Posta Gönderisine El Konulması ve Açılması Kim Tarafından Yapılabilir? 6475 m.7/3 ve CMK m.129 | 2026
Kısa ve net cevap: 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu m.7/3’e göre posta gönderileri, kanunla yetkili kılınan merciler dışındaki kişilerce alıkonulamaz, açılamaz ve içeriği araştırılamaz. Ceza soruşturması ve kovuşturmasında postada elkoymanın özel usulü 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.129’da düzenlenmiştir. Suç delili olduğundan şüphe edilen ve adliyenin elinde bulunması zorunlu görülen gönderiye hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının kararıyla elkonulabilir. Kolluk kural olarak zarf veya paketi açamaz; gönderiyi posta görevlisinin huzurunda mühürleyip hâkim veya savcıya teslim eder. CMK m.129/3’te sayılan belirli suçlarda Cumhuriyet savcısının talimatıyla kolluğun açmasına ilişkin özel istisna vardır.
- 6475 m.7/3’ün temel kuralı
- CMK m.129 postada elkoyma
- Hâkim ve savcı kararı
- Kolluk paketi açabilir mi?
- CMK m.129/3 özel istisnası
- Posta şirketi ne yapmalı?
- Elkonulan gönderinin iadesi
- Sık sorulan sorular
6475 m.7/3 neden “kanunla yetkili merci” şartı getiriyor?
Posta gönderisinin gizliliği, haberleşme özgürlüğü ve özel hayat bakımından güçlü bir koruma alanıdır. 6475 sayılı Kanun m.7/1 hizmet sağlayıcı, çalışan ve posta hizmetiyle ilgili bilgiye sahip kişilerin gönderiyi açmasını, içeriğini araştırmasını, bilgileri açıklamasını, gönderiyi zapt veya yok etmesini yasaklar. Üçüncü fıkra ise daha genel bir sınır çizerek posta gönderisinin yalnızca kanunla yetkili kılınan merciler tarafından alıkonulabileceğini, açılabileceğini veya içeriğinin araştırılabileceğini düzenler.
Bu nedenle bir şirket yöneticisi, özel güvenlik görevlisi, bina yönetimi, işveren, akraba veya başka bir özel kişi kendi kararıyla posta gönderisini alıkoyamaz ve açamaz. “Şüpheli göründü”, “şirket adresine geldi”, “çalışanımıza ait” veya “müşterimiz izin verdi” şeklindeki gerekçeler kanundan doğan kamu gücü yetkisinin yerine geçmez. Gönderinin tarafları arasında özel hukuk yetkileri bulunabilir; ancak zorla alıkoyma ve adli inceleme yetkisi ayrı konudur.
Kargo çalışanının kendi başına paketi açamamasına ilişkin ayrıntılı açıklama için Kargo Çalışanı Paketi Açabilir mi? rehberimiz incelenebilir. Bu yazıda odak, kanunla yetkilendirilmiş mercilerin özellikle ceza muhakemesindeki işlemleridir.
CMK m.129’da postada elkoymanın şartları
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.129/1, posta hizmeti veren her türlü resmî veya özel kuruluşta bulunan gönderilere hangi şartlarla elkonulabileceğini düzenler. Gönderinin suçun delillerini oluşturduğundan şüphe edilmesi ve gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturma veya kovuşturmada adliyenin eli altında bulunmasının zorunlu sayılması gerekir. Bu şartlar olmadan yalnızca genel merak veya araştırma amacıyla postada elkoyma yapılamaz.
Hüküm hem resmî hem özel posta hizmeti kuruluşlarını kapsar. Dolayısıyla özel kargo şirketinde bulunan paket de CMK m.129’un konusu olabilir. Gönderinin PTT’de olması zorunlu değildir. Ceza muhakemesi yönünden önemli olan, gönderinin posta hizmeti veren kuruluşun elinde bulunması ve maddedeki delil/zaruret şartlarının gerçekleşmesidir.
Elkoyma, gönderinin teslim zincirinin geçici olarak durdurulması ve adli makamın tasarrufuna alınmasıdır. Bu işlem posta şirketinin ticari “teslimatı bekletme” kararından farklıdır. Adli elkoyma, kanuni koruma tedbiridir ve CMK’daki usule tabidir.
Postada elkoymaya kim karar verir?
CMK m.129/1’e göre kural, hâkim kararıdır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da elkoyma kararı verebilir. Bu yetki dağılımı, haberleşme ve mülkiyet alanına müdahalenin yargısal veya savcılık denetimi altında yürütülmesini sağlar.
Posta şirketine ulaşan talepte kararın veya emrin hangi makamdan geldiği, dosya numarası, gönderinin tanımı ve işlemin kapsamı kontrol edilmelidir. Çalışanın sadece telefonla gelen “bu paketi tutun” talimatına dayanarak hukuki elkoyma işlemi yapması doğru değildir. Acil iletişim gereken durumlarda dahi resmî sürecin ilgili mevzuat ve şirketin adli talepler prosedürü üzerinden doğrulanması gerekir.
Karar veya emir belirli bir gönderiyi veya kanunen geçerli kapsamı göstermelidir. Şirketin bütün bir müşteri hesabındaki gönderileri sınırsız biçimde durdurması, talep kapsamını aşabilir. Posta hizmeti sağlayıcısı kamu makamına yardımcı olurken yalnızca yetkili kararın kapsamındaki işlemi yürütmelidir.
Kolluk memuru elkonulan paketi açabilir mi?
CMK m.129/2’nin temel kuralı, kolluk memurlarının elkonulan gönderilerin içindeki zarf veya paketleri açamamasıdır. Hâkim kararının veya Cumhuriyet savcısının emrinin bildirilmesi üzerine elkoyma işlemini yerine getiren kolluk, gönderiyi ilgili posta görevlisinin huzurunda mühür altına alır ve derhâl kararı veya emri veren hâkim ya da Cumhuriyet savcısına teslim eder.
Bu hüküm, elkoyma ile içerik incelemesinin aynı işlem olmadığını açıkça gösterir. Kolluğun gönderiyi fiziksel olarak teslim alması, ona otomatik açma yetkisi vermez. Kanun, gönderinin bütünlüğünü koruyarak yetkili adli makama ulaştırılmasını kural hâline getirir.
Posta çalışanı da kolluğun yanında paketi açmamalıdır. “Biz açalım, polis baksın” biçimindeki yöntem m.7 ve CMK m.129’daki görev ayrımına aykırıdır. Şirket prosedürü, adli elkoymada paketin mevcut hâliyle teslim ve mühür sürecine odaklanmalıdır.
CMK m.129/3 hangi suçlarda kolluğa açma imkânı tanıyor?
CMK m.129/3, kuralın sınırlı bir istisnasını düzenler. Elkoyma kararı veya emri maddede sayılan belirli suçlarla ilgiliyse, Cumhuriyet savcısının talimatıyla kolluk memurları gönderinin bulunduğu zarf veya paketi açabilir. Bu istisna bütün suçlar için uygulanmaz; Kanundaki kapalı suç listesine bağlıdır.
Hükümde Türk Ceza Kanunu m.174’teki tehlikeli maddelerin izinsiz bulundurulması veya el değiştirmesi ve TCK m.188’deki uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları sayılır. Ayrıca 6136 sayılı Kanunun 12 ve 13. maddelerinde tanımlanan suçlar ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 67 ve 68. maddelerindeki suçlar kapsamdadır.
Bu özel durumda dahi “kolluk istediği için” değil, m.129/3’ün suç şartı ve Cumhuriyet savcısının talimatı bulunduğu için açma yapılır. Şirket çalışanının talimatın içeriğini kendi hukuk bilgisiyle yeniden yargılaması gerekmez; ancak resmî talebin doğrulanması ve işlem kaydının tutulması gerekir.
Posta veya kargo şirketi adli elkoymada ne yapmalı?
Şirketin merkezi bir adli makam talepleri prosedürü bulunmalıdır. Şubeye veya depoya gelen hâkim/savcı kararı derhâl yetkili hukuk veya uyum birimine yönlendirilir. Gönderinin sistemdeki konumu tespit edilir, normal sevk durdurulur ve kararın kapsamına uygun olarak fiziksel güvenlik sağlanır.
Gönderiye kimlerin eriştiği kayıt altına alınmalıdır. Teslim sırasında gönderinin dış durumu, barkod bilgisi, tarih-saat, teslim alan görevliler ve varsa mühür bilgisi tutanağa geçirilir. Böylece delil zincirinin bozulması ve gönderinin adli makamdan önce açıldığı iddiası önlenir.
Posta şirketi, adli talep nedeniyle öğrendiği soruşturma bilgisini ilgisiz kişilere açıklamamalıdır. 6475 m.7’deki gizlilik yükümlülüğü devam eder. Müşteri gönderisinin neden hareket etmediğini sorarsa hangi bilginin verilebileceği soruşturmanın gizliliği ve ilgili adli makamın talimatı çerçevesinde belirlenir.
Gönderi bilgilerinin üçüncü kişilere açıklanmasına ilişkin genel kurallar için Kargo Gönderi Bilgileri Üçüncü Kişiye Verilebilir mi? rehberimiz ayrıca incelenebilir.
Özel güvenlik görevlisi şüpheli paketi alıkoyabilir mi?
Özel güvenlik mevzuatından doğan görevler ile CMK m.129’daki postada elkoyma birbirine karıştırılmamalıdır. Özel güvenlik görevlisinin güvenlik alanındaki şüpheli nesneye ilişkin koruma ve kolluğa bildirim yetkileri bulunabilir; fakat posta gönderisine ceza muhakemesi anlamında elkoyma ve içeriğini araştırma yetkisi m.129’daki adli usulden doğar.
Şüpheli pakette can ve mal güvenliği riski varsa şirketin acil güvenlik prosedürü uygulanır. 6475 m.12/d, hizmet sağlayıcının can ve mal güvenliğini tehdit eden veya tehlike arz eden faaliyetlerin oluşumunu engellemek için gerekli tedbirleri almasını ve alınan tedbirleri BTK’ya bildirmesini öngörür. Güvenlik amacıyla alanı boşaltmak veya kolluğa haber vermek ile paketi delil araştırmak amacıyla açmak aynı hukuki işlem değildir.
Özellikle patlayıcı şüphesinde çalışan veya özel güvenlik görevlisi paketi açmaya çalışmamalıdır. Acil müdahale, ilgili kolluk ve uzman birimlerin yetki ve güvenlik prosedürüne göre yürütülmelidir.
Elkonulan gönderi ne zaman ilgilisine teslim edilir?
CMK m.129’da, açılmamasına veya açılıp da içeriği bakımından adliyenin eli altında tutulmasına gerek bulunmadığına karar verilen gönderilerin ilgililerine derhâl teslim edilmesi öngörülür. Koruma tedbirinin amacı ortadan kalktığında gönderinin süresiz biçimde adli makamda tutulması kural değildir.
Ayrıca soruşturma veya kovuşturmanın amacına zarar verme ihtimali bulunmadıkça alınan tedbirlerin ilgililere bildirilmesine ilişkin hüküm de vardır. Bildirim zamanı ve kapsamı soruşturmanın gereğine göre belirlenir. Posta şirketi bu konuda kendi başına bildirim yapmamalı; adli makamın usulüne uymalıdır.
Gönderi iade edildiğinde posta şirketine yeniden teslim edilip normal sevk süreci devam edecekse teslim zinciri kayıtları güncellenmelidir. Adli işlem süresince yaşanan gecikmenin müşteri sisteminde nasıl gösterileceği, gizlilik ve soruşturma bilgisi korunarak yönetilmelidir.
Hukuka aykırı açma veya alıkoymada ne yapılabilir?
Posta şirketi çalışanının veya yetkisiz özel kişinin gönderiyi açması, 6475 m.7’ye aykırılık oluşturur ve Kanunun yaptırım hükümleri gündeme gelir. Kişisel veri veya haberleşme içeriği söz konusuysa 6698 sayılı Kanun ve somut fiile göre Türk Ceza Kanunundaki özel hayat/haberleşme hükümleri ayrıca değerlendirilebilir.
Adli makam işleminin hukuka aykırı olduğu iddiası ise ceza muhakemesi hukukunun koruma tedbirlerine ilişkin itiraz ve tazminat mekanizmaları çerçevesinde ele alınır. Posta şirketi, adli kararın esasına ilişkin yargısal denetimi yapan merci değildir; usulüne uygun tebliğ edilen kararın kapsamına göre hareket eder.
Şirket açısından en önemli koruma, her işlemi belgeli yürütmektir. Karar/emir, teslim tutanağı, mühür bilgisi, erişim logları ve ilgili görevlilerin kimliği kayıtlı olursa sonradan ortaya çıkabilecek “paket kim tarafından açıldı?” veya “ne zaman teslim edildi?” tartışmaları daha sağlıklı çözülebilir.
İlgili içerikler
- Kargo çalışanı paketi açabilir mi?
- Kargo gönderi bilgileri üçüncü kişiye verilebilir mi?
- Posta hizmeti nedir?
- Kargo şirketi için BTK yetki belgesi
Resmî kaynaklar
- 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
Sık Sorulan Sorular
1. Polis kargo paketine doğrudan el koyabilir mi?
CMK m.129’daki şartlar ve hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısı kararı gerekir.
2. Kolluk elkonulan paketi hemen açabilir mi?
Kural olarak hayır. m.129/2 uyarınca paket açılmadan posta görevlisi huzurunda mühürlenir ve hâkim veya savcıya teslim edilir.
3. Kolluğun açabileceği istisna var mı?
Evet. CMK m.129/3’te sayılan belirli suçlarda Cumhuriyet savcısının talimatıyla kolluk zarf veya paketi açabilir.
4. Özel güvenlik paketi delil için açabilir mi?
Hayır. Özel güvenlik görevi, CMK m.129’daki postada elkoyma ve adli açma yetkisinin yerine geçmez.
5. Kargo şirketi savcılık kararına uymak zorunda mı?
Usulüne uygun yetkili adli kararın kapsamına göre işlem yapar; gönderiyi güvenli biçimde muhafaza edip teslim sürecini yürütür.
6. Posta görevlisi kolluğa yardım için paketi açabilir mi?
Kanuni açma yetkisi ve usul bulunmadan açamaz. m.7 posta çalışanının gönderiyi açmasını yasaklar.
7. Elkonulan gönderi hiç geri verilmez mi?
CMK m.129, adliyenin elinde tutulmasına gerek kalmayan gönderinin ilgilisine teslim edilmesini düzenler.
8. Karar sadece belirli paketi kapsıyorsa diğer gönderiler de durdurulabilir mi?
Posta şirketi yetkili kararın kapsamını aşmamalı; hangi gönderilerin karara dahil olduğu somut belge üzerinden belirlenmelidir.
Hukuki değerlendirme ve yazar
Bu içerik 17 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki 6475 sayılı Kanun m.7/3 ve 5271 sayılı CMK m.129 esas alınarak hazırlanmıştır. Postada elkoyma ve açma, özel kişilerin veya posta çalışanlarının takdir yetkisi değil, kanunda şartları ve yetkili makamı belirlenmiş koruma tedbiridir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
