Tasfiye Hâlindeki Anonim Şirkete Alacak Bildirim Dilekçesi | TTK 541
Tasfiye hâlindeki anonim şirkete alacak bildirim dilekçesi, şirket alacaklısının alacağını ve dayanak belgelerini TTK 541 kapsamında tasfiye memurlarına sunmasıdır. Bildirimde borçlu şirket, alacağın kaynağı, vadesi, para birimi, önceki ödemeler ve kalan tutar açık gösterilir. Başvuru, alacağın tasfiye dosyasında incelenmesini ve kanuni tasfiye işlemlerinde dikkate alınmasını ister. Tasfiye memurunun şahsi borcu gibi kurulmaz.
Bu örnek, tüzel kişiliği devam eden, iflas tasfiyesinde bulunmayan anonim şirkete ait muaccel sözleşme alacağı içindir. Muhatap şirketin tasfiye memurlarıdır. İflas masasına alacak kaydı, konkordato komiserine bildirim veya ticaret sicilinden silinmiş şirket için ek tasfiye başvurusu bu dilekçeden farklıdır. Alacaklı, gerçek borç ve ödeme kayıtlarını ekleyerek doğru tasfiye dosyasına başvurur.
Borçlu şirket tasfiye sırasında tüzel kişiliğini korur
TTK 533/2, tasfiye hâlindeki şirketin tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korumasını ve ticaret unvanını tasfiye hâlinde ibaresi eklenmiş olarak kullanmasını düzenler. Alacak bildirimi doğru tüzel kişiye yöneltilir. Şirketin ticaret unvanı, sicil bilgisi ve tasfiye kaydı karşılaştırılır. Aynı markanın başka şirketine ait borç yanlış şirketin tasfiye dosyasına yazılmaz. Şirket ortağı da yalnız ortaklığı nedeniyle bu sözleşme borcunun kişisel muhatabı yapılmaz.
TTK 539/3 uyarınca tasfiye hâlindeki şirketi tasfiyeyle ilgili mahkeme ve dış ilişkilerde tasfiye memurları temsil eder. İlan ve sicil kaydından gerçek memur ve temsil düzeni bulunur. Şirketin eski yöneticisinin görevinin devam ettiği otomatik kabul edilmez. Bildirim, mevcut tasfiye dosyasını yürüten doğru kişilere ulaştırılır. Tasfiye memuru değişmişse eski adla yapılan gönderinin durumu ayrıca kontrol edilir.
TTK 534 iflas hâlinde tasfiyenin İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre iflas idaresince yürütülmesini düzenler. Bu nedenle ilk kontrol şirketin yalnız tasfiye kaydı taşıması değildir; iflas durumuna da bakılır. İflas tasfiyesi dosyasında bu olağan anonim şirket bildirimi iflas masasına verilmiş alacak kaydı sayılmaz. Tasfiye tamamlanıp şirket sicilden silinmişse mevcut memurlara bu metni göndermek şirketi yeniden tescil ettiren işlem değildir.
Tasfiye kaydının tarihi, alacaklı çağrısı ve başvurunun gönderileceği adres belgelenir. Başvurucu hangi şirketin hangi tasfiye dosyasına bildirim yaptığını anlayabilmelidir. Şirketin faaliyetine son verdiğini duyuran sıradan internet açıklaması, sicil ve temsil kaydının yerine geçirilmez. Kayıtların güncel nüshası dosyada tutulur. Alacağın önceki ticari yazışmalardaki borçlu unvanıyla tasfiyedeki şirket kimliği eşleştirilir.
TTK 541/1 alacaklılara hangi çağrı yöntemlerini düzenler?
TTK 541/1’e göre alacaklı oldukları şirket defterlerinden veya diğer belgelerden anlaşılan ve yerleşim yerleri bilinen kişiler taahhütlü mektupla bilgilendirilir. Diğer alacaklılar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde, şirketin internet sitesinde ve esas sözleşmede öngörülen şekilde birer hafta arayla yapılacak üç ilanla çağrılır. Bildirimin konusu şirketin sona ermiş bulunması ve alacakların tasfiye memurlarına bildirilmesidir.
Kanundaki birer haftalık aralık üç ilanın yapılma düzenidir. Bu aralık, bütün alacaklıların ilk ilandan itibaren yalnız yedi gün içinde bildirim yapabileceği biçiminde yazılmaz. Başvurucu gerçek çağrı metnini ve tasfiye dosyasını okur. İlanda yer alan belge veya teslim düzeni kayıt altına alınır. Kanunda bulunmayan tek tip kısa başvuru süresi bu örneğe eklenmez.
Alacaklıya taahhütlü mektup geldiyse yazının tarihi ve gerçek ulaşma kaydı saklanır. İlan üzerinden öğrenilmişse gazete ve ilan bilgileri eklenir. Alacaklı çağrısını öğrenme tarihiyle alacağın vade tarihi aynı şey değildir. Dilekçe bu iki tarihi ayrı gösterir. Başvurucu çağrı hiç gelmediği halde geldiğini söyleyen hazır ifade kullanmaz; tasfiyeyi hangi gerçek kaynaktan öğrendiğini yazar.
Şirketin kayıtlarında bilinen alacak ile yeni bildirilen alacak da ayrı incelenir. Şirket defterlerinde bir satır bulunması, alacaklının açıklama ve belge sunma ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Önceki ödeme veya mahsup kayıtlarıyla güncel bakiye gösterilir. Bildirim tamamlandığında tasfiye dosyasına alınma ve inceleme sonucu istenir. Alacaklı yalnız ilan başlığına adını yazdırarak bütün alacağının kabul edilmiş olduğunu ileri sürmez.
Sözleşme alacağı hangi belgelerle ve hangi bakiye üzerinden bildirilir?
Alacağın kaynağı gerçek sözleşme ve yerine getirilen edim üzerinden açıklanır. Fatura, teslim veya hizmet kaydı, vade ve önceki yazışma birbiriyle eşleştirilir. Tek başına faturanın rakamı, her dosyada bütün sözleşme ve ifa koşullarını açıklamış sayılmaz. Alacaklı, hangi iş veya teslim nedeniyle hangi tutarı istediğini somutlaştırır. Henüz yerine getirilmemiş edim yapılmış gibi gösterilmez.
Önceki ödemeler ve mahsuplar talep tablosunda ayrılır. Kalan anapara gerçek kayıtlarla hesaplanır. Aynı fatura bir kez sözleşme alacağı ve ikinci kez cari hesap toplamı içinde tekrar talep edilmez. Bildirim tarihinden önce yapılan kısmi ödeme düşülür. Başka şirketin ödeme veya borcu, aralarındaki ilişki belgelenmeden bu hesaba eklenmez.
Vade ve muacceliyet ayrı kayıtla açıklanır. Bu örnek vadesi gelmiş sözleşme alacağı içindir. Sözleşmedeki ödeme günü, teslim koşulu veya ilgili kabul kaydı okunur. Fatura düzenleme günü her dosyada vade günü sayılmaz. Taksitler varsa vadesi gelmiş ve gelmemiş tutarlar ayrılır. Henüz muaccel olmayan tutar, sırf şirket tasfiyeye girdi diye bu metinde aynı gün vadesi gelmiş olarak gösterilmez.
Faiz, masraf veya başka ek tutar isteniyorsa bunların dayanağı ve hesabı ayrı hazırlanır. Kanunda bulunmayan sabit tasfiye cezası eklenmez. Örnekte ana talep belirli kalan anaparadır. Para birimi doğru yazılır; yabancı para kayıtları dönüşüm dayanağı açıklanmadan bugünkü kurla toplama çevrilmez. Banka ve tahsilat bilgisi gerçek alacaklı adına doğrulanır.
| Bildirim alanı | Gösterilecek kayıt | Belge |
|---|---|---|
| Borçlu | Tasfiye hâlindeki anonim şirket | Sicil ve unvan kaydı |
| Alacak kaynağı | Sözleşme ve gerçek edim | Sözleşme, teslim veya hizmet belgesi |
| Muacceliyet | Gerçek vade ve koşul | İlgili sözleşme ve ifa kaydı |
| Kalan tutar | Önceki ödemeler sonrası anapara | Tekrarsız hesap tablosu |
| Teslim | Doğru tasfiye memurlarına ulaşma | İmzalı yazı ve teslim kaydı |
TTK 541/2 ve 3 alacaklıları nasıl korur?
TTK 541/2, alacaklı oldukları bilinen kişilerin bildirimde bulunmaması durumunda alacak tutarlarının kanunda belirtilen bankaya depo edilmesini düzenler. Bu koruma, bildirim yapmayan bilinen alacaklının alacağının sırf sessizlik nedeniyle ortadan kalktığı sonucuyla bağdaşmaz. Alacaklı yine doğru tutarı ve belgelerini sunar. Hangi bankaya hangi işlemle depo yapıldığını dosyadan doğrular; kanunda belirtilmeyen bir banka adını bütün tasfiyeler için zorunlu diye yazmaz.
TTK 541/3 henüz muaccel olmayan veya uyuşmazlık bulunan borçları karşılayacak paranın notere depo edilmesini düzenler. Yeterli teminat veya şirket varlığının pay sahipleri arasında paylaşımının bu borçların ödenmesi şartına bağlanması istisnaları aynı fıkrada yer alır. Bu hüküm bütün alacakların koşulsuz olarak hemen notere yatırılacağı biçiminde anlatılmaz. Borcun durumu ve gerçek koruma kaydı ayrı değerlendirilir.
Bildirim alan tasfiye memurlarının incelemesi, şirketin malvarlığı ve borçlarıyla birlikte yürür. TTK 542/1-a, belirtilen tasfiye kayıtları üzerinden borçların şirket varlığından fazla olmadığının saptanması halinde borçların ödenmesini düzenler. 542/1-c ise borçlar varlıktan fazla olduğunda durumu derhâl şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesine bildirme yükümlülüğünü içerir. Dilekçe şirketin durumunu incelemeden kesin ve derhâl tam tahsil garantisi vermez.
Tasfiye hâlindeki anonim şirkete alacak bildirim dilekçesi örneği
Tasfiye hâlindeki anonim şirkete alacak bildirim dilekçesini Word olarak indir. Borçlu, çağrı, sözleşme, vade ve gerçek bakiye bilgisi tamamlanır. Örnek iflas tasfiyesi dışında devam eden tasfiye dosyasına yöneliktir. Hazırlık sayfası gönderilmez.
TASFİYE HÂLİNDE [ANONİM ŞİRKETİN TAM TİCARET UNVANI]
TASFİYE MEMURLARINA
ALACAKLI: [Ad soyad/unvan, adres ve iletişim]
YETKİLİ TEMSİLCİ/VEKİL: [Varsa ad ve yetki dayanağı]
BORÇLU ŞİRKET: [Tasfiye hâlinde unvan, sicil ve merkez]
TASFİYE/ÇAĞRI KAYDI: [Gerçek sicil, ilan veya çağrı bilgisi]
BİLDİRİLEN ANAPARA: [Kalan tutar ve para birimi]
KONU: TTK 541 kapsamında muaccel sözleşme alacağımızın dayanak belgeleriyle tasfiye dosyasına bildirilmesi ve kanuni tasfiye işlemlerinde dikkate alınması istemidir.
AÇIKLAMALAR
1. Şirketinizin devam eden tasfiye durumunu [gerçek öğrenme ve çağrı kaydı] üzerinden öğrenmiş bulunuyoruz. Şirket ve tasfiye memuru kayıtları Ek-1’dedir. Bildirim tasfiye hâlindeki borçlu şirketin belirtilen dosyasına yöneliktir.
2. Alacağımız [gerçek sözleşme ve yerine getirilen edim] nedeniyle doğmuştur. Sözleşme, ilgili fatura ve ifa belgeleri Ek-2’de gösterilmiştir. Borçlu bu belgelerde belirtilen anonim şirkettir.
3. İlgili alacağın vadesi [gerçek tarih ve dayanak] olup bildirdiğimiz tutar muacceldir. Vade ve gerçekleşen koşul Ek-3’te açıklanmıştır. Önceki ödeme ve mahsuplar ile kalan anapara Ek-4 hesabında ayrı gösterilmiştir.
4. Buna göre kalan anapara alacağımız [tutar ve para birimi] olup aynı işlem iki kez hesaba alınmamıştır. Alacağımızı TTK 541 kapsamında dayanak belgeleriyle tasfiye dosyasına bildiriyoruz.
5. Bildirimin dosyaya alınmasını, alacak kayıtları ve eklerle birlikte incelenmesini, inceleme ve ödeme durumunun yazılı açıklanmasını, alacağın kanuni tasfiye ve alacaklı koruma işlemlerinde dikkate alınmasını talep ediyoruz.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.541; tasfiye temsil ve ödeme işlemleri yönünden m.533/2, m.539/3 ve m.542 ile gerçek sözleşme belgeleri.
SONUÇ VE İSTEM: Belirtilen [anapara ve para birimi] alacağımızın tasfiye dosyasına alınmasını, dayanak belgelerle incelenerek kanuni tasfiye işlemlerinde dikkate alınmasını ve kayıt/ödeme durumunun [bildirim adresi] üzerinden yazılı açıklanmasını talep ederiz. Ödeme için alacaklı adına doğrulanmış hesap bilgisi [gerçek hesap] olarak sunulmuştur. [Tarih]
Alacaklı / Yetkili temsilcisi / Vekili
[Ad soyad, unvan ve imza]
EKLER: Ek-1 Tasfiye, memur ve çağrı kayıtları; Ek-2 sözleşme ve ifa belgeleri; Ek-3 vade dayanağı; Ek-4 önceki ödemeler ve kalan anapara hesabı; Ek-5 ilgili yazışmalar; Ek-6 gerekiyorsa temsil veya vekâlet belgesi.
Tasfiye memurlarına teslim nasıl kayda bağlanır?
Gönderimden önce muhatap tasfiye memuru ve şirket adresi doğrulanır. İmzalı bildirim ve ekler aynı son sürüm üzerinden gönderilir. Elden sunumda tarihli alındı veya evrak kaydı alınır; kullanılan yazılı kanalda metin, ekler ve teslim kaydı saklanır. TTK 541/1’in şirket tarafından yapılan çağrı yöntemleri, alacaklının bütün bildirimlerini mutlaka aynı çağrı kanalıyla yapacağı şartına dönüştürülmez.
Alacaklı şirketse güncel temsil kaydı ve yetkili imzacı gösterilir. Vekil başvurusunda yetki belgesi gerçek kapsamıyla dosyaya alınır. Şirket çalışanının belge derlemesi, yetkili kişi adına hukuki talep imzalama yetkisiyle aynı değildir. Başvuruda yazılan banka hesabı alacaklının hesabıyla uyuşmalıdır. Başka kişinin hesabına ödeme istemi varsa buna ilişkin yetki ve hukuki işlem ayrıca açıklanmadan olağan hesap bilgisi gibi yazılmaz.
Tasfiye cevabı ve ödeme kayıtları nasıl kontrol edilir?
Memurların cevabı alacağın kabul, kısmen kabul veya uyuşmazlık durumunu açıklamalıdır. Alacaklı gelen yazıyı belge ve hesap satırlarıyla karşılaştırır. Şirketin başka tutar göstermesi halinde farkın nedeni istenir. Daha önce ödeme yapıldığı belirtilmişse gerçek tahsilat ve banka kaydı incelenir. Sadece deftere farklı başlık yazılması borcun tamamının ödendiği kanıtı diye sunulmaz.
Ödeme alınırsa tutar, tarih ve ilgili alacak satırı kaydedilir. Kalan alacak güncellenir; eski toplam tekrar istenmez. Depo veya teminat işlemi bildirilmişse miktar, kurum ve ilgili borçla bağlantı kontrol edilir. Notere depo, alacaklının kişisel hesabına tahsil edilmiş ödeme gibi kayda geçirilmez. İşlem türü doğru tutulur ve alacaklının sonraki başvurusu buna göre hazırlanır.
Bildirim mahkeme kararı, icra takibi veya şirketin bütün iddiaları kabul ettiği mutabakat değildir. Uyuşmazlık sürüyorsa alacağın niteliğine uygun ayrı başvuru yapılır. Tasfiye memurunun şahsi sorumluluğu da şirket borcuyla aynı şekilde otomatik kurulmaz. TTK 541/4 ve 553’teki ilgili koşullar kendi olay ve delilleriyle incelenir. Alacaklı, yalnız bildirimin reddini memurun bütün şirket borcunu kişisel olarak üstlendiği işlem gibi anlatmaz.
Üçüncü çağrıdan sonraki dağıtım süresi bildirim süresi değildir
TTK 543/2, üçüncü alacaklı çağrısından itibaren üç ay geçmeden kalan varlığın dağıtılamamasını düzenler; alacaklılar için tehlike bulunmadığında mahkemenin daha önce dağıtıma izin vermesi istisnası vardır. Bu süre alacak bildirmenin her durumda üç ayla sınırlı olduğu veya süre sonunda alacağın kendiliğinden yok olduğu kural değildir. İlan aralığı, kalan varlık dağıtımı ve alacağın kendi zamanaşımı ayrı kayıtlardır.
Şirkete verilen bu bildirim, alacağın zamanaşımını tek başına yeniden başlatan işlem gibi kullanılmaz. TBK 154’teki kesilme sebepleri, gerçek ikrar veya ilgili başvuru durumuyla incelenir. Alacaklı yalnız tasfiye cevabını beklediği için kendi sürelerini gözden çıkarmaz. Şirket sicilden silinmişse TTK 547 ek tasfiye koşulları ayrı süreçtir; mevcut şirkete yapılacak bu bildirimin adresini değiştirerek aynı işlem sayılmaz.
Sık sorulan sorular
Tasfiye hâlindeki şirkete alacak bildirim maddesi nedir?
Anonim şirkette TTK 541’dir. Bu örnek olağan tasfiye dosyasına muaccel sözleşme alacağı bildirir.
Tasfiye başladı diye şirket tüzel kişiliği hemen biter mi?
TTK 533/2 tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğin korunmasını düzenler. Doğru şirket ve tasfiye kaydı doğrulanır.
Bildirim kime yöneltilir?
Tasfiye hâlindeki borçlu anonim şirketin tasfiye memurlarına yöneltilir. Memurlar sırf görevleri nedeniyle şahsi borçlu gösterilmez.
Üç ilanın haftalık aralığı alacaklıya yedi gün mü verir?
Hayır. 541/1’deki birer hafta aralığı ilan düzenidir; örneğe genel yedi günlük hak kaybı süresi eklenmez.
Bildirim yapmayan bilinen alacaklının tutarı nasıl korunur?
TTK 541/2 kanunda belirtilen bankaya depo düzenlemesini içerir. Gerçek depo işlemi dosyadan doğrulanır.
Uyuşmazlıklı borç için notere depo her durumda mı yapılır?
541/3 yeterli teminat ve paylaşımın ödeme şartına bağlanması istisnalarını da düzenler. Gerçek koşullar birlikte incelenir.
Bu dilekçe iflas masasına alacak kaydı yerine geçer mi?
Hayır. İflas tasfiyesi TTK 534 ve İcra ve İflas Kanunu rejiminde ayrı başvurudur.
Üç aylık dağıtım süresi sonunda bütün alacaklar silinir mi?
Hayır. TTK 543/2 kalan varlık dağıtımını düzenler; alacağın kendi hukuki durumu ayrı incelenir.
Önceki ödeme bildirim tutarından düşülür mü?
Evet. Gerçek tahsilatlar ve mahsuplar gösterilir; aynı işlem iki kez talep edilmez.
Word hazırlık sayfası memurlara gönderilir mi?
Hayır. Kontrol sayfası çıkarılır; imzalı bildirim, hesap tablosu ve gerçek belgeler gönderilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili site içerikleri
Temel kaynak Mevzuat Bilgi Sistemi Türk Ticaret Kanunu m.541; ilgili hükümler m.533, m.534, m.539, m.542, m.543 ve m.547’dir. Metin 14 Şubat 2011 tarihli Resmî Gazete ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi kanun PDF’si üzerinden incelenir. Zamanaşımı yönünden TBMM Türk Borçlar Kanunu metni m.154 okunur.
Alacak dosyasının hazırlanması için ticari alacak incelemesi; tasfiye sonundaki farklı belge işlemi için tasfiye sonunda defterlerin saklanması dilekçesi; şirket kayıtları için şirketler hukuku dosya düzeni okunabilir. Alacak bildirimi bu işlemlerin yerine geçmez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki ticari dosyalarda borçlu şirketin tasfiye durumu, temsil, alacak belgeleri ve bakiye hesabı birlikte incelenir. Başvuru gerçek tasfiye dosyasına ve doğru muhataba yöneltilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
