli veya yurt çapında faaliyet gösteren bir platformda satış yapması temel haksız ticari uygulama kurallarını değiştirmez. Satıcının işyeri yeri, uyuşmazlığın görev ve yetki değerlendirmesinde önem taşıyabilir; maddi yükümlülük ise elektronik ticaret mevzuatından doğar.
Sık Sorulan Sorular
Pazaryeri satıcıyı kampanyaya zorlayabilir mi?
Hayır. Yönetmelik m.11/2-b kampanyalı mal veya hizmet satışına zorlamayı her durumda haksız ticari uygulama sayar.
Pazaryeri satış fiyatını kendi kendine düşürebilir mi?
Satıcının açık kampanya onayı olmadan satıcının satış fiyatını tek taraflı değiştirmek m.11/2-b’de açıkça yasaklanan fiiller arasındadır.
Platform kendi bütçesinden kupon verebilir mi?
Platformun kendi bütçesinden yaptığı ve satıcı hakedişini azaltmayan tüketici desteği, satıcı fiyatının tek taraflı düşürülmesinden farklıdır; hakediş etkisi somut kayıtla kontrol edilir.
Kampanyaya katılmayan satıcı cezalandırılabilir mi?
Kampanyaya katılmama nedeniyle kısıtlama veya ekonomik baskı haksız ticari uygulama denetimine girer; sıralama işlemlerinde m.11/2-e’deki nesnel ölçüt şartı da uygulanır.
Restoran kampanyaya katılmak zorunda mı?
Hayır. Ticaret Bakanlığının 2026 yemek siparişi düzenlemesi restoranların kampanya, indirim ve reklam katılımını gönüllülük esasına bağlamıştır.
Kampanya için ek ücret alınabilir mi?
Gerçek ek hizmet varsa hizmet ve bedel kampanya katılımından önce açıkça gösterilir. Ek hizmet olmadan yalnız kampanyaya katılım gerekçesiyle bedel alınmaz.
Kampanyadan çıkış kaydı neden önemlidir?
Çıkış tarihinden sonra devam eden indirim ve kesintilerin tespiti için dâhili iletişim sistemi veya panel çıkış kaydı temel delildir.
Nereye şikâyet edilir?
6563 kapsamındaki idari yükümlülükler Ticaret Bakanlığının denetim alanındadır. Özel hukuk alacağı ve tazminat talepleri ayrıca yürütülür.
Hangi belge ilk önce saklanmalıdır?
Kampanya daveti, kabul/ret kaydı, işlem tarihinde geçerli aracılık sözleşmesi ve kampanya öncesi ürün fiyatı birlikte saklanmalıdır.
Mersin’deki satıcı için kural farklı mı?
Hayır. 6563 ve Yönetmelik Türkiye genelinde uygulanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
