Taşınır Rehni Mülkiyet Devri Takibi Kaç Gün İçinde Başlatılır? | Yönetmelik m.30 (2026)

Mülkiyet Devri Takibindeki 7 Günlük Sürenin Hukuki Dayanağı Nedir?

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu m.14/1-a, borç süresinde ifa edilmezse birinci derece alacaklıya rehinli taşınırın mülkiyetinin devrini icra dairesinden isteme hakkı verir. Bu hakkın takip süresi, Kanunun uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesinde somutlaştırılmıştır.

Yönetmelik m.30 uyarınca mülkiyet devri takip talebi, temerrüdün gerçekleşmesini takip eden yedi gün içinde yapılır. Düzenlemenin amacı temerrüt sonrası özel mülkiyet devri yolunun belirsiz süre boyunca askıda kalmasını önlemek ve rehin sırasındaki diğer alacaklıların hukuki durumunu açıklığa kavuşturmaktır.

Güncel Kanun ve Yönetmelik metinleri Ticaret Bakanlığının Taşınır Rehni mevzuat sayfasında yayımlanmaktadır. Mülkiyet devrinin maddi şartlarını Rehinli Taşınırın Mülkiyeti Alacaklıya Devredilebilir mi? yazımızda ayrıca açıklıyoruz.

7 Günlük Süre Ne Zaman Başlar?

Yönetmelik süreyi sözleşmenin imzalandığı veya rehnin TARES’e tescil edildiği tarihe değil, temerrüdün gerçekleşmesine bağlar. Bu nedenle her takipte önce temel borcun hangi tarihte muaccel olduğu ve borçlunun hangi tarihte temerrüde düştüğü belirlenmelidir.

Örneğin kredi borcunun kesin vadesi 1 Ekim olarak kararlaştırılmış ve ayrıca ihtar gerekmiyorsa, temerrüt tarihi sözleşme ve genel borçlar hukuku hükümlerine göre değerlendirilir. Buna karşılık borcun muaccel olması için alacaklının ihtar göndermesi gerekiyorsa, yalnız taksit vadesinin geçmesi bütün borç bakımından aynı sonucu doğurmayabilir.

Temerrüt tarihinin yanlış belirlenmesi yedi günlük takip süresinin de yanlış hesaplanmasına yol açar. Özellikle taksitli kredi, erken muacceliyet, sözleşme ihlali nedeniyle tüm borcun muaccel olması veya yeniden yapılandırma anlaşması bulunan dosyalarda tarih belgeler üzerinden ayrı ayrı incelenmelidir.

Temerrüt Tarihi Nasıl Belirlenir?

Temerrüt tarihi belirlenirken temel borç sözleşmesi, ödeme planı, vade, varsa muacceliyet şartı, ihtar ve Türk Borçlar Kanununun borçlu temerrüdüne ilişkin hükümleri birlikte uygulanır. Rehin sözleşmesi çoğu zaman temel kredi sözleşmesini teminat altına alır; bu nedenle yalnız TARES kaydına bakılarak temerrüt tarihi belirlenemez.

Kesin vadeli bir borçta vadenin dolması temerrüt bakımından belirleyici olabilir. Vade kesin değilse veya sözleşme ihtar arıyorsa usulüne uygun ihtar tarihi önem kazanır. Taraflar borcu sonradan yapılandırmışsa eski vade yerine yeni ödeme planı dikkate alınabilir.

Alacaklı takip talebine temerrüdün hangi tarihte ve hangi belgeyle oluştuğunu gösterecek evrakı eklemelidir. Hesap özeti, ödeme planı, ihtar, tebliğ belgesi ve sözleşmenin muacceliyet hükümleri bu nedenle takip dosyasının temel parçalarıdır.

Yedi Günlük Süre Nasıl Hesaplanır?

Yönetmelik “temerrüdün gerçekleşmesini takip eden yedi gün” ifadesini kullanır. Süre hesabında başlangıç gününün ve son günün belirlenmesi genel süre hesaplama kurallarıyla birlikte yapılmalıdır. Resmî tatil veya hafta sonuna rastlama gibi durumlarda uygulanacak usul hükümleri somut takip dosyasında kontrol edilmelidir.

Burada değer tespitine itirazdaki “üç iş günü” ifadesinden farklı olarak m.30 metni “yedi gün” demektedir. Bu nedenle iki süre birbirine karıştırılmamalıdır. Değer tespitine itiraz süresi açıkça iş günü olarak düzenlenirken mülkiyet devri takip talebi için Yönetmelik yedi günlük süre kullanır.

Takip süresinin son gününe bırakılması pratik risk yaratır. İcra müdürlüğüne sunulacak belgelerin eksik çıkması, sistemsel sorun veya yetki tartışması halinde süre kaybı doğabilir. Alacaklının temerrüt gerçekleşmeden önce dosyayı hazırlaması, yalnız temerrüt belgesini tamamlayarak hızlı başvuru yapması daha güvenlidir.

Temerrüt Tarihi Hangi Belgelerle İspatlanır?

Temel kredi veya borç sözleşmesi, ödeme planı, hesap ekstresi, banka dekontları, muacceliyet bildirimi, noter ihtarnamesi, tebliğ belgesi ve taraf yazışmaları temerrüt tarihini gösterebilir. Hangi belgenin zorunlu olduğu borcun yapısına göre değişir.

Rehin sözleşmesi ve TARES kaydı da takip dosyasında bulunmalıdır; ancak bunlar tek başına borcun ne zaman temerrüde düştüğünü ispatlamaz. Rehin hakkının varlığı ile temel borcun vadesi iki ayrı hukuki unsurdur.

Alacak miktarı da takip tarihinde güncel hesaplanmalıdır. Ana para, sözleşmesel faiz, temerrüt faizi ve diğer fer’iler ayrı gösterilmeli; rehinle güvence altına alınan tutarın Sicildeki sınırı kontrol edilmelidir. 6750 m.10, rehnin sağladığı güvencenin tescilde belirtilen rehin tutarı ve derecesiyle sınırlı olduğunu düzenler.

Öncelikli Alacaklı 7 Günlük Süreyi Kaçırırsa Ne Olur?

Yönetmelik m.40, öncelik hakkına sahip rehin alacaklısının Kanunda belirtilen bir haftalık süre içinde mülkiyetin devrini talep etmemesi halinde sonraki sıradaki rehin alacaklılarının bu yolu kullanmasına ilişkin düzenleme getirir. Bu nedenle yedi günlük sürenin geçirilmesi yalnız ilk alacaklının kendi dosyasını etkilemez; rehin sırasındaki diğer alacaklıların harekete geçebilmesini de gündeme getirir.

İlk alacaklının süresinde özel mülkiyet devri talebinde bulunmaması, temel alacağın kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Alacaklı m.14’teki diğer hakları veya genel takip imkanlarını somut koşullara göre değerlendirebilir. Ancak özel mülkiyet devri yolundaki öncelikli konumu bakımından Yönetmelik m.30 ve m.40 birlikte uygulanmalıdır.

Bu nedenle yedi günlük sürenin “hak düşürücü müdür, usul süresi midir?” şeklindeki teorik nitelendirmesinden bağımsız olarak, uygulamada sürenin kaçırılmaması gerekir. Yönetmelik açık biçimde sonraki alacaklıların sıralı başvuru mekanizmasını kurmuştur.

Sonraki Sıradaki Rehin Alacaklıları Ne Zaman Başvurabilir?

Yönetmelik m.40’ın sistemi, öncelikli alacaklının bir haftalık sürede mülkiyet devri istememesi halinde sonraki sıradaki rehin alacaklılarına öncelik sıralarıyla imkan tanır. Böylece birinci alacaklının pasif kalması, taşınır üzerindeki diğer rehinlerin temerrüt hakkını süresiz bloke etmez.

Sonraki alacaklının başvurabilmesi için kendi rehin hakkının geçerli ve TARES’te kayıtlı olması, öncelik sırasının doğru belirlenmesi ve Yönetmelikteki diğer takip şartlarının bulunması gerekir. Sabit derece ve ilerleme sistemindeki konum farklı sonuç doğurabilir.

Öncelik yapısının nasıl belirlendiği için Aynı Taşınırda Birden Fazla Rehinde Öncelik yazımız incelenebilir.

Yedi Günlük Takip Süresi ile Değer Tespiti Süreci Nasıl Birlikte Yürütülür?

Mülkiyet devri takip talebinde güncel değerleme raporu önemli bir belgedir. Temerrüt sonrası değer tespiti 6750 m.13/2 ve Değer Tespiti Yönetmeliği uyarınca sulh hukuk mahkemesi ve yetkili eksper aracılığıyla yürütülür. Bu süreçte rapor taraflara tebliğ edilir ve üç iş günlük itiraz süresi vardır.

Bu nedenle kredi dosyasında temerrüt ihtimali doğduğunda değer tespiti hazırlığının geciktirilmemesi gerekir. Takip için yedi günlük kısa süre varken değerleme başvurusunun tamamen temerrütten sonra düşünülmesi uygulamada zaman baskısı yaratabilir. Kanunun ve Yönetmeliğin hızlı eksper görevlendirme süreleri bu ihtiyacı karşılamaya yöneliktir.

Temerrüt sonrası resmi değerleme hakkında Temerrüt Sonrası Taşınır Rehni Değer Tespiti, üç iş günlük itiraz hakkında Taşınır Rehni Değer Tespitine İtiraz Süresi yazılarımız incelenebilir.

7 Günlük Süre Kaçırılmaması İçin Dosya Nasıl Hazırlanmalıdır?

Birinci olarak rehin sözleşmesi ve güncel TARES çıktısı kredi dosyasında hazır tutulmalıdır. İkinci olarak rehinli taşınırın seri numarası, marka-modeli ve bulunduğu yer düzenli kayıt altında olmalıdır. Üçüncü olarak ödeme planı ve muacceliyet hükümleri açık biçimde işaretlenmelidir.

Dördüncü olarak borçlunun ödeme hareketleri güncel tutulmalı ve gecikme oluştuğunda temerrüt tarihi otomatik varsayımla değil sözleşme üzerinden kontrol edilmelidir. Beşinci olarak ihtar gerekiyorsa tebliğ süreci belgeye bağlanmalıdır. Altıncı olarak değer tespiti ve eksper süreci gecikmeden başlatılmalıdır.

Yedinci olarak yetkili icra müdürlüğü önceden belirlenmelidir. Yönetmelik m.31, rehinli taşınırın bulunduğu yer veya rehin alacaklısının yerleşim yeri icra dairelerinden birini yetkili kabul eder. Yetki tartışması takip gününde ilk defa değerlendirilmemelidir.

Sekizinci olarak aynı taşınırdaki diğer rehinler ve dereceler güncel TARES sorgusuyla kontrol edilmelidir. İlk sırada görünmeyen alacaklı mülkiyet devri talebini birinci derece alacaklı gibi kurgulamamalıdır.

Dokuzuncu olarak takip talebine eklenecek belgelerin dijital ve fiziki kopyaları hazırlanmalıdır. Eksik rehin belgesi veya değerleme raporu nedeniyle başvurunun tamamlanamaması yedi günlük sürede ciddi risk yaratabilir.

Sık Sorulan Sorular

Mülkiyet devri takibi kaç gün içinde açılır?

Yönetmelik m.30’a göre temerrüdün gerçekleşmesini takip eden yedi gün içinde.

Yedi gün TARES tescilinden mi başlar?

Hayır. Başlangıç temerrüt tarihidir.

Yedi gün iş günü müdür?

Yönetmelik m.30 “yedi gün” ifadesini kullanır; değer tespitine itirazdaki “üç iş günü” düzenlemesiyle karıştırılmamalıdır.

Temerrüt tarihi nasıl belirlenir?

Temel borç sözleşmesi, vade, muacceliyet şartları, varsa ihtar ve genel borçlar hukuku hükümlerine göre.

Takip için değerleme raporu gerekli mi?

Mülkiyet devri sürecinde m.13/2 uyarınca güncel değerleme raporu takip dosyasının temel belgelerindendir.

İlk sıradaki alacaklı yedi günde başvurmazsa borç silinir mi?

Hayır. Temel alacak sona ermez; ancak Yönetmelik m.40 sonraki sıradaki alacaklıların mülkiyet devri yoluna başvurmasını gündeme getirir.

Sonraki alacaklılar başvurabilir mi?

Evet. m.40 şartları çerçevesinde öncelik sırasına göre başvuru imkanı doğabilir.

İhtar zorunluysa süre ne zaman başlar?

Temerrüdün hukuken oluştuğu tarih esas alınır; ihtarın temerrüt için gerekli olduğu dosyalarda tebliğ ve sözleşme hükümleri birlikte incelenir.

Takip son güne bırakılmalı mı?

Hayır. Eksik belge veya teknik sorun riski nedeniyle başvuru mümkün olan en kısa sürede hazırlanmalıdır.

Yetkili icra müdürlüğü önceden belirlenmeli mi?

Evet. Yönetmelik m.31’deki yer itibarıyla yetki seçenekleri takip hazırlığında önceden kontrol edilmelidir.