SGK e-Sigorta Sistemi Çalışmazsa Süre Kaçırılır mı? 5 İş Günü Kuralı | SSİY m.5 (2026)

SSİY m.5 ne düzenler?

SSİY m.5, Kurumun bilgi ve belgeleri e‑Sigorta yoluyla isteme yetkisini, elektronik gönderim zorunluluğuna rağmen kâğıt belgenin işleme alınmasını ve süre son gününde meydana gelen teknik veya bölgesel engellerin sürelere etkisini düzenler. Maddenin ikinci ve dördüncü fıkraları beş iş günlük tamamlama imkânını; beşinci fıkra ise yetkili meslek mensubunun veya birinci derece yakınının ölümüne bağlı yedi günlük özel kuralı içerir.

Maddenin hukuki işlevi iki ayrı sorunu birbirinden ayırmaktır. Birincisi, SGK’nın hangi kanaldan belge isteyebileceği ve e‑Sigorta zorunluluğunun kapsamıdır. İkincisi ise yükümlülüğün son gününde teknik veya bölgesel bir engel meydana geldiğinde, gecikmenin hangi koşullarla kanuni sürede yapılmış sayılacağıdır. Bu iki başlık aynı maddede düzenlenmiş olsa da sonuçları farklıdır; elektronik gönderim zorunluluğu başka, teknik engel nedeniyle sürenin korunması başkadır.

SSİY m.5, ‘internet çalışmadıysa her gecikme affedilir’ şeklinde genel bir mazeret hükmü değildir. Maddenin uygulanması için engelin niteliği, işlemin normal son günü, arızanın sona erdiği tarih, ispat belgesi ve belge ile prime ilişkin tamamlamanın aynı özel süre içinde yapılıp yapılmadığı birlikte kontrol edilir. Bu yüzden dosyada yalnız arıza iddiası değil, tarih zinciri oluşturulmalıdır.

Kanuni şartlar: hangi durumda süre korunur?

1. e-Sigorta zorunluluğu ve kâğıt belge

Kurum, Kanun veya Yönetmelik kapsamındaki bilgi ve belgelerin e‑Sigorta ile gönderilmesini zorunlu tutabilir veya bu zorunluluğu kaldırabilir. Zorunluluk bulunmasına rağmen belgenin kâğıt ortamında yasal sürede ya da yasal süreden sonra verilmesi, belgenin işleme alınmasına tek başına engel değildir.

Bu hüküm, elektronik kanal zorunlu olsa bile kâğıt belgenin hukuken yok sayılmadığını gösterir. Ancak kâğıt ortamında verilmiş olmasının, geç verilmiş bir belgenin gecikme sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırdığı anlamına gelmediği de ayrıdır. Belgenin işleme alınması ile süresinde verilmiş sayılması iki farklı meseledir.

2. SGK bilgi işlem sisteminin arızası

Süre uzamasının merkezî sistem yönünden uygulanabilmesi için son gün gönderimin SGK sisteminin maddede sayılan nedenlerle hizmet dışı kalması sebebiyle yapılamamış olması gerekir. Donanım-yazılım, elektrik-iletişim altyapısı, yangın, yıldırım, infilak, doğal afetler ve Kurumun hizmet aldığı internet sağlayıcısındaki arızalar maddede sayılmıştır.

Merkezî sistem arızasında Yönetmelik, olayın Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü yetkililerince imzalanacak tutanakla tevsik edilmesini öngörür. Bu nedenle bireysel cihaz, modem veya tarayıcı problemi ile Kurum sisteminin hizmet dışı kalması aynı kategoriye konulamaz.

3. Beşinci iş günü sonuna kadar tamamlama

Sistem sorunu ortadan kalktıktan sonra belge veya bilgi beşinci iş gününün sonuna kadar gönderilir; belgeye bağlı primler de aynı süre içinde ödenirse yükümlülük kanuni sürede yerine getirilmiş kabul edilir.

Beş iş günlük tamamlama imkânı, arıza nedeniyle son gün yerine getirilemeyen yükümlülüğü koruyan özel bir zaman kuralıdır. Süre hesabında ‘iş günü’ kavramı esas alındığından hafta sonu ve resmî tatil günlerinin takvimdeki yeri ayrıca kontrol edilmelidir.

4. Yerel altyapı arızası

SGK sisteminde arıza olmasa bile işyeri dosyasının veya sigortalının ikametgâhının bulunduğu yerdeki internet, elektrik, iletişim, yangın veya doğal afet gibi engeller nedeniyle son gün işlem yapılamamışsa, olayın yetkili makamlardan alınan belgeyle kanıtlanması şartıyla aynı beş iş günlük sistem uygulanır.

Yerel engelde ispat yükü daha görünürdür: olayın yetkili makam belgesiyle kanıtlanması maddenin açık şartıdır. İşverenin kendi yazısı, telefon ekranındaki bağlantı hatası veya soyut beyan tek başına Yönetmelikte aranan yetkili makam belgesinin yerine geçmez.

5. Meslek mensubunun veya birinci derece yakınının ölümü

Aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesini vermeye yetkili meslek mensubunun kendisinin ya da birinci derece yakınının, ilgili sürelerin bitimine yedi gün veya daha az süre kala ölmesi hâlinde, yükümlülük yasal sürenin son gününü izleyen günden başlayarak yedinci günün sonuna kadar yerine getirilir ve prim de bu sürede ödenirse süresinde sayılır.

Bu düzenleme yalnızca ölüm olayının gerçekleşmesine bağlanmamıştır. Yetkili meslek mensubunun kendisinin veya birinci derece yakınının ölümü, yükümlülük süresinin bitimine yedi gün veya daha az süre kala gerçekleşmelidir; ayrıca belge ve prim yedi günlük özel dönemde tamamlanmalıdır.

Beş iş günlük süre nasıl hesaplanır?

SSİY m.5/2 ve m.5/4’teki ortak ifade, sorunların ortadan kalktığı tarihi takip eden beşinci iş gününün sonuna kadar işlemin tamamlanmasıdır. Bu nedenle hesap, bildirimin normal son gününden itibaren otomatik olarak beş gün eklemek suretiyle yapılmaz. Önce engelin sona erdiği tarih belirlenir. Ardından bu tarihi takip eden iş günleri sayılır. Beşinci iş gününün sonu, özel tamamlamanın son zamanıdır.

Örneğin teknik problem birkaç gün sürmüşse, beş iş günlük dönem problemin ilk ortaya çıktığı gün değil sona erdiği tarihten sonraki iş günü dizisi üzerinden hesaplanır. Yönetmelikte bu hak için ayrıca ‘en çok şu kadar takvim günü’ şeklinde bir üst sınır bulunmadığından, belirleyici veri Kurum tarafından doğrulanan arıza dönemi veya yerel olayın yetkili belgeyle tespit edilen sona erme tarihidir. Buna karşılık, arıza son gün dışında ortaya çıkmış fakat son gün işlem yapmaya engel olmamışsa maddenin son gün koşulu ayrıca sağlanmaz.

Bu düzenlemede belge ile prim birlikte ele alınır. Belgenin gönderilmesi tamamlanmış fakat içerdiği prim aynı özel süre içinde ödenmemişse ‘iki yükümlülük de kanuni sürede yerine getirilmiş sayılır’ sonucunun şartları bir arada oluşmaz. Dosya kontrolünde e‑Sigorta gönderim tarihi ile ödeme tarihi aynı çizelgede tutulmalıdır.

SGK sistemi çalışıyor ama işyerinde internet veya elektrik yoksa

SSİY m.5/4, merkezî SGK sistemi çalışırken işyeri dosyasının veya sigortalının ikametgâhının bulunduğu il, ilçe, mahalle veya sokakta ortaya çıkan engelleri ayrıca düzenler. Sayılan nedenler arasında Kurumun hizmet satın aldığı internet servis sağlayıcılarındaki arızalar, elektrik ve iletişim altyapısı arızaları, yangın, yıldırım, infilak, sel, su baskını, fırtına, yer kayması, deprem, grev, lokavt, sabotaj ve terör saldırıları vardır.

Yerel olay bakımından kilit şart, işlemin kanuni sürenin son gününde bu nedenle yapılamaması ve olayın yetkili makamlardan alınan belgelerle kanıtlanmasıdır. Bu nedenle başvuru dosyasında elektrik dağıtım şirketi, yetkili idare, ilgili altyapı sağlayıcısı veya olayın niteliğine göre yetkili makamın düzenlediği belgenin tarih ve bölge bakımından işyeriyle eşleşmesi gerekir. Belge yalnız genel bir kesinti duyurusuysa, işyerinin bulunduğu konum ve zaman aralığıyla bağının kurulması gerekir.

Maddenin sistemi, mücbir sebep kavramını soyut biçimde genişletmek yerine somut olay türlerini ve ispat yöntemini düzenler. Bu nedenle ‘yoğunluk vardı’, ‘muhasebe personeli yetiştiremedi’ veya ‘bilgisayar yavaştı’ gibi Yönetmelikteki teknik engel sistemine girmeyen açıklamalar m.5/4 kapsamındaki yetkili makamla kanıtlanan altyapı engeliyle aynı değildir.

Meslek mensubunun veya birinci derece yakınının ölümünde yedi günlük kural

SSİY m.5/5, aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesini vermeye yetkili meslek mensubu için ayrı bir düzenleme getirir. Meslek mensubunun kendisinin ya da birinci derece yakınının, Kuruma verilmesi gereken bilgi, belge, bildirge ve beyannamelerin veya Kuruma yapılacak başvuruların süresinin bitimine yedi gün veya daha az süre kala vefat etmesi hâlinde özel tamamlama süresi doğar.

Bu durumda yükümlülük, normal yasal sürenin son gününü takip eden günden itibaren yedinci günün sonuna kadar yerine getirilmelidir. Sigorta primleri de bu süre içinde ödenmelidir. Şartlar birlikte yerine getirildiğinde yükümlülük Kanunda öngörülen sürede yapılmış sayılır. Burada beş iş günlük teknik arıza kuralından farklı olarak madde ‘yedinci gün’ ifadesini kullanır; iki rejimin süre hesabı birbirine karıştırılmamalıdır.

Uygulama örnekleri

SGK sisteminin son gün çökmesi

Bildirimin son gününde SGK bilgi işlem sistemi Yönetmelikte sayılan ve Kurum yetkililerince tutanakla tevsik edilen teknik nedenle hizmet dışı kalmışsa, yalnız ‘site açılmadı’ ifadesiyle yetinilmez. Sorunun resmî kaydı ve sona erdiği tarih belirlenir; beşinci iş gününün sonu buna göre hesaplanır.

Bu örnekte hukuki kontrol sırası; normal son günün belirlenmesi, m.5’te sayılan engelin gerçekten o gün işlem yapmayı önleyip önlemediğinin tespiti, arızanın veya olayın sona erdiği tarihin belgelendirilmesi ve son olarak gönderim ile ödeme tarihlerinin özel süre içinde kalıp kalmadığının karşılaştırılmasıdır. Bu dört aşamadan biri eksik bırakılırsa ‘süresinde sayılma’ sonucu yalnız varsayıma dayanır.

İşyerinin bulunduğu bölgede elektrik kesintisi

SGK sistemleri çalışırken belirli ilçe veya mahallede elektrik ve iletişim altyapısının arızalanması, m.5/4 kapsamındaki yerel engel olabilir. Buradaki fark, olayın yetkili makam belgesiyle kanıtlanması zorunluluğudur.

Bu örnekte hukuki kontrol sırası; normal son günün belirlenmesi, m.5’te sayılan engelin gerçekten o gün işlem yapmayı önleyip önlemediğinin tespiti, arızanın veya olayın sona erdiği tarihin belgelendirilmesi ve son olarak gönderim ile ödeme tarihlerinin özel süre içinde kalıp kalmadığının karşılaştırılmasıdır. Bu dört aşamadan biri eksik bırakılırsa ‘süresinde sayılma’ sonucu yalnız varsayıma dayanır.

Belge gönderilip primin ödenmemesi

M.5/2 ve m.5/4 yalnız belgenin gönderilmesini değil, muhteviyatı primlerin de aynı özel süre içinde ödenmesini şart koşar. Belgeyi beşinci iş gününde gönderip primi daha sonra ödemek, maddenin ‘süresinde sayılma’ şartlarını birlikte karşılamaz.

Bu örnekte hukuki kontrol sırası; normal son günün belirlenmesi, m.5’te sayılan engelin gerçekten o gün işlem yapmayı önleyip önlemediğinin tespiti, arızanın veya olayın sona erdiği tarihin belgelendirilmesi ve son olarak gönderim ile ödeme tarihlerinin özel süre içinde kalıp kalmadığının karşılaştırılmasıdır. Bu dört aşamadan biri eksik bırakılırsa ‘süresinde sayılma’ sonucu yalnız varsayıma dayanır.

e-Sigorta zorunluluğu kâğıt belgeyi geçersiz kılar mı?

Hayır. SSİY m.5/1, e‑Sigorta ile gönderme zorunluluğu getirilmiş olsa dahi, bilgi ve belgelerin yasal süresi içinde veya yasal süresi dışında kâğıt ortamında Kuruma verilmesinin belgelerin işleme konulmasına engel olmadığını açıkça düzenler. Bu cümle, ‘kâğıt belge hiç kabul edilmez’ sonucunu dışlar.

Bununla birlikte ‘işleme konulmak’ ile ‘süresinde verilmiş sayılmak’ aynı kavram değildir. Yasal süreden sonra kâğıt ortamında verilen bir belge işleme alınabilir; fakat gecikmenin hukuki sonuçları ayrıca Kanun ve ilgili mevzuata göre belirlenir. M.5/2, m.5/4 ve m.5/5 ise belirli şartlar oluştuğunda geç görünüşlü işlemin kanuni sürede yapılmış sayılmasını sağlayan özel hükümleri kurar.

İspat dosyasında hangi belgeler bulunmalı?

Teknik arıza dosyasında normal yükümlülük son gününü gösteren mevzuat veya SGK ekran kaydı, sistem arızasının resmî kaydı, sorunun giderildiği tarih, belgenin gönderim alındısı ve prim ödeme dekontu birlikte saklanmalıdır. Yerel altyapı engelinde bunlara ek olarak yetkili makam belgesi gerekir. Meslek mensubu ölümünde ise yetki ilişkisini ve ölüm tarihini gösteren resmî kayıtlarla yükümlülüğün normal son günü karşılaştırılmalıdır.

Bu belgelerin amacı sonradan yeni bir mazeret üretmek değil, m.5’te zaten öngörülmüş istisnanın şartlarının oluştuğunu göstermek ve tarih hesabını denetlenebilir hale getirmektir. Belge isimleri olayın türüne göre değişebilir; değişmeyen husus, maddenin aradığı olayın ve tarihin resmî kayıtla doğrulanmasıdır.

Sık yapılan hatalar

• Teknik arızayı son gün gerçekleşmiş olup olmadığına bakmadan her gecikmeye uygulamak.
• Yerel elektrik veya internet kesintisini yetkili makam belgesi olmadan yalnız ekran görüntüsüyle kesin kanıt saymak.
• Beş iş günlük sürenin arızanın başladığı günden değil, sorunun ortadan kalktığı tarihi takip eden süreçten hesaplandığını gözden kaçırmak.
• Belgeyi özel süre içinde gönderip muhteviyatı primleri aynı süre içinde ödememek.
• E‑Sigorta zorunluluğu bulunduğu için kâğıt ortamında verilen belgenin hiçbir koşulda işleme alınamayacağını söylemek.
• Meslek mensubunun ölümüne ilişkin yedi günlük kuralı her ölüm olayına ve her zamana genişletmek; maddede ‘sürenin bitimine yedi gün veya daha az süre kala’ şartı vardır.

Hata 1: Teknik arızayı son gün gerçekleşmiş olup olmadığına bakmadan her gecikmeye uygulamak. Bu hata, m.5’in açık şartlarından birini genişletir veya eksiltir. Doğru değerlendirme, teknik/yerel engelin türünü ve zamanını belgeleyip özel sürenin başlangıç noktasını doğru tespit etmek ve belge ile ödeme işlemlerini ayrı ayrı doğrulamaktır.

Hata 2: Yerel elektrik veya internet kesintisini yetkili makam belgesi olmadan yalnız ekran görüntüsüyle kesin kanıt saymak. Bu hata, m.5’in açık şartlarından birini genişletir veya eksiltir. Doğru değerlendirme, teknik/yerel engelin türünü ve zamanını belgeleyip özel sürenin başlangıç noktasını doğru tespit etmek ve belge ile ödeme işlemlerini ayrı ayrı doğrulamaktır.

Hata 3: Beş iş günlük sürenin arızanın başladığı günden değil, sorunun ortadan kalktığı tarihi takip eden süreçten hesaplandığını gözden kaçırmak. Bu hata, m.5’in açık şartlarından birini genişletir veya eksiltir. Doğru değerlendirme, teknik/yerel engelin türünü ve zamanını belgeleyip özel sürenin başlangıç noktasını doğru tespit etmek ve belge ile ödeme işlemlerini ayrı ayrı doğrulamaktır.

Hata 4: Belgeyi özel süre içinde gönderip muhteviyatı primleri aynı süre içinde ödememek. Bu hata, m.5’in açık şartlarından birini genişletir veya eksiltir. Doğru değerlendirme, teknik/yerel engelin türünü ve zamanını belgeleyip özel sürenin başlangıç noktasını doğru tespit etmek ve belge ile ödeme işlemlerini ayrı ayrı doğrulamaktır.

Hata 5: E‑Sigorta zorunluluğu bulunduğu için kâğıt ortamında verilen belgenin hiçbir koşulda işleme alınamayacağını söylemek. Bu hata, m.5’in açık şartlarından birini genişletir veya eksiltir. Doğru değerlendirme, teknik/yerel engelin türünü ve zamanını belgeleyip özel sürenin başlangıç noktasını doğru tespit etmek ve belge ile ödeme işlemlerini ayrı ayrı doğrulamaktır.

Hata 6: Meslek mensubunun ölümüne ilişkin yedi günlük kuralı her ölüm olayına ve her zamana genişletmek; maddede ‘sürenin bitimine yedi gün veya daha az süre kala’ şartı vardır. Bu hata, m.5’in açık şartlarından birini genişletir veya eksiltir. Doğru değerlendirme, teknik/yerel engelin türünü ve zamanını belgeleyip özel sürenin başlangıç noktasını doğru tespit etmek ve belge ile ödeme işlemlerini ayrı ayrı doğrulamaktır.

Dosya kontrol listesi

1. İşlemin normal kanuni son günü nedir?
2. Engel gerçekten son gün işlem yapmayı önledi mi?
3. Engel merkezî SGK sistemi mi, yerel altyapı mı, yoksa meslek mensubu ölüm hali mi?
4. Merkezî arızada Kurum tutanağı; yerel engelde yetkili makam belgesi var mı?
5. Sorunun sona erdiği tarih kesin mi?
6. Beşinci iş günü doğru hesaplandı mı?
7. Belge/bildirge gönderim alındısı mevcut mu?
8. Muhteviyatı prim aynı özel süre içinde ödendi mi?
9. Meslek mensubu ölümünde olay süre sonuna yedi gün veya daha az kala mı?
10. SGK’ya sunulacak açıklamada her tarih belgeyle eşleştirildi mi?

SSİY m.5 ile 5510 sayılı Kanundaki asıl bildirim süreleri arasındaki ilişki

SSİY m.5, her bildirge için yeni bir asıl süre oluşturmaz. İşe giriş, işten ayrılış, işyeri tescili, prim bildirimi veya diğer yükümlülüğün normal süresi öncelikle 5510 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeden belirlenir. M.5, son gün teknik veya maddede sayılan başka engel varsa o asıl sürenin hangi şartlarla korunacağını düzenler. Bu nedenle bir dosyada önce ‘normal süre neydi?’ sorusu cevaplanmadan m.5 hesabına geçilmemelidir.

Örneğin işe giriş bildirgesindeki özel süreler ile işten ayrılış bildirgesindeki süre aynı değildir. M.5’in uygulanması, bu farklı ana süreleri tekleştirmez; yalnızca ilgili işlemin kendi son gününde meydana gelen engelin sonucunu belirler. Aynı yöntem prim ve diğer SGK bildirimlerinde de geçerlidir.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• Sosyal Güvenlik Kurumu

Bu konu, bildirim sürelerinin asıl hukuki dayanağıyla birlikte okunmalıdır:

• İşveren sigorta girişini geç yaparsa ne olur?
• SGK işten ayrılış bildirgesi süresi
• Şirket ortağında 4/a–4/b çakışması
• Genel sağlık sigortası ne zaman başlar?

Sık sorulan sorular

SGK sitesi son gün çökerse bildirge otomatik olarak beş gün uzar mı?

‘Otomatik beş takvim günü’ şeklinde bir kural yoktur. M.5/2 kapsamındaki arıza Yönetmelikte sayılan nitelikte olmalı; sorun ortadan kalktıktan sonraki beşinci iş gününün sonuna kadar belge gönderilmeli ve muhteviyatı prim aynı süre içinde ödenmelidir.

Beş günlük süre takvim günü mü iş günü mü?

M.5/2 ve m.5/4 açıkça ‘beşinci işgününün sonuna kadar’ der. Hesap iş günü üzerinden yapılır.

İşyerinde internet kesilmesi yeterli midir?

Yerel internet/elektrik/iletişim engeli m.5/4 kapsamına girebilir; ancak olayın işlemin son gününde yükümlülüğü engellemesi ve yetkili makam belgesiyle kanıtlanması gerekir.

Belgeyi gönderip primi daha sonra ödersem süresinde sayılır mı?

M.5’in beş iş günlük istisnasında muhteviyatı primlerin de aynı özel süre içinde Kuruma ödenmesi aranır.

Kâğıt ortamında verilen SGK belgesi hiç işleme alınmaz mı?

Hayır. M.5/1, e‑Sigorta zorunluluğuna rağmen kâğıt ortamında verilen bilgi ve belgelerin sırf bu nedenle işleme konulmasının engellenmeyeceğini düzenler.

Meslek mensubunun yakını ölürse kaç gün var?

Birinci derece yakının ölümünün normal sürenin bitimine yedi gün veya daha az süre kala gerçekleşmesi halinde, yükümlülük yasal sürenin son gününü takip eden günden itibaren yedinci günün sonuna kadar yerine getirilebilir; prim de bu sürede ödenmelidir.

Bu yedi gün de iş günü müdür?

M.5/5, teknik arıza fıkralarındaki ‘işgünü’ ifadesinden farklı olarak ‘yedinci günün sonu’ ifadesini kullanır. Bu nedenle iki süre aynı yöntemle yazılmamalıdır.

Bilgisayarım bozuldu; m.5 uygulanır mı?

Maddenin merkezî sistem istisnası SGK bilgi işlem sisteminin sayılan nedenlerle hizmet dışı kalmasına, yerel istisna ise yetkili makamla kanıtlanan altyapı ve benzeri olaylara bağlanmıştır. Kullanıcının kişisel cihaz arızası bu hükümlerle aynı olay değildir.

Arıza tarihini nasıl ispatlarım?

Merkezî sistem olayları için Yönetmelik Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü yetkililerince imzalanacak tutanağı; yerel olay için yetkili makamdan alınan belgeyi esas alır. Dosyada bu kayıtlar ve gönderim/ödeme alındıları birlikte bulunmalıdır.

SSİY m.5 ana bildirim süresini değiştirir mi?

Hayır. Ana süre ilgili Kanun veya Yönetmelik hükmünden belirlenir. M.5, son gün oluşan belirli engellerde işlemin hangi şartlarla süresinde yapılmış sayılacağını düzenler.