Vazife Malullüğü Yeniden Muayene Yaş Sınırı 2026: Er ve Erbaşlar İçin 55 Yaş | 5510 Geçici 18
Kısa ve net cevap: 18 Ağustos 2026 tarihli ve 7594 sayılı Kanunun 6. maddesiyle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 18. maddesinin üçüncü fıkrasında er ve erbaşlar bakımından kullanılan “askerlik çağı dışına çıktıkları” ibaresi “55 yaşını doldurdukları” şeklinde değiştirilmiştir. Değişiklik 18 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak, geçici 18. maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki er ve erbaşların yeniden muayene isteme bakımından yaş sınırı artık yoruma açık “askerlik çağı” ölçütü değil, açık biçimde 55 yaşın doldurulmasıdır.
Bu düzenleme herkes için yeni bir malullük veya emeklilik hakkı yaratmaz. Kural, 5510 sayılı Kanunun geçici 18. maddesinin üçüncü fıkrasının zaten kapsadığı kişiler için yeniden muayene talep etme yaş sınırını değiştirmiştir. Bu nedenle “55 yaşına kadar herkes vazife malullüğü için yeniden muayene olabilir” sonucu kanun metnine aykırıdır.
7594 Sayılı Kanun Ne Değiştirdi?
7594 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihinde kabul edilmiş, 18 Ağustos 2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanunun 6. maddesi yalnız tek bir ifadeyi değiştirmiştir:
| Konu | 18 Ağustos 2026 öncesi | 18 Ağustos 2026 sonrası |
|---|---|---|
| Er ve erbaşlarda yeniden muayene yaş sınırı | “Askerlik çağı dışına çıktıkları” tarihe kadar | “55 yaşını doldurdukları” tarihe kadar |
| Dayanak | 5510 geçici m.18/3 eski metin | 5510 geçici m.18/3 + 7594 m.6 |
| Yürürlük | Eski düzenleme | 18 Ağustos 2026 |
Kanun koyucu burada yeni bir kişi grubu eklememiş, üçüncü fıkradaki er ve erbaşlar yönünden süreyi belirleyen ölçütü değiştirmiştir. Bu nedenle başvuruda ilk soru “55 yaşından küçük mü?” değil, önce geçici 18. maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giriyor mu? sorusudur.
5510 Geçici 18/3 Kimleri Kapsar?
Geçici 18. maddenin üçüncü fıkrası, madde kapsamına giren ve malullüklerinin sürekli olduğuna Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca karar verilen belirli grupların yeniden muayene talebini düzenler. Fıkrada geçici ve gönüllü köy korucuları ile 2330 sayılı Kanunun 2. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılan hizmetlerden dolayı malullük aylığı bağlanan kişiler ve er-erbaşlar bakımından özel yaş sınırları bulunmaktadır.
2026 değişikliği, bu grupların tamamının statüsünü yeniden yazmamıştır. Değişen bölüm, er ve erbaşlara ilişkin yeniden muayene talebinin son yaş eşiğidir. Geçici ve gönüllü köy korucuları bakımından fıkradaki kendi yaş haddi kuralı değişmemiştir. 2330 sayılı Kanun kapsamındaki diğer kişiler bakımından da 7594 m.6, tek başına yeni bir 55 yaş kuralı getirmemiştir.
Bu ayrım uygulamada önemlidir. Başvuru dilekçesinde yalnız “7594 sayılı Kanun çıktı, 55 yaşından küçüğüm” demek yeterli değildir. İlgilinin hangi statüde hizmet gördüğü, hangi olay nedeniyle malullük aylığı bağlandığı, SGK Sağlık Kurulunun malullüğün sürekli olduğuna ilişkin değerlendirmesi ve geçici 18. madde kapsamına giriş bağlantısı dosyada gösterilmelidir.
“Yeniden Muayene” Ne Anlama Gelir?
Buradaki yeniden muayene, sıradan bir genel sağlık kontrolü değildir. Kanun, daha önce vazife malullüğü veya ilgili malullük statüsü içinde değerlendirilmiş kişinin sağlık durumunun yeniden incelenmesini ifade eder. Amaç, kişinin mevcut malullük durumunun ve derecesinin sağlık kurulu süreci içinde yeniden değerlendirilmesidir.
SGK işlemlerinde sağlık raporunu düzenleyen hastane ile hukuki sonucu belirleyen kurum aynı değildir. Sağlık hizmet sunucusu tıbbi bulguları ve sağlık kurulu raporunu düzenler; sosyal güvenlik mevzuatı bakımından malullük değerlendirmesi ve aylığa etkisi SGK’nın yetkili sağlık kurulu ve ilgili birimlerince kanuni ölçütlere göre karara bağlanır. Bu nedenle yalnız özel bir doktor raporu veya tek hekim raporu, kanunun öngördüğü kurumsal değerlendirmeyi kendiliğinden değiştirmez.
Sitemizde genel kontrol muayenesi sisteminin aylığa etkisi SGK Kontrol Muayenesine Gitmezsem Ne Olur? 5510 m.94 rehberinde ayrıca açıklanmıştır. Ancak geçici m.18/3’teki yeniden muayene hakkı ile m.94 kapsamındaki kontrol muayenesi aynı hukuki kurum değildir; dosyada doğru maddeye dayanılması gerekir.
55 Yaş Sınırı Nasıl Uygulanır?
7594 m.6’nın lafzı açıktır: er ve erbaşlar için eski “askerlik çağı dışına çıktıkları” ibaresi çıkarılmış ve “55 yaşını doldurdukları” ibaresi konulmuştur. Buna göre geçici 18/3 kapsamındaki yeniden muayene talebi bakımından kişi 55 yaşını dolduruncaya kadar kanundaki başvuru imkanından yararlanabilir.
Yaş hesabında nüfus kaydındaki doğum tarihi esas alınır. Başvuru hakkının kaybedilmemesi için dilekçenin 55 yaş doldurulmadan yetkili kuruma ulaşması önemlidir. Son güne bırakılan başvurularda evrak kayıt tarihi, elektronik başvuru tarihi veya iadeli taahhütlü gönderim gibi ispat unsurları dosyada korunmalıdır.
Kanunda “55 yaşından küçük olma” değil, “55 yaşını doldurdukları tarihe kadar” ifadesi kullanıldığı için başvuru süresinin sonu doğum tarihine bağlı somut takvim hesabıyla belirlenir. İdari başvuruda yaş bilgisinin MERNİS/nüfus kaydıyla uyuşması gerekir.
18 Ağustos 2026’dan Önce Başvurusu Reddedilenler Ne Yapmalı?
Bir kişinin daha önce yalnız “askerlik çağı dışına çıkmış olması” gerekçesiyle yeniden muayene talebinin reddedilmiş olması, 18 Ağustos 2026 sonrasında otomatik olarak olumlu karar verilmiş sayıldığı anlamına gelmez. Yeni hüküm yürürlüğe girdikten sonra ilgilinin mevcut yaşı ve geçici 18/3 kapsamındaki diğer şartları birlikte değerlendirilmelidir.
55 yaş henüz doldurulmamışsa ve kişi fıkranın kapsamındaysa yeni düzenlemeye açıkça dayanılarak yeniden idari başvuru yapılması gerekir. Eski ret yazısı, hizmet statüsünü gösteren belgeler ve önceki sağlık kurulu/SGK kararları başvuruya eklenerek ret gerekçesinin kanun değişikliği karşısında yeniden değerlendirilmesi istenebilir.
Eski ret kararı hakkında açılmış bir dava varsa, 18 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişikliğin görülmekte olan uyuşmazlığa etkisi dava konusu işlem ve talebin niteliğine göre mahkemece değerlendirilir. Yeni kanunun yürürlük tarihinden önce kesinleşmiş yargı kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırdığı söylenemez.
Kimler 55 Yaş Kuralına Dayanamaz?
5510 geçici m.18/3’teki 55 yaş değişikliği, sosyal güvenlik sistemindeki bütün malullük dosyalarına uygulanmaz. Aşağıdaki durumlarda yalnız bu hükme dayanarak yeniden muayene hakkı ileri sürülemez:
- 5510 geçici m.18/3 kapsamına hiç girmeyen sıradan malulen emeklilik dosyaları,
- 5510 m.25 kapsamındaki genel malullük aylığı talepleri,
- İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri dosyaları,
- Er veya erbaş statüsüyle bağlantısı bulunmayan ve fıkrada sayılan diğer kapsamlara da girmeyen kişiler,
- Sadece askerlik hizmeti yapmış olmakla birlikte geçici m.18’in aradığı malullük/hizmet bağlantısı bulunmayan kişiler.
Genel malullük şartlarının ne olduğu konusunda Kimler Malul Sayılır? 5510 m.25 ve Yüzde 60 Kuralı başlıklı ayrı rehber incelenebilir. Böylece genel malullük ile vazife malullüğüne ilişkin özel geçici düzenlemeler birbirine karıştırılmaz.
Başvuru Dosyasında Hangi Belgeler Bulunmalı?
Kanun tek tek bir “belge listesi” saymamaktadır. Bununla birlikte başvurunun kapsam ve süre yönünden denetlenebilmesi için dosyada, iddia edilen statüyü ve önceki süreci ispatlayan kayıtların bulunması gerekir. Uygulamada dosya en az şu kayıtlar üzerinden kontrol edilmelidir:
- Kimlik ve doğum tarihi kaydı: 55 yaş sınırının somut olarak hesaplanması için.
- Hizmet/statü kaydı: İlgilinin er-erbaş veya fıkrada sayılan diğer statülerden hangisinde bulunduğunu göstermek için.
- Olay ve görev kayıtları: Malullüğe neden olan olayın hangi hizmet sırasında meydana geldiğini göstermek için.
- Önceki SGK kararı: Malullük aylığı, vazife malullüğü, derece veya sürekli malullük değerlendirmesinin içeriğini belirlemek için.
- Sağlık kurulu kararları: Önceki tıbbi durum ile yeni muayene talebi arasındaki bağlantıyı göstermek için.
- Varsa eski ret yazısı: Başvurunun daha önce hangi gerekçeyle reddedildiğini ve 7594 değişikliğinin bu gerekçeye etkisini belirlemek için.
Belge sunulurken fotokopi yığını oluşturmak yerine her belgenin hangi kanuni şartı ispatladığı açıklanmalıdır. Özellikle eski bir ret kararı “askerlik çağı dışına çıkma” ölçütüne dayanıyorsa, 7594 m.6 ile bu ibarenin yürürlükten kaldırıldığı başvuru dilekçesinde açıkça yazılmalıdır.
Başvuru Hangi Kuruma Yapılır?
5510 sayılı Kanun kapsamındaki vazife malullüğü ve yeniden muayene süreci SGK tarafından yürütülen sosyal güvenlik işlemidir. Başvurunun doğru SGK birimine yöneltilmesi ve ilgili kişinin hizmet dosyasının bulunduğu birimle ilişkilendirilmesi gerekir. Kamu kurumunda hizmet geçmişi bulunan kişiler bakımından görev yaptığı kurumun personel/hizmet kayıtlarının da SGK dosyasına aktarılması gerekebilir.
Başvurunun konusu dilekçede açık kurulmalıdır: “7594 sayılı Kanunun 6. maddesiyle değişik 5510 sayılı Kanun geçici m.18/3 uyarınca yeniden muayene talebi.” Bu ifade, başvurunun genel malulen emeklilik veya m.94 kontrol muayenesi talebi gibi değerlendirilmesini önler.
SGK Talebi Reddederse Hangi Hukuki Yol İzlenir?
Ret işlemi geldiğinde ilk olarak ret gerekçesi ayrıştırılır. Ret, kişinin geçici 18/3 kapsamında bulunmamasına mı, 55 yaşın doldurulmuş olmasına mı, sürekli malullük şartına mı, hizmet/olay bağlantısına mı, yoksa sağlık kurulu değerlendirmesine mi dayanıyor? Her gerekçe farklı delil ve hukuki inceleme gerektirir.
Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında görevli yargı kolu, işlemin hukuki niteliğine ve ilgilinin tabi olduğu statüye göre belirlenir. Özellikle 4/c ve vazife malullüğü işlemlerinde geçmişten gelen statü ayrımları nedeniyle “her SGK uyuşmazlığı iş mahkemesindedir” şeklinde otomatik sonuç kurulamaz. Dava açılmadan önce işlemin hangi kanun ve statü kapsamında tesis edildiği, idari işlem niteliği ve özel görev hükümleri kontrol edilmelidir.
Genel malullük başvurularındaki ret süreci hakkında Malulen Emeklilik Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır? rehberi yardımcı bir çerçeve sağlar; ancak geçici m.18 dosyasındaki görev ve başvuru yolu somut statü üzerinden ayrıca belirlenmelidir.
7594 Değişikliğinin Pratik Sonucu Nedir?
Değişikliğin en önemli sonucu, er ve erbaşlar bakımından yeniden muayene hakkının yaş sınırını objektif ve doğrudan hesaplanabilir hâle getirmesidir. Önceki “askerlik çağı dışına çıkma” ifadesi başka mevzuattaki askerlik çağı kavramıyla bağlantılıydı. Yeni düzenlemede ise tek ölçüt 55 yaşın doldurulmasıdır.
Bu değişiklik özellikle geçmiş yıllarda vazife malullüğü kapsamında aylık bağlanan ve sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesini isteyen er ve erbaşlar için önem taşır. Ancak kanun, 55 yaş altındaki herkese aylık artışı veya yeni aylık garantisi vermez. Düzenleme yeniden muayene talep edebilme eşiğini değiştirir; sağlık ve aylık sonucu yeniden muayene sonrasında ilgili mevzuata göre belirlenir.
Dosya Kontrolünde 7 Adım
- Statüyü belirleyin: Kişinin er-erbaş mı, geçici/gönüllü köy korucusu mu, 2330 m.2/1-e-f kapsamındaki hizmetlerden dolayı aylık alan kişi mi olduğu belirlenir.
- Geçici 18 bağlantısını doğrulayın: Eski SGK kararında ve hizmet dosyasında ilgili geçici madde kapsamı kontrol edilir.
- Sürekli malullük kararını bulun: Kurum Sağlık Kurulunun malullüğün sürekli olduğuna ilişkin önceki kararı dosyaya alınır.
- Doğum tarihini hesaplayın: Er-erbaş yönünden 55 yaşın doldurulduğu tarih kesin olarak çıkarılır.
- Eski ret varsa gerekçeyi okuyun: Ret yalnız eski “askerlik çağı” ölçütüne dayanıyorsa 7594 m.6 doğrudan belirtilir.
- Yeniden muayene talebini doğru maddeyle yapın: Başvuru 5510 geçici m.18/3 ve 7594 m.6’ya açıkça dayandırılır.
- Sağlık/yargı sonucunu ayırın: Başvuru hakkının varlığı ile yeniden muayene sonrası aylık veya derece sonucunun aynı şey olmadığı dosyada açık tutulur.
7594 Sonrası Yeniden Muayene Talebi İçin Örnek Hukuki Kontrol
Başvuru hazırlanırken kişinin yalnız bugünkü sağlık şikâyetleri değil, önceki vazife malullüğü dosyasının hukuki zinciri birlikte ele alınmalıdır. Örneğin kişi er olarak görev yaptığı dönemde meydana gelen olay nedeniyle geçici 18. madde kapsamına girmiş, malullüğünün sürekli olduğuna Kurum Sağlık Kurulunca karar verilmiş ve daha sonraki yeniden muayene talebi eski metindeki askerlik çağı ölçütü gerekçesiyle işleme alınmamışsa; 18 Ağustos 2026 sonrasında ilk kontrol doğum tarihidir. Kişi 55 yaşını henüz doldurmamışsa eski ret gerekçesinin kanuni dayanağı değişmiştir. Yeni başvuruda 7594 m.6’nın metni ile önceki ret gerekçesi yan yana konularak Kurumdan yeniden muayene sürecinin başlatılması açıkça talep edilmelidir.
Buna karşılık kişi 55 yaşın altında olsa bile önceki dosyada geçici 18/3 kapsamına hiç girmiyorsa, yalnız yeni yaş eşiğine dayanarak hak yaratılmaz. Bu durumda önce kişinin statüsünün, görev olayının ve hangi malullük hükmüne göre aylık bağlandığının belirlenmesi gerekir. Böyle bir dosyada yanlış maddeye dayanmak hem idari incelemeyi uzatır hem de olası dava aşamasında uyuşmazlığın hukuki niteliğinin yanlış kurulmasına yol açar.
Eski Sağlık Raporu ile Yeni Muayene Talebi Arasındaki Fark
Yeniden muayene talebinin amacı eski sağlık raporunu yok saymak değildir. Önceki rapor ve SGK Sağlık Kurulu kararı dosyanın başlangıç verisidir. Yeni muayenede sağlık durumunun güncel seviyesi değerlendirilir ve Kurum mevzuatına göre hukuki sonuç doğuracak karar verilir. Bu sebeple eski raporların tarihleri, tanıları, malullük derecesi veya derece tespiti, görevle illiyet değerlendirmesi ve önceki Kurum kararları kronolojik bir liste hâline getirilmelidir.
Başvuru Tarihinin İspatı Neden Önemlidir?
55 yaş sınırına yaklaşan kişide başvurunun hangi tarihte yapıldığı belirleyicidir. Elden verilen dilekçede evrak kayıt numarası ve tarih alınmalı; posta yoluyla gönderimde gönderi ve teslim kayıtları korunmalı; elektronik başvuru imkânı kullanılmışsa başvuru numarası ile elektronik zaman damgası saklanmalıdır. Başvurunun yalnız hazırlanmış olması değil, yetkili idari makama ulaştırılması ve kayda alınması gerekir. Bu nedenle başvuru dosyasının bir örneği ve teslim kanıtı ilgilide kalmalıdır.
Kararda Hangi Unsurlar Ayrı Ayrı İncelenmeli?
SGK’nın vereceği cevapta en az dört konu birbirinden ayrılmalıdır: kişinin geçici 18/3 kapsamı, yaş şartı, sağlık kurulu/yeniden muayene değerlendirmesi ve aylık veya dereceye ilişkin sonuç. Kurum bunlardan yalnız birine dayanarak ret vermişse hukuki başvuru da o gerekçeye yöneltilmelidir. Örneğin sorun yaş sınırı değil de kapsam dışı statü ise 7594 m.6 tek başına uyuşmazlığı çözmez; hizmet ve malullük statüsüne ilişkin kayıtlar öne çıkar.
Sık Sorulan Sorular
Er ve erbaşlarda yeniden muayene yaş sınırı 2026’da kaç?
5510 geçici m.18/3’te 7594 m.6 ile yapılan değişiklik uyarınca sınır 55 yaşın doldurulmasıdır.
Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?
7594 m.8/c gereği 6. madde 18 Ağustos 2026 tarihinde, yani Kanunun Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
55 yaş altındaki her asker bu haktan yararlanır mı?
Hayır. Kişinin önce 5510 geçici m.18/3’ün kişi ve malullük kapsamına girmesi gerekir.
55 yaş kuralı malullük aylığını otomatik artırır mı?
Hayır. Değişiklik yeniden muayene talep edebilme yaş sınırını düzenler; aylık veya derece sonucu sağlık ve sosyal güvenlik mevzuatına göre ayrıca belirlenir.
Eskiden başvurusu askerlik çağı gerekçesiyle reddedilen kişi tekrar başvurabilir mi?
55 yaş doldurulmamışsa ve diğer kapsam şartları mevcutsa yeni hükme dayanılarak yeniden idari başvuru yapılabilir. Önceki ret işlemi otomatik olarak ortadan kalkmış sayılmaz.
Geçici köy korucuları için de sınır 55 yaş mı oldu?
7594 m.6 yalnız er ve erbaşlar bakımından “askerlik çağı dışına çıktıkları” ibaresini “55 yaşını doldurdukları” şeklinde değiştirdi. Fıkranın diğer kişi gruplarına ilişkin yaş düzenlemeleri ayrıca uygulanır.
Genel malulen emeklilikte de 55 yaş sınırı var mı?
Bu 55 yaş kuralı genel malulen emeklilik şartı değildir. Genel malullük 5510 m.25 ve devamı hükümlerine tabidir.
Yeniden muayene ile kontrol muayenesi aynı mı?
Hayır. Geçici m.18/3 kapsamındaki talep özel bir yeniden muayene hakkıdır; 5510 m.94 kapsamındaki kontrol muayenesi farklı bir hukuki mekanizmadır.
Başvuruda hangi kanun maddesi yazılmalı?
Er-erbaş açısından başvuru 7594 sayılı Kanun m.6 ile değişik 5510 sayılı Kanun geçici m.18/3 hükmüne dayandırılmalıdır.
55 yaş hesabında hangi tarih esas alınır?
Nüfus kaydındaki doğum tarihi üzerinden 55 yaşın doldurulduğu tarih hesaplanır; başvuru evrak kayıt tarihi ayrıca saklanır.
Resmî Kaynaklar
- TBMM – 7594 sayılı Kanun bilgileri ve kanun metni
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun
Güncelleme tarihi: 16 Eylül 2026. Bu içerik, 18 Ağustos 2026 tarihli 7594 sayılı Kanunun yürürlükteki 6. maddesi esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
